अवभृथस्नान-तीर्थयात्रा-तेजोदर्शनम् | Avabhṛtha Bath, Tīrtha-Pilgrimage, and the Vision of Divine Radiance

Verse 1

श्रीसूत उवाच । इति स विजितमन्योर्यादवेनोपमन्योरधिगतमभिधाय ज्ञानयोगं मुनिभ्यः । प्रणतिमुपगतेभ्यस्तेभ्य उद्भावितात्मा सपदि वियति वायुः सायमन्तर्हितो ऽभूत्

Sinabi ni Śrī Sūta: Kaya, matapos ipahayag sa mga pantas ang yoga ng kaalamang nagpapalaya na natamo ni Upamanyu at natutuhan ng Yādava (Kṛṣṇa) mula sa kanya, si Vāyu—na ang kaloob-looban ay naitaas ng mga pantas na lumapit na may pagpapatirapa—ay agad na umakyat sa langit at pagsapit ng dapithapon ay naglaho sa paningin.

Verse 2

ततः प्रभातसमये नैमिषीयास्तपोधनाः । सत्रान्ते ऽवभृथं कर्तुं सर्व एव समुद्ययुः

Pagkatapos, sa pagsikat ng araw, ang lahat ng mga ascetic sa Naimiṣāraṇya—mayaman sa tapas—ay sabay-sabay na umalis upang isagawa ang pangwakas na paliligo ng avabhṛtha sa pagtatapos ng sesyon ng paghahandog.

Verse 3

तदा ब्रह्मसमादेशाद्देवी साक्षात्सरस्वती । प्रसन्ना स्वादुसलिला प्रावर्तत नदीशुभा

Pagkaraan, sa utos ni Brahmā, ang Diyosa—si Sarasvatī mismo na hayag na nagpakita—ay naging mapagpala; at ang mapalad na ilog ay nagsimulang umagos, ang tubig ay matamis at kaaya-aya.

Verse 4

सरस्वतीं नदीं दृष्ट्वा मुनयो हृष्टमानसाः । समाप्य सत्रं प्रारब्धं चक्रुस्तत्रावगाहनम्

Nang makita ang ilog na Sarasvatī, nagalak ang kalooban ng mga muni. Matapos tapusin ang sinimulang satra (handog na yajña), nagsagawa sila roon ng banal na paglulubog at paliligo ayon sa ritwal.

Verse 5

अथ संतर्प्य देवादींस्तदीयैः सलिलैः शिवैः । स्मरन्तः पूर्ववृत्तान्तं ययुर्वाराणसीं प्रति

Pagkaraan, matapos nilang bigyang-kasiyahan ang mga diyos at ang iba pa sa pamamagitan ng mga banal na tubig na kay Śiva, at inaalala ang mga nagdaang pangyayari, sila’y naglakbay patungong Vārāṇasī.

Verse 6

तदा ते हिमवत्पादात्पंततीं दक्षिणामुखीम् । दृष्ट्वा भागीरथी तत्र स्नात्वा तत्तीरतो ययुः

Pagkatapos, nakita nila ang Bhāgīrathī (Gaṅgā) na bumababa mula sa paanan ng Himavat at dumadaloy patimog. Pagkaligo roon, sila’y umalis mula sa banal na pampang na iyon.

Verse 7

ततो वाराणसीं प्राप्य मुदितास्सर्व एव ते । तदोत्तरप्रवाहायां गंगायामवगाह्य च

Pagdating nila sa Vārāṇasī, silang lahat ay nagalak; at lumusong sila sa Gaṅgā sa pook na ang agos ay patungong hilaga, at naligo roon bilang banal na paglilinis.

Verse 8

अविमुक्तेश्वरं लिंगं दृष्ट्वाभ्यर्च्य विधानतः । प्रयातुमुद्यतास्तत्र ददृशुर्दिवि भास्वरम्

Matapos masilayan ang Liṅga ni Avimukteśvara at sambahin ito ayon sa itinakdang ritwal, nang sila’y naghahanda nang umalis sa pook na iyon, nakita nila sa langit ang isang bagay na maningning.

Verse 9

सूर्यकोटिप्रतीकाशं तेजोदिव्यं महाद्भुतम् । आत्मप्रभावितानेन व्याप्तसर्वदिगन्तरम्

Ito’y nagningning na wari’y sampung milyong araw—banal na tejas, lubhang kagila-gilalas—na ang sariling liwanag ay lumaganap sa pagitan ng lahat ng direksiyon.

Verse 10

अथ पाशुपताः सिद्धाः भस्मसञ्छन्नविग्रहाः । मुनयो ऽभ्येत्य शतशो लीनाः स्युस्तत्र तेजसि

Pagkaraan, dumating nang daan-daan ang mga ganap na Pāśupata siddha—ang kanilang katawan ay nababalutan ng banal na abo; at ang mga muni, paglapit nila, ay nalusaw at napaloob sa mismong tejas ng Panginoon.

Verse 11

तथा विलीयमानेषु तपस्विषु महात्मसु । सद्यस्तिरोदधे तेजस्तदद्भुतमिवाभवत्

At nang ang mga dakilang asceta ay gayon nang nalulusaw, ang kahanga-hangang tejas na iyon ay biglang naglaho—isang pangyayaring tunay na kamangha-mangha.

Verse 12

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं नैमिषीया महर्षयः । किमेतदित्यजानन्तो ययुर्ब्रह्मवनं प्रति

Nang masilayan nila ang dakilang kababalaghan, ang mga pantas ng Naimiṣāraṇya—hindi maunawaan kung ano iyon—ay nagtungo sa gubat ni Brahmā upang humingi ng paglilinaw.

Verse 13

प्रागेवैषां तु गमनात्पवनो लोकपावनः । दर्शनं नैमिषीयाणां संवादस्तैर्महात्मनः

Bago pa man sila umalis, si Vāyu—ang diyos ng Hangin na nagpapadalisay sa mga daigdig—ay nauna na. Doon ay nakatagpo niya ang mga pantas ng Naimiṣāraṇya, at naganap ang isang banal na pag-uusap sa pagitan ng dakilang-loob na iyon at nila.

Verse 14

शद्धां बुद्धिं ततस्तेषां सांबे सानुचरे शिवे । समाप्तिं चापि सत्रस्य दीर्घपूर्वस्य सत्रिणाम्

Pagkaraan, sa pamamagitan ng debosyon at malinaw na pag-unawa, sila’y matatag na naitatag kay Śiva—kasama si Ambā (Pārvatī) at ang Kanyang mga tagasunod; at sa gayon, ang matagal nang sattrá na handog-yajña ng mga nagsasagawa nito ay natapos nang nararapat.

Verse 15

विज्ञाप्य जगतां धात्रे ब्रह्मणे ब्रह्मयोनये । स्वकार्ये तदनुज्ञातो जगाम स्वपुरं प्रति

Matapos ipabatid nang nararapat kay Brahmā—ang Lumikha at Pinagmulan ng mga daigdig—tinanggap niya ang pahintulot para sa sariling gawain, at saka umalis patungo sa sarili niyang tahanan.

Verse 16

अथ स्थानगतो ब्रह्मा तुम्बुरोर्नारदस्य च । परस्पर स्पर्धितयोर्गाने विवदमानयोः

Pagkaraan, dumating si Brahmā sa lugar na iyon, kung saan sina Tumburu at Nārada—na nag-uunahang magaling—ay nagtatalo tungkol sa kanilang pag-awit.

Verse 17

तदुद्भावितगानोत्थरसैर्माध्यस्थमाचरन् । गन्धर्वैरप्सरोभिश्च सुखमास्ते निषेवितः

Nalulugod sa pinong diwa na sumisibol mula sa mga awit na gayon ang pagkakabuo, siya’y nananatili sa payapang pagkakapantay; pinaglilingkuran ng mga Gandharva at Apsarā, siya’y namumuhay nang masaya sa patuloy na paglilingkod.

Verse 18

तदानवसरादेव द्वाःस्थैर्द्वारि निवारिताः । मुनयो ब्रह्मभवनाद्बहिः पार्श्वमुपाविशन्

Pagkaraan, sapagkat hindi pa ang tamang sandali upang humarap, hinarang ng mga bantay-pinto ang mga muni sa may pintuan. Kaya ang mga pantas ay naupo sa labas, sa gilid ng tahanan ni Brahmā, na naghihintay nang may pagpipigil at paggalang.

Verse 19

अथ तुम्बुरुणा गाने समतां प्राप्य नारदः । साहचर्येष्वनुज्ञातो ब्रह्मणा परमेष्ठिना

Pagkaraan nito, si Nārada, nang makamit ang kapantay ni Tumburu sa sining ng banal na pag-awit, ay pinagkalooban ni Brahmā—ang Kataas-taasang Panginoon ng mga nilalang—ng pahintulot na makisama at maglakbay kasama ng mga tagasunod sa langit.

Verse 20

त्यक्त्वा परस्परस्पर्धां मैत्रीं च परमां गतः । सह तेनाप्सरोभिश्च गन्धर्वैश्च समावृतः

Tinalikuran niya ang paglalaban-laban sa isa’t isa at narating ang pinakadakilang pagkakaibigan; at kasama niya, si Nārada ay napalibutan ng mga apsarā at mga gandharva.

Verse 21

उपवीणयितुं देवं नकुलीश्वरमीश्वरम् । भवनान्निर्ययौ धातुर्जलदादंशुमानिव

Upang tumugtog ng vīṇā sa mapitagang paglilingkod sa Panginoon—si Nakulīśvara, ang Kataas-taasang Guro—lumabas si Dhātā (Brahmā) mula sa kanyang tahanan, na wari’y araw na sumisilip mula sa ulap.

Verse 22

तं दृष्ट्वा षट्कुलीयास्ते नारदं मुनिगोवृषम् । प्रणम्यावसरं शंभोः पप्रच्छुः परमादरात्

Nang makita si Nārada—ang toro sa hanay ng mga muni—ang mga deboto ng anim na angkan ay yumukod at nagpatirapa. Pagkatapos, sa dakilang paggalang, tinanong nila siya tungkol sa tamang panahon at paraan ng pagsamba kay Śambhu (Panginoong Śiva).

Verse 23

स चावसर एवायमितोंतर्गम्यतामिति । वदन्ययावन्यपरस्त्वरया परया युतः

At sinabi niya, “Ito nga ang tamang sandali—mula rito ay pumasok tayo sa loob.” Pagkasabi nito, na ang isip ay nakatuon sa ibang bagay, nagpatuloy siya, taglay ang matinding pagmamadali.

Verse 24

ततो द्वारि स्थिता ये वै ब्रह्मणे तान्न्यवेदयन् । तेन ते विविशुर्वेश्म पिंडीभूयांडजन्मनः

Pagkatapos, ang mga nakatayo sa pintuan ay nagbalita kay Brahmā tungkol sa kanila. Kaya ang mga nilalang na isinilang mula sa Kosmikong Itlog ay pumasok sa tahanan, na nagtipon-tipon bilang isang siksik na pangkat.

Verse 25

प्रविश्य दूरतो देवं प्रणम्य भुवि दंडवत् । समीपे तदनुज्ञाताः परिवृत्योपतस्थिरे

Pagpasok, yumukod sila mula sa malayo sa Panginoon, na nakadapa nang buong haba sa lupa sa dandavat. Pagkaraan, nang matanggap ang Kanyang pahintulot, lumapit sila, tumindig sa paligid Niya, at naglingkod nang may paggalang.

Verse 26

तांस्तत्रावस्थितान् पृष्ट्वा कुशलं कमलासनः । वृत्तांतं वो मया ज्ञातं वायुरेवाह नो यतः

Nang makita silang nakatindig doon, ang Panginoong Brahmā na nakaluklok sa lotus ay nagtanong ng kanilang kagalingan at nagsabi: “Nalalaman ko na ang buong kalagayan ninyo, sapagkat si Vāyu mismo ang nagbalita nito sa amin.”

Verse 27

भवद्भिः किं कृतं पश्चान्मारुतेंतर्हिते सति । इत्युक्तवति देवेशे मुनयो ऽवभृथात्परम्

Nang itanong ng Panginoon ng mga deva, “Ano ang ginawa ninyo pagkatapos, nang maglaho si Vāyu?”, ang mga pantas, matapos ganapin ang pangwakas na paliligo (avabhṛtha), ay nagpatuloy pa upang ipagpatuloy ang mga banal na pagsasagawa.

Verse 28

गंगातीर्थेस्य गमनं यात्रां वाराणसीं प्रति । दर्शनं तत्र लिंगानां स्थापितानां सुरेश्वरैः

Ang pagpunta sa banal na tawiran ng Gaṅgā, ang pagsasagawa ng paglalakbay-pananampalataya patungong Vārāṇasī, at ang pagtanaw roon sa mga Śiva-liṅga na itinatag ng mga panginoon ng mga diyos—ito’y ipinahahayag na banal na landas ng pagsamba na umaakay sa kaluluwa tungo sa biyaya ni Śiva.

Verse 29

अविमुक्तेश्वरस्यापि लिंगस्याभ्यर्चनं सकृत् । आकाशे महतस्तस्य तेजोराशेश्च दर्शनम्

Kahit isang ulit na pagsamba sa Liṅga ni Avimukteśvara ay nagkakaloob ng pangitain—na lumilitaw sa kalangitan—ng napakalawak na kalipunan ng banal na liwanag ng dakilang Panginoon.

Verse 30

मुनीनां विलयं तत्र निरोधं तेजसस्ततः । याथात्म्यवेदनं तस्य चिंतितस्यापि चात्मभिः

Doon, ang mga muni ay umaabot sa pagkalusaw ng makitid na pagkakakilanlan; at pagkaraan, ang maningning na lakas ng isip at mga pandama ay napipigil. Maging sa mga sarili na nagmumuni sa Kanya, sumisilang ang tuwirang pagkaalam sa Kanyang tunay na kalikasan, gaya ng siya nga.

Verse 31

सर्वं सविस्तरं तस्मै प्रणम्याहुर्मुहुर्मुहुः । मुनिभिः कथितं श्रुत्वा विश्वकर्मा चतुर्मुखः

Yumukod sila sa Kanya at paulit-ulit na isinalaysay ang lahat nang ganap at detalyado. Nang marinig ang sinabi ng mga muni, si Viśvakarmā at ang apat-na-mukhang Brahmā (Caturmukha) ay nakinig din nang buong pag-iingat.

Verse 32

कंपयित्वा शिरः किंचित्प्राह गंभीरया गिरा । प्रत्यासीदति युष्माकं सिद्धिरामुष्मिकी परा

Bahagyang iniling ang ulo, at nagsalita siya sa malalim na tinig: “Para sa inyo, ang kataas-taasang siddhi na ukol sa kabilang-buhay ay nalalapit na.”

Verse 33

भवद्भिर्दीर्घसत्रेण चिरमाराधितः प्रभुः । प्रसादाभिमुखो भूत इति भुतार्थसूचितम्

“Sa pamamagitan ninyo, sa isang mahabang pagdaraos ng sakripisyo, ang Panginoon ay sinamba sa mahabang panahon. Ngayon Siya’y humaharap upang magkaloob ng biyaya”—gayon ipinahayag ang tunay na diwa ng pangyayari.

Verse 34

वाराणस्यां तु युष्माभिर्यद्दृष्टं दिवि दीप्तिमत् । तल्लिंगसंज्ञितं साक्षात्तेजो माहेश्वरं परम्

Ang maningning na liwanag na tila-langit na inyong nasilayan sa Vārāṇasī ay tunay na tinatawag na Liṅga; iyan mismo ang Kataas-taasang Mahādeva—ang Kanyang transendenteng banal na Liwanag.

Verse 35

तत्र लीनाश्च मुनयः श्रौतपाशुपतव्रताः । मुक्ता बभूवुः स्वस्थाश्च नैष्ठिका दग्धकिल्बिषाः

Doon, ang mga pantas—nalusaw sa kalagayang iyon at deboto sa mga panatang Vedic at Pāśupata—ay naging malaya. Matatag sa tunay na likas, matibay sa kanilang panata, at ang mga kasalanan ay napaso at naabo.

Verse 36

प्राप्यानेन यथा मुक्तिरचिराद्भवतामपि । स चायमर्थः सूच्येत युष्मद्दृष्टेन तेजसा

“Sa pag-abot nito, maging kayo man ay mabilis na magkakamit ng kalayaan. At ang katotohanang ito ay dapat gawing malinaw—na naliliwanagan ng ningning ng inyong sariling tuwirang pagkakita.”

Verse 37

तत्र वः काल एवैष दैवादुपनतः स्वयम् । प्रयात दक्षिणं मेरोः शिखरं देवसेवितम्

Doon, para sa inyo, ang mismong Panahon na ito—sa kalooban ng tadhana—ay dumating nang kusa. Kaya magtungo kayo sa timog na tuktok ng Bundok Meru, tuktok na iginagalang at pinaglilingkuran ng mga diyos.

Verse 38

सनत्कुमारो यत्रास्ते मम पुत्रः परो मुनिः । प्रतीक्ष्यागमनं साक्षाद्भूतनाथस्य नंदिनः

“Doon nga nananahan si Sanatkumāra—ang aking anak, ang kataas-taasang muni—na naghihintay sa tuwirang pagdating ni Nandin, ang panginoon sa mga tagapaglingkod ni Bhūtanātha (Panginoong Śiva).”

Verse 39

पुरा सनत्कुमारोपि दृष्ट्वापि परमेश्वरम् । अज्ञानात्सर्वयोगीन्द्रमानी विनयदूषितः

Noong unang panahon, maging si Sanatkumāra—bagaman nasilayan ang Parameśvara—dahil sa kamangmangan ay nagkaroon ng pagmamataas, inakalang siya ang panginoon sa lahat ng yogin, kaya nadungisan ang kanyang kababaang-loob.

Verse 40

अभ्युत्थानादिकं युक्तमकुर्वन्नतिनिर्भयः । ततो ऽपराधात्क्रुद्धेन महोष्ट्रो नंदिना कृतः

Dahil sa labis na kawalang-takot, hindi niya ginawa ang nararapat na paggalang—gaya ng pagtindig bilang pag-ukol ng dangal at iba pa. Kaya dahil sa pagkakasalang iyon, si Nandin na nagalit ay ginawa siyang isang malaking kamelyo.

Verse 41

अथ कालेन महता तदर्थे शोचता मया । उपास्य देवं देवीञ्च नंदिनं चानुनीय वै

Pagkaraan ng mahabang panahon, habang ako’y nagdadalamhati dahil sa bagay na iyon, sinamba ko ang Panginoon at ang Diyosa, at buong paggalang ding pinayapa at pinalugod si Nandin.

Verse 42

कथंचिदुष्ट्रता तस्य प्रयत्नेन निवारिता । प्रापितो हि यथापूर्वं सनत्पूर्वां कुमारताम्

Sa pamamagitan ng pagsisikap, ang kalagayan niyang tulad ng kamelyo ay napigil sa kung anong paraan; at tunay ngang naibalik siya, gaya ng dati, sa dalisay na kabataan ni Sanatkumāra.

Verse 43

तदाह च महादेवः स्मयन्निव गणाधिपम् । अवज्ञाय हि मामेव तथाहंकृतवान्मुनिः

Pagkatapos, si Mahādeva, na wari’y nakangiti, ay nagsalita sa pinuno ng Kaniyang mga gaṇa: “Tunay, ang pantas na iyon—sa pagwawalang-bahala sa Akin lamang—ay kumilos ayon sa ahaṅkāra, ang pagmamataas ng ‘ako’.”

Verse 44

अतस्त्वमेव याथात्म्यं ममास्मै कथयानघ । ब्रह्मणः पूर्वजः पुत्रो मां मूढ इव संस्मरन्

Kaya nga, O walang dungis, ikaw lamang ang magsaysay sa kaniya ng aking tunay na kalikasan. Bagaman siya ang panganay na anak ni Brahmā, inaalala niya Ako na tila nasa pagkalito—gaya ng nagkakamaling ituring ang Kataas-taasang Panginoon na karaniwang nilalang sa daigdig.

Verse 45

मयैव शिष्यते दत्तो मम ज्ञानप्रवर्तकः । धर्माध्यक्षाभिषेकं च तव निर्वर्तयिष्यति

“Siya’y tinanggap Ko mismo bilang alagad—ang magpapalaganap ng paglipat ng aking kaalamang nagpapalaya. Isasagawa niya nang wasto ang iyong abhiṣeka, ang pagtatalaga sa iyo bilang tagapangasiwa ng dharma.”

Verse 46

स एवं व्याहृतो भूयस्सर्वभूतगणाग्रणीः । यत्पराज्ञापनं मूर्ध्ना प्रातः प्रतिगृहीतवान्

Kaya nito, nang muling kausapin, ang pinuno ng lahat ng pangkat ng mga nilalang ay tinanggap ang kataas-taasang utos sa bukang-liwayway, yumukod ang ulo sa banal na pagsang-ayon.

Verse 47

तथा सनत्कुमारो ऽपि मेरौ मदनुशासनात् । प्रसादार्थं गणस्यास्य तपश्चरति दुश्चरम्

Gayundin, si Sanatkumāra—ayon sa aking tagubilin—ay nagsasagawa ng mahigpit at napakahirap na pag-aayuno at pagninilay sa Bundok Meru, upang hingin ang biyayang prasāda ng Gaṇa na ito.

Verse 48

द्रष्टव्यश्चेति युष्माभिः प्राग्गणेशसमागमात् । तत्प्रसादार्थमचिरान्नंदी तत्रागमिष्यति

“Dapat ninyong makita Siya—bago kayo makipagtagpo kay Gaṇeśa. Upang makamtan ang Kanyang biyaya, si Nandī ay darating doon sa lalong madaling panahon.”

Verse 49

इति सत्वरमादिश्य प्रेषिता विश्वयोगिना । कुमारशिखरं मेरोर्दक्षिणं मुनयो ययुः

Kaya nito, matapos utusan nang madali at ipadala ng Panginoon ng Yoga na sumasaklaw sa lahat, ang mga pantas ay naglakbay patungong Kumāraśikhara, ang timog na tuktok ng Bundok Meru.