Adhyaya 51
Mahesvara KhandaKaumarika KhandaAdhyaya 51

Adhyaya 51

Ang kabanatang ito ay may tatlong magkakaugnay na daloy. (1) Sa pagharap sa pag-aalinlangan tungkol sa kabilang-buhay, isinaayos ni Kamatha ang “mga palatandaan ng bunga ng karma” (karma-phala lakṣaṇa) bilang talaang panturo: mga nakikitang kalagayan ng katawan—sakit, kapansanan, at pagkataboy sa lipunan—ay iniuugnay sa tiyak na paglabag tulad ng karahasan, pagnanakaw, panlilinlang, maling asal sa pakikipagtalik, kawalang-galang sa guro, at pananakit sa baka o sa mga banal na tao. (2) Sumunod ang pangwakas na aral na nakasentro sa dharma: ang kaligayahan sa dalawang daigdig ay mula sa dharma, samantalang ang adharma ay nagbubunga ng pagdurusa; higit na mainam ang maikling buhay na may “puting” (dalisay) gawa kaysa mahabang buhay na salungat sa kapwa daigdig. (3) Pagkaraan, tumungo ang salaysay sa pagtatatag ng kabanalan: pinuri nina Nārada at ng mga brāhmaṇa ang turo ni Kamatha; nagpakita si Sūrya, ang diyos ng Araw, nagpahayag ng pagsang-ayon at nag-alok ng biyaya. Hiniling ng mga brāhmaṇa ang kanyang permanenteng pananatili; pumayag siya at nakilalang Jayāditya, na nangakong magpapawi ng kahirapan at karamdaman sa mga sumasamba. Inawit ni Kamatha ang isang pormal na himno (anyong Jayādityāṣṭaka), at itinakda ni Sūrya ang panahon ng ritwal (lalo na tuwing Linggo at sa buwang Āśvina), mga handog, pagligo sa Koṭitīrtha, at ang bunga—paglilinis at pag-abot sa Sūryaloka; nagtatapos ito sa pahayag na ang gantimpala ay katumbas ng sa mga tanyag na tīrtha.

Shlokas

Verse 1

अतिथिरुवाच । यदेतत्परलोकस्य स्वरूपं व्याहृतं त्वया । आगमं समुपाश्रित्य तत्तथैव न संशयः

Wika ni Atithi: “Ang ipinaliwanag mo tungkol sa tunay na anyo ng kabilang daigdig, na umaasa sa mga Āgama, ay tunay ngang gayon—walang pag-aalinlangan.”

Verse 2

किंत्वत्र नास्तिकाः पापाः सन्दिह्यन्तेऽल्पचेतनाः । तेषां निःसंशयकृते वद कर्मफलं हि यत्

Ngunit dito, ang mga makasalanang di nananampalataya na may munting pag-unawa ay nag-aalinlangan pa rin. Upang alisin ang kanilang pagdududa, ipahayag nang malinaw kung ano ang tunay na bunga ng mga gawa (karma).

Verse 3

इहैव कस्य कस्यैव कर्मणः पापकस्य च । प्रभावात्कीदृशो जायेत्कमठैतद्वदास्ति चेत्

At dito rin sa buhay na ito, sa impluwensiya ng alin-alin na makasalanang gawa, anong uri ng kalagayang pangkatawan ang isinisilang? O Kamaṭha, sabihin mo ito kung nalalaman.

Verse 4

कमठ उवाच । सर्वमेतत्प्रवक्ष्यामि स्थिरो भूत्वा शृणुष्व तत् । यथा मम गुरुः प्राह यन्मे चेतसि संस्थितम्

Sinabi ni Kamaṭha: “Ipapaliwanag ko ang lahat ng ito; magpakatatag ka at makinig. Sasabihin ko ayon sa itinuro ng aking guro—yaong matibay na nakalagay sa aking isipan.”

Verse 5

ब्रह्महा क्षयरोगी स्यात्सुरापः श्यावदंतकः । सुवर्णचौरः कुनखी दुश्चर्मा गुरुतल्पगः

Ang pumatay sa isang brāhmaṇa ay magiging may sakit na pagkapinsala ng katawan; ang umiinom ng alak ay magkakaroon ng maiitim na ngipin; ang nagnanakaw ng ginto ay magkakaroon ng deformed na mga kuko; at ang lumalapastangan sa higaan ng guro ay tatamaan ng sakit sa balat.

Verse 6

संसर्गी सर्वरोगी स्यात्पंचपातकिनस्त्वमी । निंदामाकर्ण्य साधूनां बधिरः संप्रजायते

Ang nakikisama sa gayong mga makasalanan ay tatamaan ng lahat ng karamdaman; ito ang limang dakilang kasalanan. At ang nakikinig sa paninirang-puri sa mga banal ay isisilang na bingi.

Verse 7

स्वयं प्रकीर्तयेच्चापि मूकः पापोऽभिजायते । आज्ञालोपी गुरूणां च अपस्मारी भवेन्नरः

Ang sinumang pumupuri sa sarili ay isisilang na makasalanan at pipi. At ang taong lumalabag sa utos ng mga guro (guru) ay daranas ng epilepsiya.

Verse 8

अवज्ञाकारकस्तेषां कृमिरेवाभिजायते । उपेक्षतः पूज्यकार्यं दुष्प्रज्ञत्वं च जायते

Ang nagpapakita ng paghamak sa kanila ay isisilang na uod. At sa pagpapabaya sa nararapat gawin para sa mga kagalang-galang, sumisibol ang kabobohan ng isip.

Verse 9

चौर्याय साधुद्रव्याणां दद्याद्यावत्पदानि च । तावद्वर्षाणि पंगुत्वं स प्राप्नोति नराधमः

Sa pagnanakaw ng ari-arian ng mga banal—ayon sa dami ng hakbang na kanyang tinatahak—sa gayong dami ng taon, ang hamak na taong iyon ay tatamo ng pagkapilay.

Verse 10

दत्त्वा हरति तद्भूयो जायते कृकलासकः । कुपितानप्रसाद्यैव पूज्यान्स्याच्छीर्षरोगवान्

Ang nagbigay na ngunit binawi muli ay isisilang na butiki. At ang hindi humihingi ng pakikipagkasundo, na iniiwang di-nalulugod ang mga kagalang-galang, ay magkakaroon ng mga sakit sa ulo.

Verse 11

रजस्वलामभिगच्छंश्च चंडालः संप्रजायते । वस्त्रापहारी चित्री स्यात्कृष्णकुष्ठी तथाग्निदः

Ang lumalapit sa babae sa panahon ng kanyang regla ay isisilang na Candala (itinakwil na uri). Ang magnanakaw ng kasuotan ay tatamaan ng batik-batik na sakit sa balat; gayundin, ang nagsisindi ng sunog ay magdurusa sa itim na ketong.

Verse 12

दर्दुरो रूप्यहारी स्यात्कूटसाक्षी मुखारुजः । परदारांश्च कामेन द्रष्टा स्यादक्षिरोगवान्

Ang magnanakaw ng pilak ay nagiging palaka. Ang huwad na saksi ay dinadapuan ng sakit sa bibig. Ang tumitingin sa asawa ng iba nang may pita ay pinapahirapan ng sakit sa mata.

Verse 13

प्रतिज्ञायाप्रयच्छन्यो ह्यल्पायुर्जायते नरः । विप्रवृत्त्यपहारी स्यादजीर्णी सर्वदाऽधमः

Ang taong nangako ngunit hindi ibinibigay ang ipinangako ay isisilang na maikli ang buhay. Ang nagnanakaw ng kabuhayan ng isang brāhmaṇa ay laging may hindi pagkatunaw ng pagkain at itinuturing na hamak.

Verse 14

नैष्ठिकान्नाशनाद्भूयो निवृत्तो रोगवान्सदा । पत्नीबहुत्वे त्वेकस्यां रेतोमोक्षः क्षयी भवेत्

Ang paulit-ulit na tumatalikod sa pagpapakain sa matatag na renunciante ay laging dinadapuan ng karamdaman. At ang may maraming asawa ngunit sa isa lamang naglalabas ng binhi ay hahantong sa pagkapanghina at pagkapayat.

Verse 15

स्वामिना धर्मयुक्तो यस्त्वन्यायेन समाचरेत् । स्वयं वा भक्षयेद्द्रव्यं स मूढः स्याज्जलोदरी

Kahit nasa ilalim ng panginoong matuwid sa dharma, ang kumikilos nang di-makatarungan—o siya ring kumakain sa ipinagkatiwalang yaman—ay nagiging taong naliligaw ang isip at dinadapuan ng pamamaga sa tubig (dropsy).

Verse 16

दुर्बलं पीड्यमानं यो बलवान्समुपेक्षते । अंगहीनः स च भवेदन्नहृत्क्षुधितो भवेत्

Ang malakas na taong binabalewala ang mahina na inaapi ay magiging pilay o kapansanan. At ang nagnanakaw ng pagkain ay laging magugutom.

Verse 17

व्यवहारे पक्षपाती जिह्वारोगी भवेन्नरः । धर्मप्रवृत्तिं सञ्चार्य पत्न्यादीष्टवियोगकृत्

Ang lalaking kumikiling sa paghatol ay magkakaroon ng sakit sa dila. At ang sumisira sa pagsasagawa ng dharma ay nagiging sanhi ng pagkalayo sa mga minamahal—asawa at iba pa.

Verse 18

स्वयं पाकाग्रभोजी यो गलरोगमवाप्नुयात् । पंचयज्ञानकृत्वैव भुञ्जानो ग्रामशूकरः

Ang kumakain muna mula sa niluluto bago maghain sa iba ay tatamaan ng sakit sa lalamunan. At ang kumakain nang hindi isinasagawa ang limang araw-araw na yajña ay nagiging tulad ng baboy sa nayon.

Verse 19

पर्वमैथुन कृन्मेही परित्यज्य स्वगेहिनीम् । वेश्यादिरक्तो मूढात्मा खल्वाटो जायते नरः

Ang lalaking nakikipagtalik sa mga panahong ipinagbabawal ay magkakasakit sa daanang-ihi o sa pagnanasa. Tinalikuran ang sariling asawa at nahumaling sa mga patutot at iba pa, ang naliligaw na taong iyon ay isisilang na kalbo.

Verse 20

परिक्षीणान्मित्रबन्धून्स्वामिनं दयितानुगान् । अवमन्य निवृत्तात्मा क्लिष्टवृत्तिः सदा भवेत्

Ang may pusong tumatalikod at humahamak sa nanghihinang mga kaibigan at kamag-anak, pati sa panginoon at tapat na mga umaasa sa kanya, ay laging mamumuhay sa kaguluhan at pagdurusa.

Verse 21

छद्मनोपचरेद्यस्तु पितरौ स्वामिनं गुरून् । प्राप्तव्यार्थस्यातिकष्टात्परिभ्रंशोर्थजो भवेत्

Sinumang kumikilos nang mapanlinlang sa mga magulang, sa panginoon, o sa mga guro—kahit magpursigi nang matindi upang magkamit ng yaman—ay magdurusa ng pagbagsak ng mismong kayamanang iyon, bunga ng sariling kasalanan.

Verse 22

विश्रब्धस्यापहारी तु दुःखानां भाजनं भवेत् । धार्मिके क्षुद्रकारी यो नरः स वामनो भवेत्

Ang sinumang magnakaw sa taong nagtiwala sa kanya ay nagiging sisidlan ng dalamhati. At ang lalaking gumagawa ng hamak na asal sa taong matuwid sa dharma ay muling isisilang na duwende o pandak.

Verse 23

दुर्बलवृषवाही यः कटिलूती भवेत्स च

Ang sinumang magpaandar o magpabigat sa mahinang toro ay muling isisilang bilang kaṭilūtī, isang hamak na gumagapang na nilalang na tila parasito.

Verse 24

जात्यंधश्चापि यो गोघ्नो निःपशुर्दुःखकृद्गवाम् । निर्दयो गोषु घाताद्यैः सदा सोध्वसु कष्टगः

Ang pumapatay ng baka, nag-aalis sa iba ng kanilang mga alagang hayop, at nagdudulot ng pagdurusa sa mga baka—walang-awa sa pananakit sa iba’t ibang paraan—ay isisilang na bulag mula pagkasilang at laging daranas ng hirap sa mga paglalakbay at landas ng buhay.

Verse 25

निस्तेजकः सभायां यो गलगण्डी स जायते । सदा क्रोधी च चंडालः पूतिवक्त्रश्च सूचकः

Ang nagpapababa sa dangal ng kapwa sa harap ng kapulungan ay isisilang na may goitre (bukol sa leeg). Ang laging galit ay nagiging caṇḍāla; at ang mapanumbong o tagapagsumbong ay isisilang na may mabahong bibig.

Verse 26

अजविक्रयकृद्व्याधः कुण्डाशी भृतको भवेत् । नास्तिकस्तिल पिंडी स्यादश्रद्धो गीतजीवनः

Ang mamamatay ng hayop na nabubuhay sa pagbebenta ng kambing ay muling isisilang bilang kuṇḍāśī, isang kumakain ng maruming pagkain, at magiging utusang upahan. Ang walang paniniwala sa Diyos ay magiging tila-piṇḍī, isang kaawa-awang abang na nilalang. Ang walang pananampalataya ay mabubuhay sa pag-awit lamang—pagtatanghal na walang panloob na pananalig.

Verse 27

अभक्ष्यादो गण्डमाली स्त्रीखादी चाऽसुतस्य कृत् । अन्यायतो ज्ञानग्राही मूर्खो भवति मानवः

Ang kumakain ng ipinagbabawal na pagkain ay dinadapuan ng karamdaman, na may mga bukol na tila kuwintas. Ang lumalapastangan sa babae ay nagiging sanhi ng pagkabaog. At ang taong kumakamkam ng kaalaman sa di-makatarungang paraan ay nauuwi sa kamangmangan.

Verse 28

शास्त्रचौरः केकराक्षः कथां पुण्यां च द्वेष्टि यः । कृमिवक्त्रः स च भवेद्विभ्रष्टो नरकात्कुधीः

Ang magnanakaw ng mga kasulatan ay nagiging duling. Ang napopoot sa banal at mapagpala na pagtalakay ng Dharma ay isinisilang na may bibig na inuod at bulok. Yaong masamang-isip, bagaman nakaahon mula sa impiyerno, ay lumilitaw na may gayong kapighatian.

Verse 29

देवद्विजगवां वृत्तिहारको वांतभक्षकृत् । तडागारामभेत्ता यो भवेद्विकलपाणिकः

Ang nag-aalis ng kabuhayan ng mga deva, ng mga brāhmaṇa, o ng mga baka—at ang kumakain ng suka—at sinumang sumisira ng mga lawa at hardin, ay isisilang na may mga kamay na pilay o may kapansanan.

Verse 30

व्यवहारे च्छलग्राही भृत्यग्रस्तो भवेन्नरः । सदा पुरुषरोगी स्यात्परदाररतो नरः

Ang taong gumagamit ng panlilinlang sa pakikipag-ugnayan at kalakalan ay mapapailalim sa pang-aapi ng mga alipin at umaasa sa kanya. At ang lalaking nahuhumaling sa asawa ng iba ay laging dadapuan ng mabibigat na karamdaman.

Verse 31

वात रोगी कुवैद्यः स्याद्दुश्चर्मा गुरुतल्पगः । मधुमेही खरीगामी गोत्रस्त्रीमैथुनोऽप्रसूः

Ang dinadapuan ng sakit na vāta ay nagiging huwad na manggagamot. Ang lumalapastangan sa higaan ng guro (guru) ay isinisilang na may masamang sakit sa balat. Ang nakikipagtalik sa asno ay nagkakaroon ng diyabetis. At ang nakikipagtalik sa babaeng kaangkan ay nagiging baog—ito ang sinasabing panlabas na tanda ng kasalanan.

Verse 32

स्वसारं मातरं पुत्रवधूं गच्छन्नबीजवान् । कृतघ्नः सर्व कार्याणां वैफल्यं समुपाश्नुते

Ang sinumang lumalapit sa sariling kapatid na babae, sa sariling ina, o sa asawa ng kaniyang anak na lalaki, ay nagiging “walang binhi” (baog/di-makapagkaanak). At ang taong walang utang-na-loob ay sumasapit sa kabiguan sa lahat ng gawain.

Verse 33

इत्येष लक्षणोद्देशः पापिनां परिकीर्तितः । चित्रगुप्तोऽपि मुह्येत सकलस्यानुवर्णने

Ganyan inilahad ang maikling paglalarawan ng mga tanda ng mga makasalanan. Maging si Citragupta man ay malilito kung susubukang isalaysay nang ganap ang lahat ng iyon.

Verse 34

एते नरक विभ्रष्टा भुक्त्वा योनीः सहस्रशः । एवंविधैश्चिह्निताश्च जायंते लक्षणैर्नराः

Ang mga ito, na nahulog mula sa impiyerno matapos danasin ang libu-libong kapanganakan, ay isinisilang sa daigdig ng tao na may gayong mga tanda at katangian.

Verse 35

ये हि धर्मं न मन्यंते तथा ये व्यसनैर्जिताः । अनुमानेन बोद्धव्यं यदेते शेषपापिनः

Yaong hindi gumagalang sa dharma, at yaong dinaig ng mga bisyo at pagkalulong—sa pamamagitan ng pag-uugnay, dapat maunawaan na sila’y mga makasalanang may nalalabing latak ng kasalanan.

Verse 36

येषां त्वंतगतं पापं स्वर्गाद्वा ये समागताः । सर्वव्यसननिर्मुक्ता धर्ममेकं भजन्ति ते

Ngunit yaong ang kasalanan ay nagwakas na, o yaong nagbalik mula sa langit—malaya sa lahat ng bisyo—ay tanging sa dharma lamang naglilingkod at nag-aalay ng sarili.

Verse 37

भवंति चात्र श्लोकाः । धर्मादनवमं सौख्यमधर्माद्दुःखसम्भवः । तस्माद्धर्मं सुखार्थाय कुर्यात्पापं विवर्जयेत्

At narito ang mga taludtod: Mula sa dharma sumisibol ang ligayang di kumukupas; mula sa adharma isinisilang ang pagdurusa. Kaya para sa kaligayahan, isabuhay ang dharma at iwasan ang kasalanan.

Verse 38

लोकद्वयेऽपि यत्सौख्यं तद्धर्मात्प्रोच्यते यतः । धर्ममेकमतः कुर्यात्सर्वकार्यार्थसिद्धये

Anumang ligaya sa dalawang daigdig ay sinasabing nagmumula sa dharma. Kaya’t dharma lamang ang isabuhay upang maganap ang bawat layunin at gawain.

Verse 39

मुहूर्तमपि जीवेत नरः शुक्लेन कर्मणा । न कल्पमपि जीवेत लोकद्वयविरोधिना

Mabuhay man ang tao kahit isang saglit sa dalisay at maliwanag na gawa; huwag siyang mabuhay kahit isang kalpa sa asal na laban sa dalawang daigdig.

Verse 40

इति पृष्टं त्वया विप्र यथाशक्त्या मयेरितम् । असूक्तं सूक्तमथवा क्षंतव्यं किं वदामि च

Ganyan, O brāhmaṇa, ang iyong itinanong ay nasagot ko ayon sa aking makakaya. Maging mabuti man o di-mabuti ang aking nasabi, ipagpaumanhin—ano pa ang masasabi ko?

Verse 41

नारद उवाच । कमठस्यैतदाकर्ण्य अष्टवर्षस्य भाषितम् । भगवान्भास्करः प्रीतो बभूवातीव विस्मितः

Sinabi ni Nārada: Nang marinig ni Bhagavān Bhāskara, ang Diyos na Araw, ang mga salitang binigkas ni Kamaṭha na walong taong gulang, siya’y napuspos ng galak at labis na namangha.

Verse 42

प्रशशंस च तान्विप्रान्हारीतप्रमुखांस्तदा । अहो वसुमती धन्या द्विजैरेवंविधोत्तमैः

Pagkaraan, pinuri niya ang mga brāhmaṇa, na si Hārīta ang nangunguna: “Ah! Mapalad ang daigdig, sapagkat pinalalamutian ito ng gayong dakilang mga dvija (dalawang-ulit na isinilang)!”

Verse 43

अथ प्रजापतिर्धन्यो यन्मर्यादाभिपाल्यते । अमीभिर्ब्राह्मणवरैर्धन्या वेदाश्च संप्रति

Tunay ngang mapalad si Prajāpati, sapagkat ang mga hanggahan ng dharma ay pinangangalagaan; at dahil sa mga dakilang brāhmaṇa na ito, maging ang mga Veda ay napagpapala at naitatag sa panahong ito.

Verse 44

येषां मध्ये बालबुद्धिरियमेतादृशी स्फुटा । हारीतप्रमुखानां हि का वै बुद्धिर्भविष्यति

Kung sa gitna nila, maging ang pag-unawa ng isang bata ay ganito kalinaw at hayag, ano pa kaya ang karunungan ng mga pinangungunahan ni Hārīta—ano nga kaya ang anyo ng kanilang paghatol!

Verse 45

असंशयं त्रिलोकस्थमेषामविदितं न हि । यथैतान्नारदः प्राह भूयस्तस्मादमी बहु

Walang pag-aalinlangan: sa tatlong daigdig ay walang anumang hindi nila nalalaman. Gaya ng sinabi ni Nārada tungkol sa kanila, gayon nga—ang mga rishi na ito ay sagana sa kaalaman at kabutihang-asal.

Verse 46

इति प्रशस्य तान्विप्रान्प्रहृष्टो रविरव्रवीत् । अहं सूर्यो विप्रमुख्या युष्माकं दर्शनात्कृते

Matapos purihin ang mga brāhmaṇa, si Ravi (ang Araw) ay nagalak at nagsalita: “O mga pinakadakila sa mga brāhmaṇa, ako si Sūrya; naparito ako upang masilayan kayo.”

Verse 47

समागतः सूर्यलोकात्प्राप्तं नेत्रफलं च मे । भवद्विधैर्विप्रमुख्यैः संजल्पनसहासनात्

Ako’y nagmula sa Sūryaloka, at natamo ko ang “bunga ng mga mata”—ang gantimpala ng pagkakita—sa pamamagitan ng pakikipag-usap at pakikisama sa pag-upo kasama ng mga brāhmaṇa na tulad ninyo, O mga pinakadakila.

Verse 48

अंत्यजा अपि पूयन्ते किं पुनर्मादृशा द्विजाः । सर्वथा नारदो धन्यो योऽसौ त्रैलोक्यतत्त्ववित्

Kahit ang mga ipinanganak na mababa ay nalilinis sa pagdikit sa kabanalan; lalo na kami na mga dvija. Sa lahat ng paraan, mapalad si Nārada, sapagkat siya’y nakaaalam ng katotohanan ng tatlong daigdig.

Verse 49

युष्माभिर्बध्यते श्रेयो यस्य वै धूतकिल्विषैः । प्रणमामि च वः सर्वान्मनोबुद्धिसमाधिभिः । तपो विद्या च वृत्तं च यतो वार्द्धक्यकारणम्

Sa pamamagitan ninyo—na nayugyog na ang mga kasalanan—naitatatag ang kagalingan. Ako’y yumuyuko sa inyong lahat sa isip, talino, at nakatuong debosyon. Sapagkat ang tapas, banal na pag-aaral, at marangal na asal ang sanhi ng tunay na paghinog at kagalang-galang na katandaan.

Verse 50

वरं मत्तो वृणीध्वं च दुर्लभं यं हृदीच्छत । यूयं स्वयं हि वरदा मत्संगो मास्तु निष्फलः

Pumili kayo ng isang biyaya mula sa akin—anumang bihirang kaloob na ninanais ng inyong puso. Sapagkat kayo mismo ang mga tagapagkaloob ng biyaya; nawa’y hindi maging walang bunga ang pakikisama ko sa inyo.

Verse 51

देवतानां हि संसर्गो निष्फलो नोपजायते । तस्मान्मत्तो वरं किंचिद्वृणुध्वं प्रददामि वः

Ang pakikisama sa mga deva ay hindi kailanman nagaganap nang walang bunga. Kaya pumili kayo ng isang biyaya mula sa akin—ipagkakaloob ko ito sa inyo.

Verse 52

श्रीनारद उवाच । इति सूर्यवचः श्रुत्वा प्रहृष्टास्ते द्विजोत्तमाः

Sinabi ni Śrī Nārada: Nang marinig ang mga salita ni Sūrya, ang mga pinakadakila sa mga dwija na pantas ay napuspos ng kagalakan.

Verse 53

संपूज्य परया भक्त्या पाद्यार्घ्यस्तुतिवंदनैः । मंडलादीन्महाजप्यान्गृणंतः प्रोचिरे रविम्

Sa sukdulang debosyon, sinamba nila Siya—naghandog ng tubig para sa paa (pādya) at arghya, kasama ng mga himno at mapitagang pagpupugay—at binigkas ang mga dakilang mantra na nagsisimula sa Maṇḍala; saka nila kinausap si Ravi, ang Araw.

Verse 54

जयादित्य जय स्वामिञ्जय भानो जयामल । जय वेदपते शश्वत्तारयास्मानहर्पते

Tagumpay sa Iyo, Jayāditya! Tagumpay, O Panginoon! Tagumpay, O Bhānu! Tagumpay, O Walang-Dungis! Tagumpay, Panginoon ng mga Veda—iligtas Mo kami magpakailanman, O Panginoon ng Araw!

Verse 55

विप्राणां त्वं परो देवो विप्रसर्गोऽपि त्वन्मयः । नितरां पूतमेतन्नः स्थानं देव त्वयेक्षितम्

Para sa mga brāhmaṇa, Ikaw ang kataas-taasang Diyos, at maging ang buong lipon ng mga brāhmaṇa ay nilulukuban ng Iyong pagka-Diyos. O Deva, ang aming pook na ito ay lubhang nalinis sa Iyong pagtanaw.

Verse 56

अद्य नः सफला वेदा अद्य नः सफलाः क्रियाः । अद्य नः सफलं गेहं त्वया संगम्य गोपते

Ngayong araw, namunga ang aming mga Veda; ngayong araw, namunga ang aming mga ritwal. Ngayong araw, maging ang aming tahanan ay naging ganap, sapagkat nakatagpo Ka namin, O Panginoon at Tagapangalaga.

Verse 57

वरं यदि प्रदातासि तदेनं प्रवृणीमहे । आस्माकीनमिदं स्थानं न हि त्याज्यं कथंचन

Kung magkakaloob Ka ng biyaya, ito ang aming pinipili: ang pook na ito na amin, huwag nawang iwanan kailanman sa anumang paraan.

Verse 58

श्रीसूर्य उवाच । यस्माद्भवद्भिः पूर्वं हि जयादित्येति चोदितम् । जयादित्य इति ख्यातस्तस्मात्स्थास्येऽत्र सर्वदा

Wika ni Śrī Sūrya: Sapagkat noon pa’y pinuri ninyo Ako sa pangalang “Jayāditya,” kaya Ako’y makikilala bilang “Jayāditya”; kaya’t mananahan Ako rito magpakailanman.

Verse 59

यावन्मही समुद्राश्च पर्वता नगराणि च । तावत्स्थानमिदं विप्रा न हि त्यक्ष्यामि कर्हिचित्

Hangga’t nananatili ang daigdig—kasama ang mga dagat, bundok, at mga lungsod—hanggang doon, O mga brahmin, mananatili ang pook na ito; hindi Ko ito iiwan kailanman.

Verse 60

दारिद्र्यरोगसंघातान्दद्रवो मंडलानि च । कुष्ठादीन्नाशयिष्यामि भजतामत्र संस्थितः

Nanahan Ako rito, at wawasakin Ko para sa mga sumasamba: dudurugin ang karalitaan at mga pulutong ng karamdaman—kabilang ang mga sugat na tila buni at maging ang ketong at iba pa.

Verse 61

यो मामत्र स्थितं चापि पूजयिष्यति मानवः । सूर्यलोकमिवागम्य पूजां तस्य भजाम्यहम्

Sinumang tao na sasamba sa Akin habang Ako’y itinatag dito—na wari’y nakarating sa daigdig ng Araw—Ako mismo ang tatanggap at makikibahagi sa kanyang pagsamba.

Verse 62

श्रीनारद उवाच । एवमुक्ते भगवता हारीताद्या द्विजोत्तमाः । मूर्तिं संस्थापयामासुर्वेदोदितविधानतः

Wika ni Śrī Nārada: Nang magsalita nang gayon ang Panginoon, ang mga pinakadakilang dwija—si Hārīta at ang iba pa—ay nagtatag ng banal na anyo (mūrti) ayon sa mga tuntuning itinakda ng Veda.

Verse 63

ततो द्विजाः प्राहुरेवं कमठं त्वत्कृते रविः । अत्र स्वामी स्थितस्तस्मात्प्रथमं स्तुहि त्वं रविम्

Pagkaraan, sinabi ng mga brāhmaṇa kay Kamaṭha: “Dahil sa iyo, naririto si Ravi (ang Araw) bilang Panginoon. Kaya una mong purihin ang Araw.”

Verse 64

इत्युक्तो ब्राह्मणैः सर्वैः कमठो वाग्ग्मिनां वरः । प्रणिपत्य जयादित्यं महास्तोत्रमिदं जगौ

Nang masabihan ng lahat ng brāhmaṇa, si Kamaṭha—pinakamagaling sa mga mahusay magsalita—ay nagpatirapa kay Jayāditya at inawit ang dakilang himnong ito.

Verse 65

न त्वं कृतः केवलसंश्रुतश्च यजुष्येवं व्याहरत्यादिदेव । चतुर्विधा भारती दूरदूरं धृष्टः स्तौमि स्वार्थकामः क्षमैतत्

O Sinaunang Diyos, hindi Ka nilikha at hindi Ka lamang bagay na naririnig—gayunman, ganito Ka binibigkas ng Yajus Veda. Ang pananalita sa apat na anyo ay umaabot lamang sa malayo; subalit buong tapang kitang pinupuri dahil sa sariling pangangailangan—patawarin Mo ito.

Verse 66

मार्तंडसूर्यांशुरविस्तथेन्द्रो भानुर्भगश्चार्यमा स्वर्णरेताः

Ikaw si Mārtaṇḍa, si Sūrya, si Aṃśu, si Ravi, at gayundin si Indra; Ikaw si Bhānu, si Bhaga, si Aryaman, at ang may gintong binhi—ang nagniningning na Liwanag.

Verse 67

दिवाकरो मित्रविष्णुश्च देव ख्यातस्त्वं वै द्वादशात्मा नमस्ते । लोकत्रयं वै तव गर्भगेहं जलाधारः प्रोच्यसे खं समग्रम्

O Diyos, ikaw ay tanyag bilang Divākara, bilang Mitra at bilang Viṣṇu; tunay na ikaw ay may labindalawang anyo—pagpupugay sa Iyo. Ang tatlong daigdig ay siyang silid ng Iyong sinapupunan; Ikaw ang tinatawag na sandigan ng mga tubig, at ang buong kalangitan ay ang Iyong malawak na paglawak na sumasaklaw sa lahat.

Verse 68

नक्षत्रमाला कुसुमाभिमाला तस्मै नमो व्योमलिंगाय तुभ्यम्

Pinalamutian ng kuwintas ng mga bituin at konstelasyon, na wari’y mga bulaklak na nakapulupot—pagpupugay sa Iyo, O Vyoma-liṅga, Liṅga ng Kalangitan.

Verse 69

त्वं देवदेवस्त्वमनाथनाथस्त्वं प्राप्यपालः कृपणे कृपालुः । त्वं नेत्रनेत्रं जनबुद्धिबुद्धिराकाशकाशो जय जीवजीवः

Ikaw ang Diyos ng mga diyos; Ikaw ang kanlungan ng walang kanlungan. Ikaw ang tagapagtanggol ng lumalapit sa Iyo, mahabagin sa mga dukha. Ikaw ang mata ng mata, ang talino sa loob ng talino ng tao; Ikaw ang liwanag ng kalawakan—tagumpay sa Iyo, O buhay ng lahat ng may buhay.

Verse 70

दारिद्र्यदारिद्र्य निधे निधीनाममंगलामंगल शर्मशर्म । रोगप्ररोगः प्रथितः पृथिव्यां चिरं जयादित्य जयाप्रमेय

O kayamanan sa gitna ng mga kayamanan—Ikaw na nag-aalis ng karalitaan, maging ang “karalitaan” ng karalitaan; O pagpapala sa mga pagpapala, O kapayapaan sa kapayapaan. O bantog na lunas sa mga sakit sa daigdig—tagumpay sa Iyo, O Āditya; tagumpay, O Di-masusukat, nawa’y magtagal magpakailanman.

Verse 71

व्याधिग्रस्तं कुष्ठरोगाभिभूतं भग्न प्राणं शीर्णदेहं विसंज्ञम् । माता पिता बांधवाः संत्यजंति सर्वैस्त्यक्तं पासि कोस्ति त्वदन्यः

Ang taong dinapuan ng karamdaman, dinaig ng ketong, humihina ang hininga, nanghihina ang katawan at nawawalan ng malay—kapag pati ina, ama, at mga kamag-anak ay tumatalikod, Ikaw lamang ang nag-iingat sa itinakwil. Sino pa ang mayroon bukod sa Iyo?

Verse 72

त्वं मे पिता त्वं जननी त्वमेव त्वं मे गुरुर्बान्धवाश्च त्वमेव । त्वं मे धर्मस्त्वं च मे मोक्षमार्गो दासस्तुभ्यं त्यज वा रक्ष देव

Ikaw ang aking ama; Ikaw ang aking ina—Ikaw lamang. Ikaw ang aking guro, at Ikaw rin ang aking mga kamag-anak. Ikaw ang aking dharma, at Ikaw ang landas tungo sa kalayaan (moksha). Ako’y lingkod Mo—O Deva, iwan Mo man ako o ingatan, ayon sa Iyong kalooban.

Verse 73

पापोऽस्मि मूढोऽस्मि महोग्रकर्मा रौद्रोऽस्मि नाचारनिधानमस्मि । तथापि तुभ्यं प्रणिपत्य पादयोर्जयं भक्तानामर्पय श्रीजयार्क

Ako’y makasalanan; ako’y naliligaw; ang aking mga gawa’y mabagsik at kakila-kilabot. Ako’y marahas at hindi sisidlan ng wastong asal. Gayunman, yumuyukod ako sa Iyong mga paa—O maluwalhating Jayārka, ipagkaloob Mo ang tagumpay at kagalingan sa Iyong mga deboto.

Verse 74

नारद उवाच । एवं स्तुतो जयादित्यः कमठेन महात्मना । स्निग्धगंभीरया वाचा प्राह तं प्रहसन्निव

Sinabi ni Nārada: Nang mapuri nang gayon ng dakilang-loob na Kamaṭha, nagsalita si Jayāditya sa kanya sa tinig na banayad at malalim, na wari’y nakangiti.

Verse 75

जयादित्याष्टकमिदं यत्त्वया परिकीर्तितम् । अनेन स्तोष्यते यो मां भुवि तस्य न दुर्लभम्

Ang ‘Jayādityāṣṭaka’ na ito na iyong binigkas—sinumang nasa lupa ang pumuri sa Akin sa pamamagitan nito, para sa kanya’y walang bagay na mahirap makamtan.

Verse 76

रविवारे विशेषेण मां समभ्यर्च्य यः पठेत् । तस्य रोगा न शिष्यंति दारिद्र्यं च न संशयः

Lalo na tuwing Linggo, sinumang sumamba sa Akin nang wasto at bigkasin ito—hindi mananatili ang kanyang mga karamdaman, at ang karalitaan man ay lilisan, walang pag-aalinlangan.

Verse 77

त्वया च तोषितो वत्स तव दद्मि वरंत्वमुम् । सर्वज्ञो भुवि भूत्वा त्वं ततो मुक्तिमवाप्स्यसि

Minamahal kong anak, napasaya mo Ako; kaya ipinagkakaloob Ko sa iyo ang biyayang ito: sa ibabaw ng daigdig ikaw ay magiging lubos na nakaaalam, at pagkaraan ay makakamtan mo ang moksha, ang kalayaan.

Verse 78

त्वत्पिता स्मृतिकारश्च भविष्यति द्विजार्चितः । स्थानस्यास्य न नाशश्च कदाचित्प्रभविष्यति

Ang iyong ama rin ay magiging tagapaglikha ng isang Smṛti, igagalang ng mga dvija (dalawang ulit na isinilang); at ang pagkapuksa ng banal na pook na ito ay hindi kailanman mangyayari.

Verse 79

न चैतत्स्थानकं वत्स परित्यक्ष्यामि कर्हिचित् । एवमुक्ता स भगवान्ब्राह्मणैरर्चितः स्तुतः

At, mahal kong anak, hindi Ko kailanman tatalikuran ang banal na tahanang ito. Pagkasabi nito, ang Mapalad na Panginoon ay sinamba at pinuri ng mga brāhmaṇa.

Verse 80

अनुज्ञाप्य द्विजेद्रांस्तांस्तत्रैवांतर्दधे प्रभुः । एवं पार्थ समुत्पन्नो जयादित्योऽत्र भूतले

Matapos magpaalam sa mga pinakadakilang dvija, ang Panginoon ay naglaho roon din. Kaya, O Pārtha, si Jayāditya ay nahayag dito sa ibabaw ng lupa.

Verse 81

आश्विने मासि संप्राप्ते रविवारे च सुव्रत । आश्विने भानुवारेण यो जयादित्यमर्चयेत्

O ikaw na may marangal na panata, kapag dumating ang buwang Āśvina at ito’y araw ng Linggo—sinumang sa isang Linggo ng Āśvina ay sumamba kay Jayāditya (ang Nagwaging Araw) …

Verse 82

कोटितीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति । पूजनाद्रक्तमाल्यैश्च रक्तचंदनकुंकुमैः

Ang sinumang maligo sa banal na Koṭitīrtha ay nahuhugasan maging ang mabigat na kasalanang pagpatay sa Brahmana. At sa pagsamba—sa pamamagitan ng pulang kuwintas ng bulaklak, pulang sandal paste, at kuṅkuma (sagradong saffron)—

Verse 83

लेपनाद्गंधधूपाद्यै नैवेद्येर्घृतपायसैः । ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः

Sa pamamagitan ng pagpapahid (sa diyos), ng mga pabango, insenso at iba pa, at ng mga handog na pagkain gaya ng ghee at matamis na kaning-gatas—maging ang pumatay ng Brahmana, ang manginginom ng alak, ang magnanakaw, at ang lumalapastangan sa higaan ng guro—

Verse 84

मुच्यते सर्वपापेभ्यः सूर्यलोकं च गच्छति । पुत्रदारधनान्यायुः प्राप्य सां सारिकं सुखम्

…napapalaya sa lahat ng kasalanan at napaparoon sa daigdig ng Araw. Pagkamit ng mga anak, kabiyak, kayamanan, at mahabang buhay, tinatamasa rin niya ang ligaya sa buhay sa sanlibutan.

Verse 85

इष्टकामैः समायुक्तः सूर्यलोके चिरं वसेत्

Taglay ang mga ninanais na kaloob, nananahan siya nang matagal sa daigdig ng Araw.

Verse 86

सर्वेषु रविवारेषु जयादित्यस्य दर्शनम् । कीर्तनं स्मरणं वापि सर्व रोगोपशांतिदम्

Tuwing Linggo, ang pagdanas ng darśana kay Jayāditya—gayundin ang pag-awit ng papuri o kahit ang pag-alaala sa Kanya—ay nagpapatahimik at nagpapawi ng lahat ng karamdaman.

Verse 87

अनादिनिधनं देवमव्यक्तं तेजसां निधिम् । ये भक्तास्ते च लीयंते सौरस्थाने निरामये

Ang Diyos na iyon ay walang pasimula at walang wakas, di-nahahayag (avyakta), isang kayamanang imbakan ng mga ningning. Yaong mga deboto—sila man ay nalulusaw at sumasanib sa tahanan ng Araw, na walang pighati at karamdaman.

Verse 88

सूर्योपरागे संप्राप्ते रविकूपे समाहितः । स्नानं यः कुरुते पार्थ होमं कुर्यात्प्रयत्नतः

Kapag dumating ang eklipse ng araw, O Pārtha, ang sinumang may nakatuong isip sa Ravikūpa at nagsasagawa ng banal na paliligo, ay nararapat ding magsikap na magsagawa ng homa, ang handog sa apoy.

Verse 89

दानं चैव यथाशक्त्या जयादित्याग्रतः स्थितः । तस्य पुण्यस्य माहात्म्यं शृणुष्वैकमना जय

At, habang nakatayo sa harap ni Jayāditya, magbigay ng kawanggawa ayon sa makakaya. Makinig ka, O Jaya, nang may iisang-tutok na isip sa kadakilaan ng ganyang kabutihang-loob.

Verse 90

कुरुक्षेत्रेषु यत्पुण्यं प्रभासे पुष्करेषु च । वाराणस्यां च यत्पुण्यं प्रयागे नैमिषेऽपि वा । तत्पुण्यं लभते मर्त्यो जयादित्यप्रसादतः

Anumang kabutihang-loob (pala) na matatagpuan sa Kurukṣetra, sa Prabhāsa at sa Puṣkara; anumang pala sa Vārāṇasī, o sa Prayāga, o maging sa Naimiṣa—yaong mismong pala ay nakakamtan ng tao sa pamamagitan ng biyaya ni Jayāditya.