Adhyaya 128

Verse 1

सूत उवाच । सत्यसन्धोपि हृष्टात्मा सतां दृष्ट्वा सुखान्विताम् । अभीष्टपतिना युक्तां कृतकृत्यो बभूव ह

Sinabi ni Sūta: Bagaman matatag sa katotohanan, siya ay naging masaya sa puso; nang makita ang mabuting babae na pinagkalooban ng kaligayahan at nakasama ang asawang kanyang ninanais, naramdaman niyang natupad na ang kanyang layunin.

Verse 2

ततस्तस्यैव लिंगस्य दक्षिणां मूर्तिमाश्रितः । दृढं पद्मासनं कृत्वा सम्यग्ध्यानपरायणः

Pagkatapos, sa pagkubli sa katimugang bahagi ng mismong liṅga na iyon, siya ay umupo sa matatag na posisyong lotus at naging lubos na tapat sa wastong pagninilay.

Verse 3

आत्मानमात्मनैवाथ ब्रह्मद्वारेण संस्थितः । ततो निःसारयामास पुलकेन समन्वितः

Pagkatapos, na nakatatag sa 'Pinto ng Brahma', siya—sa pamamagitan ng kanyang sariling panloob na kapangyarihan—ay naging dahilan upang ang kanyang sarili ay lumisan, at ginawa niya ito na puno ng masidhing kagalakan.

Verse 4

अथ ते ब्राह्मणास्तस्य चमत्कारपुरोद्भवाः । देवता दर्शनार्थाय प्राप्ता दृष्ट्वा कलेवरम्

Pagkatapos ang mga brāhmaṇa na iyon—na namangha sa kahanga-hangang pangyayari—ay dumating upang masilayan ang banal na presensya; at nakita nila ang katawan.

Verse 5

अप्रियं तेजसा हीनं मृतमस्पृश्यतां गतम् । लिंगस्य नातिदूरस्थं दाह्यार्थं यत्नमास्थिताः

Pagkakita sa bangkay—na hindi kanais-nais, walang ningning, patay at itinuturing na hindi mahipo—nagsikap silang sunugin ito hindi kalayuan sa liṅga.

Verse 6

यावद्गुर्वीं चितां कृत्वा तमन्वेष्टुं समुद्यताः । तावन्नष्टं शवं तच्च ज्ञायते नैव कुत्रचित्

Ngunit nang maitayo na nila ang matibay na pira at umalis upang hanapin siya, ang bangkay ay naglaho—at hindi na matagpuan saanman.

Verse 7

ततश्च विस्मयाविष्टास्तं प्रशंसासमन्वितैः । वचनैर्बहुशो भूयो विकथ्य च मुहुर्मुहुः

Pagkaraan, nabalot sila ng pagkamangha at paulit-ulit na nagsalita—muli’t muli—na pinupuri siya sa maraming salita.

Verse 8

ततस्तस्योत्थलिंगस्य सर्वं पूजादिकं च यत् । सर्वे निरूपयामासुः सप्तविंशतिमध्यतः

Pagkatapos, maingat na itinakda nilang lahat ang ganap na paraan ng pagsamba at mga kaugnay na ritwal para sa nahayag na Liṅga, inayos ang lahat ayon sa wastong pagkakasunod.

Verse 9

लिंगानां तद्भवेन्नित्यं सत्यसंधस्य भूपतेः । कामदं भक्तजंतूनां सर्वपातकनाशनम्

Ang Liṅga na iyon ay naging Liṅga na laging nananatili para sa haring tapat sa panata ng katotohanan; sa mga nilalang na may debosyon, ito’y nagbibigay ng ninanais at pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 10

ऋषय ऊचुः । चमत्कारनरेंद्रस्य वंशे क्षीणे महामते । आनर्त्ताधिपतिः कोऽन्यस्तत्र राजा बभूव ह

Sinabi ng mga Ṛṣi: “O marunong na ginoo, nang magwakas ang angkan ni Haring Cāmatkāra, sino pa ang naging pinuno at hari ng Ānarta roon?”

Verse 11

सूत उवाच । बृहद्बले हते भूपे संग्रामे द्विजसत्तमाः । पुत्रबंधुसमायुक्ताः सर्व लोकाः समाययुः

Sinabi ni Sūta: “Nang mapatay sa labanan ang Haring Bṛhadbala, O pinakadakila sa mga Brahmin, nagtipon ang mga tao mula sa lahat ng antas, kasama ang kanilang mga anak at mga kamag-anak.”

Verse 12

यत्रस्थः स महीपालः सत्यसंधस्तपोन्वितः । शोकोद्विग्नास्ततः प्राहुस्तं भूपं रहसि स्थितम्

Doon nananatili ang tagapangalaga ng lupa—matatag sa katotohanan at puspos ng pag-aayuno at pagsasadhana. Nabagabag sa dalamhati, sila’y nagsalita sa haring nakaupo sa lihim at tahimik na pook.

Verse 13

क्षीणोऽयं तावको वंशो न कश्चिद्विद्यते यतः । दायादोऽपि कथं पृथ्वी संप्रतीयं भविष्यति

“Nanghina na ang iyong angkan, sapagkat wala nang natitira. Kung wala man lamang tagapagmana, paano pamamahalaan ang kahariang ito mula ngayon?”

Verse 14

अराजके नृपश्रेष्ठ मात्स्यो न्यायः प्रवर्तते । राष्ट्रे चैव पुरे चैव ग्रामे चैव विशेषतः

“O pinakadakila sa mga hari, kapag walang namumuno, mananaig ang ‘batas ng isda’—sa buong kaharian, sa mga lungsod, at lalo na sa mga nayon.”

Verse 15

परदाररता ये च ये च तस्करवृत्तयः । सर्वे राजभयाद्राजन्मर्यादां पालयंति वै

“Yaong mga nahuhumaling sa asawa ng iba, at yaong nabubuhay sa pagnanakaw—lahat sila, O hari, ay nananatili sa wastong hangganan dahil lamang sa takot sa parusang maharlika.”

Verse 16

तस्मात्त्वं तप उत्सृज्य राज्यं पूर्वक्रमागतम् । कुरु राज्यं तथा दारान्पुत्रार्थं प्राप्य मा चिरम्

Kaya nga, isantabi mo ang pag-aayuno at pagkamahigpit na pagsasadhana, at tanggapin ang kahariang minana sa wastong pagkakasunod. Maghari ka, at tumanggap din ng asawa upang magkaroon ng tagapagmana—huwag magpatumpik-tumpik.

Verse 17

राजोवाच । संन्यस्तोऽहं द्विजश्रेष्ठा न राज्यं कर्तुमुत्सहे । न सुतानां न दाराणां संग्रहं च कथंचन

Wika ng hari: “O pinakadakila sa mga Brahmin, ako’y tumalikod na sa daigdig; wala akong loob na mamahala sa kaharian. Ni hindi ko ninanais, sa anumang paraan, ang pasanin ng mga anak o ng asawa.”

Verse 18

तत्पुत्रार्थं प्रवक्ष्यामि युष्माकं स्वामिनः कृते । उपायं येन राजा स्यादानर्त्तो लोकपालकः

Para sa pagkamit ng anak para sa inyong panginoon, ipaliliwanag ko ang isang paraan na sa pamamagitan nito ang hari—bagaman ngayo’y tila walang tagapagtanggol—ay muling magiging tagapag-ingat ng bayan.

Verse 19

जामदग्न्येन रामेण यदा क्षत्रं निपातितम् । गर्भस्थमपि कार्त्स्न्येन कोपोपहतचेतसा

Nang si Rāma Jāmadagnya (Paraśurāma), na ang isip ay tinamaan ng poot, ay ibinagsak at nilipol ang buong angkan ng Kṣatriya—pati yaong nasa sinapupunan—

Verse 20

ततः क्षत्रियभार्याः प्रागृतुस्नानात्समाययुः । ब्राह्मणान्पुत्रजन्मार्थं न कामार्थं कथंचन

Pagkaraan, ang mga asawa ng mga Kṣatriya, matapos munang magsagawa ng paliligo ayon sa itinakdang panahon, ay lumapit sa mga Brahmin upang magkaanak na lalaki—hindi kailanman dahil sa pita ng laman, sa anumang paraan.

Verse 21

ततः पुत्राः समुत्पन्नास्तेजोवीर्यसमन्विताः । क्षेत्रजा भूमिपालानां संजाताश्च महीक्षितः

Pagkaraan nito, isinilang ang mga anak na lalaki na puspos ng ningning at kagitingan—mga kṣetraja na anak sa ‘bukirin’ ng mga tagapangalaga ng lupa—at sila’y naging mga hari.

Verse 22

तस्माद्बृहद्बलस्यैता भार्यास्तिष्ठंति या जनाः । ब्राह्मणांस्ता उपागम्य ऋतुस्नाता यथोचितान्

Kaya nga, ang mga asawa ni Bṛhadbala na nananatili rito, matapos maligo sa wastong panahon, ay marapat na lumapit sa mga Brāhmaṇa nang ayon sa nararapat na kaugalian.

Verse 23

लभिष्यंति च पुत्रांस्तास्तेभ्यः क्षत्रियपुंगवान् । ये भूमिं पालयिष्यंति पालयिष्यंति च प्रजाः

At magkakamit sila ng mga anak na lalaki mula sa kanila—mga bantog na Kṣatriya—na magtatanggol sa lupa at mag-iingat din sa sambayanan.

Verse 24

तथाऽत्रास्ति शुभं कुण्डं वासिष्ठं पुत्रजन्मदम् । यत्र स्नाता ऋतौ नारी सद्यो गर्भवती भवेत् । अमोघरेताः कांता च स्नानादत्र प्रजायते

Bukod dito, narito ang isang mapalad na lawa—ang Vāsiṣṭha Kuṇḍa—na nagkakaloob ng pagsilang ng anak na lalaki. Kapag ang isang babae’y naligo rito sa wastong panahon, agad siyang magdadalang-tao; at sa pagligo rito, nakakamit din ang minamahal na asawa na may binhing di nabibigo.

Verse 25

ये पूर्वं क्षत्रिया जाता ब्राह्मणैः क्षत्रिणीषु च । ते सर्वे तत्प्रभावेन संजाता नात्र संशयः

Yaong mga Kṣatriya na noong una’y isinilang mula sa mga Brāhmaṇa sa mga babaeng Kṣatriya—siláng lahat ay lumitaw dahil sa kapangyarihan ng tīrtha na iyon; walang alinlangan dito.

Verse 26

ययायया द्विजो यश्च क्षत्रिण्याऽभूद्वृतः पुरा । तया सह समागत्य स्नातं मन्त्रपुरस्कृतम्

Sinumang Brāhmaṇa na noong una’y pinili ng isang babaeng Kṣatriya—pagdating na kasama niya, naligo roon na inuuna ang pagbigkas ng mga mantra, na may banal na pagdarasal.

Verse 27

सकृन्मैधुनसंसर्गात्ततस्तीर्थप्रभावतः । सर्वासां यत्सुता जाता दुहिता न कथंचन

Pagkaraan, dahil sa kapangyarihan ng tīrtha na iyon, mula sa iisang pagsasama ng mag-asawa, silang lahat ay nagkaanak na lalaki—hindi kailanman nagkaanak na babae sa anumang paraan.

Verse 28

ये केचित्पुत्रदा मंत्राश्चातुश्चरणासंभवाः । ते सर्वेऽत्र वसिष्ठेन प्रयुक्ताः क्षत्त्रमिच्छता

Anumang mga mantra na nagbibigay ng anak na lalaki—na nagmumula sa apat-na-bahaging banal na tradisyon—ang lahat ng iyon ay ginamit dito ni Vasiṣṭha, na nagnanais maitatag ang kapangyarihang kṣatriya.

Verse 29

दंपत्योः स्नानमात्रेण जातेऽत्र स्यात्सुपुत्रकः । तस्मात्सुपुत्रदंनाम कुण्डमेतन्निगद्यते

Sa pagligo lamang dito ng mag-asawa, sinasabing isisilang ang isang mabuting anak na lalaki. Kaya ang lawaing ito’y ipinahahayag sa pangalang “Suputradā” (Tagapagkaloob ng marangal na anak na lalaki).

Verse 30

तस्माद्भार्याः समस्तास्ता बृहद्बलसमुद्भवाः । अत्र स्नानं प्रकुर्वंतु यथोक्तविधिना जनाः

Kaya nga, O mga tao, nawa’y ang lahat ng asawang babae—na isinilang mula sa dakilang lakas at sigla—ay magsagawa ng banal na pagligo rito ayon sa itinakdang ritwal.

Verse 31

नैव किंचिदसत्यं स्यान्न च निंदाकरं तथा । श्रूयते च यतः श्लोकः पूर्वाचार्यैरुदाहृतः

Walang anumang kasinungalingan dito, ni anumang dapat sisihin; sapagkat may isang śloka na naririnig, na ipinahayag ng mga sinaunang guro.

Verse 32

अद्भ्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्त्रमश्मनो लोहमुच्छ्रितम् । तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति

Mula sa tubig sumisilang ang apoy; mula sa Brahman sumisilang ang kapangyarihang kṣatriya; mula sa bato nahuhugot ang bakal. Ngunit ang tejas na lumalaganap sa lahat ng dako ay humihimlay sa sarili nitong pinagmulan.

Verse 33

तच्छ्रुत्वा जनाः सर्वे सचिवानां वचोखिलम् । तदाचख्युर्द्रुतं गत्वा सत्यसंधस्य भूपतेः

Nang marinig ng lahat ang buong pananalita ng mga ministro, ang mga tao ay nagmadaling pumunta at ipinaabot iyon sa haring matatag sa katotohanan.

Verse 34

ततस्ताः सर्वशो दारा ब्राह्मणानतिसुन्दरान् । ऋतुस्नाताः समाजग्मुर्नृपपत्न्यः सुहर्षिताः

Pagkaraan, ang mga asawa ng hari, na pinalamutian sa lahat ng paraan at nakapaligo na matapos ang kanilang buwanang dalaw (ṛtu-snātāḥ), ay masayang lumapit sa mga brāhmaṇa na lubhang kagandahan.

Verse 35

यत्र तत्पुत्रदं तीर्थं वसिष्ठेन विनिर्मितम् । तत्र स्नात्वा सकृत्संगं समासाद्य द्विजोद्भवम्

Sa pook na kinaroroonan ng tīrtha na nagbibigay ng anak, na nilikha ni Vasiṣṭha—doon, matapos maligo at minsang makamit ang pakikipag-isa sa isang dvija (dalawang ulit na isinilang)—

Verse 36

सर्वास्ताः पुत्रवत्यश्च संजाता द्विजसत्तमाः । आसीत्तस्य नरेंद्रस्य शतं पंचभिरन्वितम्

Silang lahat ay naging mga ina ng mga anak na lalaki, O pinakadakila sa mga dvija. At ang haring iyon ay nagkaroon ng sandaang anak na lalaki, at nadagdagan pa ng lima.

Verse 37

तासां समभवद्विप्राः शतं पंचाधिकं तथा

Mula sa kanila, O mga brāhmaṇa, gayon din ay lumitaw ang sandaang at lima (105) na anak na lalaki.

Verse 38

प्रत्येकं वरपुत्राणां वंशवृद्धिकरं परम् । आनंदजननं सम्यक्सर्वेषां राष्ट्रवासिनाम्

Bawat isa sa mga pinagpalang anak na iyon ay lubhang nakapagpapalago sa angkan ng hari, at tunay na pinagmumulan ng galak para sa lahat ng naninirahan sa kaharian.

Verse 39

तत्र श्रेष्ठोऽभवत्पुत्रो य आनर्तपतिर्भुवि । अटोनाम सुविख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः

Sa kanila, ang pinakadakilang anak ay naging pinuno ng Ānarta sa lupa, tanyag sa pangalang Aṭa, na tagapaglipol ng lahat ng kaaway.

Verse 40

अटेश्वरैति ख्यातो येन देवोऽत्र निर्मितः । सुभक्त्या येन दृष्टेन वंशोच्छित्तिर्न जायते

Dito niya itinatag ang isang diyos na tanyag bilang Aṭeśvara; at sinumang tumingin dito nang may tapat na debosyon, hindi magaganap ang pagkaputol ng lahi.

Verse 41

ऋषय ऊचुः । कस्मात्तस्य कृतं नाम एतच्चाऽट इति स्मृतम् । अन्वयेन परित्यक्तं तस्मात्कीर्तय सूतज

Wika ng mga rishi: “Bakit ipinagkaloob ang pangalang ito, at bakit siya inaalala bilang ‘Aṭa’? Yamang lumilihis ito sa karaniwang pagpapangalan ayon sa angkan, ipahayag mo sa amin, O anak ni Sūta.”

Verse 42

सचिवैर्ब्राह्मणैर्वापि तस्यैतन्नाम निर्मितम् । मात्रा वा तत्समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

“Ang pangalang iyon ba’y nilikha ng mga ministro o ng mga brāhmaṇa, o marahil ng kanyang ina? Ipaliwanag mo sa amin—dakila ang aming pag-uusisa.”

Verse 43

सूत उवाच । न मात्रा तत्कृतं नाम न विप्रैः सचिवैर्नृप । तत्कृतं देवदूतेन व्योमस्थेन द्विजोत्तमाः

Sinabi ni Sūta: “O hari, ang pangalang iyon ay hindi ibinigay ng ina, ni ng mga brāhmaṇa o mga ministro. Ipinagkaloob iyon ng isang sugo ng mga deva na nasa himpapawid, O pinakadakila sa mga ‘dalawang-beses na isinilang’.”

Verse 45

सा रूपयौवनोपेता रूपाढ्यं प्राप्य सद्द्विजम् । प्रस्थिता स्नातुकामाथ पुत्रतीर्थे मृगेक्षणा

Siya—puspos ng ganda at kabataan—matapos makamit ang isang mabuting brāhmaṇa na marilag ang anyo, ay naglakbay na nagnanais maligo sa Putra-tīrtha; ang babaeng may matang gaya ng usa.

Verse 46

सहिता तेन विप्रेण कंदर्पप्रतिमेन च । अथ ताभ्यां महान्रामो मिथः संदर्शनात्स्थितः

Kasama niya ang brāhmaṇang iyon—kasingganda ni Kandarpa, ang diyos ng pag-ibig—at sa pagtanaw lamang sa isa’t isa, sumiklab sa kanilang dalawa ang dakilang ligaya.

Verse 47

तादृङ्मात्रं सुकृच्छ्रेण प्राप्तं तीर्थं सुतप्रदम् । ततः स्नात्वा जले तस्मिन्निष्क्रांतौ तौ सुकामुकौ

Sa matinding paghihirap lamang nila narating ang banal na tīrtha na nagkakaloob ng anak. Pagkaligo nila sa tubig doon, ang dalawang puspos ng pagnanasa ay umahon mula sa tubig.

Verse 48

व्रजमानौ च मार्गेऽपि कामधर्ममुपागतौ । अत्यौत्सुक्यात्सुसंहृष्टौ लज्जां त्यक्त्वा सुदूरतः

Kahit naglalakbay pa sa daan, ang dalawa’y napasailalim sa landas ng pagnanasa. Sa tindi ng pananabik at pagkalugod, itinaboy nila ang hiya nang malayo.

Verse 49

यथा तथा प्रवक्ष्यामि श्रोतव्यं सुसमाहितैः । यया स भूपतिर्जातो दशार्णाधिपतेः सुता

“Anuman ang naging paraan, isasalaysay ko—makinig kayo nang may matatag at nakatuong isip—kung paanong mula sa anak na babae ng panginoon ng Daśārṇa isinilang ang haring iyon.”

Verse 50

तावदाकाशगा वाणी सहसा देवनिर्मिता । अटताराजमार्गेण विप्रेणानेन वै यतः

“Noon din, isang tinig na makalangit—biglang nilikha ng mga deva at dumadaloy sa himpapawid—ang nagsalita, sapagkat ang brahmana na ito’y naglalagalag sa daang-hari.”

Verse 51

उत्पादितस्तु पुत्रोऽयमौत्सुक्याद्ब्राह्मणेन तु । अटाख्यो भूपतिस्तस्माल्लोके ख्यातो भविष्यति

“Ang anak na lalaking ito’y naluwal dahil sa matinding pananabik ng brahmana. Kaya ang haring iyon ay sasikat sa daigdig sa pangalang ‘Aṭa’.”

Verse 52

दीर्घायुर्बहुपुत्रश्च शत्रुंपक्षक्षयावहः । एतस्मात्कारणाद्विप्रा अटाख्यः स बभूव ह

Mahaba ang buhay, pinagpala ng maraming anak na lalaki, at tagapagdala ng pagkalipol sa hukbo ng kaaway—dahil sa mga dahilang ito, O mga brāhmaṇa, siya nga ay nakilala bilang “Aṭa.”

Verse 53

स्ववंशोद्धरचंद्रोऽत्र वांछितार्थप्रदोऽर्थिनाम् । तेनैतत्क्षेत्रमासाद्य स्थापितं लिंगमुत्तमम् । स्वनाम्ना ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वदेष्टप्रदं नृणाम्

Dito siya’y naging tulad ng buwan na nag-aangat sa sariling angkan, na nagbibigay sa mga humihiling ng kanilang ninanais. Pagdating sa banal na kṣetra na ito, itinatag niya ang isang dakilang Śiva-liṅga at ipinangalan sa sarili—O pinakadakila sa mga brāhmaṇa—na nagkakaloob sa mga tao ng lahat ng kanilang minimithi.

Verse 54

यस्तन्माघचतुर्दश्यां पूजयेच्छ्रद्धयान्वितः । न तस्य जायते किंचिद्दुःखं संतानसंभवम्

Sinumang sumamba sa (liṅga) na iyon sa ika-labing-apat na araw ng Māgha nang may pananampalataya—hindi magkakaroon sa kanya ng anumang dalamhating nagmumula sa mga anak.

Verse 55

अपि वर्षशतानारी स्नात्वा कुण्डे सुतप्रदे । अटेश्वरं ततः पश्येच्छिवभक्तिपरायणा

Kahit ang isang babaeng (tigang) sa loob ng sandaang taon—pagkaligo sa kuṇḍa na nagbibigay ng anak—ay dapat pagkatapos ay masdan si Aṭeśvara, na lubos na nakatuon sa Śiva-bhakti.

Verse 56

सद्यः पुत्रमवाप्नोति वंशवृद्धिकरं परम् तत्प्रसादान्न संदेहः कार्तिकेय वचो यथा

Agad siyang magkakamit ng isang anak na lalaki—isang dakilang sanhi ng pagyabong ng angkan. Sa biyaya niya, walang pag-aalinlangan; gayon ang salita ni Kārtikeya.

Verse 128

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽटेश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa saṃhitā na may walumpu’t isang libong śloka, sa ikaanim na bahagi na tinatawag na Nāgara-khaṇḍa, sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara-kṣetra, nagwawakas ang ika-128 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Kaluwalhatian ng Paglitaw ni Aṭeśvara.”