Adhyaya 12
Isinalaysay ni Sūta na ang haring Vasudhāpāla ay nagpatayo ng isang maringal na lungsod, inihahambing sa Purandara-pura ni Indra. Pinalamutian ito ng mga tahanang tila hiyas, mga palasyong kristal na wari’y mga tuktok ng Kailāsa, mga watawat, ginintuang tarangkahan, mga tangke at lawa na may hagdang parang ratna, mga hardin, balon, at mga kagamitang panglungsod. Nang ito’y ganap na naihanda, isinagawa ng hari ang nivedya—ang banal na pag-aalay at paglipat ng pagmamay-ari—at ipinagkaloob ang buong pamayanan sa mga kagalang-galang na brāhmaṇa, kaya’t siya’y inilarawang ganap sa kanyang dharma. Sa Śaṅkha-tīrtha, tinipon niya ang mga anak, apo, at mga tauhan upang magbigay ng tagubilin sa pamamahala: ang lungsod na naipagkaloob ay dapat bantayan at pangalagaan nang tuluy-tuloy upang manatiling nasisiyahan ang lahat ng brāhmaṇa. Ipinahayag din ang bunga ayon sa batas-moral ng dharma: ang pinunong nagtatanggol sa mga brāhmaṇa nang may bhakti ay magkakamit ng pambihirang ningning, di-matatalo, kasaganaan, mahabang buhay, kalusugan, at masaganang lahi sa biyaya ng mga brāhmaṇa; ang may poot ay daranas ng pagdurusa, pagkatalo, paglayo sa minamahal, karamdaman, pagbatikos, pagkasira ng angkan, at sa huli’y pagbagsak sa kaharian ni Yama. Nagtatapos ang kabanata sa pagpasok ng hari sa tapa, at ang kanyang mga inapo’y tumalima, pinananatili ang tuloy-tuloy na dharma ng pag-iingat.
Shlokas
Verse 1
। सूत उवाच । एवं स वसुधापालो ब्राह्मणेभ्यः स्वशक्तितः । ददौ तु नगरं कृत्वा पुरंदरपुरोपमम्
Sinabi ni Sūta: Kaya nga, ang tagapangalaga ng daigdig, ayon sa kanyang kakayahan, matapos itayo ang lungsod na tulad ng lungsod ni Purandara (Indra), ay ipinagkaloob ang lungsod na iyon sa mga Brāhmaṇa.
Verse 2
मुक्ताप्रवालवैडूर्यरत्नहेमविचित्रितैः । भ्राजमानं गृहश्रेष्ठैर्द्यौर्नक्षत्रगणैरिव
Ang lungsod ay pinapalamutian ng mga perlas, korales, batong vaidūrya, mahahalagang hiyas at ginto; at nagniningning sa mga mararangal na tahanan, gaya ng langit na hitik sa mga pangkat ng bituin.
Verse 3
प्रासादैः स्फाटिकैश्चैव कैलासशिखरोपमैः । पताकाशोभितैर्दिव्यैः समंतात्परिवारितम्
Ang pook na iyon ay napaliligiran sa lahat ng panig ng mga palasyong tila kristal, kahawig ng mga tuktok ng Kailāsa, at banal na pinaganda ng mga bandilang kumakaway.
Verse 4
कांचनैः सुविचित्रैश्च प्रोन्नतैरमलैः शुभैः । तोरणानां सहस्रैश्च शोभितं सुमनोहरम्
Ito’y lubhang kaaya-aya, pinalamutian ng libu-libong tarangkahan—gintong masining ang pagkakayari, matatayog, dalisay at mapalad.
Verse 5
मणिसोपानशोभाभिर्दीर्घिकाभिः समंततः । आरामकूपयंत्राद्यैः सर्वोपकरणैर्युतम् । निवेद्य ब्राह्मणेंद्राणां कृतकृत्यो बभूव सः
Pinalamutian niya ang bayan sa lahat ng panig ng mahahabang imbakan ng tubig na may mga hagdang tila hiyas, at nilagyan ng mga hardin, balon, mga kasangkapang pang-angat ng tubig, at lahat ng kinakailangang kagamitan. Pagkaraan, taimtim niyang inialay iyon sa mga pinakadakilang Brahmana, at nadama niyang ganap na natupad ang kanyang tungkulin.
Verse 6
शंखतीर्थे स्थितो नित्यं समाहूय ततः सुतान् । पुत्रान्पौत्रांस्तथा भृत्यान्वाक्यमेतदुवाच ह
Palagi siyang naninirahan sa Śaṅkhatīrtha; saka tinipon ang kanyang mga anak na lalaki, pati mga apo at mga tagapaglingkod, at sinabi ang mga salitang ito.
Verse 7
एतत्पुरं मया कृत्वा ब्राह्मणेभ्यो निवेदितम् । भवद्भिर्मम वाक्येन रक्षणीयं प्रयत्नतः
“Ang bayang ito’y itinayo ko at inialay sa mga Brahmana. Sa aking utos, ingatan at ipagtanggol ninyo ito nang buong pagsisikap.”
Verse 9
यथा स्युर्ब्राह्मणाः सर्वे सुखिनो हृष्टमानसाः । युष्माभिः पालनं कार्यं तथा सर्वैः समाहितैः । यश्चैतान्भक्तिसंयुक्तः पालयिष्यति भूमिपः । अन्योऽपि परमं तेजः स संप्राप्स्यति भूतले
Upang ang lahat ng mga Brahmana ay manatiling masaya at magalak ang kalooban, kayong lahat—na may ganap na pag-iingat—ay dapat mamahala at magtanggol nang ayon sa nararapat. Sinumang hari na, taglay ang debosyon, mag-iingat sa mga Brahmanang ito at sa kanilang handog, kahit siya’y ibang pinunong susunod, ay magkakamit ng kataas-taasang ningning sa ibabaw ng lupa.
Verse 10
अजेयः सर्वशत्रूणां प्रतापी स्फी तिसंयुतः । भविष्यति न सन्देहो ब्राह्मणानां स पालनात्
Sa pag-iingat sa mga Brahmana, siya’y magiging di-matatalo ng lahat ng kaaway, marangal ang tapang at pinagkalooban ng kasaganaan. Walang alinlangan: ito’y bunga ng pagprotekta sa mga Brahmana.
Verse 11
पुत्रपौत्रसुभृत्याढ्यो दीर्घायू रोगवर्जितः । ब्राह्मणानां प्रसादेन मम वाक्याद्भविष्यति
Sa biyaya ng mga Brahmana—at ayon sa aking tagubilin—siya’y magiging sagana sa mga anak, apo, at mabubuting tagapaglingkod; hahaba ang buhay at malalayo sa karamdaman.
Verse 12
यः पुनर्द्वेषसंयुक्तः संतापं चैव नेष्यति । एतान्ब्राह्मणशार्दूलान्नरकं स प्रयास्यति
Ngunit ang sinumang pinaghaharian ng poot at pooting-loob ay magdadala ng pagdurusang nagpapasakit; at kung saktan niya ang mga Brahmanang ito na tila tigre, siya’y tutungo sa impiyerno.
Verse 13
तथा दुःखानि संप्राप्य दृष्ट्वा नैकान्पराभवान् । वियोगानिष्टबन्धूनां व्याधिग्रस्तो विगर्हितः
Makakatagpo siya ng sari-saring dalamhati at makakakita ng maraming pagkatalo—mahiwalay sa minamahal na mga kamag-anak, dapuan ng karamdaman, at hamakin ng mga tao.
Verse 14
वंशोच्छेदं समासाद्य गमिष्यति यमालयम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रक्षणीयमिदं पुरम् । मम वाक्याद्विशेषेण हितमिच्छद्भिरात्मनः
Kapag sumapit ang pagkaputol ng kanyang angkan, siya’y tutungo sa tahanan ni Yama. Kaya’t sa lahat ng pagsisikap ay dapat ingatan ang bayang ito—lalo na ayon sa aking utos—ng mga nagnanais ng kabutihan para sa sarili.
Verse 15
एवं स भूपतिः सर्वांस्ता नुक्त्वा तपसि स्थितः । तेऽपि सर्वे तथा चक्रुर्यथा तेन च शिक्षिताः
Gayon, ang hari, matapos sabihin ang lahat ng ito sa kanila, ay nanatili sa pagsasagawa ng tapasya; at sila man ay kumilos nang gayon din, ayon sa itinuro niya.