लिङ्गप्रतिष्ठा-माहात्म्यम् / The Greatness of Liṅga Installation

Verse 1

उपमन्युरुवाच । नित्यनैमित्तिकात्काम्याद्या सिद्धिरिह कीर्तिता । सा सर्वा लभ्येत सद्यो लिंगबेरप्रतिष्ठया

Sinabi ni Upamanyu: “Dito ay ipinahayag ang mga bunga at kaganapan na nagmumula sa araw-araw na ritwal, sa paminsan-minsang ritwal, at sa ritwal na inuudyok ng pagnanais. Lahat ng ito ay maaaring makamtan agad sa pamamagitan ng banal na pratiṣṭhā—ang pagtatalaga at paglalagak ng Liṅga ni Śiva at ng Kanyang sagradong anyo (bera).”

Verse 2

सर्वो लिंगमयो लोकस्सर्वं लिंगे प्रतिष्ठितम् । तस्मात्प्रतिष्ठिते लिंगे भवेत्सर्वं पतिष्ठितम्

Ang buong daigdig ay nilulukuban ng Liṅga, at ang lahat ay nakatatag sa Liṅga. Kaya kapag ang Liṅga ay naipratishṭhā nang wasto, para bang ang lahat ng bagay ay nagiging matibay na nakatatag—nakasandig sa Pati, ang Panginoon na saligan ng lahat.

Verse 3

ब्रह्मणा विष्णुना वापि रुद्रेणान्येन केन वा । लिंगप्रतिष्ठामुत्सृज्य क्रियते स्वपदस्थितिः

Maging kay Brahmā, kay Viṣṇu, kay Rudra, o kaninuman—kung hindi itinatatag (pratiṣṭhā) ang Śiva-liṅga, hindi maisasakatuparan ang matatag na pag-iral sa sariling tunay na kalagayan, sa pinakamataas na kalagayan.

Verse 4

किमन्यदिह वक्तव्यं प्रतिष्ठां प्रति कारणम् । पर्तिष्ठितं शिवेनापि लिंगं वैश्वेश्वरं यतः

Ano pa ang dapat sabihin dito tungkol sa sanhi at kapangyarihan ng pagtatalaga? Sapagkat dahil dito, maging si Śiva mismo ay nagtatag ng Vaiśveśvara Liṅga.

Verse 5

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन परत्रेह च शर्मणे । स्थापयेत्परमेशस्य लिंगं बेरमथापि वा

Kaya nga, sa buong pagsisikap—upang makamit ang kapayapaan dito at sa kabilang-buhay—dapat magtatag para kay Parameśvara ng isang Śiva-liṅga, o kung hindi man, maglagay rin ng banal na imahen (bera).

Verse 6

श्रीकृष्ण उवाच । किमिदं लिंगमाख्यातं कथं लिंगी महेश्वरः । कथं च लिंगभावो ऽस्य कस्मादस्मिञ्छिवो ऽर्च्यते

Sinabi ni Śrī Kṛṣṇa: “Ano itong tinatawag na Liṅga? Paano tinatawag si Maheśvara na ‘Liṅgī’ (ang Panginoong nagtataglay ng Liṅga)? Paano Siya nagkakaroon ng kalagayang ‘pagiging-Liṅga’? At sa anong dahilan sinasamba si Śiva sa Liṅgang ito?”

Verse 7

उपमन्युरुवाच । अव्यक्तं लिंगमाख्यातं त्रिगुणप्रभवाप्ययम् । अनाद्यनंतं विश्वस्य यदुपादानकारणम्

Sinabi ni Upamanyu: “Ang Liṅga ay ipinahahayag na di-nahahayag (avyakta)—mula rito sumisibol ang tatlong guṇa at dito rin sila nalulusaw. Ito’y walang simula at walang wakas, at siyang materyal na sanhi ng sansinukob.”

Verse 8

तदेव मूलप्रकृतिर्माया च गगनात्मिका । तत एव समुत्पन्नं जगदेतच्चराचरम्

Ang mismong Katotohanang iyon ang Ugat na Prakṛti, na tinatawag ding Māyā, na ang likas ay gaya ng kalawakan—banayad at sumasaklaw sa lahat. Mula roon lamang sumibol ang buong sansinukob na ito, ang gumagalaw at ang di-gumagalaw.

Verse 9

अशुद्धं चैव शुद्धं यच्छुद्धाशुद्धं च तत्त्रिधा । ततः शिवो महेशश्च रुद्रो विष्णुः पितामहः

Ang pinakapangunahing prinsipyo ay tunay na tatluhan: ang marumi, ang dalisay, at ang halo (dalisay at marumi). Mula roon lumilitaw ang mga gampaning kosmiko at ang mga namumunong diyos: Śiva, Maheśa, Rudra, Viṣṇu, at Pitāmaha (Brahmā).

Verse 10

भूतानि चेन्द्रियैर्जाता लीयन्ते ऽत्र शिवाज्ञया । अत एव शिवो लिंगो लिंगमाज्ञापयेद्यतः

Ang mga nilalang, kasama ang mga pandama na pinagmumulan ng kanilang paglitaw, ay nalulusaw dito ayon sa utos ni Śiva. Kaya si Śiva ay tinatawag na Liṅga—sapagkat sa Kanyang makapangyarihang kautusan, ang buong daigdig ay minamarkahan at pinamamahalaan.

Verse 11

यतो न तदनाज्ञातं कार्याय प्रभवेत्स्वतः । ततो जातस्य विश्वस्य तत्रैव विलयो यतः

Sapagkat walang anumang hindi Niya nalalaman ang makapagsisilang ng bunga sa sarili nitong lakas, kaya ang sansinukob na isinilang mula sa Kanya ay nalulusaw din pabalik sa Kanya lamang—sapagkat Siya ang saligan at sanhi nito.

Verse 12

अनेन लिंगतां तस्य भवेन्नान्येन केनचित् । लिंगं च शिवयोर्देहस्ताभ्यां यस्मादधिष्ठितम्

Sa dahilang ito lamang nito natatamo ang kalagayang Liṅga, at hindi sa alinmang ibang paraan. Sapagkat ang Liṅga ay mismong banal na katawan ni Śiva (at ni Śakti), yamang ito’y itinatag at tinatahanan ng Kapwa nila.

Verse 13

अतस्तत्र शिवः साम्बो नित्यमेव समर्चयेत् । लिंगवेदी महादेवी लिंगं साक्षान्महेश्वरः

Kaya nga, sa banal na pook na iyon ay dapat laging sambahin si Śiva kasama si Umā (Sāmba). Ang pedestal ng Liṅga ay si Mahādevī mismo, at ang Liṅga ay si Maheśvara sa tuwiran—nahahayag sa harap ng mga mata.

Verse 14

तयोः संपूजनादेव स च सा च समर्चितौ । न तयोर्लिंगदेहत्वं विद्यते परमार्थतः

Sa mismong pagsamba sa kanilang dalawa, kapwa Siya at Siya ay napaparangalan nang nararapat. Ngunit sa pinakamataas na katotohanan, ni isa sa kanila ay hindi sa diwa ang katawan ng Liṅga.

Verse 15

यतस्त्वेतौ विशुद्धौ तौ देहस्तदुपचारतः । तदेव परमा शक्तिः शिवस्य परमात्मनः

Sapagkat ang dalawang ito ay tunay na dalisay, ang salitang “katawan” ay sinasabi lamang ayon sa karaniwang pagtukoy. Ang mismong dalisay na prinsipyong iyon ang Kataas-taasang Śakti ni Śiva, ang Pinakamataas na Sarili.

Verse 16

शक्तिराज्ञां यदादत्ते प्रसूते तच्चराचरम् । न तस्य महिमा शक्यो वक्तुं वर्षशतैरपि

Kapag ang Makapangyarihang Śakti, ayon sa utos ng Panginoon, ay iginawad, siya ang nagsisilang sa buong sansinukob—ang gumagalaw at ang di-gumagalaw. Kahit sa daan-daang taon, hindi kayang maipahayag nang lubos ang kadakilaan niyon (at ng kanyang Panginoon).

Verse 17

येनादौ मोहितौ स्यातां ब्रह्मनारायणावपि । पुरा त्रिभुवनस्यास्य प्रलये समुपस्थिते

Sa pamamagitan Niya, sa pasimula, maging sina Brahmā at Nārāyaṇa ay nadala sa pagkalito—noong una, nang ang pralaya, ang pagkalusaw ng tatlong daigdig na ito, ay papalapit na.

Verse 18

यदृच्छया गतस्तत्र ब्रह्मा लोकपितामहः

Sa banal na pagkakataon, si Brahmā—ang dakilang ninuno at pinagmulan ng mga daigdig—ay nagtungo sa pook na iyon.

Verse 19

ददर्श पुण्डरीकाक्षं स्वपन्तं तमनाकुलम् । मायया मोहितः शम्भोर्विष्णुमाह पितामहः

Nasdan niya si Viṣṇu na may matang gaya ng lotus, natutulog at lubos na payapa. Pagkaraan, si Pitāmaha (Brahmā), nalinlang ng māyā ni Śambhu (Śiva), ay nagsalita kay Viṣṇu.

Verse 20

कस्त्वं वदेत्यमर्षेण प्रहृत्योत्थाप्य माधवम् । स तु हस्तप्रहारेण तीव्रेणाभिहतः क्षणात्

Sa galit, hinampas niya si Mādhava, hinila upang ibangon at sumigaw, “Sino ka?” Ngunit sa isang iglap, si Mādhava ay tinamaan ng marahas na hampas ng kamay na iyon.

Verse 21

प्रबुद्धोत्थाय शयनाद्ददर्श परमेष्ठिनम् । तमाह चांतस्संक्रुद्धः स्वयमक्रुद्धवद्धरिः

Pagkagising at pagbangon mula sa higaan, nakita ni Hari si Parameṣṭhin (Brahmā). Bagaman nagngangalit sa loob, pinigil ng Panginoon ang sarili at nagsalita na wari’y walang galit.

Verse 22

कुतस्त्वमागतो वत्स कस्मात्त्वं व्याकुलो वद । इति विष्णुवचः श्रुत्वा प्रभुत्वगुणसूचकम्

“Saan ka nagmula, anak? Bakit ka nababalisa? Sabihin mo.” Nang marinig ang mga salita ni Viṣṇu—na naghahayag ng kanyang pagka-Panginoon at mapagkalingang pag-iingat—(sumagot ang isa ayon sa nararapat).

Verse 23

रजसा बद्धवैरस्तं ब्रह्मा पुनरभाषत । वत्सेति मां कुतो ब्रूषे गुरुः शिष्यमिवात्मनः

Pagkaraan, muling nagsalita si Brahmā sa kanya, na ang poot at pagkapoot ay mahigpit na naitaling ng rajas: “Anak kong mahal, bakit mo ako tinatawag na ‘anak’? Kausap mo ako na para bang ikaw ang guro at ako ang sarili mong alagad.”

Verse 24

मां न जानासि किं नाथं प्रपञ्चो यस्य मे कृतिः । त्रिधात्मानं विभज्येदं सृष्ट्वाथ परिपाल्यते

“O Panginoon, hindi mo ba Ako nakikilala? Ang buong nahayag na sansinukob na ito ay sariling gawa Ko. Hinahati Ko ang Aking pagkatao sa tatlo, nililikha Ko ang daigdig na ito, at pagkaraan ay inaalagaan at pinamamahalaan.”

Verse 25

संहरामि नमे कश्चित्स्रष्टा जगति विद्यते । इत्युक्ते सति सो ऽप्याह ब्रह्माणं विष्णुरव्ययः

Nang ipahayag niya, “Ako ang lumulusaw (sa sansinukob); at para sa akin ay walang tagapaglikha sa daigdig,” ang di-nasisirang Viṣṇu ay sumagot at nagsalita kay Brahmā.

Verse 26

अहमेवादिकर्तास्य हर्ता च परिपालकः । भवानपि ममैवांगादवतीर्णः पुराव्ययात्

“Ako lamang ang unang tagapaglikha ng sansinukob na ito, ang tagapag-urong nito sa pagkalusaw, at ang tagapangalaga. Ikaw man, noong unang panahon, ay bumaba mula sa sarili Kong sangkap—mula sa Akin, ang Di-nasisira.”

Verse 27

मन्नियोगात्त्वमात्मानं त्रिधा कृत्वा जगत्त्रयम् । सृजस्यवसि चांते तत्पुनः प्रतिसृजस्यपि

“Sa Aking kautusan, hinahati mo ang iyong sarili sa tatlo at sa gayon ay iniluluwal ang tatlong daigdig; inaalagaan mo ang mga ito, at sa wakas ay muli mo rin silang iniuurong pabalik sa kanilang pinagmulan.”

Verse 28

विस्मृतोसि जगन्नाथं नारायणमनामयम् । तवापि जनकं साक्षान्मामेवमवमन्यसे

Nakalimot ka kay Nārāyaṇa, ang Panginoon ng sansinukob, ang walang dungis at walang karamdaman. At minamaliit mo pa ako nang ganito—ako na tunay na sarili mong ama, hayag na nasa harap mo.

Verse 29

तवापराधो नास्त्यत्र भ्रांतोसि मम मायया । मत्प्रसादादियं भ्रांतिरपैष्यति तवाचिरात्

Wala kang kasalanan sa bagay na ito. Nadaya ka ng Aking Māyā. Sa Aking biyaya, ang pagkalitong ito sa iyo ay lilipas sa di magtatagal.

Verse 30

शृणु सत्यं चतुर्वक्त्र सर्वदेवेश्वरो ह्यहम् । कर्ता भर्ता च हर्ता च न मयास्ति समो विभुः

Pakinggan mo ang katotohanan, O Brahmā na may apat na mukha: Ako nga ang Panginoon ng lahat ng mga diyos. Ako ang gumagawa, ang nagtataguyod, at ang bumabawi; bilang Lubos na Lumalaganap na Kataas-taasan, walang kapantay Ko.

Verse 31

एवमेव विवादोभूद्ब्रह्मविष्ण्वोः परस्परम् । अभवच्च महायुद्धं भैरवं रोमहर्षणम्

Kaya nga, sumiklab ang pagtatalo sa pagitan nina Brahmā at Viṣṇu, na nagbabanggaan sa isa’t isa. At sumunod ang isang dakilang labanan—nakapangingilabot at nakapagpapatindig-balahibo. Sa pananaw na Śaiva, ipinakikita ng sagupaang ito ang hangganan ng kapangyarihang makamundo kapag hindi nakakabit sa pagkilala sa Kataas-taasang Panginoon (Pati), si Śiva, na tanging Siya ang lumulutas sa gayong tunggalian sa pamamagitan ng paghahayag ng mas mataas na katotohanan.

Verse 32

मुष्टिभिर्न्निघ्नतोस्तीव्रं रजसा बद्धवैरयोः । तयोर्दर्पापहाराय प्रबोधाय च देवयोः

Habang ang dalawang diyos na iyon—nakagapos sa mabangis na pagkakaaway—ay nagsusuntukan at nagpapalipad ng makapal na alikabok, nangyari ito upang alisin ang kanilang pagmamataas at upang gisingin sila sa tunay na pagkaunawa.

Verse 33

मध्ये समाविरभवल्लिंगमैश्वरमद्भुतम् । ज्वालामालासहस्राढ्यमप्रमेयमनौपमम्

Sa pinakagitna ng pagpapakita, lumitaw ang kamangha-manghang, makapangyarihang Liṅga ng Panginoon—pinalamutian ng libo-libong kuwintas ng apoy, di-masusukat at walang kapantay.

Verse 34

क्षयवृद्धिविनिर्मुक्तमादिमध्यांतवर्जितम् । तस्य ज्वालासहस्रेण ब्रह्मविष्णू विमोहितौ

Ang Liṅga na iyon ay malaya sa pagkapuksa at pagdami, walang simula, walang gitna, at walang wakas; dahil sa libo-libong liyab ng Kanyang liwanag, nalito at namangha sina Brahmā at Viṣṇu.

Verse 35

विसृज्य युद्धं किं त्वेतदित्यचिंतयतां तदा । न तयोस्तस्य याथात्म्यं प्रबुद्धमभवद्यदा

Noon, itinigil nila ang labanan at nagmuni-muni: “Ano nga ba ito?” Ngunit sa sandaling iyon, hindi pa nahahayag sa kanilang dalawa ang tunay na kalikasan ng hiwagang iyon.

Verse 36

तदा समुद्यतौ स्यातां तस्याद्यंतं परीक्षितुम् । तत्र हंसाकृतिर्ब्रह्मा विश्वतः पक्षसंयुतः

Pagkaraan, umalis silang dalawa upang siyasatin ang simula at wakas ng walang-hanggang pagpapakitang iyon. Doon, si Brahmā ay nag-anyong sisne, na may mga pakpak na nakabuka sa lahat ng dako, upang hanapin ito.

Verse 37

मनोनिलजवो भूत्वा गतस्तूर्ध्वं प्रयत्नतः । नारायणोपि विश्वात्मा लीलाञ्जनचयोपमम्

Naging kasingbilis ng isip at hangin, nagsikap siya at umakyat paitaas. Maging si Nārāyaṇa, ang Kaluluwa ng sansinukob, ay umangat din nang may pagsisikap—tila isang mapaglarong bugso ng itim na ningning na gaya ng koliryo.

Verse 38

वाराहममितं रूपमस्थाय गतवानधः । एवं वर्षसहस्रं तु त्वरन् विष्णुरधोगतः

Taglay ang di-masusukat na anyo bilang Baboy-damo (Varāha), si Viṣṇu ay bumaba sa kailaliman. Sa pagmamadali, nagpatuloy siyang lumusong sa loob ng isang libong taon.

Verse 39

नापश्यदल्पमप्यस्य मूलं लिंगस्य सूकरः । तावत्कालं गतश्चोर्ध्वं तस्यांतं ज्ञातुमिच्छया

Kahit sa mahabang panahon, ang Baboy-damo (Viṣṇu) ay hindi nakita kahit bahagyang bakas ng pinakapundasyon ng Liṅga. Pagkaraan, sa gayon ding tagal, siya’y umakyat naman, nagnanais malaman ang hangganan nito; subalit ang wakas ng tanda ng Panginoon ay hindi niya maabot.

Verse 40

तथैव भगवान् विष्णुः श्रांतः संविग्नलोचनः

Gayundin, ang Panginoong Viṣṇu ay napagod, at ang kaniyang mga mata’y nabalisa sa pagkabagabag.

Verse 41

क्लेशेन महता तूर्णमधस्तादुत्थितो ऽभवत् । समागतावथान्योन्यं विस्मयस्मेरवीक्षणौ

Sa matinding paghihirap, siya’y mabilis na umangat mula sa ibaba. Pagkaraan, nagtagpo ang dalawa, at sa pagtingin sa isa’t isa, ang kanilang mga mata’y napuno ng pagkamangha at banayad na ngiti.

Verse 42

मायया मोहितौ शंभोः कृत्याकृत्यं न जग्मतुः । पृष्ठतः पार्श्वतस्तस्य चाग्रतश्च स्थितावुभौ

Dahil sa māyā ni Śambhu na nagpalito sa kanila, hindi nila matukoy ang dapat gawin at ang di-dapat gawin. Kapwa sila nanatiling malapit sa Kaniya—ang isa sa likuran, ang isa sa tagiliran, at wari’y nasa harapan din—na para bang hindi makalayo.

Verse 43

प्रणिपत्य किमात्मेदमित्यचिंतयतां तदा

Pagkaraang yumukod at magpatirapa, sa sandaling iyon ay nagmuni-muni sila: “Ano nga ba ang Sarili (Ātman) na ito?”

Verse 89

वारिशय्यागतो विष्णुः सुष्वापानाकुलः सुखम् । ५

Pagdating ni Viṣṇu sa kanyang higaan sa tubig, siya’y natulog nang masaya, walang anumang gumagambala.

Verse 90

श्रांतोत्यंतमदृष्ट्वांतं पापताधः पितामहः । ५

Lubhang napagod, ang Lolo Brahmā—hindi makita ang wakas ng katotohanang iyon at nasasaksihan ang pagbulusok sa kasalanan—ay nabagabag nang malalim.