Adhyaya 6

Verse 1

पाराशर्य उवाच । शृणु सूत महाभाग कथां श्रुतिसहोदराम् । यां वै हृदि निधायेह पुरुषः पुरुषार्थभाक्

Sinabi ni Pārāśarya: “Makinig ka, O mapalad na Sūta, sa salaysay na banal, na kasingtulad ng Veda. Kapag iningatan ito sa puso, ang tao’y nakakamit dito ang mga bunga ng buhay—dharma, artha, kāma, at mokṣa.”

Verse 2

ततः श्रीदर्श नानंद सुधाधाराधुनीं मुनिः । अवगाह्य सपत्नीकः परां मुदमवाप सः

Pagkaraan, ang pantas, kasama ang kanyang asawa, ay lumusong at naligo sa agos na tila ilog—ambrosiyang daloy ng ligayang isinilang sa pagtanaw kay Śrī—at nakamtan niya ang sukdulang galak.

Verse 3

वह्निकुंडसमुद्भूत सूतनिर्मलमानस । शृणुष्वैकं पुरा विद्भिर्भाषितं यत्सुभा षितम्

O Sūta—na isinilang mula sa hukay ng apoy at may dalisay na isipan—makinig ka sa isang aral na ito, isang napakainam na wika na noon pang una’y sinabi ng mga pantas.

Verse 4

परोपकरणं येषां जागर्ति हृदये सताम् । नश्यंति विपदस्तेषां संपदः स्युः पदेपदे

Sa mga banal na tao, na sa puso’y gising ang hangaring tumulong sa kapwa, naglalaho ang mga kapahamakan, at sa bawat hakbang ay sumisilang ang kasaganaan.

Verse 5

तीर्थस्नानैर्न सा शुद्धिर्बहुदानैर्न तत्फलम् । तपोभिरुग्रैस्तन्नाप्यमुपकृत्याय दाप्यते

Hindi nakakamtan ang gayong kadalisayan sa pagligo lamang sa mga banal na pook-tawiran, ni ang bunga nito sa saganang pag-aalay; kahit mabibigat na pag-aayuno’t pagtitika ay di makabibili ng ganting nakukuha sa paggawa ng kabutihan sa kapwa.

Verse 6

परोपकृत्या यो धर्मो धर्मो दानादिसंभवः । एकत्र तुलितौ धात्रा तत्र पूर्वो भवद्गुरुः

Ang dharmang sumisibol sa pagtulong sa kapwa at ang dharmang nagmumula sa pag-aalay at iba pa—kapag pinagtimbang ng Maylikha, ang una ang tumatayong higit na guro, ang mas mataas na landas.

Verse 7

परिनिर्मथ्य वाग्जालं निर्णीतमिदमेव हि । नोपकारात्परो धर्मो नापकारादवं परम्

Matapos haluin at pigain ang lambat ng mga salita, ito lamang ang tiyak na pasya: walang dharmang hihigit sa paggawa ng kabutihan, at walang pagbagsak na hihigit sa paggawa ng pinsala.

Verse 8

उपकर्तुरगस्त्यस्य जातमेतन्निदर्शनम् । क्व तादृक्काशिजं दुःखं क्व तादृक्श्रीमुखेक्षणम्

Ito ang halimbawang isinilang mula kay Agastya, ang mapagkawanggawa: saan pa may gayong pagdurusang mula sa Kāśī, at saan pa may gayong pangitain sa maningning na mukha ni Śrī?

Verse 9

करिकर्णाग्रचपलं जीवितं विविधं वसु । तस्मात्परोपकरणं कार्यमेकं विपश्चिता

Ang buhay ay kasing-kisap ng dulo ng tainga ng elepante, at ang yaman ay sari-saring anyong di-matatag; kaya’t ang pantas ay magsagawa ng iisang dakilang gawain—ang tumulong sa kapwa.

Verse 10

यल्लक्ष्मीनाममात्राप्त्या नरो नो माति कुत्रचित् । साक्षात्समीक्ष्यतां लक्ष्मीं कृतकृत्यो भवन्मुनिः

Sa pagkamamit lamang ng Pangalan ni Lakṣmī, ang tao’y hindi napapahamak saanman. Kaya’t masdan nang tuwiran si Lakṣmī mismo; at ikaw, O muni, ay magiging ganap ang layon.

Verse 11

गच्छन्यदृच्छयासोथ दूराच्छ्रीशैलमैक्षत । यत्र साक्षान्निवसति देवः श्रीत्रिपुरांतकः

At sa paglalakbay na tila nagkataon, nasilayan niya mula sa malayo ang Śrīśaila—doon nananahan nang hayag ang Panginoong Tripūrāntaka.

Verse 12

उवाच वचनं पत्नीं तदा प्रीतमना मुनिः । इहस्थितैव पश्य त्वं कांते कांततरं परम्

Noon, ang muni na puspos ng galak ay nagsalita sa kanyang asawa: “Sinta, manatili ka rito at masdan ang kataas-taasang kagandahang yaon—na higit na kaakit-akit sa lahat.”

Verse 13

श्रीशैल शिखरं श्रीमदिदंतद्यद्विलोकनात् । पुनर्भवो मनुष्याणां भवेत्र नभवेत्क्वचित्

Ang maringal na tuktok ng Śrīśaila na ito—sa pagtanaw pa lamang dito—maaaring maputol ang muling pagsilang ng tao, at hindi na muling lilitaw kailanman.

Verse 14

गिरि श्चतुरशीत्यायं योजनानां हि विस्मृतः । सर्वलिंगमयो यस्मादतः कुर्यात्प्रदक्षिणम्

Ang bundok na ito’y umaabot sa walumpu’t apat na yojana—kay lawak na di masukat sa salita. Yamang ito’y napupuno ng mga liṅga sa lahat ng dako, kaya nararapat itong ikutan sa pradakṣiṇā.

Verse 15

लोपामुद्रोवाच । किंचिद्विज्ञप्तुमिच्छामि यद्याज्ञा स्वामिनो भवेत् । ब्रूते हि याऽनुज्ञाता पत्या सा पतिता भवेत्

Sinabi ni Lopāmudrā: “May nais akong ipabatid, kung pahihintulutan ng aking panginoon. Sapagkat ang asawang nagsasalita nang walang pahintulot ng asawa ay sinasabing nagkakasala.”

Verse 16

अगस्त्य उवाच । किं वक्तुकामा देवि त्वं ब्रूहि तत्त्वमशंकिता । न त्वादृशीनां वाक्यं हि पत्युः खेदाय जायते

Sinabi ni Agastya: “Diyosa, ano ang nais mong sabihin? Iwika mo ang katotohanan nang walang pangamba. Ang mga salita ng tulad mo ay hindi kailanman nagdudulot ng dalamhati sa asawa.”

Verse 17

ततः पप्रच्छ सा देवी प्रणम्य मुनिमानता । सर्वेषां च हितार्थाय स्वसंदेहापनुत्तये

Pagkaraan, ang marangal na ginang ay yumukod at nagbigay-galang sa pantas; saka siya nagtanong—para sa kapakanan ng lahat at upang mapawi ang sarili niyang pag-aalinlangan.

Verse 18

लोपामुद्रोवाच । श्रीशैलशिखरं दृष्ट्वा पुनर्जन्म न विद्यते । इदमेव हि सत्यं चेत्किमर्थं काशिरिष्यते

Sinabi ni Lopāmudrā: “Kapag nakita ang tuktok ng Śrīśaila, wala nang muling kapanganakan. Kung ito lamang ang tunay na katotohanan, bakit pa nanaisin ng tao ang pagpunta sa Kāśī?”

Verse 19

अगस्तिरुवाच । आकर्णय वरारोहे सत्यं पृष्टं त्वयामले । निर्णीतमसकृच्चैतन्मुनिभिस्तत्त्वचिंतकैः

Sinabi ni Agastya: “Makinig ka, O marikit ang balakang, dalisay na isa; tunay ang tanong mong inihain. Ang bagay na ito’y paulit-ulit nang pinagtibay ng mga muni na nagmumuni sa sukdulang katotohanan.”

Verse 20

मुक्तिस्थानान्यनेकानि कृतस्तत्रापिनिर्णयः । तानि ते कथयाम्यत्र दत्तचित्ता भव क्षणम्

Marami ang mga pook na nagbibigay ng mokṣa, at doon nga’y napagpasyahan na ang kanilang katayuan. Isasalaysay ko sa iyo rito ang mga iyon; maging mapagmatyag ka sandali, na buong isip na nakatuon.”

Verse 21

प्रथमं तीर्थराजं तु प्रयागाख्यं सुविश्रुतम् । कामिकं सर्वतीर्थानां धर्मकामार्थमोक्षदम्

Una sa lahat ang hari ng mga tīrtha, ang tanyag na Prayāga. Ito ang pinak minimithi sa lahat ng banal na pook, na nagkakaloob ng dharma, kāma, artha, at mokṣa.”

Verse 22

नैमिषं च कुरुक्षेत्रं गंगाद्वारमवंतिका । अयोध्या मथुरा चैव द्वारकाप्यमरावती

Nariyan din ang Naimiṣa at Kurukṣetra; ang Gaṅgādvāra (Haridvāra) at Avantikā (Ujjayinī); ang Ayodhyā at Mathurā; at gayundin ang Dvārakā at Amarāvatī—mga tanyag na banal na lupain na kaugnay ng kalayaan.”

Verse 23

सरस्वती सिंधुसंगो गंगासागरसंगमः । कांती च त्र्यंबकं चापि सप्तगोदावरीतटम्

Ang Sarasvatī; ang tagpuan ng Sindhu; ang pagsasanib ng Gaṅgā at ng karagatan; ang Kāṃtī; ang Tryambaka; at ang pitong banal na pampang sa kahabaan ng Godāvarī—pinupuri rin ang mga ito sa mga tīrthang nagdudulot ng kalayaan.”

Verse 24

कालंजरं प्रभासश्च तथा बद रिकाश्रमः । महालयस्तथोंकारक्षेत्रं वै पौरुषोत्तमम्

Ang Kālañjara at Prabhāsa; gayundin ang Badarikāśrama; ang Mahālaya; at ang banal na kṣetra ng Oṃkāra; at ang Pauruṣottama—tunay na kinikilalang mga sagradong lupain na umaakay sa mokṣa.

Verse 25

गोकर्णो भृगुकच्छश्च भृगुतुंगश्च पुष्करम् । श्रीपर्वतादि तीर्थानि धारातीर्थं तथैव च

Ang Gokarṇa, Bhṛgukaccha, Bhṛgutunga, at Puṣkara; ang mga tīrtha na nagsisimula sa Śrīparvata; at gayundin ang Dhārātīrtha—ang mga ito man ay ibinibilang sa mga banal na pook na bantog sa kaloob ng mokṣa.

Verse 26

मानसान्यपि तीर्थानि सत्यादीनि च वै प्रिये । एतानि मुक्तिदान्येव नात्र कार्या विचारणा

Maging ang mga ‘pang-isip’ na tīrtha—gaya ng mga nagsisimula sa Satya—ay gayon din, aking mahal. Ang mga ito’y tunay na nagbibigay ng mokṣa; dito’y hindi na dapat pag-alinlanganan o pagtalunan.

Verse 27

गया तीर्थं च यत्प्रोक्तं पितॄणां हि मुक्तिदम् । पितामहानामृणतो मुक्तास्तत्तनया अपि

At ang Gayā-tīrtha, na ipinahahayag na tagapagkaloob ng mokṣa sa mga ninuno—kapag nabayaran ang utang sa mga ninuno, sinasabi ring napapalaya maging ang kanilang mga inapo.

Verse 28

सधर्मिण्युवाच । मानसान्यपि तीर्थानि यान्युक्तानि महामते । कानि कानि च तानीह ह्येतदाख्यातुमर्हसि

Ang tapat na asawa ay nagsabi: “O dakilang-isip, binanggit mo rin ang mga ‘pang-isip’ na tīrtha. Alin-alin ba ang mga iyon dito? Ipagkaloob mo sanang ipaliwanag ito sa akin.”

Verse 29

अगस्त्य उवाच । शृणु तीर्थानि गदतो मानसानि ममानघे । येषु सम्यङ्नरः स्नात्वा प्रयाति परमां गतिम्

Sinabi ni Agastya: “Makinig ka, O walang dungis, habang inilalarawan ko ang mga tīrtha ng isipan; sa mga yaon, kapag ang tao’y naligo nang wasto, nararating niya ang kataas-taasang kalagayan.”

Verse 30

सत्यं तीर्थं क्षमा तीर्थं तीर्थमिन्द्रियनिग्रहः । सर्वभूतदयातीर्थं तीर्थमार्जवमेव च

Ang katotohanan ay isang tīrtha; ang pagpapatawad ay isang tīrtha; ang pagpipigil sa mga pandama ay isang tīrtha. Ang habag sa lahat ng nilalang ay isang tīrtha—gayundin ang tuwid na loob at panloob na katapatan.

Verse 31

दानं तीर्थं दमस्तीर्थं संतोषस्तीर्थमुच्यते । ब्रह्मचर्यं परं तीर्थं तीर्थं च प्रियवादिता

Ang pagkakawanggawa ay isang tīrtha; ang pagpipigil sa sarili ay isang tīrtha; ang kasiyahan sa kung ano ang mayroon ay tinatawag na tīrtha. Ang brahmacarya ang pinakamataas na tīrtha—at gayundin ang mahinahon at kaaya-ayang pananalita.

Verse 32

ज्ञानं तीर्थं धृतिस्तीर्थं तपस्तीर्थमुदाहृतम् । तीर्थानामपि तत्तीर्थं विशुद्धिर्मनसः परा

Ang kaalaman ay isang tīrtha; ang katatagan ng loob ay isang tīrtha; ang pag-aayuno at pagninilay na may pagtitiis ay ipinahahayag na tīrtha. Ngunit sa lahat ng tīrtha, yaon ang pinakadakila—ang ganap na paglilinis ng isipan.

Verse 33

न जलाप्लुतदेहस्य स्नानमित्यभिधीयते । स स्नातो यो दमस्नातः शुचिः शुद्धमनोमलः

Hindi tunay na tinatawag na ‘pagligo’ ang basta pagbasâ ng katawan sa tubig. Siya lamang ang tunay na naligo na naligo sa pagpipigil sa sarili—dalisay, at nahugasan ang dumi ng isipan.

Verse 34

यो लुब्धः पिशुनः क्रूरो दांभिको विषयात्मकः । सर्वतीर्थेष्वपि स्नातः पापो मलिन एव सः

Ang taong sakim, mapanirang-puri, malupit, mapagkunwari, at lulong sa mga bagay-pandama—kahit pa maligo sa lahat ng banal na tīrtha—nanatiling makasalanan at marumi rin.

Verse 35

न शरीर मल त्यागान्नरो भवति निर्मलः । मानसे तु मले त्यक्ते भवत्यंतः सुनिर्मलः

Hindi nagiging dalisay ang tao sa pag-alis lamang ng dumi ng katawan; ngunit kapag naiwaksi ang dumi ng isip, nagiging lubhang dalisay sa loob.

Verse 36

जायंते च म्रियंते च जलेष्वेव जलौकसः । न च गच्छंति ते स्वर्गमविशुद्धमनोमलाः

Sa tubig din ipinanganganak at namamatay ang mga nilalang na naninirahan sa tubig; gayunman, hindi sila nakaaabot sa langit, sapagkat hindi nalilinis ang dumi ng kanilang isip.

Verse 37

विषयेष्वति संरागो मानसो मल उच्यते । तेष्वेव हि विरागो स्य नैर्मल्यं समुदाहृतम्

Ang labis na pagkahumaling sa mga bagay-pandama ang tinatawag na dumi ng isip; at ang paglayo ng loob sa mga iyon ding bagay ang ipinahahayag na kadalisayan.

Verse 38

चित्तमंतर्गतं दुष्टं तीर्थस्नानान्न शुद्ध्यति । शतशोथ जलैर्धौतं सुराभांडमिवाशुचि

Ang pusong may lihim na kasamaan ay hindi nalilinis ng pagligo sa mga banal na tīrtha; gaya ng sisidlang pinaglagyan ng alak na nananatiling marumi kahit hugasan nang sandaang ulit sa tubig.

Verse 39

दानमिज्यातपःशौचं तीर्थसेवा श्रुतं तथा । सर्वाण्येतान्यतीर्थानि यदि भावो न निर्मलः

Kawanggawa, pagsamba, pagtitika, kalinisan, paglilingkod sa mga banal na tīrtha, at maging pag-aaral ng śruti—lahat ng ito’y hindi tunay na tīrtha kung ang loob ay hindi dalisay.

Verse 40

निगृहीतेंद्रियग्रामो यत्रैव च वसेन्नरः । तत्र तस्य कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च

Saanman manirahan ang tao na napipigil ang pulutong ng kaniyang mga pandama, yaon mismong lugar ay nagiging para sa kaniya ang Kurukṣetra, Naimiṣa, at Puṣkara rin.

Verse 41

ज्ञानपूते ज्ञानजले रागद्वेषमलापहे । यः स्नाति मानसे तीर्थे स याति परमां गतिम्

Ang lumulublob sa tīrtha ng isipan—dinadalisay ng kaalaman, sa mga tubig ng kaalaman na nag-aalis ng dungis ng pagkapit at pag-ayaw—ay umaabot sa sukdulang kalagayan.

Verse 42

एतत्ते कथितं देवि मानसं तीर्थलक्षणम् । भौमानामपि तीर्थानां पुण्यत्वे कारणं शृणु

Ganito, O Diyosa, ang palatandaan ng tīrtha ng isipan ay naipahayag sa iyo. Ngayon pakinggan ang dahilan kung bakit maging ang mga tīrtha sa lupa ay nagtataglay ng kabanalan.

Verse 43

यथा शरीरस्योद्देशाः केचिन्मेध्यतमाः स्मृताः । तथा पृथिव्यामुद्देशाः केचित्पुण्यतमाः स्मृताः

Kung paanong sa katawan ay may ilang bahagi na itinuturing na pinakadalisay, gayon din sa daigdig ay may ilang pook na inaalaalang pinakabanal.

Verse 44

प्रभावादद्भुताद्भूमेः सलिलस्य च तेजसः । परिग्रहान्मुनीनां च तीर्थानां पुण्यता स्मृता

Ang kabanalan ng mga tīrtha ay inaalala: mula sa kamangha-manghang bisa ng lupa, sa ningning na likás sa kanilang tubig, at sa pagdalo at pagpapabanal na pagtanggap ng mga muni.

Verse 45

तस्माद्भौमेषु तीर्थेषु मानसेषु च नित्यशः । उभयेष्वपि यः स्नाति स याति परमां गतिम

Kaya nga, yaong palagiang naliligo—sa mga tīrtha sa lupa at sa mga tīrtha sa isipan—siya’y umaabot sa pinakamataas na kalagayan.

Verse 46

अनुपोष्य त्रिरात्राणि तीर्थान्यनभिगम्य च । अदत्त्वा कांचनं गाश्च दरिद्रो नाम जायते

Ang hindi nag-aayuno nang tatlong gabi, hindi dumadalaw sa mga tīrtha, at hindi nagbibigay ng ginto at mga baka—siya’y tinatawag na ‘dukha,’ salat sa kabutihang-loob at punya.

Verse 47

अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैरिष्ट्वा विपुलदक्षिणैः । न तत्फलमवाप्नोति तीर्थभिगमनेन यत्

Kahit magsagawa ng mga yajña gaya ng Agniṣṭoma at magbigay ng saganang dakṣiṇā, hindi pa rin nakakamit ang bungang natatamo sa pagdalaw sa mga tīrtha.

Verse 48

यस्य हस्तौ च पादौ च मनश्चैव सुसंयतम् । विद्या तपश्च कीर्तिश्च स तीर्थफलमश्नुते

Yaong ang mga kamay, paa, at isipan ay mahigpit na napipigil; na may vidyā, tapas, at mabuting pangalan—siya ang tunay na tumatamasa ng bunga ng mga tīrtha.

Verse 49

प्रतिग्रहादुपावृत्तः संतुष्टो येनकेनचित् । अहंकार विमुक्तश्च स तीर्थफलमश्नुते

Ang tumatanggi sa pagtanggap ng mga handog, nasisiyahan sa anumang dumarating, at malaya sa pagmamataas—siya ang tunay na tumatanggap ng bunga ng mga tīrtha.

Verse 50

अदंभको निरारंभो लघ्वाहारो जितेंद्रियः । विमुक्तसर्वसंगैर्यः स तीर्थफलमश्नुते

Ang walang pagpapaimbabaw, hindi gumagawa ng palabas para sa sarili, magaan kumain, napagtagumpayan ang mga pandama, at pinalaya sa lahat ng pagkakabit—siya ang tunay na tumatanggap ng ganap na bunga ng mga tīrtha.

Verse 52

अकोपनोऽमलमतिः सत्यवादी दृढव्रतः । आत्मोपमश्च भूतेषु सतीर्थफलमश्नुते । तीर्थान्यनुसरन्धीरः श्रद्दधानः समाहितः । कृतपापो विशुद्ध्येत किं पुनः शुद्धकर्मकृत्

Ang walang poot, may dalisay na isip, nagsasabi ng katotohanan, matatag sa panata, at itinuturing ang lahat ng nilalang na gaya ng sarili—siya ang nakakamtan ang tunay na bunga ng mga tīrtha. Ang matatag na manlalakbay sa mga banal na pook, may pananampalataya at nakatuon ang diwa—kahit nagkasala ay nalilinis; lalo pa yaong dalisay na ang gawa.

Verse 53

तिर्यग्योनि न वै गच्छेत्कुदेशे नैव जायते । न दुःखी स्यात्स्वर्गभाक्च मोक्षोपायं च विंदति

Hindi siya mahuhulog sa kapanganakang-hayop, ni isisilang sa lupang hamak; hindi siya magiging miserable—makakamtan niya ang langit at matatagpuan din ang daan tungo sa mokṣa.

Verse 54

अश्रद्दधानः पापात्मा नास्तिकोऽच्छिन्नसंशयः । हेतुनिष्ठश्च पंचैते न तीर्थफलभागिनः

Ang walang pananampalataya, ang pusong makasalanan, ang nagtatatwa, ang hindi napapawi ang pag-aalinlangan, at ang nakatuon lamang sa pagtatalo at pangangatwiran—ang limang ito ay hindi nakikibahagi sa bunga ng mga tīrtha.

Verse 55

तीर्थानि च यथोक्तेन विधिना संचरंति ये । सर्वद्वंद्वसहा धीरास्ते नराः स्वर्गभागिनः

Yaong naglalakbay sa mga banal na tīrtha ayon sa itinakdang paraan, matatag at matiisin sa lahat ng magkasalungat—ang gayong mga tao ay nagiging kabahagi ng langit.

Verse 56

तीर्थयात्रां चिकीर्षुः प्राग्विधायोपोषणं गृहे । गणेशं च पितॄन्विप्रान्साधूञ्छक्त्या प्रपूज्य च

Ang nagnanais magsagawa ng paglalakbay sa tīrtha ay dapat munang mag-ayuno sa bahay; saka, ayon sa kanyang makakaya, sambahin si Gaṇeśa, ang mga Pitṛ, ang mga brāhmaṇa, at ang mga sādhū.

Verse 57

कृतपारणको हृष्टो गच्छेन्नियमधृक्पुनः । आगत्याभ्यर्च्य पितॄन्यथोक्तफलभाग्भवेत्

Matapos ganap na maisagawa ang pag-aayuno at ang wastong pagputol nito, masaya at mahigpit sa disiplina, siya’y dapat lumakad. Pagbalik, matapos sambahin ang mga ninuno, tatanggap siya ng mga bungang itinakda sa mga kasulatan.

Verse 58

न परीक्ष्यो द्विजस्तीर्थेष्वन्नार्थी भोज्य एव च । सक्तुभिः पिंडदानं च चरुणा पायसेन च

Sa tīrtha, ang brāhmaṇang naghahanap ng pagkain ay hindi dapat siyasatin o subukin; siya’y dapat pakainin. At ang piṇḍa-handog ay maaaring ialay sa saktu (harinang sebada), sa caru, at sa pāyasa.

Verse 59

कर्तव्यमृषिभिर्दृष्टं पिण्याकेन गुडेन च । श्राद्धं तत्र प्रकर्तव्यमर्घ्यावाहनवर्जितम्

Gaya ng nakita at pinahintulutan ng mga ṛṣi, nararapat ding magsagawa ng handog kahit sa piṇyāka (latak ng langis) at sa guḍa (jaggery). Sa tīrthang iyon, ang śrāddha ay dapat isagawa nang walang arghya at walang pormal na āvāhana.

Verse 60

अकालेप्यथवा काले तीर्थे श्राद्धं च तर्पणम् । अविलंबेन कर्तव्यं नैव विघ्नं समाचरेत्

Sa di-wastong oras man o sa wastong oras, sa isang tīrtha ay dapat gawin agad ang śrāddha at tarpaṇa; huwag lumikha o mag-anyaya ng anumang hadlang.

Verse 61

तीर्थं प्राप्य प्रसंगेन स्नानं तीर्थे समाचरेत् । स्नानजं फलमाप्नोति तीर्थयात्राश्रितं स च

Kahit kung napadpad lamang sa banal na tawiran, dapat pa ring magsagawa ng paliligo roon sa tīrtha. Makakamtan niya ang gantimpalang bunga ng banal na paligo, at gayundin ang bunga ng paglalakbay-panalangin.

Verse 62

नृणां पापकृतां तीर्थे पापस्य शमनं भवेत् । यथोक्तं फलदं तीर्थं भवेच्छ्रद्धात्मनां नृणाम्

Para sa mga taong nakagawa ng kasalanan, ang tīrtha ay nagiging pook ng pag-amo at pagpayapa ng kasalanan. At ang tīrtha ay nagbibigay ng ipinahayag na bunga lalo na sa mga taong puspos ng pananampalataya.

Verse 63

षोडशांशं स लभते यः पराथं च गच्छति । अर्धं तीर्थफलं तस्य यः प्रसंगेन गच्छति

Ang pumupunta sa tīrtha para sa kapakanan ng iba ay tumatanggap lamang ng ikalabing-anim na bahagi ng ganap na gantimpala. Ngunit ang pumupunta roon nang nagkataon lamang ay nakakamit ang kalahati ng bunga ng tīrtha.

Verse 64

कुश प्रतिकृतिं कृत्वा तीर्थवारिणि मज्जयेत् । मज्जयेच्च यमुद्दिश्य सोष्टमांशं लभेत वै

Gumawa ng anyong kinatawan mula sa damong kuśa at ilubog ito sa tubig ng tīrtha. Kapag inilubog ito na inaalala si Yama, tunay na makakamit niya ang ikawalong bahagi ng ganap na gantimpala ng tīrtha.

Verse 65

तीर्थोपवासः कर्तव्यः शिरसो मुंडनं तथा । शिरोगतानि पापानि यांति मुंडनतो यतः

Sa banal na tīrtha ay dapat magsagawa ng pag-aayuno, at gayundin ang pag-aahit ng ulo; sapagkat ang mga kasalanang kumakapit sa ulo ay lumilisan dahil sa pag-aahit.

Verse 66

यदह्नि तीर्थप्राप्तिः स्यात्ततोह्नः पूर्ववासरे । उपवासस्तु कर्तव्यः प्राप्ताह्नि श्राद्धदो भवेत्

Sa araw bago ang araw ng pagdating sa tīrtha, dapat isagawa ang pag-aayuno. Sa araw ng pagdating, nararapat magsagawa ng śrāddha at mga handog para sa mga yumao.

Verse 67

तीर्थप्रसंगात्तीर्थांगमप्युक्तं त्वत्पुरोमया । स्वर्गसाधनमेवैतन्मोक्षोपायश्च वै भवेत्

Dahil sa pagkakataong mapag-usapan ang mga tīrtha, inilarawan ko rin sa iyong harapan ang mga kaugnay na disiplina ng paglalakbay-dambana. Ito’y tunay na daan tungo sa langit, at gayundin ay tapat na paraan sa mokṣa.

Verse 68

काशीकांती च मायाख्या त्वयोध्याद्वारवत्यपि । मथुरावंतिका चैताः सप्त पुर्योत्र मोक्षदाः

Ang Kāśī, Kāñcī, Māyā (Haridvāra), Ayodhyā, Dvāravatī, Mathurā, at Avantikā—ito ang pitong banal na lungsod dito na nagkakaloob ng mokṣa.

Verse 69

श्रीशैलो मोक्षदः सर्वः केदारोपि ततोऽधिकः । श्रीशैलाच्चापि केदारात्प्रयागं मोक्षदं परम्

Ang Śrīśaila ay ganap na nagbibigay ng mokṣa; ang Kedāra ay higit pa roon. At higit pa kaysa Śrīśaila at Kedāra ang Prayāga—ang kataas-taasang tagapagkaloob ng mokṣa.

Verse 70

प्रयागादपि तीर्थाग्र्यादविमुक्तं विशिष्यते । यथाविमुक्ते निर्वाणं न तथाक्वाप्यसंशयम्

Higit pa sa Prayāga—ang pinakadakila sa mga tīrtha—ang Avimukta ay lalong marangal. Sapagkat sa Avimukta natatamo ang nirvāṇa; wala nang ibang dako na gaya nito—walang alinlangan.

Verse 73

अन्यानि मुक्तिक्षेत्राणि काशीप्राप्तिकराणि च । काशीं ध्यायमिमं श्रुत्वा नरो नियतमानसः । श्रावयित्वा द्विजांश्चापि श्रद्धाभक्तिसमन्वितान्

Ang iba pang mga kṣetra ng kalayaan ay nagiging daan din sa pag-abot sa Kāśī. Ang taong may disiplinadong isip, na nagmumuni sa Kāśī, matapos marinig ang salaysay na ito, at magpamarinig din nito sa mga Brahmin na puspos ng pananampalataya at bhakti, ay nagkakamit ng puṇya na umaakay sa Kāśī at sa paglaya.

Verse 74

क्षत्रियान्धर्मनिरतान्वैश्यान्सन्मार्गवर्तिनः । शूद्रान्द्विजेषु भक्तांश्च निष्पापो जायते द्विजः

Kapag ang mga Kṣatriya na nakatuon sa dharma, ang mga Vaiśya na lumalakad sa mabuting landas, at ang mga Śūdra na may debosyon sa mga dalawang-ulit-na-isinilang ay nakikibahagi (sa gayong pakikinig at pagsasagawa), ang dalawang-ulit-na-isinilang ay nagiging walang kasalanan.