Adhyaya 80
Si Mārkaṇḍeya, na nagsasalita sa isang haring tagapakinig, ay itinuro ang dakilang Nandikeśvara tīrtha na kaugnay ng siddha na si Nandī. Inilalarawan si Nandī bilang huwaran ng disiplinadong paglalakbay-panrelihiyon: inuuna niya ang ilog Revā bilang sentro ng debosyon at lumilipat mula tīrtha hanggang tīrtha habang nagsasagawa ng tapas (mahigpit na pagninilay at pag-aayuno). Nalugod si Śiva sa tuluy-tuloy na pagtalima ni Nandī at nag-alok ng biyaya. Tinanggihan ni Nandī ang yaman, supling, at mga layuning pandama; sa halip, hiniling niya ang di-matitinag na bhakti sa mga paang-lotus ni Śiva sa bawat kapanganakan—kahit muling isilang sa anyong di-tao—na nagpapakita ng pagpapatuloy ng debosyon lampas sa isang buhay. Pumayag si Śiva at dinala ang ganap na deboto sa Kanyang tahanan, pinagtitibay ang kabanalan at awtoridad ng tīrtha. Sa phalaśruti, sinasabing ang pagligo at pagsamba kay Śiva na may tatlong mata rito ay may kapantay na gantimpala ng sakripisyong Agniṣṭoma. Ang pagkamatay sa tīrtha ay inilarawang nagdudulot ng pakikisama kay Śiva at mahabang pagtamasa sa isang di-nasisirang panahon, at pagkatapos ay mapalad na muling pagsilang sa malinis na angkan na may kaalamang Veda at mahabang buhay. Sa wakas, binibigyang-diin ang pambihira ng tīrtha at ang kapangyarihan nitong magwasak ng kasalanan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र नन्दिकेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धो महानन्दी तत्ते सर्वं वदाम्यहम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Kung gayon, O hari ng mga hari, magtungo ka sa kataas-taasang Nandikeśvara—doon kung saan nakamit ng dakilang Nandī ang kasakdalan. Isasalaysay ko sa iyo ang lahat.”
Verse 2
रेवायां पुरतः कृत्वा पुरा नन्दी गणेश्वरः । तपस्तपञ्जयं कुर्वंस्तीर्थात्तीर्थं जगाम ह
Noong unang panahon, si Nandī—ang panginoon ng mga gaṇa ni Śiva—na inilalagay sa unahan ang Revā (Narmadā) bilang banal na patnubay, ay naglakbay mula tīrtha hanggang tīrtha, nagsasagawa ng matinding tapas at dinaraig ang mga hirap nito.
Verse 3
दधिस्कन्दं मधुस्कन्दं यावत्त्यक्त्वा तु गच्छति । तावत्तुष्टो महादेवो नन्दिनाथमुवाच ह
Habang siya’y nagpapatuloy, iniiwan sa likuran ang mga pook na tinatawag na Dadhiskanda at Madhuskanda, dahil sa gayong pagtitiyaga ay nalugod si Mahādeva at nagsalita kay Nandī, ang kanyang pangunahing tagapaglingkod.
Verse 4
ईश्वर उवाच । भोभोः प्रसन्नो नन्दीश वरं वृणु यथेप्सितम् । तपसा तेन तुष्टोऽहं तीर्थयात्राकृतेन ते
Sinabi ni Īśvara: “O Nandīśa, lubos akong nalugod. Pumili ka ng biyaya ayon sa iyong ninanais. Sa iyong tapas at sa iyong paglalakbay sa mga tīrtha, ako’y nasiyahan.”
Verse 5
नन्दीश्वर उवाच । न चाहं कामये वित्तं न चाहं कुलसन्ततिम् । मुक्त्वा न कामये कामं तव पादाम्बुजात्परम्
Wika ni Nandīśvara: “Hindi ko ninanasa ang yaman; hindi ko rin ninanasa ang angkan at supling. Maliban sa kalayaan (mokṣa), wala na akong ibang pagnanasa—walang hihigit pa sa iyong mga paang-loto.”
Verse 6
कृमिकीटपतङ्गेषु तिर्यग्योनिं गतस्य वा । जन्म जन्मान्तरेऽप्यस्तु भक्तिस्त्वयि ममाचला
Kahit ako’y mapasa mga sinapupunan ng uod, insekto, o ibon—oo, kahit mahulog sa alinmang kapanganakang hayop—nawa’y manatiling di matinag ang aking debosyon sa iyo, sa bawat pagsilang at muling pagsilang.
Verse 7
तथेत्युक्त्वा महादेवः परया कृपया नृप । गृहीत्वा तं करे सिद्धं जगाम निलयं हरः
“Gayon nga,” wika ni Mahādeva, O hari, sa sukdulang habag. Hinawakan ni Hara sa kamay ang ganap na siddha at nagbalik sa sarili niyang tahanan.
Verse 8
तस्मिंस्तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्त्या त्र्यक्षं प्रपूजयेत् । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः
Ang sinumang maligo sa tīrtha na iyon at, nang may debosyon, sumamba kay Tryakṣa—ang Tatlong-Mata na Śiva—ay nagkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng bunga ng paghahandog na Agniṣṭoma.
Verse 9
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा प्राणत्यागं करोति चेत् । शिवस्यानुचरो भूत्वा मोदते कल्पमक्षयम्
Kung matapos maligo sa tīrtha na iyon ay iwan niya roon ang buhay, siya’y nagiging tagapaglingkod ni Śiva at nagagalak sa isang di-nauubos na kalpa.
Verse 10
ततः कालेन महता जायते विमले कुले । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो जीवेच्च शरदां शतम्
Pagkaraan, sa paglipas ng mahabang panahon, isisilang siya sa dalisay at marangal na angkan; magiging batid ang katotohanan ng mga Veda at mga Vedāṅga, at mabubuhay nang sandaang taglagas.
Verse 11
एतत्ते कथितं तात तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । दुर्लभं मर्त्यसंज्ञस्य सर्वपापक्षयंकरम्
Ganito, anak, naipahayag ko sa iyo ang kataas-taasang kaluwalhatian ng tīrtha; bihirang makamtan ng mga tinatawag na mortal, at siyang sanhi ng paglipol ng lahat ng kasalanan.
Verse 80
। अध्याय
Dito nagsisimula ang kabanata (Adhyāya).