Adhyaya 12

Verse 1

नारद उवाच । अथ ते ददृशुः पार्थ संयमस्थं महामुनिम् । कूर्माख्यानंनामैकादशोऽध्यायः

Sinabi ni Nārada: “Pagkaraan, nakita nila ang dakilang pantas na matatag sa pagpipigil-sa-sarili, O anak ni Pṛthā.” (Dito nagtatapos ang ikalabing-isang kabanata na tinatawag na ‘Salaysay ni Kūrma’.)

Verse 2

जटास्त्रिषवणस्नानकपिलाः शिरसा तदा । धारयन्तं लोमशाख्यमाज्यसिक्तमिवानलम्

Noon ay nakita nila si Lomaśa—ang kanyang mga jaṭā, naninilaw dahil sa paliligo nang tatlong ulit sa isang araw—nakapasan sa ulo, nagliliyab na tila apoy na pinakain ng ghee.

Verse 3

सव्यहस्ते तृणौघं च च्छायार्थे विप्रसत्तमम् । दक्षिणे चाक्षमालां च बिभ्रतं मैत्रमार्गगम्

Ang pinakamahusay na brāhmaṇa ay may hawak na bungkos ng damo sa kaliwang kamay bilang panangga sa lilim, at sa kanan ay akṣamālā (rosaryo), lumalakad sa landas ng pagkakaibigan at kagandahang-loob.

Verse 4

अहिंसयन्दुरुक्ताद्यैः प्राणिनो भूमिचारिणः । यः सिद्धिमेति जप्येन स मैत्रो मुनिरुच्यते

Ang hindi nananakit sa mga nilalang na gumagalaw sa lupa, kahit sa pamamagitan lamang ng mabagsik na pananalita at iba pa, at nakakamit ang siddhi sa pamamagitan ng japa (pagbigkas ng mantra)—siya ang tinatawag na ‘maitra’ na pantas, ang pantas na mapagkaibigan.

Verse 5

बकभूपद्विजोलूकगृध्रकूर्मा विलोक्य च । नेमुः कलापग्रामे तं चिरंतनतपोनिधिम्

Nang makita siya, ang tagak, ang hari ng mga hayop, ang ibon, ang kuwago, ang buwitre, at ang pagong ay yumukod at nagbigay-galang sa sinaunang kayamanan ng pag-austeridad sa nayon ng Kalāpa.

Verse 6

स्वागतासनसत्कारेणामुना तेऽति सत्कृताः । यथोचितं प्रतीतास्तमाहुः कार्यं हृदि स्थितम्

Sa pamamagitan ng pagbati, pag-aalok ng upuan, at nararapat na pag-aasikaso, sila’y pinarangalan niya nang lubos; nang sila’y masiyahan ayon sa dapat, sinabi nila sa kanya ang bagay na nasa kanilang puso.

Verse 7

कूर्म उवाच । इन्द्रद्युम्नोऽयमवनीपतिः सत्रिजनाग्रणीः । कीर्तिलोपान्निरस्तोऽयं वेधसा नाकपृष्ठतः

Wika ng Pagong: “Ito si Haring Indradyumna, ang pinuno ng lupain at pangunahing tagapanguna sa mga tao. Dahil humina ang kanyang katanyagan, ibinagsak siya ng Lumikha, si Brahmā (Vedhas), mula sa tuktok ng langit.”

Verse 8

मार्कंडेयादिभिः प्राप्य कीर्त्युद्धारंच सत्तम । नायं कामयते स्वर्गं पुनःपातादिभीषणम्

O pinakamainam sa mga mabubuti, matapos lumapit kay Mārkaṇḍeya at sa iba pa at makamtan ang pagbabalik ng kanyang dangal, hindi na niya ninanais ang langit, na nakapanghihilakbot dahil sa takot na muling mahulog.

Verse 9

भवतानुगृहीतोऽयमिहेच्छति महोदयम् । प्रणोद्यस्तदयं भूपः शिष्यस्ते भगवन्मया । त्वत्सकाशमिहानीतो ब्रूहि साध्वस्य वांछितम्

“Sa iyong biyaya, ninanais niya ang dakilang pag-angat dito, sa buhay na ito. Kaya, O Pinagpala, hinimok ko ang haring ito—ang iyong alagad—at dinala ko siya sa iyong harapan. Ipagpahayag nang wasto ang dapat niyang naisin.”

Verse 10

परोपकरणं नाम साधूनां व्रतमाहितम् । विशेषतः प्रणोद्यानां शिष्यवृत्तिमुपेयुषाम्

Ang paglilingkod at pagtulong sa kapwa ay siyang panatang disiplina ng mga banal; lalo na para sa mga dapat pang gabayan at yaong tumanggap ng asal at pamumuhay ng alagad.

Verse 11

अप्रणोद्येषु पापेषु साधु प्रोक्तमसंशयम् । विद्वेषं मरणं चापि कुरुतेऽन्यतरस्य च

Tungkol sa mga makasalanang hindi karapat-dapat gabayan, ipinahayag ng mga mabubuti nang walang alinlangan na ang pakikisama sa kanila ay nagbubunga ng poot—at maging ng kamatayan—sa alinmang panig.

Verse 12

अप्रमत्तः प्रणोद्येषु मुनिरेष प्रयच्छति । तदेवेति भवानेवं धर्मं वेत्ति कुतो वयम्

Ang pantas na ito, laging mapagmatyag, ay nagkakaloob ng tulong sa mga karapat-dapat gabayan. Tunay, ganito mo nalalaman ang dharma—paano pa kami makaaalam nang iba?

Verse 13

लोमश उवाच । कूर्म युक्तमिदं सर्वं त्वयाभिहितमद्य नः । धर्मशास्त्रोपनतं तत्स्मारिताः स्म पुरातनम्

Sinabi ni Lomaśa: “O Kūrma (Pagong), ang lahat ng sinabi mo sa amin ngayon ay lubhang nararapat. Kaayon ito ng mga Dharmaśāstra at ipinaalala sa amin ang sinaunang aral.”

Verse 14

ब्रूहि राजन्सुविश्रब्धं सन्देहं हृदयस्थितम् । कस्ते किमब्रवीच्छेषं वक्ष्याम्यहं न संशयः

Magsalita ka, O hari, nang buong pagtitiwala—ihayag ang pag-aalinlangang nananahan sa iyong puso. Sino ang nagsabi ng ano sa iyo? Isalaysay ang nalalabi; ipaliliwanag ko ito nang walang anumang pagdududa.

Verse 15

इन्द्रद्युम्न उवाच । भगवन्प्रथमः प्रश्रस्तावदेव ममोच्यताम् । ग्रीष्मकालेऽपि मध्यस्थै रवौ किं न तवाश्रमः

Wika ni Indradyumna: O Mapalad na Guro, pakiusap, sagutin muna ang una kong tanong. Kahit sa tag-init, kapag ang araw ay nasa tuktok, bakit sa iyong ashram ay walang masisilungang lilim na nagpapalamig?

Verse 16

कुटीमात्रोऽपि यच्छाया तृणैः शिरसि पाणिगैः

Kahit lilim na kasinlaki lamang ng munting kubo—gawang damo at iniaangat sa ulo ng sariling mga kamay—ay itinuturing nang sapat.

Verse 17

लोमश उवाच । मर्तव्यमस्त्यवश्यं च काय एष पतिष्यति । कस्यार्थे क्रियते गेहमनित्यभवमध्यगैः

Wika ni Lomaśa: Di-maiiwasan ang kamatayan, at ang katawang ito’y tiyak na babagsak. Kung gayon, para kanino itinatayo ang bahay ng mga nakatindig sa gitna ng buhay na di-mananatili?

Verse 18

यस्य मृत्युर्भवेन्मित्रं पीतं वाऽमृतमुत्तमम् । तस्यैतदुचितं वक्तुमिदं मे श्वो भविष्यति

Tanging yaong ang kamatayan ay naging kaibigan—o yaong nakainom ng kataas-taasang amṛta, ang nektar ng kawalang-kamatayan—ang nararapat magsabi: “Ito’y magiging akin bukas.”

Verse 19

इदं युगसहस्रेषु भविष्यमभविद्दिनम् । तदप्यद्यत्वमापन्नं का कथामरणावधेः

Ang araw na ito’y minsang inakala na nasa malayong hinaharap, kahit matapos ang libu-libong yuga; ngunit dumating na ito bilang “ngayon.” Kung gayon, ano pa ang masasabi tungkol sa hangganang itinakda ng kamatayan?

Verse 20

कारणानुगतं कार्यमिदं शुक्रादभूद्वपुः । कथं विशुद्धिमायाति क्षालितांगारवद्वद

Ang bungang ito’y sumusunod sa sanhi: ang katawang ito’y nagmula sa semilya. Sabihin mo—paano pa ito makaaabot sa kadalisayan, gaya ng uling na hinugasan ngunit nananatiling maitim?

Verse 21

तदस्यापि कृते पापं शत्रुषड्वर्गनिर्जिताः । कथंकारं न लज्जन्ते कुर्वाणा नृपसत्तम

At dahil din dito, nagkakasala—yaong mga dinaig ng anim na kaaway sa loob. O pinakadakilang hari, paanong hindi sila nahihiya habang ginagawa ang gayong mga gawa?

Verse 22

तद्ब्रह्मण इहोत्पन्नः सिकताद्वयसम्भवः । निगमोक्तं पठञ्छृण्वन्निदं जीविष्यते कथम्

Ipinanganak dito mula sa Brahman na yaon, sumibol sa pagsasanib ng dalawang “buhangin” (lalaki at babae); kahit binabasa at pinakikinggan ang ipinahahayag ng mga Veda—paano mabubuhay nang tunay at may karunungan ang nilalang na ito?

Verse 23

तथापि वैष्णवी माया मोहयत्यविवेकिनम् । हृदयस्थं न जानंति ह्यपि मृत्यु शतायुषः

Gayunman, nililinlang ng Vaiṣṇavī Māyā ang walang pag-unawa. Kahit yaong nabubuhay nang sandaang taon, hindi nila nakikilala na ang kamatayan ay nananahan sa sarili nilang puso.

Verse 24

दन्ताश्चलाश्चला लक्ष्मीर्यौवनं जीवितं नृप । चलाचलमतीवेदं दानमेवं गृहं नृणाम्

O hari, ang mga ngipin ay di-matatag, ang kapalaran ay di-matatag, ang kabataan at buhay ay di-matatag. Yamang batid na ang lahat dito’y nanginginig at di-nananatili, dapat magsagawa ang tao ng dāna (kawanggawa); gayundin, ang sambahayan ng tao ay hindi rin matibay.

Verse 25

इति विज्ञाय संसारसारं च चलाचलम् । कस्यार्थे क्रियते राजन्कुटजादि परिग्रहः

Kaya nga, nang maunawaan na ang pinakadiwa ng buhay-sa-daigdig ay di-matatag at pabagu-bago, O hari—para kanino pa isinasagawa ang pag-iimpok at pagkamkam ng mga ari-arian, kahit nagsisimula sa maliliit na bagay gaya ng kuṭaja?

Verse 26

इन्द्रद्युम्न उवाच । चिरायुर्भगवानेव श्रूयते भुवनत्रये । तदर्थमहमायातस्तत्किमेवं वचस्तव

Wika ni Indradyumna: “Sa tatlong daigdig ay naririnig na ang tanging Mapalad na Panginoon lamang ang may mahabang buhay (walang hanggan). Dahil doon ako naparito—kaya bakit ganyan ang iyong pananalita?”

Verse 27

लोमश उवाच । प्रतिकल्पं मच्छरीरादेकरोमपरिक्षयः । जायते सर्वनाशे च मम भावि प्रमापणम्

Wika ni Lomaśa: “Sa bawat kalpa, isang hibla ng buhok mula sa aking katawan ang nalalagas. Kapag naubos ang lahat, darating ang aking pagkapuksa—ang aking kamatayan.”

Verse 28

पश्य जानुप्रदेशं मे द्व्यंगुलं रोमवर्जितम् । जातं वपुस्तद्बिभेमि मर्तव्ये सति किं गृहैः

“Tingnan mo ang bahagi malapit sa aking tuhod: sa lawak na dalawang daliri ay naging walang buhok. Sa pagkakita ng pagbabagong ito sa katawan, ako’y natatakot. Kung tiyak ang kamatayan, ano pa ang silbi ng mga bahay at ari-arian?”

Verse 29

नारद उवाच । इत्थं निशम्य तद्वाक्यं स प्रहस्यातिविस्मितः । भूपालस्तस्य पप्रच्छ कारणं तादृशायुषः

Sabi ni Nārada: Nang marinig ang gayong mga salita, ang hari ay napatawa at labis na namangha, at tinanong siya tungkol sa dahilan ng gayong kahabaan ng buhay.

Verse 30

इन्द्रद्युम्न उवाच । पृच्छामि त्वामहं ब्रह्मन्यदायुरिदमीदृशम् । तव दीर्घं प्रभावोऽसौ दानस्य तपसोऽथवा

Sinabi ni Indradyumna: “O brahmana, itinatanong ko sa iyo—bakit ganyan ang iyong haba ng buhay? Ang dakila at pangmatagalang kapangyarihang ito ba’y bunga ng pagkakawanggawa, o ng pag-aayuno at pagninilay (tapas)?”

Verse 31

लोमश उवाच । श्रृणु भूप प्रवक्ष्यामि पूर्वजन्मसमुद्भवाम् । शिवधर्मयुतां पुण्यां कथां पापप्रणाशनीम्

Sinabi ni Lomaśa: “Makinig, O hari. Isasalaysay ko ang banal na salaysay na nagmula sa dating kapanganakan—puspos ng dharma ni Śiva—mapagpala at may kapangyarihang pawiin ang kasalanan.”

Verse 32

अहमासं पुरा शूद्रो दरिद्रोऽतीवभूतले । भ्रमामि वसुधापृष्ठे ह्यशनपीडितो भृशम्

“Noon, ako’y isang Śūdra, labis na dukha sa ibabaw ng lupa. Nagpagala-gala ako sa mukha ng daigdig, matinding pinahihirapan ng gutom.”

Verse 33

ततो मया महल्लिंगं जालिमध्यगतं तदा । मध्याह्नेऽस्य जलाधारो दृष्टश्चैवा विदूरतः

“Pagkaraan, nakita ko ang isang dakilang Liṅga na nasa gitna ng bakod na tila lambat. Sa katanghaliang-tapat, mula sa malayo’y nakita ko rin ang imbakan ng tubig nito (para sa pagsamba).”

Verse 34

ततः प्रविश्य तद्वारि पीत्वा स्नात्वा च शांभवम् । तल्लिंगं स्नापितं पूजा विहिता कमलैः शुभैः

“Pagpasok ko roon, ininom ko ang banal na tubig at naligo ayon sa paraang Śaiva (Śāmbhava). Pinaliguan ko ang Liṅga at nagsagawa ng pagsamba gamit ang mga mapalad na bulaklak ng lotus.”

Verse 35

अथ क्षुत्क्षामकंठोऽहं श्रीकंठं तं नमस्य च । पुनः प्रचलितो मार्गे प्रमीतो नृपसत्तम

Pagkaraan, tuyong-tuyo ang aking lalamunan sa gutom at pagod, ako’y yumukod at sumamba sa banal na Śrīkaṇṭha. Muling naglakbay sa daan, O pinakamainam sa mga hari, ako’y namatay sa gitna ng paglalakbay.

Verse 36

ततोऽहं ब्राह्मणगृहे जातो जातिस्मरः सुतः । स्नापनाच्छिवलिंगस्य सकृत्कमलपूजनात्

Pagkaraan, ako’y isinilang sa tahanan ng isang brāhmaṇa bilang anak na nakaaalala ng mga dating kapanganakan—sapagkat minsan ay pinaliguan ko ang Śiva-liṅga at sinamba ito ng mga lotus.

Verse 37

स्मरन्विलसितं मिथ्या सत्याभासमिदं जगत् । अविद्यामयमित्येवं ज्ञात्वा मूकत्वमास्थितः

Sa pag-alaala sa nagdaan, naunawaan ko na ang sanlibutan ay isang paglalaro lamang—hindi tunay, anyo lamang ng katotohanan, hinabing mula sa kamangmangan; kaya’t pinili ko ang katahimikan.

Verse 38

तेन विप्रेण वार्धक्ये समाराध्य महेश्वरम् । प्राप्तोऽहमिति मे नाम ईशान इति कल्पितम्

Nang tumanda ang brāhmaṇa, matapos niyang sambahin nang wasto si Maheśvara, sinabi niya, “Ako’y nakaabot na (sa layon).” Kaya ang aking pangalan ay itinakdang Īśāna.

Verse 39

ततः स विप्रो वात्सल्यादगदान्सुबहून्मम । चकार व्यपनेष्यामि मूकत्वमिति निश्चयः

Pagkaraan, ang brāhmaṇa, dahil sa pagmamahal, ay naghanda ng napakaraming gamot para sa akin, na may pasya: “Aalisin ko ang pagkapiit sa pagkatahimik na ito.”

Verse 40

मंत्रवादान्बहून्वैद्यानुपायानपरानपि । पित्रोस्तथा महामायासंबद्धमनसोस्तथा

Gumamit siya ng maraming tagapagbigkas ng mantra, mga manggagamot, at iba pang lunas; gayundin ang aking mga magulang, na ang isipan ay nabigkis ng dakilang Māyā, ay gumawa rin ng gayon.

Verse 41

निरीक्ष्य मूढतां हास्यमासीन्मनसि मे तदा । तथा यौवनमासाद्य निशि हित्वा निजं गृहम्

Nang makita ko ang kanilang kamangmangan, noon ay sumibol sa aking isipan ang isang pagngiti. Pagkaraan, nang marating ko ang kabataan, iniwan ko ang sarili kong tahanan sa gabi.

Verse 42

संपूज्य कमलैः शंभुं ततः शयनमभ्यगाम् । ततः प्रमीते पितरि मूढैत्यहमुज्झितः

Matapos kong sambahin si Śambhu nang marapat sa pamamagitan ng mga lotus, saka ako humimlay upang matulog. Pagkaraan, nang pumanaw ang aking ama, ako—na itinuring na mangmang—ay itinakwil.

Verse 43

संबंधिभिः प्रतीतोऽथ फलाहारमवस्थितः । प्रतीतः पूजयामीशमब्जैर्बहुविधैस्तथा

Pagkaraan, tinanggap ako ng aking mga kamag-anak at namuhay ako sa pagkain ng prutas lamang. Sa pusong nasiyahan, patuloy kong sinamba ang Panginoon sa iba’t ibang uri ng lotus.

Verse 44

अथ वर्षशतस्यांते वरदः शशिशेखरः । प्रत्यक्षो याचितो देहि जरामरणसंक्षयम्

At sa wakas ng isang daang taon, ang Panginoong mapagkaloob—si Śaśiśekhara, si Śiva na may gasuklay na buwan sa tuktok—ay nagpakitang hayag; at aking idinaing: “Ipagkaloob Mo ang pagkapawi ng katandaan at kamatayan.”

Verse 45

ईश्वर उवाच । अजरामरता नास्ति नामरूपभृतोयतः । ममापि देहपातः स्यादवधिं कुरु जीविते

Wika ni Īśvara: “Sa mga nilalang na may katawan at may taglay na pangalan at anyo, walang kalagayang malaya sa pagtanda at kamatayan. Maging Ako man ay may paglalaglag ng katawan; kaya piliin mo ang tiyak na hangganan ng iyong buhay.”

Verse 46

इति शंभोर्वचः श्रुत्वा मया वृतिमिदं तदा । कल्पांते रोमपातोऽस्तु मरणं सर्वसंक्षये

Pagkarinig sa mga salita ni Śambhu, noon ay ganito ang aking pakiusap: “Nawa’y dumating ang aking kamatayan sa wakas lamang ng kalpa—kapag naganap ang pagkalusaw ng lahat; at bago iyon, pagkalagas ng buhok lamang ang mangyari.”

Verse 47

ततस्तव गणो भूयामिति मेऽभीप्सितो वरः । तथेत्युक्त्वा स भगवान्हरश्चादर्शनं गतः

Pagkaraan, ang pinakamimithi kong biyaya ay ito: “Nawa’y maging isa ako sa iyong mga gaṇa (mga kasamang tagapaglingkod).” Sa pagsabing “Gayon nga,” ang Mapalad na Hara ay naglaho sa paningin.

Verse 48

अहं तपसिनिष्ठश्च ततः प्रभृति चाभवम् । ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते शिवपूजनात्

Mula noon, ako’y naging matatag sa pagsasagawa ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay). Sa pagsamba kay Śiva, napapalaya ang tao maging sa mga kasalanang gaya ng brahmahatyā at iba pa.

Verse 49

ब्रध्नाब्जैरितरैर्वपि कमलैर्नात्र संशयः । एवं कुरु महाराज त्वमप्याप्स्यसि वांछितम्

Sa mga lotus na bradhnābja—o maging sa iba pang lotus—walang pag-aalinlangan. Gawin mo ito, O dakilang hari; makakamtan mo rin ang iyong ninanais.

Verse 50

हरभक्तस्य लोकस्य त्रिलोक्यां नास्ति दुर्लभम् । बहिःप्रवृत्तिं सगृह्य ज्ञानकर्मेन्द्रियादि च

Para sa mga taong deboto kay Hara (Śiva), walang bagay sa tatlong daigdig na mahirap makamtan. Gayunman, sa pagyakap sa mga gawain sa labas—at sa mga pandama ng kaalaman at pagkilos at iba pa—dapat maunawaan ang nararapat na lugar ng mga ito sa disiplina.

Verse 51

लयः सदाशिवे नित्यमतर्यो गोऽयमुच्यते । दुष्करत्वाद्वहिर्योगं शिव एव स्वयं जगौ

Ang paglusaw tungo kay Sadāśiva ay walang hanggan; ito ang tinatawag na “landas na walang kamatayan.” Sapagkat mahirap ang panlabas na yoga, si Śiva mismo ang tuwirang nagturo nito.

Verse 52

पंचभिश्चार्चनं भूतैर्विशिष्टफलदं ध्रुवम् । क्लेशकर्मविपाकाद्यैराशयैश्चाप्य संयुतम्

Ang pagsamba na isinasagawa sa pamamagitan ng limang elemento ay tiyak na nagbubunga ng natatanging gantimpala, walang alinlangan. Subalit nananatili itong kaugnay ng mga nakatagong hilig gaya ng mga pagdurusa (klesa), karma, paghinog ng karma, at iba pa.

Verse 53

ईशानमाराध्य जपन्प्रणवं मुक्तिपाप्नुयात् । सर्वपापक्षये जाते शिवे भवति भावना

Matapos sambahin si Īśāna at bigkasin nang paulit-ulit ang Praṇava (Oṃ), maaaring makamtan ang kalayaan (mokṣa). Kapag naglaho na ang lahat ng kasalanan, ang pagninilay ay matatag na nananahan kay Śiva.

Verse 54

पापोपहतबुद्धीनां शिवे वार्तापि दुर्लभा । दुर्लभं भारते जन्म दुर्लभं शिवपूजनम्

Para sa mga taong winasak ng kasalanan ang pag-unawa, maging ang makarinig man lamang ng isang salita tungkol kay Śiva ay bihira. Bihira ang kapanganakan sa Bhārata, at bihira rin ang pagsamba kay Śiva.

Verse 55

दुर्लभं जाह्नवीस्नानं शिवे भक्तिः सुदुर्लभा । दुर्लभं ब्राह्मणे दानं दुर्लभं वह्निपूजनम्

Bihira ang pagligo sa Jāhnavī (Gaṅgā); higit pang bihira ang debosyon kay Śiva. Bihira ang pag-aalay ng kawanggawa sa isang brāhmaṇa, at bihira rin ang wastong pagsamba sa Banal na Apoy.

Verse 56

अल्पपुण्यैश्च दुष्प्रापं पुरुषोत्तमपूजनम्

Para sa may kaunting kabutihan, ang pagsamba kay Puruṣottama ay mahirap makamtan.

Verse 57

लक्षेण धनुषां योगस्तदर्धेन हुताशनः । पात्रं शतसहस्रेण रेवा रुद्रश्च षष्टिभिः

Ang isang “Yoga” ay binibilang sa isang lakh na mga busog; sa kalahati niyon ay si Hutāśana, ang Banal na Apoy. Ang karapat-dapat na tatanggap (pātra) ay matatagpuan lamang isa sa isang daang libo; at si Reva (Narmadā) at si Rudra ay higit pang bihira—sa tradisyunal na bilang, sa “animnapu”.

Verse 58

इति दमुक्तमखिलं मया तव महीपते । यथायुरभवद्दीर्घं समाराध्य महेश्वरम्

Kaya nga, O hari, nasabi ko na sa iyo ang lahat. Sa wastong pagpapalugod at pagsamba kay Maheśvara, humahaba ang buhay—ganyan ang ipinahayag.

Verse 59

न दुर्लभं न दुष्प्रापं न चासाध्यं महात्मनाम् । शिवभक्तिकृतां पुंसां त्रिलोक्यामिति निश्चितम्

Para sa mga dakilang kaluluwa, walang bagay na bihira, walang mahirap makamtan, at walang di-maaaring maganap. Para sa mga naglinang ng debosyon kay Śiva, ito’y tiyak sa tatlong daigdig.

Verse 60

नंदीश्वरस्य तेनैव वपुषा शिवपूजनात् । सिद्धिमालोक्य को राजञ्छंकरं न नमस्यति

Nang makita ang siddhi na natamo ni Nandīśvara—sa pagsamba kay Śiva gamit ang mismong katawan na iyon—o hari, sino ang hindi yuyuko at sasamba kay Śaṅkara?

Verse 61

श्वेतस्य च महीपस्य श्रीकंठं च नमस्यतः । कालोपि प्रलयं यातः कस्तमीशं न पूजयेत्

At para kay Haring Śveta na yumukod kay Śrīkaṇṭha, maging ang Kala—ang Panahon mismo—ay napasailalim sa pralaya. Kaya sino ang hindi sasamba sa Panginoong iyon?

Verse 62

यदिच्छया विश्वमिदं जायते व्यवतिष्ठते । तथा संलीयते चांते कस्तं न शरणं व्रजेत्

Sa kalooban Niya isinilang at nananatili ang sansinukob na ito; at sa kalooban ding iyon ito nalulusaw sa wakas—sino ang hindi lalapit sa Kanya bilang kanlungan?

Verse 63

एतद्रहस्यमिदमेव नृणां प्रधानं कर्तव्यमत्र शिवपूजनमेव भूप । यस्यांतरायपदवीमुपयांति लोकाः सद्योः नरः शिवनतः शिवमेव सत्यम्

Ito ang lihim at pinakadakilang tungkulin ng tao sa daigdig na ito, o hari: ang pagsamba kay Śiva lamang. Bagaman ang mga tao’y napapadpad sa landas ng mga hadlang, ang yumuyuko kay Śiva ay agad na nakaaabot kay Śiva—si Śiva lamang ang Katotohanan.