Śiva’s Freedom from Bondage and His Cosmic Support (शिवस्य अबन्धत्वं तथा सर्वाधिष्ठानत्वम्)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । नशिवस्याणवो बंधः कार्यो मायेय एव वा । प्राकृतो वाथ बोद्धा वा ह्यहंकारात्मकस्तथा

Sinabi ni Upamanyu: “Para kay Śiva ay walang anumang pagkakagapos—hindi ang āṇava na gapos, hindi ang gapos na mula sa karma, ni ang gapos ng māyā; wala rin ang gapos na ‘prākṛta’ (makalikasang-materyal) o ‘boddhā’ (ng limitadong nakaaalam), sapagkat ang gayong gapos ay nakaugat sa ahaṅkāra (pagka-ako), at hindi iyon nauukol sa Kanya.”

Verse 2

नैवास्य मानसो बंधो न चैत्तो नेंद्रियात्मकः । न च तन्मात्रबंधो ऽपि भूतबंधो न कश्चन

Para sa Kanya ay walang gapos ng isip (manas), walang gapos ng kamalayan-pag-iisip (citta), at walang gapos ng mga pandama. Wala ring gapos sa pamamagitan ng tanmātra (maseselang sangkap), at wala ni anumang gapos sa pamamagitan ng bhūta (magagaspang na sangkap).

Verse 3

न च कालः कला चैव न विद्या नियतिस्तथा । न रागो न च विद्वेषः शंभोरमिततेजसः

Para kay Śambhu na may di-masukat na ningning, walang Panahon (kāla) at walang kalā—anumang bahaging naglilimita o sukat; walang kaalamang nakatali sa kondisyon at walang niyati (tadhana). Sa Kanya’y walang rāga (pagkakapit) at walang dveṣa (poot).

Verse 4

न चास्त्यभिनिवेशो ऽस्य कुशला ऽकुशलान्यपि । कर्माणि तद्विपाकश्च सुखदुःखे च तत्फले

Sa Kanya ay walang pagkapit o matigas na pagkakabit. Para sa Kanya, maging ang mga gawang tinatawag na mabuti at masama—at ang paghinog ng mga bunga nito—ay hindi nakagagapos; at ang ligaya at sakit na sumisibol bilang bunga ay hindi nakapipilit, sapagkat Siya’y nananatiling nakatatag sa kalayaan ng Panginoong Śiva.

Verse 5

आशयैर्नापि संबन्धः संस्कारैः कर्मणामपि । भोगैश्च भोगसंस्कारैः कालत्रितयगोचरैः

Wala Siyang kaugnayan kahit sa mga āśaya (nakatagong hilig), ni sa mga saṃskāra, ang mga bakas ng karma ng mga gawa. Wala rin sa mga karanasang pagtamasa (bhoga) at sa mga bakas na isinilang mula roon—mga bagay na saklaw ng tatlong panahon: nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap.

Verse 6

न तस्य कारणं कर्ता नादिरंतस्तथांतरम् । न कर्म करणं वापि नाकार्यं कार्यमेव च

Para sa Kanya, walang sanhi at walang tagagawa; walang simula at walang wakas, ni “loob” o “pagitan.” Wala Siyang gawa at wala ring kasangkapan ng paggawa; para sa Kanya, walang “di-dapat gawin,” at wala rin kahit “dapat gawin.”

Verse 7

नास्य बंधुरबंधुर्वा नियंता प्रेरको ऽपि वा । न पतिर्न गुरुस्त्राता नाधिको न समस्तथा

Para sa Kanya, walang kamag‑anak o di‑kamag‑anak; walang tagapamahala o tagapag-udyok sa ibabaw Niya. Wala Siyang panginoon; walang sinuman ang Kanyang guru o tagapagtanggol. Walang higit sa Kanya—at wala ring kapantay Niya.

Verse 8

न जन्ममरणे तस्य न कांक्षितमकांक्षितम् । न विधिर्न निषेधश्च न मुक्तिर्न च बन्धनम्

Para sa Kanya, walang kapanganakan at walang kamatayan; walang ninanais at walang di-ninanais. Para sa Kanya, walang utos at walang pagbabawal; walang mokṣa at wala ring pagkagapos.

Verse 9

नास्ति यद्यदकल्याणं तत्तदस्य कदाचन । कल्याणं सकलं चास्ति परमात्मा शिवो यतः

Anumang di-mapalad—hindi kailanman nauukol sa Kanya. Lahat ng pagpapala ay nananahan sa Kanya, sapagkat ang Kataas-taasang Sarili ay si Śiva.

Verse 10

स शिवस्सर्वमेवेदमधिष्ठाय स्वशक्तिभिः । अप्रच्युतस्स्वतो भावः स्थितः स्थाणुरतः स्मृतः

Yaong Śiva, sa pamamagitan ng Kanyang sariling mga Śakti, ang siyang sumasandig at nagtataguyod sa buong sansinukob. Siya’y di-nalalaglag at likás na umiiral sa Kanyang sariling diwa. Palaging matatag na nananatili, kaya Siya’y inaalala bilang Sthāṇu—ang Panginoong Di-Nagagalaw.

Verse 11

शिवेनाधिष्ठितं यस्माज्जगत्स्थावरजंगमम् । सर्वरूपः स्मृतश्शर्वस्तथा ज्ञात्वा न मुह्यति

Sapagkat ang buong sansinukob—ang di-gumagalaw at ang gumagalaw—ay pinamumunuan at itinataguyod ni Śiva; at sapagkat si Śarva ay inaalala bilang Yaong nag-aanyong lahat, ang nakaaalam ng katotohanang ito ay hindi nalulugmok sa pagkalito.

Verse 12

शर्वो रुद्रो नमस्तस्मै पुरुषः सत्परो महान् । हिरण्यबाहुर्भगवान्हिरण्यपतिरीश्वरः

Pagpupugay at pagyukod kay Rudra—Śarva—ang Kataas-taasang Purusha, ang Dakilang nakatatag sa Sat. Siya ang Bhagavān na may gintong mga bisig, ang Panginoon ng lahat ng ningning at kasaganaan, ang Īśvara na Kataas-taasang Tagapamahala.

Verse 13

अंबिकापतिरीशानः पिनाकी वृषवाहनः । एको रुद्रः परं ब्रह्म पुरुषः कृष्णपिंगलः

Siya si Īśāna, ang Panginoon at kabiyak ni Ambikā; ang may tangan sa busog na Pināka, at ang nakasakay sa toro. Siya lamang ang Rudra—ang Kataas-taasang Brahman, ang Purusha na lampas sa daigdig—maitim ang anyo na may kislap na kayumangging-ginto.

Verse 14

बालाग्रमात्रो हृन्मध्ये विचिंत्यो दहरांतरे । हिरण्यकेशः पद्माक्षो ह्यरुणस्ताम्र एव च

Sa loob ng lotus ng puso, sa maselang panloob na puwang (dahara), pagnilayan Siya na kasingliit ng dulo ng isang hibla ng buhok—may gintong buhok, matang-lotus, at nagniningning sa mapulang kulay-tanso.

Verse 15

यो ऽवसर्पत्य सौ देवो नीलग्रीवो हिरण्मयः । सौम्यो घोरस्तथा मिश्रश्चाक्षारश्चामृतो ऽव्ययः

Ang mismong Deva na yaong lumalaganap—bughaw ang leeg at nagniningning na parang ginto—ay nagpapakita bilang maamo, bilang kakila-kilabot, at bilang pinaghalong anyo; Siya ang Di-Nasisira, ang Amritang Walang-Kamatayan, at ang Di-Nagbabago.

Verse 16

स पुंविशेषः परमो भगवानन्तकांतकः । चेतनचेतनोन्मुक्तः प्रपञ्चाच्च परात्परः

Siya ang kataas-taasang Persona na lampas sa lahat—si Bhagavān Śiva, ang Pumupuksa sa Kamatayan. Hindi Siya ginagapos ng may-malay at walang-malay; Siya’y nasa ibayo ng buong nahayag na sansinukob, ang Higit pa sa pinakamatayog.

Verse 17

शिवेनातिशयत्वेन ज्ञानैश्वर्ये विलोकिते । लोकेशातिशयत्वेन स्थितं प्राहुर्मनीषिणः

Kapag siniyasat ang kaalaman at maharlikang kapangyarihan, ipinahahayag ng mga pantas na ang mga ito’y nakatatag sa walang kapantay na kadakilaan dahil kay Śiva; at pinatutunayan nilang ang kataasang ito’y higit pa sa dangal na iniuukol sa mga tagapamahala ng mga daigdig.

Verse 18

प्रतिसर्गप्रसूतानां ब्रह्मणां शास्त्रविस्तरम् । उपदेष्टा स एवादौ कालावच्छेदवर्तिनाम्

Para sa mga Brahmā na isinilang sa bawat sunod-sunod na siklo ng paglikha, Siya lamang, sa pinakasimula, ang nagpapalawak at nagpapaliwanag ng kabuuang lawak ng mga śāstra sa mga nilalang na namumuhay sa hangganan ng panahon.

Verse 19

कालावच्छेदयुक्तानां गुरूणामप्यसौ गुरुः । सर्वेषामेव सर्वेशः कालावच्छेदवर्जितः

Siya ang Guru kahit ng mga gurong nalilimitahan ng mga paghahati ng panahon. Siya ang Panginoon ng lahat ng panginoon, ang Kataas-taasang Tagapamahala ng lahat ng nilalang—ganap na malaya sa anumang hangganang dulot ng panahon.

Verse 20

शुद्धा स्वाभाविकी तस्य शक्तिस्सर्वातिशायिनी । ज्ञानमप्रतिमं नित्यं वपुरत्यन्तनिर्मितम्

Ang Kanyang Śakti ay dalisay, likas, at higit sa lahat. Ang Kanyang Kaalaman ay walang kapantay at walang hanggan; at ang Kanyang anyo ay ganap at sukdulang nabuo—malaya sa anumang kapintasan o hangganan.

Verse 21

ऐश्वर्यमप्रतिद्वंद्वं सुखमात्यन्तिकं बलम् । तेजःप्रभावो वीर्यं च क्षमा कारुण्यमेव च

Walang-katunggaling paghahari, sukdulan at walang-hanggang kaligayahan, lakas; ningning na maningning, makabayang tapang at bisa; gayundin ang pagpapatawad at habag—ito ang mga banal na kadakilaan na tinutukoy dito.

Verse 22

परिपूर्णस्य सर्गाद्यैर्नात्मनो ऽस्ति प्रयोजनम् । परानुग्रह एवास्य फलं सर्वस्य कर्मणः

Para sa Sariling laging ganap, walang pansariling pangangailangan sa mga gawaing gaya ng paglikha at iba pa. Ang tanging bunga ng lahat ng Kanyang pagkilos ay ang biyaya at pagpapala na iginagawad Niya sa ibang nilalang.

Verse 23

प्रणवो वाचकस्तस्य शिवस्य परमात्मनः । शिवरुद्रादिशब्दानां प्रणवो हि परस्स्मृतः

Ang Praṇava (Om) ang banal na pagtukoy na naghahayag sa Kanya, si Śiva, ang Kataas-taasang Sarili. Tunay, sa mga salitang “Śiva,” “Rudra,” at iba pa, ang Praṇava ang inaalala bilang pinakamataas.

Verse 24

शंभो प्रणववाच्यस्य भवनात्तज्जपादपि । या सिद्धिस्सा परा प्राप्या भवत्येव न संशयः

O Śambhu, sa pagninilay sa Kanya na tinutukoy ng banal na pantig na Oṃ, at gayundin sa pag-uulit-japa ng Praṇava, ang kataas-taasang kaganapan—anumang pinakamataas na siddhi—ay tiyak na matatamo; walang pag-aalinlangan.

Verse 25

तस्मादेकाक्षरं देवमाहुरागमपारगाः । वाच्यवाचकयोरैक्यं मन्यमाना मनस्विनः

Kaya nga, ang mga pantas na nakaabot sa kabilang pampang ng mga Āgama ay nagpapahayag na ang Diyos na iisang pantig (Śiva) ang kataas-taasan, sapagkat itinuturing nilang ang ipinahihiwatig at ang tunog na nagpapahayag ay tunay na iisa.

Verse 26

अस्य मात्राः समाख्याताश्चतस्रो वेदमूर्धनि । अकारश्चाप्युकारश्च मकारो नाद इत्यपि

Sa tuktok ng Veda (banal na aral), ipinahayag na may apat na sukat (mātrā) ang tunog na ito: ang “A”, ang “U”, ang “M”, at ang umaalingawngaw na panginginig na tinatawag na Nāda.

Verse 27

अकारं बह्वृचं प्राहुरुकारो यजुरुच्यते । मकारः सामनादोस्य श्रुतिराथर्वणी स्मृताः

Ipinahahayag nila na ang pantig na “A” ay ang Ṛgveda (Bahvṛc), ang “U” ay tinatawag na Yajurveda, at ang “M” ang tunog-Sāma nito; at ang Śruti nito ay inaalala bilang Atharvaveda.

Verse 28

अकारश्च महाबीजं रजः स्रष्टा चतुर्मुखः । उकारः प्रकृतिर्योनिः सत्त्वं पालयिता हरिः

Ang ‘A’ ay ang dakilang binhi (mahābīja), ang rajas-guṇa, at ang apat-ang-mukhang Manlilikha (Brahmā). Ang ‘U’ ay ang Prakṛti, ang yoni (sinapupunan), ang sattva-guṇa, at si Hari (Viṣṇu), ang Tagapag-ingat.

Verse 29

मकारः पुरुषो बीजं तमः संहारको हरः । नादः परः पुमानीशो निर्गुणो निष्क्रियः शिवः

Ang pantig na “Ma” ay ang Puruṣa—ang binhi (bīja) nga. Siya si Hara, ang Tagapagwasak na nagbabalik-loob (sa mga daigdig) sa pamamagitan ng tamas. Siya ang dakilang Nāda, ang Kataas-taasang Panginoon—Śiva, walang katangian (nirguṇa) at walang pagkilos (niṣkriya).

Verse 30

सर्वं तिसृभिरेवेदं मात्राभिर्निखिलं त्रिधा । अभिधाय शिवात्मानं बोधयत्यर्धमात्रया

Ang lahat—ang buong sansinukob na may tatluhang paghahati—ay ipinahahayag ng tatlong mātrā (ng Oṃ). Ngunit sa kalahating-mātrā, napagigising ang pagkaunawa na si Śiva ang mismong Sarili—ang Panginoong lampas sa tatluhan, tagapagkaloob ng kaalamang nagpapalaya.

Verse 31

यस्मात्परं नापरमस्ति किंचिद्यस्मान्नाणीयो न ज्यायो ऽस्ति किंचित् । वृक्ष इव स्तब्धो दिवि तिष्ठत्येकस्तेनेदं पूर्णं पुरुषेण सर्वम्

Higit sa Kanya ay walang mas mataas, at bukod sa Kanya ay wala nang iba. Wala ring mas masinop o mas dakila kaysa Kanya. Gaya ng punong di matinag, ang Nag-iisa ay nananatili sa lawak ng kalangitan; sa pamamagitan ng Kataas-taasang Puruṣa, ang buong sansinukob ay lubos na napupuno at nalulukuban.