योगप्रकारनिर्णयः (Classification and Definition of Yoga)

Verse 1

श्रीकृष्ण उवाच । ज्ञाने क्रियायां चर्यायां सारमुद्धृत्य संग्रहात् । उक्तं भगवता सर्वं श्रुतं श्रुतिसमं मया

Wika ni Śrī Kṛṣṇa: Matapos hugutin ang diwa ng kaalamang espirituwal, ng mga banal na ritwal, at ng disiplinadong pamumuhay-dharma, at tipunin ito sa isang maikling kalipunan, narinig ko ang lahat ng winika ng Mapalad na Panginoon—mga aral na kasingtimbang ng Śruti (mga Veda) sa kapangyarihan.

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामि योगं परमदुर्लभम् । साधिकारं च सांगं च सविधिं सप्रयोजनम्

Ngayon ay nais kong marinig ang tungkol sa Yoga na napakahirap makamtan—kasama ang nararapat na mga kwalipikasyon, ang ganap na mga sangkap nito, ang itinakdang pamamaraan, at ang tunay na layunin.

Verse 3

यद्यस्ति मरणं पूर्वं योगाद्यनुपमर्दतः । सद्यः साधयितुं शक्यं येन स्यान्नात्महा नरः

Kung may nalalapit na maagang kamatayan dahil sa pagkagambala o pagkabigo ng yoga at mga kaugnay na disiplina, may isang paraan na maaaring maisagawa agad—sa pamamagitan nito ang tao ay hindi nagiging mamamatay ng Sarili (hindi nahuhulog sa sariling pagkapahamak at espirituwal na pagguho).

Verse 4

तच्च तत्कारणं चैव तत्कालकरणानि च । तद्भेदतारतम्यं च वक्तुमर्हसि तत्त्वतः

Ipaliwanag mo rin ayon sa katotohanan: ang bagay na iyon at ang sanhi nito, ang mga kasangkapan at salik na kumikilos sa panahong iyon, at ang mga antas at kaugnay na pagkakaiba sa iba’t ibang bahagi nito.

Verse 5

उपमन्युरुवाच । स्थाने पृष्टं त्वया कृष्ण सर्वप्रश्नार्थवेदिना । ततः क्रमेण तत्सर्वं वक्ष्ये शृणु समाहितः

Sinabi ni Upamanyu: “O Kṛṣṇa, wasto ang iyong pagtatanong—ikaw na nakauunawa sa tunay na diwa ng bawat tanong. Kaya ipaliliwanag ko ang lahat ayon sa wastong pagkakasunod; makinig ka nang may natipong isip.”

Verse 6

निरुद्धवृत्त्यंतरस्यं शिवे चित्तस्य निश्चला । या वृत्तिः स समासेन योगः स खलु पञ्चधा

Kapag ang isip—na napigil ang mga paggalaw sa loob—ay naging di-natitinag at matatag kay Śiva, ang gayong kalagayan ng kamalayan ay sa maikling sabi’y tinatawag na Yoga; at tunay na ito’y may limang uri.

Verse 7

मंत्रयोगःस्पर्शयोगो भावयोगस्तथापरः । अभावयोगस्सर्वेभ्यो महायोगः परो मतः

Itinuturo ang mantra-yoga, ang yogang nakabatay sa paghipo (sparśa-yoga), at ang yoga ng panloob na pagninilay (bhāva-yoga); subalit ang yogang lampas sa lahat—Abhāva-yoga—ang itinuturing na pinakadakilang Mahāyoga.

Verse 8

मंत्राभ्यासवशेनैव मंत्रवाच्यार्थगोचरः । अव्याक्षेपा मनोवृत्तिर्मंत्रयोग उदाहृतः

Sa kapangyarihan ng paulit-ulit na pagsasanay ng mantra lamang, nagiging may kakayahan ang isip na pumasok sa kahulugang ipinahahayag ng mantra; kapag ang galaw ng isip ay hindi nalilihis at nananatiling matatag, iyon ang tinatawag na Mantra-yoga.

Verse 9

प्राणायाममुखा सैव स्पर्शे योगोभिधीयते । स मंत्रस्पर्शनिर्मुक्तो भावयोगः प्रकीर्तितः

Ang mismong pagsasanay na iyon—na nagsisimula sa prāṇāyāma—kapag may kasamang “pagdampi” (tuwirang panloob na pagdama), ay tinatawag na Yoga. Kapag ito’y napalaya sa pag-asa sa mantra at sa gayong panlabas na “pagdampi,” ito’y ipinahahayag na Bhāva-yoga, ang yoga ng dalisay na debosyon at layuning panloob.

Verse 10

विलीनावयवं विश्वं रूपं संभाव्यते यतः । अभावयोगः संप्रोक्तो ऽनाभासाद्वस्तुनः सतः

Sapagkat ang sansinukob—na nalusaw ang mga bahagi—ay maaaring pagnilayan bilang iisang anyo na walang pagkakaiba, ito’y ipinahahayag na “Abhāva-yoga”: ang yoga ng kawalan, ang hindi paglitaw ng Tunay na Umiiral na Katotohanan. Sa pagkaunawang Śaiva, kapag humupa ang mga pangalan at anyo, nananatili ang Pati (Śiva) bilang walang hanggang tunay, at ang pagpapakita ng daigdig ay hindi na nahahayag.

Verse 11

शिवस्वभाव एवैकश्चिंत्यते निरुपाधिकः । यथा शैवमनोवृत्तिर्महायोग इहोच्यते

Tanging ang mismong kalikasan ni Śiva ang dapat pagnilayan—malaya sa lahat ng upādhi (mga limitasyong kalakip). Sa ganitong paraan, ang pag-ayon ng isip sa landas na Śaiva ay dito ipinahahayag bilang Mahā-yoga, ang Dakilang Yoga.

Verse 12

दृष्टे तथानुश्रविके विरक्तं विषये मनः । यस्य तस्याधिकारोस्ति योगे नान्यस्य कस्यचित्

Tanging yaong ang isip ay walang pagkakapit sa mga bagay ng pandama—maging sa nakikita mismo o sa naririnig lamang (gaya ng ipinapangakong ligaya sa langit)—ang tunay na may karapat-dapat sa Yoga; wala nang iba pa.

Verse 13

विषयद्वयदोषाणां गुणानामीश्वरस्य च । दर्शनादेव सततं विरक्तं जायते मनः

Sa mismong pagninilay sa mga kapintasan ng dalawang uri ng bagay na dinarama ng pandama, at sa mga mapalad na katangian ng Panginoong Īśvara (Śiva), ang isip ay laging nagiging walang-pagkakapit at tumatalikod sa makamundong pagkapit.

Verse 14

अष्टांगो वा षडंगो वा सर्वयोगः समासतः । यमश्च नियमश्चैव स्वस्तिकाद्यं तथासनम्

Maging ito man ay ilarawan bilang walong-sangkap o anim-na-bahagi, ang Yoga sa kabuuan, sa maikling sabi, ay ito: ang mga disiplina ng yama at niyama, at ang pagsasanay ng mga āsana gaya ng Svastikāsana at iba pa.

Verse 15

प्राणायामः प्रत्याहारो धारणा ध्यानमेव च । समाधिरिति योगांगान्यष्टावुक्तानि सूरिभिः

Prāṇāyāma (pagpigil at pag-ayos ng hininga), pratyāhāra (pag-urong ng mga pandama), dhāraṇā (pagpirmi ng isip), dhyāna (pagmumuni), at samādhi—sa gayon ipinahayag ng mga pantas ang walong sangkap ng Yoga.

Verse 16

आसनं प्राणसंरोधः प्रत्याहारोथ धारणा । ध्यानं समाधिर्योगस्य षडंगानि समासतः

Āsana (pustura), pagpigil sa prāṇa o hiningang-buhay, pratyāhāra (pag-urong ng pandama), dhāraṇā (pagpirmi), dhyāna (pagmumuni), at samādhi—ang mga ito, sa maikling sabi, ang anim na sangkap ng Yoga.

Verse 17

पृथग्लक्षणमेतेषां शिवशास्त्रे समीरितम् । शिवागमेषु चान्येषु विशेषात्कामिकादिषु

Ang mga natatanging katangian ng mga ito ay malinaw na ipinaliwanag sa mga kasulatan ni Śiva; at gayundin sa iba pang mga Śaiva Āgama—lalo na sa mga tekstong gaya ng Kāmika at mga kaugnay na akda.

Verse 18

यम इत्युच्यते सद्भिः पञ्चावयवयोगतः । शौचं तुष्टिस्तपश्चैव जपः प्रणिधिरेव च

Ipinahahayag ng mga banal na tao na ang “yama” ay binubuo ng limang sangkap: kalinisan (śauca), kasiyahan o pagkakuntento (tuṣṭi), pag-aayuno at pagdidisiplina (tapas), pag-uulit ng mantra (japa), at taimtim na pagpapasakop (praṇidhāna) sa Panginoon.

Verse 19

इति पञ्चप्रभेदस्स्यान्नियमः स्वांशभेदतः । स्वस्तिकं पद्ममध्येंदुं वीरं योगं प्रसाधितम्

Kaya, ang pagtalima na tinatawag na Niyama ay sinasabing may limang uri, ayon sa pagkakaiba-iba ng mga bahagi nito. Ito ang: Svastika, Padma-madhyendu (ang buwan sa gitna ng lotus), Vīra, at ang ganap na naisakatuparang disiplina ng Yoga.

Verse 20

पर्यंकं च यथेष्टं च प्रोक्तमासनमष्टधा । प्राणः स्वदेहजो वायुस्तस्यायामो निरोधनम्

Ang mga āsana (mga pustura) ay inilarawan na walong uri—gaya ng pusturang paryaṅka at yatheṣṭa (ayon sa nais). Ang prāṇa ay ang hanging-buhay na nagmumula sa sariling katawan; ang disiplinadong pag-aayos at pagpigil dito ang tinatawag na prāṇāyāma.

Verse 21

तद्रोचकं पूरकं च कुंभकं च त्रिधोच्यते । नासिकापुटमंगुल्या पीड्यैकमपरेण तु

Ang pagsasanay sa hininga ay ipinahayag na tatlo: recaka (pagbuga), pūraka (paglanghap), at kumbhaka (pagpigil). Pindutin ang isang butas ng ilong gamit ang daliri, at sa kabila ay ayusin ang hininga ayon sa wastong paraan.

Verse 22

औदरं रेचयेद्वायुं तथायं रेचकः स्मृतः । बाह्येन मरुता देहं दृतिवत्परिपूरयेत्

Dapat ilabas ang hangin mula sa tiyan—ito ang tinatawag na recaka (pagbuga). Pagkaraan, sa panlabas na hangin, punuin ang katawan nang lubos, na wari’y isang bumbilya ng panday (bellows).

Verse 23

नासापुटेनापरेण पूरणात्पूरकं मतम् । न मुंचति न गृह्णाति वायुमंतर्बहिः स्थितम्

Ang pagpuno ng hininga sa pamamagitan ng kabilang butas ng ilong ay itinuturing na pūraka (paglanghap). Ang yogi ay hindi sapilitang naglalabas ni humihigop; pinatatatag niya ang prāṇa-vāyu upang manatiling timbang, nasa loob at nasa labas.

Verse 24

संपूर्णं कुंभवत्तिष्ठेदचलः स तु कुंभक । रेचकाद्यं त्रयमिदं न द्रुतं न विलंबितम्

Manatiling ganap na puno at matatag na gaya ng banga, hindi gumagalaw—ito ang kumbhaka (pagpigil ng hininga). Ang tatlong ito na nagsisimula sa recaka—recaka, pūraka, at kumbhaka—ay dapat isagawa nang hindi minamadali at hindi rin pinatatagal nang labis.

Verse 25

तद्यतः क्रमयोगेन त्वभ्यसेद्योगसाधकः । रेचकादिषु योभ्यासो नाडीशोधनपूर्वकः

Kaya nga, ang nagsasanay ng yoga ay dapat magsanay nang paisa-isang hakbang ayon sa wastong pagkakasunod. Ang pagsasanay ng recaka at iba pang paraan ng paghinga ay dapat gawin lamang matapos ang paunang paglilinis ng nāḍī (mga maselang daluyan).

Verse 26

स्वेच्छोत्क्रमणपर्यंतः प्रोक्तो योगानुशासने । कन्यकादिक्रमवशात्प्राणायामनिरोधनम्

Sa disiplina ng Yoga, itinuro na (ang pagkamay-ari ng yogi) ay umaabot hanggang sa kusang pag-alis mula sa katawan. Ayon sa sunud-sunod na antas na nagsisimula sa ‘kanyaka’ at iba pa, ang pagpipigil sa prāṇa sa pamamagitan ng prāṇāyāma ay dapat isagawa ayon sa baitang na iyon.

Verse 27

तच्चतुर्धोपदिष्टं स्यान्मात्रागुणविभागतः । कन्यकस्तु चतुर्धा स्यात्स च द्वादशमात्रकः

Ang (tunog/anyo ng) mantra na iyon ay itinuturo bilang apat na uri, ayon sa paghahati ng mga mātrā (sukat) at guṇa (katangian). Gayundin, ang “kanyaka” ay apat na uri rin, at binubuo ng labindalawang mātrā.

Verse 28

मध्यमस्तु द्विरुद्धातश्चतुर्विंशतिमात्रकः । उत्तमस्तु त्रिरुद्धातः षड्विंशन्मात्रकः परः

Ang “katamtamang” anyo ay nalilikha sa pagdodoble ng batayang sukat at may dalawampu’t apat na mātrā. Ang “pinakamataas” na anyo naman ay nalilikha sa pagtriple ng sukat na iyon; ito ang higit na dakila at binubuo ng dalawampu’t anim na mātrā.

Verse 29

स्वेदकंपादिजनकः प्राणायामस्तदुत्तरः । आनंदोद्भवरोमांचनेत्राश्रूणां विमोचनम्

Kasunod nito ang prāṇāyāma (pagpigil at pag-ayos ng hininga), na nagbubunga ng pagpapawis at panginginig ng katawan. Pagkaraan, nararanasan ang pagdaloy ng kilabot na dulot ng ānanda at ang pagluha ng mga mata.

Verse 30

जल्पभ्रमणमूर्छाद्यं जायते योगिनः परम् । जानुं प्रदक्षिणीकृत्य न द्रुतं न विलंबितम्

Para sa yogin, sumisilang ang kataas-taasang kalagayan—na nakikilala sa paghinto ng walang saysay na pananalita, pagala-galang pagkabalisa, pagkahimatay at iba pa. Panatilihing nakapihit sa kanan ang mga tuhod (sa wastong āsana), at magsanay nang hindi padalus-dalos ni hindi rin mabagal.

Verse 31

अंगुलीस्फोटनं कुर्यात्सा मात्रेति प्रकीर्तिता । मात्राक्रमेण विज्ञेयाश्चोद्वातक्रमयोगतः

Dapat gawin ang pagpitik ng mga daliri; iyon ang ipinahahayag na ‘mātrā’ (yunit ng panahon). Ang pagkakasunod ng mga mātrā ay dapat maunawaan ayon sa ayos, alinsunod sa paraan ng pinagpipigilang paggalaw ng hininga (codvāta-krama).

Verse 32

नाडीविशुद्धिपूर्वं तु प्राणायामं समाचरेत् । अगर्भश्च सगर्भश्च प्राणायामो द्विधा स्मृतः

Matapos munang dalisayin ang mga nāḍī (maseselang daluyan), saka dapat isagawa ang prāṇāyāma. Ang prāṇāyāma ay tradisyunal na inaalala na may dalawang uri: a-garbha (walang “binhi” na mantra) at sa-garbha (may “binhi” na mantra).

Verse 33

जपं ध्यानं विनागर्भः सगर्भस्तत्समन्वयात् । अगर्भाद्गर्भसंयुक्तः प्राणायामःशताधिकः

Ang japa at pagninilay ay tinatawag na “a-garbha” (walang binhi) kapag isinasagawa nang walang panloob na sandigan; ngunit kapag iniugnay sa gayong sandigan, nagiging “sa-garbha” (may binhi). Kung ihahambing sa walang-binhi, ang prāṇāyāma na isinasagawa kasama ang “binhi” ay higit na dakila nang mahigit sandaang ulit.

Verse 34

तस्मात्सगर्भं कुर्वन्ति योगिनः प्राणसंयमम् । प्राणस्य विजयादेव जीयंते देह १ आयवः

Kaya nga, isinasagawa ng mga yogin ang pagpipigil sa prāṇa na may sandigan (sa-garbha). Tunay, sa pagwawagi sa hininga ng buhay lamang, ang mga sangkap ng katawan ay napapanatili at naingatan.

Verse 35

प्राणो ऽपानः समानश्च ह्युदानो व्यान एव च । नागः कूर्मश्च कृकलो देवदत्तो धनंजयः

Ang Prāṇa, Apāna, Samāna, Udāna, at Vyāna—gayundin ang Nāga, Kūrma, Kṛkala, Devadatta, at Dhanañjaya—ang mga ito ang mga hiningang-buhay na kumikilos sa nilalang na may katawan. Sa pag-alam sa kanilang gawain, pinatatatag ng yogin ang lakas-buhay at ibinabaling paloob tungo kay Śiva, ang Panginoon (Pati) na higit sa lahat at naghahari sa lahat ng paghinga.

Verse 36

प्रयाणं कुरुते यस्मात्तस्मात्प्राणो ऽभिधीयते । अवाङ्नयत्यपानाख्यो यदाहारादि भुज्यते

Sapagkat ito ang sanhi ng ‘pag-usad palabas’ o pag-angat ng buhay, kaya ito’y tinatawag na prāṇa. At ang tinatawag na apāna ay humihila pababa; sa pamamagitan nito, ang pagkain at iba pa ay tinatanggap at napoproseso.

Verse 37

व्यानो व्यानशयत्यंगान्यशेषाणि विवर्धयन् । उद्वेजयति मर्माणीत्युदानो वायुरीरितः

Ang hiningang-buhay na tinatawag na Vyāna ay lumalaganap at namamahala sa lahat ng mga sangkap ng katawan nang walang natitira, pinananatili at pinatitibay ang mga ito. Yaong hiningang-buhay na gumigising at nagpapasigla sa mga mahalagang punto (marmas) ay ipinahahayag na Udāna.

Verse 38

समं नयति सर्वांगं समानस्तेन गीयते । उद्गारे नाग आख्यातः कूर्म उन्मीलने स्थितः

Ang hiningang-buhay na nagdadala ng buong katawan sa pagkakapantay at balanse ay kaya tinatawag na Samāna. Ang kumikilos sa pagdighay ay kilala bilang Nāga, at ang Kūrma ay nakatalaga sa kilos ng pagbubukas ng mga mata.

Verse 39

कृकलः क्षवथौ ज्ञेयो देवदत्तो विजृंभणे । न जहाति मृतं चापि सर्वव्यापी धनंजयः

Alamin na ang hiningang-buhay na Kṛkala ay gumaganap sa pagbahing, at ang Devadatta ay gumaganap sa paghikab. Ang Dhanañjaya, na lumalaganap sa lahat, ay hindi umaalis kahit sa katawan ng patay.

Verse 40

क्रमेणाभ्यस्यमानोयं प्राणायामप्रमाणवान् । निर्दहत्यखिलं दोषं कर्तुर्देहं च रक्षति

Kapag ang maayos na prāṇāyāma na ito ay isinasagawa nang dahan-dahan, sunod-sunod, at palagian, sinusunog nito ang lahat ng karumihan; at pinangangalagaan din nito ang katawan ng nagsasagawa.

Verse 41

प्राणे तु विजिते सम्यक्तच्चिह्नान्युपलक्षयेत् । विण्मूत्रश्लेष्मणां तावदल्पभावः प्रजायते

Kapag ang prāṇa ay tunay na napagtagumpayan at napasunod, dapat makilala ang mga palatandaan nito: kung gayon, ang paglabas ng dumi, ihi, at plema ay kapansin-pansing nababawasan.

Verse 42

बहुभोजनसामर्थ्यं चिरादुच्छ्वासनं तथा । लघुत्वं शीघ्रगामित्वमुत्साहः स्वरसौष्ठवम्

“Ang kakayahang kumain ng marami, ang mahabang pagbuga ng hininga, ang gaan ng katawan, ang mabilis na pagkilos, ang masiglang sigla, at ang tinig na kaaya-aya at mahusay ang timpla.”

Verse 43

सर्वरोगक्षयश्चैव बलं तेजः सुरूपता । धृतिर्मेधा युवत्वं च स्थिरता च प्रसन्नता

Tunay ngang nagaganap ang pagkapawi ng lahat ng karamdaman; kasabay nito’y dumarating ang lakas, ningning, at magandang anyo; gayundin ang tibay ng loob, matalas na talino, kabataan, katatagan, at kapayapaan sa kalooban.

Verse 44

तपांसि पापक्षयता यज्ञदानव्रतादयः । प्राणायामस्य तस्यैते कलां नार्हन्ति षोडशीम्

Ang mga pag-aayuno at pagdurusa (tapas), pagkapawi ng kasalanan, mga handog na yajña, pagbibigay, mga panata at iba pa—hindi man lamang umaabot sa ikalabing-anim na bahagi ng halaga ng prāṇāyāma na iyon.

Verse 45

इन्द्रियाणि प्रसक्तानि यथास्वं विषयेष्विह । आहत्य यन्निगृह्णाति स प्रत्याहार उच्यते

Kapag ang mga pandama, na likás na nakakapit sa kani-kanilang mga bagay dito sa daigdig, ay mariing tinipon pabalik at pinigil, iyon ang tinatawag na pratyāhāra (pag-urong ng mga pandama).

Verse 46

नमःपूर्वाणींद्रियाणि स्वर्गं नरकमेव च । निगृहीतनिसृष्टानि स्वर्गाय नरकाय च

Pagpupugay sa mga naunang pandama, at sa langit at sa impiyerno rin—sapagkat ang mga pandamang iyon, kapag pinigil o pinakawalan, ay nagiging sanhi na umaakay, ayon sa pagkakasunod, sa langit o sa impiyerno.

Verse 47

तस्मात्सुखार्थी मतिमाञ्ज्ञानवैराग्यमास्थितः । इंद्रियाश्वान्निगृह्याशु स्वात्मनात्मानमुद्धरेत्

Kaya nga, ang matalinong naghahanap ng tunay na kaligayahan ay dapat kumupkop sa kaalamang espirituwal at vairāgya (pagkawalang-kapit). Sa mabilis na pagpigil sa mga pandamang tila mga kabayo, dapat niyang itaas ang sariling-ako sa pamamagitan ng kapangyarihan ng Kataas-taasang Sarili sa loob.

Verse 48

धारणा नाम चित्तस्य स्थानबन्धस्समासतः । स्थानं च शिव एवैको नान्यद्दोषत्रयं यतः

Ang dhāraṇā, sa maikling sabi, ay ang pagtali ng isip sa iisang pook ng pagtuon. Ang pook na iyon ay si Śiva lamang—wala nang iba—sapagkat ang lahat ng iba pa ay nasasaklaw ng tatlong kapintasan.

Verse 49

कालं कंचावधीकृत्य स्थाने ऽवस्थापितं मनः । न तु प्रच्यवते लक्ष्याद्धारणा स्यान्न चान्यथा

Kapag napigil ang agos ng panahon (ibig sabihin, ang pag-uga ng isip) at naitatag ang isip nang matatag sa nararapat na pook, at hindi ito lumilihis sa piniling layon ng pagninilay—iyon lamang ang dhāraṇā, at hindi iba.

Verse 50

मनसः प्रथमं स्थैर्यं धारणातः प्रजायते । तस्माद्धीरं मनः कुर्याद्धारणाभ्यासयोगतः

Ang unang pagkatatag ng isip ay nagmumula sa dhāraṇā. Kaya, sa pamamagitan ng disiplina ng paulit-ulit na pagsasanay sa dhāraṇā, dapat patibayin at payapain ang isip.

Verse 51

ध्यै चिंतायां स्मृतो धातुः शिवचिंता मुहुर्मुहुः । अव्याक्षिप्तेन मनसा ध्यानं नाम तदुच्यते

Ang ugat na pandiwang “dhyai” ay sinasabing nangangahulugang ‘magnilay’. Ang paulit-ulit na pagninilay kay Śiva, na may isip na hindi nalilihis, ang siyang tinatawag na dhyāna (pagmumuni).

Verse 52

ध्येयावस्थितचित्तस्य सदृशः प्रत्ययश्च यः । प्रत्ययान्तरनिर्मुक्तः प्रवाहो ध्यानमुच्यते

Kapag ang isip ay matatag na nakalagay sa bagay na pinagninilayan, ang kamalayang lumilitaw na kahawig ng bagay na iyon—na tuluy-tuloy ang agos at hindi sinisingitan ng ibang pag-iisip—ay tinatawag na dhyāna (pagmumuni).

Verse 53

सर्वमन्यत्परित्यज्य शिव एव शिवंकरः । परो ध्येयो ऽधिदेवेशः समाप्ताथर्वणी श्रुतिः

Isantabi ang lahat ng iba pa, at alamin na si Śiva lamang—si Śivaṅkara, ang Tagapagkaloob ng pagpapala—ang Kataas-taasang dapat pagnilayan, ang Panginoon ng mga panginoon ng mga diyos. Sa gayon nagwawakas ang pahayag na Atharvaṇī (śruti).

Verse 54

तथा शिवा परा ध्येया सर्वभूतगतौ शिवौ । तौ श्रुतौ स्मृतिशास्त्रेभ्यः सर्वगौ सर्वदोदितौ

Gayundin, ang Kataas-taasang Śivā ay dapat pagnilayan, at ang dalawang Śiva na lumalaganap sa lahat ng nilalang. Ang dalawang iyon—na inihayag ng Śruti, Smṛti, at mga Śāstra—ay nasa lahat ng dako at ipinahahayag bilang Tagapagkaloob ng lahat ng biyaya at kaganapan.

Verse 55

सर्वज्ञौ सततं ध्येयौ नानारूपविभेदतः । विमुक्तिः प्रत्ययः पूर्वः प्रत्ययश्चाणिमादिकम्

Ang dalawang Panginoong Lubos na Nakaaalam ay dapat pagnilayan nang walang patid, ayon sa pagkakaiba-iba ng kanilang maraming anyo. Una, sumisilang ang matibay na pananalig na humahantong sa kalayaan (vimukti); pagkaraan, sumisilang ang pananalig na nagbubunga ng mga kapangyarihang tulad ng aṇimā at iba pa.

Verse 56

इत्येतद्द्विविधं ज्ञेयं ध्यानस्यास्य प्रयोजनम् । ध्याता ध्यानं तथा ध्येयं यच्च ध्यानप्रयोजनम्

Kaya, ang layunin ng pagninilay na ito ay dapat maunawaan na may dalawang anyo: (1) ang tatluhan—ang nagmumuni, ang pagmumuni, at ang pinagninilayan; at (2) ang kataas-taasang hantungan na siyang dahilan ng pagsasagawa ng pagmumuni.

Verse 57

एतच्चतुष्टयं ज्ञात्वा योगं युञ्जीत योगवित् । ज्ञानवैराग्यसंपन्नः श्रद्दधानः क्षमान्वितः

Pagkaunawa sa apat na saligang ito, ang nakaaalam ng Yoga ay dapat magsanay ng Yoga—taglay ang wastong kaalaman at paglayo sa pagnanasa, may pananampalataya, at matatag sa pagtitiis.

Verse 58

निर्ममश्च सदोत्साही ध्यातेत्थं पुरुषः स्मृतः । जपाच्छ्रांतः पुनर्ध्यायेद्ध्यानाच्छ्रांतः पुनर्जपेत्

Ang taong walang pag-aangkin at laging masigasig ay inaalala bilang karapat-dapat magnilay sa ganitong paraan. Kapag napagod sa japa, magnilay muli; at kapag napagod sa pagninilay, bumalik muli sa japa.

Verse 59

जपध्यनाभियुक्तस्य क्षिप्रं योगः प्रसिद्ध्यति । धारणा द्वादशायामा ध्यानं द्वादशधारणम्

Para sa taong matatag na nakatuon sa japa at pagninilay, mabilis na natatamo ang Yoga. Ang dhāraṇā ay tumatagal ng labindalawang yāma, at ang dhyāna ay binubuo ng labindalawang dhāraṇā.

Verse 60

ध्यानद्वादशकं यावत्समाधिरभिधीयते । समाधिर्न्नाम योगांगमन्तिमं परिकीर्तितम्

Hanggang sa labindalawang ulit na disiplina ng pagninilay, itinuturo ang kalagayang tinatawag na samādhi. Ang samādhi—pagkalubog sa Panginoon—ay ipinahahayag bilang huling sangkap ng Yoga.

Verse 61

समाधिना च सर्वत्र प्रज्ञालोकः प्रवर्तते । यदर्थमात्रनिर्भासं स्तिमितो दधिवत्स्थितम्

Sa pamamagitan ng samādhi, ang liwanag ng nagising na kamalayan ay nagsisimulang gumana sa lahat ng dako. Noon, ang isip ay nagiging panatag at matatag—gaya ng gatas na naging namuo—nagniningning lamang bilang dalisay na kahulugan (purong kamalayan sa bagay), at ang iba pang anyo’y napapawi.

Verse 62

स्वरूपशून्यवद्भानं समाधिरभिधीयते । ध्येये मनः समावेश्य पश्येदपि च सुस्थिरम्

Kapag ang kamalayan ay nagniningning na wari’y walang anumang anyong nahuhubog, ang kalagayang iyon ay tinatawag na samādhi. Sa ganap na pagtitipon ng isip sa bagay ng pagninilay, dapat itong masdan nang matatag at di matinag.

Verse 63

निर्वाणानलवद्योगी समाधिस्थः प्रगीयते । न शृणोति न चाघ्राति न जल्पति न पश्यति

Ang yogin na nakatatag sa samādhi ay pinupuri na tulad ng apoy ng nirvāṇa. Siya’y hindi nakaririnig, hindi nakaaamoy; hindi nagsasalita, hindi nakakakita—sapagkat ang panlabas na pandama’y umurong sa panloob na katahimikan.

Verse 64

न च स्पर्शं विजानाति न संकल्पयते मनः । नवाभिमन्यते किंचिद्बध्यते न च काष्टवत्

Hindi na niya kinikilala ang pagdampi ng pandamang haplos; ang isip ay hindi na lumilikha ng mga haka o layon. Wala siyang inaangkin na “akin,” ngunit hindi siya nabibigkis—ni hindi siya nagiging manhid na parang kahoy.

Verse 65

एवं शिवे विलीनात्मा समाधिस्थ इहोच्यते । यथा दीपो निवातस्थः स्पन्दते न कदाचन

Kaya nito, ang may sarili na natunaw sa Śiva ay ipinahahayag dito na nakatatag sa samādhi. Gaya ng ilaw na nasa pook na walang hangin, hindi siya kailanman nanginginig.

Verse 66

तथा समाधिनिष्ठो ऽपि तस्मान्न विचलेत्सुधीः । एवमभ्यसतश्चारं योगिनो योगमुत्तमम्

Kaya nga, kahit nakatatag sa samādhi, ang marunong na yogin ay hindi dapat lumihis mula roon—mula sa disiplinadong pagkalubog sa Śiva. Sa ganitong matiyagang pagsasanay, natatamo ng yogin ang kataas-taasang Yoga: matatag na pananatili sa Panginoon bilang Pati, ang nagpapalaya sa lahat ng gapos.

Verse 67

तदन्तराया नश्यंति विघ्नाः सर्वे शनैःशनैः

Pagkaraan nito, ang mga hadlang na sumisibol bilang sagabal sa pagsasanay na iyon ay unti-unting naglalaho—tunay na ang lahat ng balakid ay natutunaw nang paisa-isa.