Adhyaya 93
Inilalahad ng kabanatang ito ang patnubay ni Mārkaṇḍeya kay Yudhiṣṭhira tungkol sa dakilang pook-paglalakbay sa pampang ng Revā (Narmadā) na tinatawag na Kalhoḍī-tīrtha. Kilala ito sa buong Bhārata bilang tagapag-alis ng kasalanan, na ang kapangyarihang maglinis ay inihahambing sa Gaṅgā; at sinasabing mahirap marating ng karaniwang tao, kaya lalo nitong ipinakikita ang pambihirang kabanalan. Pinagtitibay ang pagiging banal nito sa pahayag ni Śūlin (Śiva) na “ito ay isang banal na tīrtha,” at dinaragdagan ng salaysay na si Jāhnavī (Gaṅgā) ay dumating dito upang maligo sa anyong hayop, bilang paliwanag sa pinagmulan ng kasikatan ng lugar. Itinatakda ang isang ritwal: tatlong gabing pagtalima sa panahon ng kabilugan ng buwan, kalakip ang mahigpit na pagtalikod sa mga dungis ng loob—rajas, tamas, galit, pagkukunwari/pagpapakitang-tao, at inggit. Sa debosyonal na pagsasagawa, paliliguan ang diyos nang tatlong ulit bawat araw sa loob ng tatlong araw gamit ang gatas ng bakang may guya, sa sisidlang tanso na hinaluan ng pulot, habang inuusal ang Śaiva mantra na “oṃ namaḥ śivāya.” Ipinapangako ng bunga (phala) ang pag-abot sa langit at pakikisama sa mga banal na babae; at para sa mga naliligo ayon sa tuntunin at nagbibigay ng handog para sa yumao, masisiyahan ang mga ninuno. Binibigyang-diin ang isang dāna: pag-aalay ng puting baka na may guya, pinalamutian ng tela at inilagay sa ginto, sa isang dalisay na brāhmaṇa na tapat sa dharma ng tahanan—na nagbubukas ng daan tungo sa Śāmbhava-loka, ang daigdig na kaugnay ni Śiva.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र कल्होडीतीर्थमुत्तमम् । विख्यातं भारते लोके गङ्गायाः पापनाशनम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O hari, marapat na magtungo sa kataas-taasang Kalhoḍī Tīrtha—tanyag sa buong Bhārata, tagapaglipol ng kasalanan na tulad ng Gaṅgā.
Verse 2
दुर्लभं मनुजैः पार्थ रेवातटसमाश्रितम् । प्राणिनां पापनाशाय ऊषरं पुष्करं तथा
O Pārtha, bihira itong makamtan ng tao, sapagkat nasa pampang ito ng Revā. Upang mapawi ang mga kasalanan ng mga nilalang, naroon ang mga banal na tubig na tinatawag na Ūṣara at gayundin ang Puṣkara.
Verse 3
तत्तु तीर्थमिदं पुण्यमित्येवं शूलिनो वचः । जाह्नवी पशुरूपेण तत्र स्नानार्थमागता
“Tunay na banal ang tīrthang ito,” wika ng Maytaglay ng Trisula (Śiva). At si Jāhnavī (Gaṅgā), na nag-anyong hayop, ay dumating doon upang maligo.
Verse 4
अतस्तद्विश्रुतं लोके कल्होडीतीर्थमुत्तमम् । त्रिरात्रं कारयेत्तत्र पूर्णिमायां युधिष्ठिर
Kaya’t sa daigdig ay sumikat ang dakilang Kalhoḍī Tīrtha. O Yudhiṣṭhira, nararapat na magsagawa roon ng panatang tatlong gabi sa araw ng kabilugan ng buwan.
Verse 5
रजस्तमस्तथा क्रोधं दम्भं मात्सर्यमेव च । एतांस्त्यजति यः पार्थ तेनाप्तं मोक्षजं फलम्
O Pārtha, ang sinumang tumalikod sa rajas at tamas, gayundin sa galit, pagkukunwari, at inggit—sa pagtalikod na yaon ay nakakamit ang bungang nagdadala sa mokṣa.
Verse 6
पयसा स्नापयेद्देवं त्रिसन्ध्यं च त्र्यहं तथा । पयो गोसम्भवं सद्यः सवत्सा जीवपुत्रिणी
Dapat paliguan ang Diyos ng gatas sa tatlong sandhi ng araw, at gawin ito sa loob ng tatlong araw. Ang gatas ay dapat bagong gatas mula sa bakang may guya at pinagpala ng buhay na supling.
Verse 7
कृत्वा तत्ताम्रजे पात्रे क्षौद्रेण चैव योजिते । ॐ नमः श्रीशिवायेति स्नानं देवस्य कारयेत्
Pagkahanda nito sa sisidlang tanso at mahaluan ng pulot, isagawa ang ritwal na paliligo sa Diyos habang inuusal: “Oṃ namaḥ Śrīśivāya.”
Verse 8
स याति त्रिदशस्थानं नाकस्त्रीभिः समावृतः । यस्तत्र विधिवत्स्नात्वा दानं प्रेतेषु यच्छति
Siya’y tutungo sa tahanan ng Tatlumpung Diyos, napalilibutan ng mga dalagang makalangit—yaong, matapos maligo roon ayon sa tuntunin, ay nagkakaloob ng handog na kawanggawa para sa mga yumao.
Verse 9
शुक्लां गां दापयेत्तत्र प्रीयतां मे पितामहाः । ब्राह्मणे शौचसम्पन्ने स्वदारनिरते सदा
Doon, ipagkaloob ang isang puting baka sa kawanggawa, na iniisip: “Malugod nawa ang aking mga ninuno”—sa isang Brāhmaṇa na malinis ang asal at laging tapat sa sariling asawa.
Verse 10
सवत्सां वस्त्रसंयुक्तां हिरण्योपरि संस्थिताम् । सत्त्वयुक्तो ददद्राजञ्छाम्भवं लोकमाप्नुयात्
O Hari, kung ang isang tao—na may dalisay na puso—ay maghandog ng bakang may guya, may kasuotang tela, at inilagay sa ibabaw ng ginto bilang kaloob, mararating niya ang daigdig ni Śambhu.
Verse 93
। अध्याय
Adhyāya — tanda ng kabanata; dito nagtatapos ang bahagi.