Adhyaya 53
Ang Kabanata 53 ay isang pinagsamang salaysay tungkol sa mga tīrtha at mga ritwal, na isinalaysay sa tinig ni Nārada. Una, dahil sa pag-aalala na maglaho ang isang banal na pook, sinamba ni Nārada ang banal na tatluhan—Brahmā, Viṣṇu, at Maheśvara—at humiling ng biyaya upang hindi maglaho ang lugar at manatiling tanyag magpakailanman. Ipinagkaloob ng tatluhan ang pag-iingat sa pamamagitan ng kanilang bahagyang presensya (aṃśa). Pagkaraan, itinatakda ng teksto ang isang mekanismong pangprotekta na ritwal at may bisa sa dharma: ang mga marurunong na brāhmaṇa ay bumibigkas ng mga bahagi ng Veda sa takdang oras—Ṛg sa umaga, Yajus sa tanghali, Sāman sa ikatlong pagbabantay—at kapag may panggigipit, binibigkas sa harap ng śālā ang pormulang sumpa, na nagsasaad na ang kaaway ay magiging abo sa itinakdang panahon, bilang pagpapatupad ng naunang panata ng pag-iingat. Sumunod, inilalarawan ang Nārādīya-saras: hinukay ni Nārada ang isang lawa at pinuno ng pinakamainam na tubig na tinipon mula sa lahat ng tīrtha. Ang pagligo at pagsasagawa ng śrāddha/dāna roon—lalo na sa buwan ng Āśvina tuwing Linggo—ay nagpapasaya sa mga ninuno sa napakahabang panahon; ang mga handog ay tinatawag na akṣaya, hindi nauubos ang bunga. May dagdag pang salaysay tungkol sa pag-aayuno at tapas ng mga nāga upang makalaya sa sumpa ni Kadru, na humantong sa pagtatatag ng Nāgeśvara-liṅga; ang pagsamba roon ay nagbibigay ng malaking merit at nagpapawi ng takot na may kinalaman sa ahas. Sa huli, binabanggit ang mga diyosang kaugnay ng tarangkahan (kabilang ang “Apara-dvārakā” at isang dvāravāsinī sa pintuang-lungsod): ang pagligo sa kuṇḍa at pagsamba sa mga takdang araw (lalo na Caitra kṛṣṇa-navamī at Āśvina navarātra) ay nag-aalis ng hadlang, tumutupad ng layon, at nagdudulot ng kasaganaan at supling ayon sa phalaśruti.
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि शालामाहात्म्य मुत्तमम् । संस्थापिते पुरा स्थाने प्रोक्तोहं द्विजपुंगवैः
Sinabi ni Nārada: Ngayon ay ipahahayag ko ang isa pang dakilang salaysay—ang kadakilaan ng Śālā. Noong unang panahon, sa banal na pook na naitatag na, itinuro sa akin ito ng mga mararangal na Brāhmaṇa.
Verse 2
स्थानस्य रक्षणार्थाय उपायं कुरु सुव्रत । ततो मया प्रतिज्ञातं करिष्ये स्थान रक्षणम्
“Upang mapangalagaan ang banal na pook na ito, maghanap ng paraan, O ikaw na may mabuting panata.” Pagkaraan nito, nangako ako: “Aking iingatan ang banal na lugar na ito.”
Verse 3
आराधिता मया पश्चाद्ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । त्रयस्त्वेकाग्रचित्तेन ततस्तुष्टाः सुरोत्तमाः
Pagkaraan, sinamba ko si Brahmā, si Viṣṇu, at si Maheśvara nang may iisang tuon ng isip. Kaya ang tatlong iyon—ang pinakadakila sa mga diyos—ay nalugod.
Verse 4
समागम्याथ मां प्रोचुर्नारद व्रियतां वरः । प्रोक्तं तानार्च्य च मया क्रियतां स्थानरक्षणम्
Pagkaraan, lumapit sila sa akin at nagsabi: “O Nārada, pumili ka ng isang biyaya.” Matapos ko silang parangalan at sambahin, sumagot ako: “Nawa’y matiyak ang pag-iingat at pagprotekta sa banal na pook na ito.”
Verse 5
अयमेव वरो मह्यं देयो देवैः सुतोषितैः । स्थानलोपो यथा न स्याद्यथा कीर्तिर्भवेन्मम
“Ito lamang ang biyayang hinihiling ko na ipagkaloob sa akin ng mga diyos na lubos na nalugod: nawa’y walang pagkalugmok o pagkawala sa banal na pook na ito, at nawa’y sumibol sa akin ang walang kupas na karangalan.”
Verse 6
एवमस्त्विति देवेशैः प्रतिज्ञातं तदा मुने । स्वांशेन प्रकरिप्याम द्विजानां तव रक्षणम्
Pagkatapos, nangako ang mga Panginoon ng mga diyos: “Mangyari nawa, O pantas. Sa isang bahagi ng aming sariling kapangyarihan, aming ihahandog ang nararapat na pagprotekta sa iyong pamayanang dwija (mga brāhmaṇa).”
Verse 7
एवमुक्त्वा कला मुक्ता देवैस्त्रिपुरुषैः स्वयम् । अंतर्धानं ततः प्राप्ताः सर्वेऽपि सुरसत्तमाः
Pagkasabi nito, ang tatlong Banal na Persona mismo ay nagpalaya ng kanilang bahagi (kalā). Pagkaraan, ang lahat ng pinakadakila sa mga diyos ay naglaho at nawala sa paningin.
Verse 8
ततो मया द्विजैः सार्धं शालाग्रे स्थानरक्षणम् । स्थापिताश्च पृथग्देवास्त्रयस्त्रिभुवनेश्वराः
Pagkatapos, kasama ang mga brāhmaṇa, itinatag ko ang pagprotekta sa banal na nasasakupan sa harap ng bulwagan (śālā). At doon din, hiwa-hiwalay na iniluklok ang tatlong Panginoon ng tatlong daigdig.
Verse 9
पीड्यमाना यदा विप्राः केनापि च भवंति हि । पूर्वाह्ने चापि ऋग्वेदं मध्याह्ने च यजूं ष्यथ
Kapag ang mga brāhmaṇa ay inaapi ng sinuman, sa umaga ay binibigkas nila ang Ṛgveda, at sa katanghalian ay binibigkas nila ang Yajurveda.
Verse 10
यामे तृतीये सामानि तारस्वरमधीत्य च । शापं यस्य प्रदास्यंति शालाग्रे भृशरोषिताः
Sa ikatlong pagbabantay, matapos awitin ang mga Sāman sa matinis na tinig, sila—sa matinding poot—ay bumibigkas ng sumpa sa nagkasala sa harap ng bulwagan.
Verse 11
सप्ताहाद्वर्षमध्याद्वा त्रिवर्षाद्भस्मतां व्रजेत् । प्रतिज्ञाता स्थानरक्षा यदि वो नारदाग्रतः
Sa loob ng isang linggo, o kalahating taon, o tatlong taon, ang nagkasala ay magiging abo—kung sa harap ni Nārada ay tunay ninyong ipinangako ang pag-iingat sa banal na pook.
Verse 12
सत्येन तेन नो वैरी भस्मीभवतु ह क्षणात् । अनेन शाप मंत्रेण भस्मीभवति निश्चितम्
Sa bisa ng katotohanang iyon, nawa’y maging abo agad ang aming kaaway. Sa pamamagitan ng mantrang sumpang ito, tiyak na magiging abo siya—walang alinlangan.
Verse 13
शालां त्रिपुरुषां तत्र यः पश्यति दिनेदिने । अर्चयेत्तोषयेच्चासौ स्वर्गलोके महीयते
Sinumang araw-araw na tumitingin doon sa bulwagang Tripuruṣa, at sumasamba rito at gumagawa ng mga gawang nakalulugod (sa diyos), siya’y pinararangalan at itinataas sa daigdig ng langit.
Verse 14
इति त्रिपुरुषशालामाहात्म्यम् । नारद उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि मदीयसरसो महत्
Sa ganito nagwakas ang pagpupuri sa kabanalan ng Bulwagan ng Tripuruṣa. Wika ni Nārada: “Ngayon ay ipahahayag ko ang isa pang salaysay—ang dakilang kadakilaan ng lawa na kaugnay ko.”
Verse 15
माहात्म्यमतुलं पार्थ देवानामपि दुर्लभम् । मया पूर्वं सरः खातं दर्भांकुरशलाकया
O Pārtha, ang kadakilaang ito’y walang kapantay, mahirap makamtan maging ng mga deva. Noong una, ako mismo ang naghukay ng lawang ito gamit ang matulis na tangkay ng damong darbha.
Verse 16
मृत्तिका ताम्रपात्रेण त्यक्ता बाह्ये ततः स्वयम् । सर्वेषामेव तीर्थानामाहृत्योदक मुत्तमम्
Pagkaraan, ang lupang nahukay ay inalis sa labas sa pamamagitan ng sisidlang tanso; at pagkatapos, ako mismo ang nagdala ng pinakamainam na tubig na tinipon mula sa lahat ng tīrtha, mga banal na pook-ligo.
Verse 17
तत्तत्र सरसि क्षिप्तं तेन संपूरितं सरः । आश्विने मासि संप्राप्ते भानुवारे नरः शुचिः
Ang tubig na iyon ay ibinuhos sa lawa roon, at dahil dito’y napuno ang lawa. Kapag dumating ang buwang Āśvina, sa araw ng Linggo, ang isang taong dalisay (ay nararapat magtungo roon upang magsagawa ng ritwal)…
Verse 18
श्राद्धं यः कुरुते तत्र स्नात्वा दानं विशेषतः । पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम्
Sinumang magsagawa ng śrāddha doon—pagkatapos maligo at lalo na sa pagbibigay-dāna—ang kanyang mga ninuno (pitṛ) ay masisiyahan hanggang sa panahon ng pagkalusaw ng sansinukob.
Verse 19
नारदीयं सरो ह्येतद्विख्यात जगतीतले । महता पुण्ययोगेन देवैरपि हि लभ्यते
Ang lawaing Nāradīya na ito ay bantog sa ibabaw ng daigdig; tunay, sa pamamagitan lamang ng dakilang pagsasanib ng kabutihang-loob (puṇya) ito mararating—maging ng mga diyos ay mahirap ding makamtan.
Verse 20
यदत्र दीयते दानं हूयते यच्च पावके । सर्वं तदक्षयं विद्याज्जपानशनसाधनात्
Anumang kawanggawang ibinibigay dito, at anumang inihahandog sa banal na apoy, alamin na ang lahat ng iyon ay di-nawawala—sa bisa ng japa at ng mga pagtalima sa pananampalataya gaya ng pag-aayuno.
Verse 21
नारदीये सरःश्रेष्ठे स्नात्वा यो नारदेश्व रम् । पूजयेच्छ्रद्धया मर्त्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते
Sa dakilang lawaing Nāradīya, matapos maligo, ang mortal na sumasamba kay Nāradeśvara nang may pananampalataya ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 22
अत्र तीर्थे पुरा पार्थ सर्वनागैस्तपः कृतम् । कद्रूशापस्य मोक्षार्थमात्मनो हितका म्यया
Sa tīrtha na ito noong unang panahon, O Pārtha, ang lahat ng Nāga ay nagsagawa ng matinding tapa, ninanais ang sariling kapakanan at hinahangad ang paglaya mula sa sumpa ni Kadru.
Verse 23
ततः सिद्धिं परां प्राप्ता एतर्त्तार्थप्रभावतः । ततो नागेश्वरं लिंगं स्थापयामासुरूर्जितम्
Pagkaraan, sa bisa ng banal na salaysay na ito mismo, natamo nila ang pinakamataas na siddhi. Pagkatapos, itinatag nila ang makapangyarihang Liṅga ni Nāgeśvara.
Verse 24
नारदादुत्तरे भागे सर्वे नागाः प्रहर्षिताः । नारदीये सरःश्रेष्ठे यः स्नात्वा पूजयेद्धरम्
Sa hilaga ng pook na kaugnay ni Nārada, nagagalak ang lahat ng mga Nāga. Sinumang maligo sa dakilang lawa na tinatawag na Nāradīya at pagkatapos ay sumamba kay Hara (Śiva)…
Verse 25
नागेश्वरं महाभक्त्या तस्य पुण्यमनन्तकम् । तेषां सर्पभयं नास्ति नागानां वचनं यथा
Ang sinumang sumamba kay Nāgeśvara nang may dakilang debosyon—ang kanyang kabutihang-loob ay nagiging walang hanggan. Sa gayong mga tao, walang takot sa mga ahas, ayon sa salita ng mga Nāga.
Verse 26
इति नारदीयसरोमाहात्म्यम् । नारद उवाच । अपरद्वारकानाम देवी चात्रास्ति पांडव
Sa gayon nagtatapos ang Māhātmya ng Lawa ng Nāradīya. Sinabi ni Nārada: “O Pāṇḍava, narito rin ang isang Diyosa na tinatawag na Aparadvārakā.”
Verse 27
सा च ब्रह्मांडद्वारे वै सदैव विहितालया । चतुर्विंशतिकोटीभिर्देवीभिः परिरक्षिता
At ang Diyosang iyon ay may itinakdang tahanan magpakailanman sa “Tarangkahan ng Brahmāṇḍa” (Brahmāṇḍa-dvāra). Siya’y binabantayan sa lahat ng panig ng dalawampu’t apat na koṭi na mga diyosa.
Verse 28
ततो दीर्घं तपस्तप्त्वा मयानीतात्र तोषिता । अपरस्मिंस्ततो द्वारे स्था पिता परमेश्वरी
Pagkaraan, matapos magsagawa ng mahabang tapasya, dinala ko siya rito at siya’y lubos na nalugod. Pagkatapos nito, sa isa pang tarangkahan, ang Kataas-taasang Diyosa ay itinatag.
Verse 29
पूर्वस्मिन्नगरद्वारे स्थापिता द्वारवासिनी । नवमी चैत्रमासस्य कृष्णपक्षे भवेत्तु या
Sa silangang tarangkahan ng lungsod, itinalaga ang Diyosa na “Naninirahan sa Tarangkahan” (Dvāravāsinī). Ang kanyang pagtalima ay ginaganap sa ikasiyam na tithi (Navamī) ng madilim na kalahati (Kṛṣṇa-pakṣa) ng buwang Caitra.
Verse 30
कुण्डे स्नानं नरः कृत्वा तां च देवीं प्रपूजयेत् । बलिबाकुलनैवेद्यैर्गन्धधूपादिपूजनैः
Pagkatapos maligo sa sagradong lawa (kuṇḍa), dapat sambahin ng tao ang Diyosang iyon nang ganap na debosyon—maghandog ng bali, mga bulaklak na bakula at naivedya, at magsagawa ng pagsamba sa pamamagitan ng pabango, insenso (dhūpa), at iba pa.
Verse 31
सप्तजन्मकृतं पापं नाशमायाति तत्क्षणात् । यान्यान्प्रार्थयते कामांस्तांस्ताना प्नोति मानवः
Ang mga kasalanang naipon sa pitong kapanganakan ay napapawi sa mismong sandaling iyon. Anumang hangaring idalangin ng tao, yaon ding mga kahilingan ang kanyang matatamo.
Verse 32
वन्ध्या च लभते पुत्रं स्नानमात्रेण तत्र वै । नवम्यां चैत्रमासस्य पुष्पधूपार्घ्यपूजया
Kahit ang babaeng baog ay tunay na magkakamit ng anak na lalaki roon, sa pagligo lamang. At sa Navamī ng buwang Caitra, sa pagsamba na may mga bulaklak, insenso (dhūpa), at pag-aalay ng arghya…
Verse 33
विघ्नानि नाशयेद्देवी सर्व सिद्धिं प्रयच्छति । भक्तानां तत्क्षणादेव सत्यमेतन्न संशयः
Winawasak ng Diyosa ang lahat ng hadlang at ipinagkakaloob ang bawat siddhi. Sa mga deboto, ito’y nagaganap agad—ito’y katotohanan, walang pag-aalinlangan.
Verse 34
उत्तरद्वारकां चापि पूज्यैवं विधिवन्नरः । एतदेव फलं सोपि प्राप्नुयान्मान वोत्तमः
Dapat ding sambahin ng tao ang Uttaradvārakā sa gayunding paraan, ayon sa wastong ritwal; at ang pinakamainam na tao ay magkakamit din ng kaparehong bunga ng biyaya.
Verse 35
पूर्वद्वारे तु वै देवी या स्थिता द्वारवासिनी । तस्याः पूजनमात्रेण प्राप्नुयाद्वांछितं फलम्
Sa silangang tarangkahan ay tunay na nakatindig ang Diyosa, ang Naninirahan sa pintuan. Sa pagsamba sa Kanya lamang, nakakamit ang minimithing bunga.
Verse 36
आश्विने मासि संप्राप्ते नव रात्रे विशेषतः । उपोष्य नवरात्रं च स्नात्वा कुण्डे समाहितः
Kapag dumating ang buwan ng Āśvina—lalo na sa siyam na gabi—matapos isagawa ang pag-aayuno ng Navarātra at maligo sa banal na lawa, manatiling payapa at nakatuon ang diwa.
Verse 37
पूजयेद्देवतां भक्त्या पुष्पधूपान्नतर्पणैः । अपुत्रो लभते पुत्रान्निर्धनो लभते धनम्
Sambahin ang diyos na may debosyon, na may mga bulaklak, insenso, handog na pagkain, at mga pag-aalay. Ang walang anak ay magkakaroon ng anak; ang dukha ay magkakamit ng yaman.
Verse 38
वन्ध्या प्रसूयते पार्थ नात्र कार्या विचारणा
Maging ang baog na babae ay magsisilang, O Pārtha; dito’y hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o pag-uusisa.
Verse 53
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वर खण्डे कौमारिकाखंडे कोटितीर्थादिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ikalimampu’t ikatlong kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Koṭitīrtha at iba pang banal na pook,” sa Kaumārikā Khaṇḍa ng unang Māheśvara Khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod.