Adhyaya 13
Kashi KhandaUttara ArdhaAdhyaya 13

Adhyaya 13

Tinanong ni Agastya si Skanda tungkol sa karilagan ng Kāśī at sa mga gawain ni Śiva sa Tārakāra (Kāśī). Isinalaysay ni Skanda ang pangyayari tungkol sa yogin‑manghuhula na si Jaigīṣavya, na nagsagawa ng sukdulang niyama: hindi siya kakain o iinom hangga’t hindi niya muling masisilayan ang mga paang-lotus ni Śiva na may “viṣama‑īkṣaṇa” (natatanging tingin, ang Tatlong‑Mata). Ipinahayag niya na ang pagkaing tinanggap nang walang gayong darśana ay may kapintasan sa espiritu. Si Śiva lamang ang nakaaalam ng panatang ito at inutusan si Nandin na puntahan ang isang napakagandang yungib upang dalhin ang deboto; sa banal na haplos na “līlā‑kamala,” muling binuhay at pinalakas ni Nandin ang ascetic at iniharap siya kina Śiva at Gaurī. Naghandog si Jaigīṣavya ng mahabang Śiva‑stotra, binanggit ang maraming banal na epithets at itinindig ang ganap na pagsuko (śaraṇāgati) kay Mahādeva. Nalugod si Śiva at nagkaloob ng mga biyaya: di-napapatid na pagkalapit, palagiang pananatili sa liṅga na itinatag ni Jaigīṣavya, at pagtuturo ng yoga upang maging pangunahing guro ng yoga; ipinahayag na ang stotra ay nakapapawi ng malalaking kasalanan at nagpapalago ng merito at debosyon. Itinatala rin ng kabanata ang sagradong heograpiya ng ritwal sa Kāśī: ang paglitaw ni Jyeṣṭheśvara (sariling nahayag na liṅga) at ni Jyeṣṭhā Gaurī malapit sa Jyeṣṭha‑vāpī; ang tuntunin para sa dakilang yātrā (Jyeṣṭha śukla caturdaśī, Lunes, Anurādhā); ang pagdiriwang sa buwan ng Jyeṣṭha na may pagpupuyat sa gabi; ang mga bunga ng śrāddha sa Jyeṣṭha‑sthāna; at ang kalaunang pangalang Nivāseśa (liṅga ng paninirahan na itinatag ni Śiva). Sa phalaśruti, sinasabi na ang masidhing pakikinig ay nag-aalis ng kasalanan at nagtatanggol laban sa mga pagdurusa.

Shlokas

Verse 1

अगस्त्य उवाच । दृष्ट्वा काशीं दृगानंदां तारकारे पुरारिणा । किमकारि समाचक्ष्व प्राप्तां बहुमनोरथैः

Sinabi ni Agastya: Nang makita sa Tārakāra ng Pumuksa sa Tatlong Lungsod (Śiva) ang Kāśī—ligaya ng mga mata—isalaysay mo sa akin: ano ang ginawa pagdating sa kanya, matapos ang maraming minimithing hangarin?

Verse 2

स्कंद उवाच । पतिव्रतापते ऽगस्त्य शृणु वक्ष्याम्यशेषतः । मृगांकलक्ष्मणोत्कंठं काशी नेत्रातिथीकृता

Sinabi ni Skanda: O Agastya, panginoon ng mga tapat at matimtiman, makinig—isasalaysay ko nang buo. Ang Kāśī, na naging panauhin ng mga mata, ay nagpagising ng pananabik maging sa Kanya na may tatak ng buwan (Śiva).

Verse 3

अथ सर्वज्ञनाथेन भक्तवत्सलचेतसा । जैगीषव्यो मुनिश्रेष्ठो गुहां तस्थो निरीक्षितः

Pagkaraan, ang pinakadakilang pantas na si Jaigīṣavya, na nananahan sa isang yungib, ay napansin ng Kataas-taasang Panginoong ganap na nakaaalam, na ang puso’y mahabagin sa mga deboto.

Verse 4

यमनेहसमारभ्य मदंराद्रिं विनिर्ययौ । अद्रींद्र सुतया सार्धं रुद्रेणोक्षेंद्रगामिना

Mula sa Yamaneha, siya’y lumisan patungo sa bundok na Madaṃra, kasama ang anak na babae ng Panginoon ng mga Bundok, at si Rudra na sumasakay sa toro—hari ng mga hayop.

Verse 5

तं वासरं पुरस्कृत्य जग्राह नियमं दृढम् । जैगीषव्यो महामेधाः कुंभयोने महाकृती

Iginagalang ang araw na yaon, ang dakilang Jaigīṣavya—malawak ang talino at matibay ang loob—ay tumanggap ng mahigpit na panata, O Agastya na isinilang sa banga.

Verse 6

विषमेक्षण पादाब्जं समीक्षिष्ये यदा पुनः । तदांबुविप्रुषमपि भक्षयिष्यामि चेत्यहो

“Kapag muli kong namasdan ang mga paang-loto ng May Di-magkapantay na Mata (Śiva), saka lamang ako titikim kahit isang patak ng tubig!” gayon ang kanyang pahayag.

Verse 7

कुतश्चिद्धारणायोगादथवा शंभ्वनुग्रहात । अनश्नन्नपिबन्योगी जैगीषव्यः स्थितो मुने

Sa bisa man ng pagdidiin ng yogikong pagninilay, o sa biyaya ni Śambhu, ang yoging si Jaigīṣavya ay nanatiling matatag, O muni—di kumakain at di umiinom.

Verse 8

तं शंभुरेव जानाति नान्यो जानाति कश्चन । अतएव ततः प्राप्तः प्रथमं प्रमथाधिपः

Si Śambhu lamang ang tunay na nakakakilala sa kanya; wala nang iba pang sinuman ang nakaalam. Kaya mula roon, ang pinuno ng mga Pramatha ang unang dumating sa kanya.

Verse 9

ज्येष्ठशुक्लचतुर्दश्यां सोमवारानुराधयोः । तत्पर्वणि महायात्रा कर्तव्या तत्र मानवैः

Sa ika-14 na araw ng maliwanag na kalahati ng Jyeṣṭha—kapag Lunes at nasa bituing Anurādhā—sa banal na kapistahang iyon, dapat isagawa ng mga tao roon ang dakilang paglalakbay-pananampalataya.

Verse 10

ज्येष्ठस्थानं ततः काश्यां तदाभूदपि पुण्यदम् । तत्र लिंगं समभवत्स्वयं ज्येष्ठेश्वराभिधम्

Pagkaraan, sa Kāśī ay lumitaw ang banal na pook na tinawag na Jyeṣṭhasthāna, na nagkakaloob ng dakilang kabutihang-pala. Doon ay nahayag nang kusa ang isang liṅga, na tanyag sa pangalang Jyeṣṭheśvara.

Verse 11

तल्लिंगदर्शनात्पुंसां पापं जन्मशतार्जितम् । तमोर्कोदयमाप्येव तत्क्षणादेव नश्यति

Sa pagtanaw lamang sa liṅgang iyon, ang mga kasalanang naipon ng tao sa sandaang kapanganakan ay napapawi agad—gaya ng paglahong bigla ng dilim sa pagsikat ng araw.

Verse 12

ज्येष्ठवाप्यां नरः स्नात्वा तर्पयित्वा पितामहान् । ज्येष्ठेश्वरं समालोक्य न भूयो जायते भुवि

Pagkaligo ng tao sa tangke ng Jyeṣṭha at matapos maghandog ng tarpaṇa sa mga ninuno, ang sinumang makatanaw kay Jyeṣṭheśvara ay hindi na muling isisilang sa daigdig.

Verse 13

आविरासीत्स्वयं तत्र ज्येष्ठेश्वर समीपतः । सर्वसिद्धिप्रदा गौरी ज्येष्ठाश्रेष्ठा समंततः

Doon, sa tabi ni Jyeṣṭheśvara, si Gaurī mismo ay nahayag—ang tagapagkaloob ng lahat ng siddhi; si Jyeṣṭhā-Gaurī, ang pinakadakila sa lahat ng dako.

Verse 14

ज्येष्ठे मासि सिताष्टम्यां तत्र कार्यो महोत्सवः । रात्रौ जागरणं कार्यं सर्वसंपत्समृद्धये

Sa buwan ng Jyeṣṭha, sa maliwanag na ikawalong tithi, doon ay dapat idaos ang isang dakilang pagdiriwang. Sa gabi’y magsagawa ng pagpupuyat na debosyonal, upang sumagana ang lahat ng kasaganaan.

Verse 15

ज्येष्ठां गौरीं नमस्कृत्य ज्येष्ठवापी परिप्लुता । सौभाग्यभाजनं भूयाद्योषा सौभाग्यभागपि

Pagkatapos magbigay-galang kay Jyeṣṭhā-Gaurī at lumusong sa banal na tubig ng Jyeṣṭhavāpī, ang babae’y nagiging sisidlan ng mabuting kapalaran—tunay na kabahagi ng mapalad na kasaganaan.

Verse 16

निवासं कृतवाञ्शंभुस्तस्मिन्स्थाने यतः स्वयम् । निवासेश इति ख्यातं लिंगं तत्र परं ततः

Sapagkat si Śambhu mismo ang nanahan sa pook na yaon, ang kataas-taasang liṅga roon ay sumikat sa pangalang Nivāseśa.

Verse 17

निवासेश्वरलिंगस्य सेवनात्सर्वसंपदः । निवसंति गृहे नित्यं नित्यं प्रतिपदं पुनः

Sa paglilingkod sa liṅga ni Nivāseśvara, ang lahat ng kasaganaan ay dumarating at nananahan sa tahanan magpakailanman—muli’t muli, araw-araw.

Verse 18

कृत्वा श्राद्धं विधानेन ज्येष्ठस्थाने नरोत्तमः । ज्येष्ठां तृप्तिं ददात्येव पितृभ्यो मधुसर्पिषा

Ang pinakamainam sa mga lalaki, matapos magsagawa ng śrāddha ayon sa wastong paraan sa Jyeṣṭhasthāna, ay tunay na nagbibigay sa mga ninuno ng ‘pinakamataas na kasiyahan’—na wari’y iniaalay sa kanila ang pulot at ghee.

Verse 19

ज्येष्ठतीर्थे नरः काश्यां दत्त्वा दानानि शक्तितः । ज्येष्ठान्स्वर्गानवाप्नोति नरो मोक्षं च गच्छति

Sa Jyeṣṭha tīrtha sa Kāśī, ang taong nagbibigay ng kawanggawa ayon sa kanyang kakayahan ay nakakamtan ang pinakadakilang mga langit, at lumalakad din tungo sa mokṣa.

Verse 20

ज्येष्ठेश्वरो र्च्यः प्रथमं काश्यां श्रेयोर्थिभिर्नरैः । ज्येष्ठागौरी ततोभ्यर्च्या सर्वज्येष्ठमभीप्सुभिः

Sa Kāśī, ang mga taong naghahangad ng pinakamataas na kabutihan ay dapat munang sumamba kay Jyeṣṭheśvara; pagkaraan, sambahin si Jyeṣṭhāgaurī, upang ang mga nagnanais ng sukdulang kadakilaan ay maging pinakapanguna sa mga panguna.

Verse 21

अथ नंदिनमाहूय धूर्जटिः स कृपानिधिः । शृण्वतां सर्वदेवानामिदं वचनमब्रवीत्

Pagkaraan, tinawag ni Dhūrjaṭi—si Śiva, ang bukal ng habag—si Nandī; at habang nakikinig ang lahat ng mga diyos, sinabi niya ang mga salitang ito.

Verse 22

ईश्वर उवाच । शैलादे प्रविशाशु त्वं गुहास्त्यत्र मनोहरा । तदंतरेस्ति मे भक्तो जैगीषव्यस्तपोधनः

Sinabi ni Īśvara: “Pumasok ka agad sa Śailāda; naroon ang isang kaaya-ayang yungib. Sa loob nito nananahan ang aking deboto na si Jaigīṣavya, isang kayamanang hitik sa kapangyarihang tapas.”

Verse 23

महानियमवान्नंदिस्त्वगस्थिस्नायु शेषितः । तमिहानय मद्भक्तं मद्दर्शन दृढव्रतम्

“Nandī, siya’y may dakilang pagpipigil, halos balat, buto, at litid na lamang. Dalhin mo rito ang deboto kong iyon, matatag sa panata na makamit ang aking darśana.”

Verse 24

यदाप्रभृत्यगां काश्या मंदरं सर्वसुंदरम् । महानियमवानेष तदारभ्योज्झिताशनः

Mula nang siya’y dumating sa Kāśī—sa Mandara na ubod ng ganda, pinakamarilag sa lahat—isinabuhay niya ang dakilang pagpipigil; at mula noon din ay tinalikdan niya ang pagkain.

Verse 25

गृहाण लीलाकमलमिदं पीयूषपोषणम् । अनेन तस्य गात्राणि स्पृश सद्यः सुबृंहिणा

Tanggapin mo ang mapaglarong lotus na ito, na nagpapalusog na parang amṛta. Sa pamamagitan nito, hipuin mo ang kanyang mga sangkap, at pagdaka’y palakasin at patabain siya.

Verse 26

ततो नंदी समादाय तल्लीलाकमलं विभोः । प्रणम्य देवदेवेशमाविशद्गह्वरां गुहाम्

Kaya’t kinuha ni Nandī ang banal na ‘līlā-lotus’ ng Panginoon; yumukod sa Diyos ng mga diyos, at pumasok sa malalim at yungib na kuweba.

Verse 27

नंदी दृष्ट्वाथ तं तत्र धारणादृढमानसम् । तपोग्नि परिशुष्कांगं कमलेन समस्पृशत्

Nang makita ni Nandī siya roon—ang isip ay matatag dahil sa pagninilay—hinipo niya ng lotus ang panginoong yogin na ang katawan ay natuyo sa apoy ng pagtitapasya.

Verse 28

तपांते वृष्टिसंयोगाच्छालूर इव कोटरे । उल्ललास स योगींद्रः स्पर्शमात्रात्तदब्जजात्

Sa wakas ng kanyang pagtitapasya, sa munting haplos lamang ng lotus na iyon, tumindig at sumiklab ang yogīndra—gaya ng halamang chālūra sa guwang na nabubuhay kapag sinabayan ng ulan.

Verse 29

अथ नंदी समादाय सत्वरं मुनिपुंगवम् । देवदेवस्य पादाग्रे नमस्कृत्य न्यपातयत्

Pagdaka, mabilis na inakay ni Nandī ang dakilang muni, at matapos yumukod, inilapag siya sa paanan ng Diyos ng mga diyos.

Verse 30

जैगीषव्योथ संभ्रांतः पुरतो वीक्ष्य शंकरम् । वामांगसन्निविष्टाद्रितनयं प्रणनाम ह

Pagkaraan, si Jaigīṣavya, nanginginig sa banal na pagkamangha, ay tumingin kay Śaṅkara sa harap niya; sa kaliwa Niya’y nakaupo ang Anak na Babae ng Bundok, kaya siya’y nagpatirapa sa pagsamba.

Verse 31

प्रणम्य दंडवद्भूमौ परिलुठ्य समंततः । तुष्टाव परया भक्त्या स मुनिश्चंद्रशेखरम्

Nagpatirapa siyang tuwid na parang tungkod sa lupa, at gumulong sa lahat ng dako; sa sukdulang debosyon, pinuri ng muni si Caṅdraśekhara.

Verse 32

जैगीषव्य उवाच । नमः शिवाय शांताय सर्वज्ञाय शुभात्मने । जगदानंदकंदाय परमानंदहेतवे

Sinabi ni Jaigīṣavya: Namah kay Śiva—sa Mapayapa, sa Ganap na Nakaaalam, sa May Banal na Kaluluwa—na siyang ugat ng ligaya ng daigdig at sanhi ng sukdulang kaligayahan.

Verse 33

अरूपाय सरूपाय नानारूपधराय च । विरूपाक्षाय विधये विधिविष्णुस्तुताय च

Namah sa Kanya na Walang-Anyo at may Anyo rin; sa Nagdadala ng di-mabilang na anyo; sa Tatlong-Mata, sa Tagapag-ayos ng sansinukob—na pinupuri nina Brahmā at Viṣṇu.

Verse 34

स्थावराय नमस्तुभ्यं जंगमाय नमोस्तुते । सर्वात्मने नमस्तुभ्यं नमस्ते परमात्मने

Pagpupugay sa Iyo bilang Di‑Kumikilos, at pagpupugay sa Iyo bilang Kumikilos; pagpupugay sa Iyo, Kaluluwa ng lahat, at pagpupugay sa Iyo, Kataas‑taasang Sarili.

Verse 35

नमस्त्रैलोक्यकाम्याय कामांगदहनाय च । नमो शेषविशेषाय नमः शेषांगदाय ते

Pagpupugay sa Iyo na minimithi sa tatlong daigdig, at sa Iyo na sumunog sa katawan ni Kāma. Pagpupugay sa Iyo na lampas sa nalalabi at pagkakaiba, at pagpupugay sa Iyo na nagkakaloob ng huling nalalabi—ang nagliligtas na biyaya.

Verse 36

श्रीकंठाय नमस्तुभ्यं विषकंठाय ते नमः । वैकुंठवंद्यपादाय नमोऽकुंठितशक्तये

Pagpupugay sa Iyo, O Mapalad ang Lalamunan; pagpupugay sa Iyo, O May Lalamunang Lason. Pagpupugay sa Kanya na ang mga paa’y sinasamba maging sa Vaikuṇṭha, at pagpupugay sa Iyo na ang kapangyarihan ay di‑napipigil.

Verse 37

नमः शक्त्यर्धदेहाय विदेहाय सुदेहिने । सकृत्प्रणाममात्रेण देहिदेहनिवारिणे

Pagpupugay sa Kanya na ang kalahati ng katawan ay si Śakti; sa Walang‑Katawan, at sa Kanya na nag-aanyong marikit na katawan. Pagpupugay sa Panginoon na sa isang pagyukod lamang ay inaalis ang pagkaalipin sa katawan ng mga may katawan.

Verse 38

कालाय कालकालाय कालकूट विषादिने । व्यालयज्ञोपवीताय व्यालभूषणधारिणे

Pagpupugay sa Panahon mismo, at sa Tagapaglipol ng Panahon; sa Kanya na lumunok ng lasong Kālakūṭa; sa Kanya na ang sagradong sinulid ay ahas, at may mga ahas na palamuti.

Verse 39

नमस्ते खंडपरशो नमः खंडें दुधारिणे । खंडिताशेष दुःखाय खड्गखेटकधारिणे

Pagpupugay sa Iyo, O may hawak ng palakol na pumapantay; pagpupugay sa Iyo na may tangan ng panghiwa. Pagpupugay sa Kanya na pumuputol sa lahat ng dalamhati, at sa Kanya na may tabak at kalasag.

Verse 40

गीर्वाणगीतनाथाय गंगाकल्लोलमालिने । गौरीशाय गिरीशाय गिरिशाय गुहारणे

Pagpupugay sa Kanya na Panginoong inaawit sa mga himno ng mga diyos, na pinalilibutan ng kuwintas ng mga alon ng Gaṅgā; pagpupugay sa Panginoon ni Gaurī, sa Panginoon ng mga bundok—Śiva—na nananahan sa banal na yungib-dambana ng Kāśī.

Verse 41

चंद्रार्धशुद्धभूषाय चंद्रसूर्याग्निचक्षुषे । नमस्ते चर्मवसन नमो दिग्वसनायते

Pagpupugay sa Kanya na ang dalisay na palamuti ay ang kalahating buwan; na ang mga mata ay ang Buwan, ang Araw, at ang Apoy. Pagpupugay sa Iyo na ang kasuotan ay balat; pagpupugay sa Iyo na ang mga direksiyon—ang langit mismo—ang Iyong kasuutan.

Verse 42

जगदीशाय जीर्णाय जराजन्महराय ते । जीवायते नमस्तुभ्यं जंजपूकादिहारिणे

Pagpupugay sa Iyo, Panginoon ng daigdig—sinauna lampas sa panahon—na nag-aalis ng katandaan at paulit-ulit na kapanganakan. Pagpupugay sa Iyo, ang mismong Buhay ng lahat, na nagpapalayas ng mga pighati gaya ng lagnat at iba pa.

Verse 43

नमो डमरुहस्ताय धनुर्हस्ताय ते नमः । त्रिनेत्राय नमस्तुभ्यं जगन्नेत्राय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo na may hawak ng ḍamaru; pagpupugay sa Iyo na may hawak ng busog. Pagpupugay sa Tatlong-Mata; pagpupugay sa Iyo, ang mismong Mata ng sansinukob.

Verse 44

त्रिशूलव्यग्रहस्ताय नमस्त्रिपथगाधर । त्रिविष्टपाधिनाथाय त्रिवेदीपठिताय च

Pagpupugay sa Iyo na ang kamay ay marahas na humahawak ng trisula; pagpupugay sa Iyo na may taglay ng Dumadaloy sa tatlong landas, ang banal na Gaṅgā. Pagpupugay sa Panginoon ng mga makalangit na daigdig; at sa Iyo na inaawit ng Tatlong Veda.

Verse 45

त्रयीमयाय तुष्टाय भक्ततुष्टिप्रदाय च । दीक्षिताय नमस्तुभ्यं देवदेवाय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo na siyang anyo ng Tatlong Veda, laging ganap at payapa; at sa Iyo na nagkakaloob ng kasiyahan sa mga deboto. Pagpupugay sa Iyo, ang itinalagang Panginoon; pagpupugay sa Iyo, Diyos ng mga diyos.

Verse 46

दारिताशेषपापाय नमस्ते दीर्घदर्शिने । दूराय दुरवाप्याय दोषनिर्दलनाय च

Pagpupugay sa Iyo na pumunit sa lahat ng kasalanan; pagpupugay sa Iyo, ang Malayong-Tanaw. Pagpupugay sa Iyo na di-maabot at mahirap makamtan, at gayunma’y dumudurog sa lahat ng dungis at kapintasan.

Verse 47

दोषाकर कलाधार त्यक्तदोषागमाय च । नमो धूर्जटये तुभ्यं धत्तूरकुसुमप्रिय

Pagpupugay sa Iyo—bagaman sa nalilinlang ay wari’y ‘bukal ng kapintasan,’ Ikaw ang sandigan ng lahat ng banal na sining at kapangyarihan; pagpupugay sa Iyo na di-nadadapuan ng anumang dungis. Pagpupugay sa Iyo, O Dhūrjaṭi, na minamahal ang mga bulaklak ng dhattūra.

Verse 48

नमो धीराय धर्माय धर्मपालाय ते नमः । नीलग्रीव नमस्तुभ्यं नमस्ते नीललोहित

Pagpupugay sa Matatag, sa Dharma mismo, sa Tagapangalaga ng Dharma. Pagpupugay sa Iyo, O Panginoong Bughaw ang Lalamunan; pagpupugay sa Iyo, O Nīlalohita.

Verse 49

नाममात्रस्मृतिकृतां त्रैलोक्यैश्वर्यपूरक । नमः प्रमथनाथाय पिनाकोद्यतपाणये

O Tagapuno ng paghahari sa tatlong daigdig para sa mga nagkakamit ng bisa sa pag-alaala lamang sa Iyong Pangalan—pagpupugay sa Panginoon ng mga Pramatha, pagpupugay sa Kanya na nakataas ang kamay na may busog na Pināka.

Verse 50

पशुपाशविमोक्षाय पशूनां पतये नमः । नामोच्चारणमात्रेण महापातकहारिणे

Pagpupugay sa Panginoong nagpapalaya sa mga nilalang na nakagapos sa mga tali ng pag-iral sa sanlibutan—kay Paśupati, Guro ng lahat ng nilalang. Sa pagbigkas lamang ng Kanyang Pangalan, inaalis Niya maging ang pinakamabibigat na kasalanan.

Verse 51

परात्पराय पाराय परापरपराय च । नमोऽपारचरित्राय सुपवित्रकथाय च

Pagpupugay sa Kanya na lampas pa sa lampas, sa Kataas-taasang Kanlungan at sa pinakahuling Pampang; pagpupugay sa Kanya na walang hanggan ang mga gawa, at sa Kanyang banal na salaysay na lubhang nagpapadalisay.

Verse 52

वामदेवाय वामार्धधारिणे वृषगामिने । नमो भर्गाय भीमाय नतभीतिहराय च

Pagpupugay kay Vāmadeva; sa Kanya na nagtataglay ng kaliwang kalahati at sumasakay sa Toro. Pagpupugay kay Bharga, sa Kakila-kilabot, at sa Kanya na nag-aalis ng takot ng mga yumuyuko sa ganap na pagsuko.

Verse 53

भवाय भवनाशाय भूतानांपतये नमः । महादेव नमस्तुभ्यं महेश महसांपते

Pagpupugay kay Bhava, at sa Tagapagwasak ng pag-iral sa saṃsāra; pagpupugay sa Panginoon ng lahat ng nilalang. O Mahādeva, pagpupugay sa Iyo; O Maheśa, Panginoon ng lahat ng ningning at kapangyarihan.

Verse 54

नमो मृडानीपतये नमो मृत्युंजयाय ते । यज्ञारये नमस्तुभ्यं यक्षराजप्रियाय च

Pagpupugay sa Panginoon ni Mṛḍānī (Pārvatī); pagpupugay sa Iyo, Manlulupig ng Kamatayan. O Kaaway ng sakripisyo (tagapagbasag ng pagmamataas sa ritwal), sumasamba ako sa Iyo—minamahal din ng Hari ng mga Yakṣa.

Verse 55

यायजूकाय यज्ञाय यज्ञानां फलदायिने । रुद्राय रुद्रपतये कद्रुद्राय रमाय च

Pagpupugay sa Pari ng mga pari, sa mismong Sakripisyo, at sa Nagkakaloob ng bunga ng lahat ng handog. Pagpupugay kay Rudra, sa Panginoon ng mga Rudra, sa Lubhang Rudra—ngunit Siya rin ang pinagmumulan ng ligaya at kapahingahan.

Verse 56

शूलिने शाश्वतेशाय श्मशानावनिचारिणे । शिवाप्रियाय शर्वाय सर्वज्ञाय नमोस्तु ते

Pagpupugay sa May-dalang Trisula, sa Walang-hanggang Panginoon na gumagala sa mga libingan ng abo. Pagpupugay sa Minamahal ni Śivā (Pārvatī), kay Śarva, sa Ganap na Nakaaalam—sumasamba ako sa Iyo.

Verse 57

हराय क्षांतिरूपाय क्षेत्रज्ञाय क्षमाकर । क्षमाय क्षितिहर्त्रे च क्षीरगौराय ते नमः

Pagpupugay kay Hara, na ang anyo ay pagtitiis; sa Nakaaalam ng bukid (ng panloob na Sarili); O Tagapaglikha ng pasensya—sumasamba ako sa Iyo. Pagpupugay sa Lakas ng pagtitiyaga, sa Tagapag-alis ng bigat ng daigdig, at sa Iyo na maputing-gatas ang ningning.

Verse 58

अंधकारे नमस्तुभ्यमाद्यंतरहिताय च । इडाधाराय ईशाय उपेद्रेंद्रस्तुताय च

O Panginoong nagpapawi ng dilim, pagpupugay sa Iyo; pagpupugay sa Kanya na walang simula at walang wakas. Pagpupugay sa Sandigan ni Iḍā, sa Kataas-taasang Panginoon, at sa Kanya na pinupuri nina Upendra (Viṣṇu) at Indra.

Verse 59

उमाकांताय उग्राय नमस्ते ऊर्ध्वरेतसे । एकरूपाय चैकाय महदैश्वर्यरूपिणे

Pagpupugay sa Umākānta, Minamahal ni Umā; pagpupugay sa Marahas, sa may mataas na binhi at ganap na pagpipigil. Pagpupugay sa Iisang-anyo, sa Nag-iisa, na ang likas ay dakilang paghahari at malawak na kapangyarihan.

Verse 60

अनंतकारिणे तुभ्यमंबिकापतये नमः । त्वमोंकारो वषट्कारो भूर्भुवःस्वस्त्वमेव हि

Pagpupugay sa Iyo, walang-hanggang Tagapagganap, Panginoon ni Ambikā. Ikaw lamang ang banal na Oṁ; Ikaw ang vaṣaṭ ng mga ritwal; at Ikaw nga ang Bhūr, Bhuvaḥ, at Svaḥ—ang tatlong daigdig.

Verse 61

दृश्यादृश्य यदत्रास्ति तत्सर्वं त्वमु माधव । स्तुतिं कर्तुं न जानामि स्तुतिकर्ता त्वमेव हि

Anuman ang naririto—nakikita man o di-nakikita—O Mādhava, lahat ay Ikaw. Hindi ko alam kung paano pumuri; sapagkat Ikaw lamang ang tunay na Tagapaglikha ng papuri.

Verse 62

वाच्यस्त्वं वाचकस्त्वं हि वाक्च त्वं प्रणतोस्मि ते । नान्यं वेद्मि महादेव नान्यं स्तौमि महेश्वर

Ikaw ang binibigkas, Ikaw ang bumibigkas, at Ikaw ang mismong pananalita—ako’y yumuyuko sa Iyo. Wala akong ibang nakikilala, O Mahādeva; wala akong ibang pinupuri, O Maheśvara.

Verse 63

नान्यं नमामि गौरीश नान्याख्यामाददे शिव । मूकोन्यनामग्रहणे बधिरोन्यकथाश्रुतौ

Wala akong ibang sinasamba, O Panginoon ni Gaurī; wala akong ibang pangalang binibigkas, O Śiva. Nawa’y maging pipi ako sa pagbigkas ng ibang pangalan, at bingi sa pakikinig ng ibang salaysay.

Verse 64

पंगुरन्याभिगमनेऽस्म्यंधोऽन्यपरिवीक्षणे । एक एव भवानीश एककर्ता त्वमेव हि

Nawa’y maging pilay sa paglapit sa alinmang iba, at maging bulag sa pagtanaw sa alinmang iba. Ikaw lamang ang Iisa, O Panginoon; Ikaw lamang ang tanging Gumagawa.

Verse 65

पाता हर्ता त्वमेवैको नानात्वं मूढकल्पना । अतस्त्वमेव शरणं भूयोभूयः पुनःपुनः

Ikaw lamang ang iisang Tagapangalaga at iisang Tagapag-alis; ang pagkamarami ay guniguning mapanlinlang. Kaya Ikaw lamang ang aking kanlungan—muli’t muli, paulit-ulit.

Verse 66

संसारसागरे मग्नं मामुद्धर महेश्वर । इति स्तुत्वा महेशानं जैगीषव्यो महामुनिः

Ako’y lumubog sa karagatan ng sansara—iahon Mo ako, O Maheshvara! Sa gayong pagpupuri kay Maheshana, ang dakilang pantas na si Jaigishavya ay nagpatuloy pa.

Verse 67

वाचंयमो भवत्स्थाणोः पुरतः स्थाणुसन्निभः । इति स्तुतिं समाकर्ण्य मुनेश्चंद्रविभूषणः । उवाच च प्रसन्नात्मा वरं ब्रूहीति तं मुनिम्

Pigil ang pananalita, tumindig siya sa harap ng Iyong di-natitinag na anyo na tila siya man ay di-natitinag. Nang marinig ang papuring ito ng muni, ang Panginoong may palamuting Buwan, nalugod ang puso, at nagsabi: “Magsalita—pumili ka ng biyaya.”

Verse 68

जैगीषव्य उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश ततस्तव पदांबुजात् । मा भवानि भवानीश दूरं दूरपदप्रद

Sinabi ni Jaigishavya: Kung Ikaw ay nalulugod, O Panginoon ng mga diyos, kung gayon mula sa Iyong mga paang-loto—O Bhavanisha, Tagapagkaloob ng pinakamataas na kalagayan—nawa’y hindi ako mapalayo, hindi kailanman mapalayo.

Verse 69

अपरश्च वरो नाथ देयोयमविचारतः । यन्मया स्थापितं लिंगं तत्र सान्निध्यमस्तु ते

At isa pang biyaya, O Panginoon, ay ipagkaloob nang walang pag-aatubili: saanman ko naitatag ang liṅga, doon nawa’y manatili ang Iyong banal na presensya.

Verse 70

ईश्वर उवाच । जैगीषव्य महाभाग यदुक्तं भवतानघ । तदस्तु सर्वं तेभीष्टं वरमन्यं ददामि च

Sinabi ni Īśvara: “O marangal na Jaigīṣavya, O dakila at walang dungis—magkatotoo nawa ang lahat ng iyong hiniling ayon sa iyong nais. At ipinagkakaloob ko rin sa iyo ang isa pang biyaya.”

Verse 71

योगशास्त्रं मया दत्तं तव निर्वाणसाधकम् । सर्वेषां योगिनां मध्ये योगाचार्योऽस्तु वै भवान्

“Ipinagkaloob ko sa iyo ang aral ng Yoga—na siyang daan sa iyong nirvāṇa. Sa gitna ng lahat ng yogin, ikaw nga nawa’y maging guro ng Yoga.”

Verse 72

रहस्यं योगविद्याया यथावत्त्वं तपोधन । संवेत्स्यसे प्रसादान्मे येन निर्वाणमाप्स्यसि

“O kayamanang bunga ng pagtitipon, sa aking biyaya mauunawaan mo ang lihim ng agham ng Yoga ayon sa tunay nitong kalikasan—sa pamamagitan nito’y makakamtan mo ang nirvāṇa.”

Verse 73

यथा नदी यथा भृंगी सोमनंदी यथा तथा । त्वं भविष्यसि भक्तो मे जरामरणवर्जितः

“Gaya nina Nadī, Bhṛṅgī, at Somanandī—gayon din ikaw: magiging deboto ko, malaya sa katandaan at kamatayan.”

Verse 74

संति व्रतानि भूयांसि नियमाः संत्यनेकधा । तपांसि नाना संत्यत्र संति दानान्यनेकशः

Marami ang mga panata, at sari-saring mga disiplina. Dito rin ay may iba’t ibang pag-aayuno at maraming anyo ng banal na pagkakawanggawa.

Verse 75

श्रेयसां साधनान्यत्र पापघ्नान्यपि सर्वथा । परं हि परमश्चैष नियमो यस्त्वया कृतः

Dito’y may mga paraan tungo sa pinakamataas na kabutihan, at mga gawang pumupuksa sa kasalanan sa lahat ng paraan. Ngunit ang disiplinang iyong tinanggap ay siyang kataas-taasan—oo, ang pinakamataas.

Verse 76

परो हि नियमश्चैष मां विलोक्य यदश्यते । मामनालोक्य यद्भुक्तं तद्भुक्तं केवलत्वघम्

Tunay na kataas-taasan ang pagtalimang ito: dapat kumain lamang matapos akong masilayan. Ang anumang kinain nang hindi ako tinitingnan ay kinain sa dalisay na kasalanan ng pagkamakasarili.

Verse 77

असमर्च्य च यो भुङ्क्ते पत्रपुष्पफलैरपि । रेतोभक्षी भवेन्मूढः स जन्मान्येकविंशतिम्

Kahit dahon, bulaklak, at bunga lamang ang kainin—ngunit kung kumain nang walang pagsamba—ang gayong naliligaw ay nagiging ‘kumakain ng semilya’ sa dalawampu’t isang kapanganakan.

Verse 78

महतो नियमस्यास्य भवतानुष्ठितस्य वै । नार्हंति षोडशी मात्रामप्यन्ये नियमा यमाः

Sa dakilang pagtalimang ito na iyong isinagawa, ang ibang pagpipigil at disiplina—mga yama at niyama—ay hindi man lamang umaabot sa ikalabing-anim na bahagi.

Verse 79

अतो मच्चरणाभ्याशे त्वं निवत्स्यसि सर्वथा । अतो नैःश्रेयसीं लक्ष्मीं तत्रैव प्राप्स्यसि ध्रुवम्

Kaya’t mananahan kang lagi sa piling ng aking mga paa; at doon din, tunay na matatamo mo ang mapalad na biyaya ng sukdulang kabutihan, ang pangwakas na kaligtasan.

Verse 80

जैगीषव्येश्वरं नाम लिंगं काश्यां सुदुर्लभम् । त्रीणि वर्षाणि संसेव्य लभेद्योगं न संशयः

Sa Kāśī ay may isang lubhang bihirang Liṅga na tinatawag na Jaigīṣavyeśvara. Sa taimtim na paglilingkod dito sa loob ng tatlong taon, tiyak na matatamo ang Yoga—walang alinlangan.

Verse 81

जैगीषव्यगुहां प्राप्य योगाभ्यसनतत्परः । षण्मासेन लभेत्सिद्धिं वाञ्छितां मदनुग्रहात्

Pagdating sa yungib ni Jaigīṣavya at buong pusong nagsasanay ng Yoga, matatamo sa loob ng anim na buwan ang ninanais na siddhi—sa pamamagitan ng aking biyaya.

Verse 82

तव लिंगमिदं भक्तैः पूजनीयं प्रयत्नतः । विलोक्या च गुहा रम्या परासिद्धिमभीप्सुभिः

Ang Liṅga mong ito ay marapat sambahin ng mga deboto nang buong pagsisikap; at ang kaaya-ayang yungib ay dapat ding dalawin ng mga nagnanais ng kataas-taasang siddhi.

Verse 83

अत्र ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे त्वल्लिंगं सर्वसिद्धिदम् । नाशयेदघसंघानि दृष्टं स्पृष्टं समर्चितम्

Dito sa banal na pook ni Jyeṣṭheśvara, ang Liṅga mo ay nagbibigay ng lahat ng siddhi. Kapag ito’y nakita, nahipo, at marapat na nasamba, winawasak nito ang nagkakapatong-patong na kasalanan.

Verse 84

अस्मिञ्ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे संभोज्य शिवयोगिनः । कोटिभोज्यफलं सम्यगेकैकपरिसंख्यया

Sa banal na pook ng Jyeṣṭheśvara, sa pagpapakain sa mga yogin ni Śiva, tunay na nakakamit ang bunga na tila pagpapakain sa mga koro; binibilang sa bawat yogin, isa-isa.

Verse 85

जैगीषव्येश्वरं लिंगं गोपनीयं प्रयत्नतः । कलौ कलुषबुद्धीनां पुरतश्च विशेषतः

Ang Liṅga ni Jaigīṣavyeśvara ay dapat ingatang maitago nang buong pagsisikap—lalo na sa Panahong Kali, sa harap ng mga may maruming pag-iisip.

Verse 86

करिष्याम्यत्र सांनिध्यमस्मिंल्लिंगे तपोधन । योगसिद्धिप्रदानाय साधकेभ्यः सदैव हि

O kayamanang bunga ng pag-aayuno at tapas, pananatilihin ko rito ang aking presensya sa Liṅgang ito—tunay na magpakailanman—upang ipagkaloob ang yogic na kaganapan sa mga nagsasanay.

Verse 87

ददे शृणु महाभाग जैगीषव्यापरं वरम् । त्वयेदं यत्कृतं स्तोत्रं योगसिद्धिकरं परम्

Makinig ka, O lubhang mapalad: ipinagkakaloob ko ang isa pang biyaya hinggil kay Jaigīṣavya. Ang himnong ito na iyong binuo ay kataas-taasan at nagdudulot ng yogic na kaganapan.

Verse 88

महापापौघशमनं महापुण्यप्रवर्धनम् । महाभीतिप्रशमनं महाभक्तिविवर्धनम्

Pinapawi nito ang rumaragasang dambuhalang kasalanan; pinalalago ang dakilang kabutihan; pinatatahimik ang matinding pangamba; at pinalalawak ang dakilang debosyon.

Verse 89

एतत्स्तोत्रजपात्पुंसामसाध्यं नैव किंचन । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन जपनीयं सुसाधकैः ४

Sa pag-uulit ng pag-awit sa himnong ito, wala nang anumang hindi makakaya ng tao. Kaya’t dapat itong bigkasin nang buong pagsisikap ng mga tapat na sādhaka.

Verse 90

इति दत्त्वा वरं तस्मै स्मरारिः स्मेरलोचनः । ददर्श ब्राह्मणां स्तत्र समेतान्क्षेत्रवासिनः

Sa gayon, matapos ipagkaloob sa kanya ang biyaya, si Smarāri (Śiva), na may ngiting mga mata, ay tumingin doon sa nagkatipong mga brāhmaṇa—mga naninirahan sa banal na kṣetra ng Kāśī.

Verse 91

स्कंद उवाच । निशम्याख्यानमतुलमेतत्प्राज्ञः प्रयत्नतः । निष्पापो जायते मर्त्यो नोपसर्गैः प्रबाध्यते

Sinabi ni Skanda: “Ang marunong na nakikinig nang taimtim sa walang-katulad na banal na salaysay na ito ay nagiging walang kasalanan, at walang kapighatian o masamang balakid ang makadadaig sa mortal na iyon.”