Adhyaya 14
Kashi KhandaPurva ArdhaAdhyaya 14

Adhyaya 14

Inilalahad ng kabanatang ito bilang aral na nasa anyong diyalogo: inilalarawan ng mga gaṇa ni Śiva ang isang banal na pook malapit sa larawang “harap na bahagi” ng Alakā, at saka itinuturo ang kabanalan ng Kāśī sa direksiyong īśānya (hilagang-silangan). Binabanggit ang mga deboto ni Rudra at ang labing-isang anyo ni Rudra bilang mga tagapagbantay at tagapagkaloob ng biyaya, na nagtatatag ng pananampalatayang nagpoprotekta sa sagradong lugar. Pagkaraan, ipinaliliwanag ang paglalagak at gantimpalang espirituwal ng Īśāneśa. Sumunod ang alamat ng buwan: sa tapas ni Atri ay lumitaw si Soma; nang bumagsak si Soma, inasikaso ni Brahmā sa pamamagitan ng ritwal at mula rito’y sumibol ang mga halamang nagtataguyod sa daigdig. Sa huli, dumating si Soma sa Avimukta at naitatag ang liṅga ni Candreśvara. Ipinagkaloob ni Mahādeva ang mga tuntuning pangkalendaryo: pagsamba sa aṣṭamī/caturdaśī, mga ritwal sa pūrṇimā, at isang natatanging pagtalima kapag ang amāvāsyā ay tumapat sa Lunes—pag-aayuno, pagpupuyat (jāgaraṇa), pagligo sa “candrodaka” na tubig, at pagsasagawa ng śrāddha sa Candrodaka-kuṇḍa na may pagtawag sa mga ninuno sa itinakdang mga pangalan. Ayon sa phalaśruti, ang mga ninuno’y nasisiyahan na gaya ng mga ritwal sa Gayā, napapawi ang tatlong pagkakautang (ṛṇa-traya), nababawasan ang naipong kasalanan, at nakakamit ang Soma-loka. Nagtatapos ito sa lihim na paglalarawan ng Siddhayogīśvarī Pīṭha malapit sa Candreśvara, kung saan ang disiplinadong nagsasanay ay maaaring tumanggap ng pangitain at siddhi, ngunit may bantay-etika: hindi para sa nāstika o sa mga lumalapastangan sa śruti.

Shlokas

Verse 1

गणावूचतुः । अलकायाः पुरोभागे पूरैशानीमहोदया । अस्यां वसंति सततं रुद्रभक्तास्तपोधनाः

Sinabi ng mga Gaṇa: “Sa harapan ng Alakā ay naroon ang lungsod na tinatawag na Aiśānī, lubhang mapalad sa pag-angat. Doon ay laging nananahan ang mga deboto ni Rudra—mga ascetikong mayaman sa tapas.”

Verse 2

शिवस्मरणसंसक्ताः शिवव्रतपरायणाः । शिवसात्कृतकर्माणः शिवपूजारताः सदा

Sila’y lubos na nakababad sa pag-alaala kay Śiva, tapat sa mga panatang kay Śiva; ang kanilang mga gawa’y iniaalay at pinababanal para kay Śiva, at sila’y laging abala sa pagsamba kay Śiva.

Verse 3

साभिलाषास्तपस्यंति स्वर्गभोगोस्त्वितीह नः । तेऽत्र रुद्रपुरे रम्ये रुद्ररूपधरा नराः

May hangarin silang nagsasagawa ng tapas: “nawa’y matamo ang kaligayahan sa langit,” wika nila. Dito, sa kaaya-ayang lungsod ni Rudra, ang mga taong yaon ay nagtataglay ng mismong anyo ni Rudra.

Verse 4

अजैकपादहिर्बुध्न्य मुख्या एकादशापि वै । रुद्राः परिवृढाश्चात्र त्रिशूलोद्यतपाणयः

Si Ajaikapād at si Ahirbudhnya—mga pangunahin sa kanila—at tunay na naririto ang lahat ng labing-isang Rudra, makapangyarihan at marangal, na nakataas ang mga kamay na may hawak na trishula.

Verse 5

पुर्यष्टकं च दुष्टेभ्यो देवध्रुग्भ्यो ह्यवंति ते । प्रयच्छंति वरान्नित्यं शिवभक्तजने वराः

Ipinagtatanggol nila ang walong-bahaging lungsod laban sa masasama—yaong mga sumasakit sa mga diyos; at ang mga dakilang iyon ay laging nagkakaloob ng mga biyaya sa mga deboto ni Śiva.

Verse 6

एतैरपि तपस्तप्तं प्राप्य वाराणसीं पुरीम् । ईशानेशं महालिंगं परिस्थाप्य शुभप्रदम्

Sa pamamagitan din ng mga ito ay isinagawa ang matinding tapas; at nang marating ang lungsod ng Vārāṇasī, itinatag nila ang dakilang Liṅga na Īśāneśa, tagapagkaloob ng kabutihang-palad.

Verse 7

ईशानेश प्रसादेन दिश्यैश्यां हि दिगीश्वराः । एकादशाप्येकचरा जटामुकुटमंडिताः

Sa biyaya ni Īśāneśa, sa hilagang-silangang dako ay nananahan ang mga Panginoon ng mga Direksiyon; ang lahat ng labing-isa ay kumikilos na parang iisa, pinalamutian ng mga koronang gawa sa buhol-buhol na buhok.

Verse 8

भालनेत्रा नीलगलाः शुद्धांगा वृषभध्वजाः । असंख्याताः सहस्राणि ये रुद्रा अधिभूतलम्

May mata sila sa noo, bughaw ang lalamunan, dalisay ang katawan, at may watawat ng toro; di-mabilang na libo-libo ng mga Rudra ang naroon sa antas ng daigdig.

Verse 9

तेऽस्यां पुरि वसंत्यैश्यां सर्वभोगसमृद्धयः । ईशानेशं समभ्यर्च्य काश्यां देशांतरेष्वपि

Nanahan sila sa Aiśāna na dako ng lungsod na ito, puspos ng lahat ng ligaya at kasaganaan. Matapos sambahin nang wasto si Īśāneśa sa Kāśī, nakikilos sila maging sa ibang mga lupain.

Verse 10

विपन्नास्तेन पुण्येन जायंते ऽत्रपुरोहिताः । अष्टम्यां च चतुर्दश्यामीशानेशं यजंति ये

Sa bisa ng gayong kabutihang-loob, maging ang napahamak ay isinisilang dito bilang mga purohita, mga saserdoteng pang-ritwal. Yaong sumasamba kay Īśāneśa sa ikawalo at ika-labing-apat na araw ng buwan ay nagkakamit ng mapalad na bunga.

Verse 11

त एव रुद्रा विज्ञेया इहामुत्राप्यसंशयम् । कृत्वा जागरणं रात्रावीशानेश्वर संनिधौ

Sila nga ay dapat kilalaning mga Rudra—dito man at sa kabilang-buhay, walang alinlangan—yaong nagbabantay-puyat magdamag sa harapan ni Īśāneśvara.

Verse 12

उपोष्यभूतांयांकांचिन्न नरो गर्भभाक्पुनः । स्वर्गमार्गे कथामित्थं शृण्वन्विष्णुगणोदिताम्

Sa pag-aayuno sa alinmang gayong banal na pagkakataon, ang tao’y hindi na muling papasok sa sinapupunan. Kaya, sa paglakad sa landas patungong langit, naririnig niya ang salaysay na ito na ipinahayag ng mga tagapaglingkod ni Viṣṇu.

Verse 13

शिवशर्मा दिवाप्युच्चैरपश्यच्चंद्रचंद्रिकाम् । आह्लादयंतीं बहुशः समं सर्वेंद्रियैर्मनः

Si Śivaśarmā ay nakakita, kahit sa araw, ng malamig na sinag ng buwan na nagniningning nang mataas; paulit-ulit nitong pinasaya ang isip, kasama ng lahat ng pandama.

Verse 14

चमत्कृत्य चमत्कृत्य कोयं लोको हरेर्गणौ । पप्रच्छ शिवशर्मा तौ प्रोचतुस्तं च तौ द्विजम्

Paulit-ulit na namangha, tinanong ni Śivaśarmā ang dalawang tagapaglingkod ni Hari: “Ano ang daigdig na ito?” At sila’y sumagot sa brāhmaṇa.

Verse 15

गणावूचतुः । शिवशर्मन्महाभाग लोक एष कलानिधेः । पीयूषवर्षिभिर्यस्य करैराप्याय्यते जगत्

Wika ng mga tagapaglingkod: “O mapalad na Śivaśarmā, ito ang kaharian ng Panginoon ng mga kalā (ang Buwan). Sa kaniyang sinag na umuulan ng amṛta, ang sanlibutan ay pinasisigla at pinananariwa.”

Verse 16

पिता सोमस्य भो विप्र जज्ञेऽत्रिर्भगवानृषिः । ब्रह्मणो मानसात्पूर्वं प्रजासर्गं विधित्सतः

O brāhmaṇa, ang ama ni Soma ay ang pinagpalang ṛṣi na si Atri; siya’y unang isinilang mula sa isipan ni Brahmā nang naisin nitong pasimulan ang paglikha ng mga nilalang.

Verse 17

अनुत्तरं नाम तपो येन तप्तं हि तत्पुरा । त्रीणिवर्षसहस्राणि दिव्यानीतीह नौ श्रुतम्

Noon ay nagsagawa siya ng tapasyā na tinatawag na ‘Anuttara’. Sa loob ng tatlong libong banal na taon, isinakatuparan niya ang pag-aayun na iyon—gaya ng aming narinig.

Verse 18

ऊर्ध्वमाचक्रमे तस्य रेतः सोमत्वमीयिवत् । नेत्राभ्यां तच्च सुस्राव दशधा द्योतयद्दिशः

Ang kaniyang binhi ay umakyat paitaas at nagkamit ng kalagayang Soma. At mula sa kaniyang mga mata iyon ay umagos, sampung ulit na nagliliwanag, at pinapaliwanag ang mga dako.

Verse 19

तं गर्भं विधिना दिष्टा दश देव्यो दधुस्ततः । समेत्य धारयामासुर्नैव ताः समशक्नुवन्

Pagkaraang itakda ng banal na kautusan, tinanggap ng sampung diyosa ang yaong sinapupunan. Nagtipon sila at sinikap itong dalhin, ngunit hindi nila ito nakayang pasanin.

Verse 20

यदा न धारणे शक्तास्तस्य गर्भस्य ता दिशः । ततस्ताभिः सजूः सोमो निपपात वसुंधराम्

Nang ang mga dako ng kalawakan ay hindi na makapagdala ng yaong sinapupunan, noon si Soma, ang Buwan, kasama nila, ay bumagsak sa ibabaw ng lupa.

Verse 21

पतितं सोममालोक्य ब्रह्मा लो कपितामहः । रथमारोपयामास लोकानां हितकाम्यया

Nang makita ni Brahmā, ang Pitāmaha ng mga daigdig, si Soma na bumagsak, isinakay niya ito sa isang karwahe, sa hangaring ikabuti ng lahat ng nilalang.

Verse 22

स तेन रथमुख्येन सागरांतां वसुंधराम् । त्रिःसप्तकृत्वो द्रुहिणश्चकारामुं प्रदक्षिणम्

Sa pamamagitan ng pinakadakilang karwaheng iyon, si Druhiṇa (Brahmā) ay nagpradakṣiṇa sa mundong ito na napaliligiran ng mga dagat, nang dalawampu’t isang ulit.

Verse 23

तस्य यत्प्लवितं तेजः पृथिवीमन्वपद्यत । तथौषध्यः समुद्भूता याभिः संधार्यते जगत्

At ang ningning ni Soma na umapaw at kumalat sa lupa—mula roon sumibol ang mga halamang-gamot, na siyang pinanghahawakan at ikinabubuhay ng sanlibutan.

Verse 24

सलब्धतेजा भगवान्ब्रह्मणा वर्धितः स्वयम् । तपस्तेपे महाभाग पद्मानां दशतीर्दश

Muling nagkamit ng kaniyang ningning, at pinalakas mismo ni Brahmā, ang mapalad na si Soma, O dakilang pantas, ay nagsagawa ng matitinding tapasya sa loob ng sampung ulit na sampung siklo ng mga lotus.

Verse 25

अविमुक्तं समासाद्य क्षेत्रं परमपावनम् । संस्थाप्य लिंगममृतं चंद्रेशाख्यं स्वनामतः

Pagdating sa Avimukta, ang lubhang nagpapabanal na banal na kṣetra, itinatag niya ang walang-kamatayang liṅga, na tinawag na Candreśa ayon sa kaniyang sariling pangalan.

Verse 26

बीजौषधीनां तोयानां राजाभूदग्रजन्मनाम् । प्रसादाद्देवदेवस्य विश्वेशस्य पिनाकिनः

Sa biyaya ng Diyos ng mga diyos—si Viśveśa, ang may hawak ng Pināka—si Soma ay naging hari sa mga pinakadakila: ng mga binhi, ng mga halamang-gamot, at ng mga tubig.

Verse 27

तत्र कूपं विधायैकममृतोदमिति स्मृतम् । यस्यांबुपानस्नानाभ्यां नरोऽज्ञातात्प्रमुच्यते

Doon ay gumawa siya ng isang balon na tinatawag na Amṛtodaka. Sa pag-inom ng tubig nito at sa pagligo roon, ang tao’y napapalaya maging sa mga kasalanang di niya namamalayan.

Verse 28

तुष्टेनदेवदेवेन स्वमौलौ यो धृतः स्वयम् । आदाय तां कलामेकां जगत्संजविनीं पराम्

Nang malugod ang Diyos ng mga diyos, si Śiva mismo ang naglagay sa kaniya sa sariling korona; at mula sa yaong kataas-taasang kalā na nagbibigay-buhay sa sanlibutan, kumuha Siya ng isang bahagi…

Verse 29

पश्चाद्दक्षेण शप्तोपि मासोने क्षयमाप्य च । आप्याय्यतेसौ कलया पुनरेव तया शशी

Pagkaraan, bagaman isinumpa ni Dakṣa at kaya humihina buwan-buwan, ang Buwan ay muling pinasisigla at ibinabalik sa dating kaganapan sa pamamagitan ng gayong bahagi (kalā) rin.

Verse 30

स तत्प्राप्य महाराज्यं सोमः सोमवतां वरः । राजसूयं समाजह्रे सहस्रशतदक्षिणम्

Sa gayon ay nakamtan ni Soma ang dakilang paghahari; si Soma, ang pinakamainam sa mga may ningning ni Soma, ay nagsagawa ng handog na Rājasūya, na nagkaloob ng dakṣiṇā na may sukat na sandaang libo.

Verse 31

दक्षिणामददत्सोमस्त्रींल्लोकानिति नौ श्रुतम् । तेभ्यो ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः सदस्येभ्यश्च भो द्विज

Narinig namin na si Soma ay nagkaloob ng dakṣiṇā na kasinglawak ng tatlong daigdig—ibinigay niya iyon sa mga pinakadakila sa mga Brahmarṣi at sa mga kasapi ng kapulungan ng paghahandog, O dalawang-ulit na isinilang.

Verse 32

हिरण्यगर्भो ब्रह्माऽत्रिर्भृगुर्यत्रर्त्विजोभवन् । सदस्योभूद्धरिस्तत्र मुनिभिर्बहुभिर्युतः

Doon, si Hiraṇyagarbha Brahmā, si Atri, at si Bhṛgu ang naging mga pari ng paghahandog; at si Hari mismo ay naging sadasya roon, kasama ang maraming mga pantas.

Verse 33

तंसिनी च कुहूश्चैव द्युतिः पुष्टिः प्रभावसुः । कीर्तिर्धृतिश्च लक्ष्मीश्च नवदेव्यः सिषेविरे

Si Taṃsinī at si Kuhū, si Dyuti at si Puṣṭi, si Prabhāvasu, si Kīrti, si Dhṛti, at si Lakṣmī—ang siyam na diyosang ito ay naglingkod at nag-alay ng pag-aasikaso sa kanya.

Verse 34

उमया सहितं रुद्रं संतर्प्याध्वरकर्मणा । प्राप सोम इति ख्यातिं दत्तां सोमेन शंभुना

Matapos mapasiyahan si Rudra kasama si Umā sa pamamagitan ng mga ritwal ng paghahandog, natamo niya ang bantog na pangalang “Soma,” isang karangalang iginawad ni Śambhu sa alay na soma.

Verse 35

तत्रैव तप्तवान्सोमस्तपः परमदुष्करम् । तत्रैव राजसूयं च चक्रे चंद्रेश्वराग्रतः

Doon din nagsagawa si Soma ng isang lubhang mahirap na pag-aayuno at pagninilay; at doon din niya isinagawa ang Rājasūya sa harap ni Candreśvara, ang Panginoon ng Buwan.

Verse 36

तत्रैव ब्राह्मणैः प्रीतैरित्युक्तोसौ कलानिधिः । सोमोस्माकं ब्राह्मणानां राजा त्रैलोक्यदक्षिणः

Doon, ang kalānidhi na si Soma ay masayang tinawag ng mga brahmana na nalugod: “Si Soma ang hari naming mga brahmana—ang kanyang dakṣiṇā ay kasinglawak ng tatlong daigdig.”

Verse 37

तत्रैव देवदेवस्य विलोचनपदं गतः । देवेन प्रीतमनसा त्रैलोक्याह्लादहेतवे

Doon din niya natamo ang “luklukan ng pagtanaw” ng Diyos ng mga diyos; at ang diyos na iyon, nalugod ang kalooban, ay ginawa siyang sanhi ng kagalakan ng tatlong daigdig.

Verse 38

त्वं ममास्य परामूर्तिरित्युक्तस्तत्तपोबलात् । जगत्तवोदयं प्राप्य भविष्यति सुखोदयम्

“Ikaw ang aking sariling kataas-taasang pagpapakita”—sa gayong wika, dahil sa lakas ng kanyang pag-aayuno: ang daigdig, sa pag-abot sa iyong pagsikat, ay magkakamit ng pagsikat ng kaligayahan.

Verse 39

त्वत्पीयूषमयैर्हस्तैः स्पृष्टमेतच्चराचरम् । भानुतापपरीतं च परा ग्लानिं विहास्यति

Kapag nahipo ng iyong mga kamay na tila amṛta, ang buong sangnilikha—gumagalaw man o di-gumagalaw—kahit tupukin ng init ng Araw, ay iwawaksi ang sukdulang pagod at panghihina.

Verse 40

एतदुक्त्वा महेशानो वरानन्यानदान्मुदा । द्विजराजतपस्तप्तं यदत्युग्रं त्वयात्र वै

Pagkasabi nito, si Maheśāna (Śiva), sa galak, ay nagkaloob pa ng iba pang mga biyaya, sapagkat kinilala niya ang napakasukdulang tapas na iyong isinagawa rito, O hari sa mga dvija.

Verse 41

यच्च क्रतु क्रियोत्सर्गस्त्वया मह्यं निवेदितः । स्थापितं यत्त्विदं लिंगं मम चंद्रेश्वराभिधम्

At ang handog na yajña at ang pagtalikod sa mga bunga ng ritwal na inialay mo sa akin—at ang pagtatatag mo rito ng liṅga na may aking pangalang ‘Candreśvara’—ang mga gawang ito’y lubhang mahal sa akin.

Verse 42

ततोत्र लिंगे त्वन्नाम्नि सोमसोमार्धरूपधृक् । प्रतिमासं पंचदश्यां शुक्लायां सर्वगोप्यहम्

Kaya sa liṅgang ito na ipinangalan sa iyo, ako—na may anyong Soma na may kalahating gasuklay—ay mananahan dito, ganap na nakatago, tuwing ikalabinlimang araw ng maliwanag na kalahati ng buwan, buwan-buwan.

Verse 43

अहोरात्रं वसिष्यामि त्रैलोक्यैश्वर्यसंयुतः । ततोत्र पूर्णिमायां तु कृता स्वल्पापि सत्क्रिया

Mananatili ako rito sa loob ng isang araw at isang gabi, na taglay ang paghahari sa tatlong daigdig. Kaya sa araw ng Pūrṇimā, kahit munting wastong pagsamba na gawin dito ay nagiging lubhang mabisa.

Verse 44

जपहोमार्चनध्यानदानब्राह्मणभोजनम् । महापूजा च सा नूनं मम प्रीत्यै भविष्यति

Ang japa, homa, pagsamba, pagninilay, pagkakawanggawa, at pagpapakain sa mga Brāhmaṇa—ang gayong dakilang pūjā ay tunay na magiging sanhi ng aking kagalakan.

Verse 45

जीर्णोद्धारादिकरणं नृत्यवाद्यादिकार्पणम् । ध्वजारोपणकर्मादि तपस्वियतितपर्णम्

Ang pagsasagawa ng pagkukumpuni at pagpapanumbalik, ang pag-aalay ng sayaw at tugtugin at iba pa, ang mga gawaing tulad ng pagtataas ng watawat ng templo, at ang pagbibigay-lugod sa mga tapasvin at yati—(lahat ng ito’y bahagi ng dakilang pagsamba).

Verse 46

चंद्रेश्वरे कृतं सर्वं तदानंत्याय जायते । अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि शृणु गुह्यं कलानिधे

Ang lahat ng ginawa para kay Candreśvara ay nagiging pinagmumulan ng walang-hanggang kabutihang-bunga. At may iba pa akong sasabihin sa iyo—makinig sa lihim na ito, O Soma, kayamanang-taguan ng mga sinag.

Verse 47

अभक्ताय च नाख्येयं नास्तिकाय श्रुतिद्रुहे । अमावास्या यदा सोम जायते सोमवासरे

Hindi ito dapat ipahayag sa walang debosyon, ni sa ateistang nagtataksil sa Veda. Kapag, O Soma, ang araw ng Amāvāsyā (Bagong Buwan) ay tumapat sa Lunes—

Verse 48

तदोपवासः कर्तव्यो भूतायां सद्भिरादरात् । कृतनित्यक्रियः सोम त्रयोदश्यां निशामय

Kung gayon, sa pagkakataong iyon, ang mga matuwid ay dapat mag-ayuno nang may paggalang sa naunang Bhūtā-tithi. Matapos maisagawa ang araw-araw na tungkuling ritwal, O Soma, magpuyat sa ikalabintatlong araw ng buwan.

Verse 49

शनिप्रदोषे संपूज्य लिंगं चंद्रेश्वराह्वयम् । नक्तं कृत्वा त्रयोदश्यां नियमं परिगृह्य च

Sa pradoṣa ng Sabado, matapos sambahin nang wasto ang liṅga na tinatawag na Candreśvara, tanggapin ang panata: magsagawa ng nakta-pag-aayuno sa ikalabintatlong tithi at sundin ang itinakdang pagpipigil.

Verse 50

उपोष्य च चतुर्दश्यां कृत्वा जागरणं निशि । प्रातः सोमकुहूयोगे स्नात्वा चंद्रोदवारिभिः

Matapos mag-ayuno sa ika-labing-apat na tithi at magpuyat sa buong gabi, sa bukang-liwayway—kapag naroon ang pagsasanib ng Soma at Kuhū—maligo sa mga tubig ng Candroda.

Verse 51

उपास्य संध्यां विधिवत्कृतसर्वोदक क्रियः । उपचंद्रोदतीर्थेषु श्राद्धं विधिवदाचरेत्

Matapos sambahin nang wasto ang Sandhyā at ganapin ang lahat ng itinakdang ritong may tubig, saka isagawa ang śrāddha roon, sa mga karugtong na tīrtha ng Candroda, ayon sa tuntunin.

Verse 52

आवाहनार्घ्यरहितं पिंडान्दद्यात्प्रयत्नतः । वसुरुद्रादितिसुतस्वरूपपुरुषत्रयम्

Nang may pagsisikap, ihandog ang mga piṇḍa nang walang ritong pag-aanyaya at arghya; bilang isang tatluhan na sumasagisag sa mga Vasu, mga Rudra, at mga Āditya.

Verse 53

मातामहांस्तथोद्दिश्य तथान्यानपि गोत्रजान् । गुरुश्वशुरबंधूनां नामान्युच्चार्य पिंडदः

Ituon din ang ritwal sa mga lolo sa ina at gayundin sa iba pang kamag-anak sa sariling angkan; ang nag-aalay ng piṇḍa ay bigkasin ang mga pangalan ng mga guro, mga biyenan, at mga kaanak, at saka maghandog.

Verse 54

कुर्वञ्छ्राद्धं च तीर्थेस्मिञ्छ्रद्धयोद्धरतेखिलान् । गयायां पिंडदानेन यथा तुप्यंति पूर्वजाः

Sa pagsasagawa ng śrāddha sa banal na tīrtha na ito nang may taimtim na pananampalataya, itinataas niya ang lahat; gaya ng sa Gayā, kung saan sa pag-aalay ng piṇḍa ay nalulugod ang mga ninuno.

Verse 55

तथा चंद्रोदकुंडेऽत्र श्राद्धैस्तृप्यंति पूर्वजाः । गयायां च यथा मुच्येत्सर्वर्णात्पितृजान्नरः

Gayundin, dito sa lawa ng Candroda, nalulugod ang mga ninuno sa mga śrāddha; at kung paanong sa Gayā ang tao’y napapalaya sa lahat ng utang sa mga ninuno, gayon din dito.

Verse 56

तथा प्रमुच्यते चर्णाच्चंद्रोदे पिण्डदानतः । यदा चंद्रेश्वरं द्रष्टुं यायात्कोपि नरोत्तमः

Gayundin, sa pag-aalay ng mga piṇḍa sa Candroda ay napapalaya siya sa utang; at kapag may isang marangal na tao na naglalakbay upang masilayan si Candreśvara,

Verse 57

तदा नृत्यंति मुदितास्तत्पूर्वप्रपितामहाः । अयं चंद्रोदतीर्थेस्मिंस्तर्पणं नः करिष्यति

Kung magkagayon, ang mga naunang dakilang lolo-sa-tuhod ng kanyang angkan ay nagagalak at sumasayaw: ‘Ang taong ito’y magsasagawa ng aming tarpaṇa sa tīrtha ng Candroda.’

Verse 58

अस्माकं मंदभाग्यत्वाद्यदि नैव करिष्यति । तदातत्तीर्थ संस्पर्शादस्मत्तृप्तिर्भविष्यति

‘Ngunit kung dahil sa aming kapus-palad ay hindi niya ito magawa, kung magkagayon, sa paghipo lamang niya sa tīrtha na iyon ay darating ang aming kasiyahan at pagkabusog.’

Verse 59

स्पृशेन्नापि यदा मंदस्तदा द्रक्ष्यति तृप्तये । एवं श्राद्धं विधायाथ स्पृष्ट्वा चंद्रेश्वरं व्रती । संतर्प्य विप्रांश्च यतीन्कुर्याद्वै पारणं ततः

Kahit ang taong mapurol ang isip ay hindi man lamang humipo, sapat na ang pagtanaw upang magdulot ng kasiyahan. Kaya, matapos isagawa ang śrāddha at hipuin ang Candreśvara, ang nagsasagawa ng panata—pagkatapos busugin at bigyang-galang ang mga brāhmaṇa at mga yati—ay dapat magsagawa ng wastong pāraṇa, ang pagputol ng pag-aayuno.

Verse 60

एवं व्रते कृते काश्यां सदर्शे सोमवासरे । भवेदृणत्रयान्मुक्तो मृगांकमदनुग्रहात्

Sa ganitong paraan, kapag naisagawa ang panatang ito sa Kāśī, sa isang Lunes sa maliwanag na kalahati ng buwan, ang tao’y napapalaya sa tatlong uri ng pagkakautang—sa pamamagitan ng mapagpalang biyaya ni Mṛgāṅka, ang Buwan.

Verse 61

अत्र यात्रा महाचैत्र्यां कार्या क्षेत्रनिवासिभिः । तारकज्ञानलाभाय क्षेत्रविघ्ननिवर्तिनी

Dito, sa dakilang panahon ng kapistahang Caitrī, ang mga naninirahan sa banal na kṣetra ay dapat magsagawa ng yātrā, ang prusisyon ng paglalakbay. Nagkakaloob ito ng tāraka-jñāna, ang kaalamang nagliligtas, at nag-aalis ng mga hadlang sa loob ng sagradong nasasakupan.

Verse 62

चंद्रेश्वरं समभ्यर्च्य यद्यन्यत्रापि संस्थितः । अघौघपटलीं भित्त्वा सोमलोकमवाप्स्यति

Kahit nananatili man sa ibang dako, kung taimtim na sasambahin si Candreśvara, mababasag niya ang siksik na bunton ng mga kasalanan at mararating ang Somaloka, ang daigdig ni Soma.

Verse 63

कलौ चंद्रेशमहिमा नाभाग्यैरवगम्यते । अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि परं गुह्यं निशापते

Sa panahon ng Kali, ang kadakilaan ni Candreśa ay hindi nauunawaan ng mga kapus-palad. Gayunman, may iba pa akong sasabihin sa iyo—isang lubhang lihim, O Panginoon ng Gabi, ang Buwan.

Verse 64

सिद्धयोगीश्वरं पीठमेतत्साधकसिद्धिदम् । सुरासुरेषु गंधर्व नागविद्याधरेष्वपि

Ito ang banal na luklukan ng Siddha Yogīśvara, isang pīṭha na nagkakaloob ng tagumpay sa mga sādhaka—kilalá maging sa mga deva at asura, sa mga Gandharva, Nāga, at Vidyādhara.

Verse 65

रक्षोगुह्यकयक्षेषु किंनरेषु नरेषु च । सप्तकोट्यस्तु सिद्धानामत्र सिद्धा ममाग्रतः

Sa mga Rākṣasa, Guhyaka, Yakṣa, Kiṃnara, at maging sa mga tao, may pitong krore ng mga Siddha—dito sila naging ganap, sa aking harapan mismo.

Verse 66

षण्मासं नियताहारो ध्यायन्विश्वेश्वरीमिह । चंद्रेश्वरार्चनायातान्सिद्धान्पश्यति सोऽग्रगान्

Sa loob ng anim na buwan, na may takdang pagkain at nagmumuni rito kay Viśveśvarī, makikita niya ang mga pangunahing Siddha na dumarating upang sumamba kay Candreśvara.

Verse 67

सिद्धयोगीश्वरी साक्षाद्वरदा तस्य जायते । तवापि महती सिद्धिः सिद्धयोगीश्वरीक्षणात्

Si Siddhayogīśvarī mismo ay hayagang nagpapakita at nagkakaloob ng mga biyaya sa kanya; maging sa iyo, ang dakilang siddhi ay sumisilang sa isang sulyap lamang kay Siddhayogīśvarī.

Verse 68

संति पाठान्यनेकानि क्षितौ साधकसिद्धये । परं योगीश्वरी पीठाद्भूपृष्ठेनाशु सिद्धिदम्

Maraming banal na pook sa daigdig para sa siddhi ng mga sādhaka; ngunit higit sa lahat, ang Yogīśvarī Pīṭha ay agad na nagkakaloob ng tagumpay, kahit nananatili pa sa ibabaw ng lupa.

Verse 69

यत्र चंद्रेश्वरं लिंगं त्वयेदं स्थापितं शशिन् । इदमेव हि तत्पीठमदृश्यमकृतात्मभिः

O Buwan (Śaśin), sa pook na iyong pinagtayuan ng liṅga ni Candreśvara—ito nga ang banal na pīṭha, di-nakikita ng mga pusong di pa dalisay.

Verse 70

जितकामा जितक्रोधा जितलोभस्पृहास्मिताः । योगीश्वरीं प्रपश्यंति मम शक्तिपरां हिताम्

Yaong nagtagumpay sa pagnanasa, galit, kasakiman, pag-iimbot, at kapalaluan, ay namamasdan si Yogīśvarī—ang aking kataas-taasang mapagpalang Śakti na nagdudulot ng kabutihan.

Verse 71

ये तु प्रत्यष्टमि जनास्तथा प्रति चतुर्दशि । सिद्धयोगीश्वरीपीठे पूजयिष्यंति भाविताः

Ngunit yaong mga tao na dalisay ang layon, na sumasamba sa pīṭha ng Siddhayogīśvarī tuwing Aṣṭamī at tuwing Caturdaśī,

Verse 72

अदृष्टरूपां सुभगां पिंगलां सर्वसिद्धिदाम् । धूपनैवेद्यदीपाद्यैस्तेषामाविर्भविष्यति

Sa kanila siya’y mahahayag: ang di-karaniwang nakikitang anyo, ang mapalad na Piṅgalā, tagapagkaloob ng lahat ng siddhi, kapag pinarangalan ng insenso, handog na pagkain, ilawan, at iba pa.

Verse 73

इति दत्त्वा वराञ्छंभुस्तस्मै चंद्रमसे द्विज । अंतर्हितो महेशानस्तत्र वैश्वेश्वरे पुरे

Sa gayon, matapos ipagkaloob ni Śambhu ang mga biyayang iyon kay Candra, O brāhmaṇa, si Maheśāna ay naglaho roon, sa lungsod ni Vaiśveśvara (Kāśī).

Verse 74

तदारभ्य च लोकेऽस्मिन्द्विजराजोधिपोभवत् । दिशोवितिमिराः कुर्वन्निजैः प्रसृमरैः करैः

Mula noon, sa mundong ito ang Buwan ay naging hari sa mga dvija; at sa kaniyang malalayong sinag, nilinis niya ang mga dako sa dilim.

Verse 75

सोमवारव्रतकृतः सोमपानरता नराः । सोमप्रभेणयानेन सोमलोकं व्रजंति हि

Ang mga taong tumutupad ng panatang Lunes at nalulugod sa pag-inom ng Soma ay tunay na nagtutungo sa Somaloka, sakay ng sasakyang nagniningning na parang liwanag ng buwan.

Verse 76

चंद्रेश्वरसमुत्पत्तिं तथा चांद्रमसं तपः । यः श्रोष्यति नरो भक्त्या चंद्रलोके स इज्यते

Sinumang makinig nang may debosyon sa pinagmulan ni Candreśvara at sa pag-aayuno at pagtitika ng Buwan—ang taong iyon ay pinararangalan at sinasamba sa daigdig ni Candra.

Verse 77

अगस्तिरुवाच । शिवशर्मणि शर्मकारिणीं प थि दिव्ये श्रमहारिणीं गणौ । कथयंतौ तु कथामिमां शुभामुडुलोकं परिजग्मतुस्ततः

Sinabi ni Agastya: Pagkaraan, ang dalawang tagapaglingkod na nagbigay-ginhawa kay Śivaśarman at nag-alis ng pagod sa banal na landas, ay nagpatuloy sa pagsasalaysay ng mapalad na kuwentong ito at saka nagtungo sa daigdig ng mga bituin.