
Sa Adhyaya 16, itinuro ni Upamanyu ang unang pagpapabanal na gawain na tinatawag na samayāhvaya-saṃskāra, na isasagawa sa mapalad na araw sa malinis at walang kapintasan na lugar. Sumunod ang pagsusuri sa pook (bhūmi-parīkṣā) sa pamamagitan ng mga palatandaang pandama at katangian gaya ng amoy, kulay, at lasa; pagkatapos ay itatayo ang maṇḍapa ayon sa pamantayan ng śilpi-śāstra. Itinatag ang vedi at inayos ang maraming kuṇḍa ayon sa walong direksiyon, na may natatanging pagkakasunod patungo sa Īśāna (hilagang-silangan); maaari ring maglagay ng pangunahing kuṇḍa sa gawing kanluran at pagandahin ang gitnang ayos. Pinalalamutian ang vedi ng mga bubong-lilim, watawat, at garland, at iginuguhit sa gitna ang mapalad na maṇḍala gamit ang may kulay na pulbos—mamahaling pulbos na ginto/pula para sa may kaya, at abot-kayang kapalit tulad ng sindūra, pulbos ng bigas/śālī o nivāra para sa dukha, na nagpapakita ng antas na pag-abot sa ritwal. Itinakda ng teksto ang sukat ng lotus-maṇḍala (isang o dalawang dangkal), ang laki ng karṇikā, kesarāṇi at mga talulot, at ang natatanging paglalagay at pag-aayos lalo na sa sektor ng Īśāna. Sa huli, ikinakalat ang mga butil, linga, bulaklak at damong kuśa, at inihahanda ang Śiva-kumbha na may wastong mga tanda, hudyat ng paglipat mula sa paghahanda ng espasyo tungo sa banal na pag-anyaya at mga susunod na rito.
Verse 1
उपमन्युरुवाच । पुण्ये ऽहनि शुचौ देशे बहुदोषविवर्जिते । देशिकः प्रथमं कुर्यात्संस्कारं समयाह्वयम्
Sinabi ni Upamanyu: Sa isang mapalad na araw, sa isang dalisay na pook na malaya sa maraming kapintasan, ang gurong espirituwal (deśika) ay dapat munang magsagawa ng ritwal ng pagpapabanal na tinatawag na “samaya-āhvaya,” ang pag-anyaya sa banal na panata, upang maitatag ang alagad sa wastong tuntunin at tamang pagtuon para sa pagsamba kay Śiva.
Verse 2
परीक्ष्य भूमिं विधिवद्गंधवर्णरसादिभिः । शिल्पिशास्त्रोक्तमार्गेण मण्डपं तत्र कल्पयेत्
Matapos siyasatin ang lupa sa wastong paraan—sa pamamagitan ng amoy, kulay, lasa, at iba pang palatandaan—dapat itayo roon ang isang maṇḍapa ayon sa pamamaraang itinakda sa mga śāstra ng mga arkitekto.
Verse 3
कृत्वा वेदिं च तन्मध्ये कुण्डानि परिकल्पयेत् । अष्टदिक्षु तथा दिक्षु तत्रैशान्यां पुनः क्रमात्
Pagkagawa ng vedī (altar), ay ayusin ang mga kuṇḍa (hukay ng apoy) sa gitna nito—ilatag ayon sa walong direksiyon; at saka, sa wastong pagkakasunod, magsimulang muli mula sa direksiyong Īśāna (hilagang-silangan).
Verse 4
प्रधानकुंडं कुर्वीत यद्वा पश्चिमभागतः । प्रधानमेकमेवाथ कृत्वा शोभां प्रकल्पयेत्
Hayaang itayo ng sumasamba ang pangunahing kuṇḍa (hukay ng apoy), o ilagay ito sa gawing kanluran. Pagkaraang gumawa ng iisang pangunahing altar, ayusin niya ang nararapat na ganda at mapalad na palamuti para sa ritwal.
Verse 5
वितानध्वजमालाभिर्विविधाभिरनेकशः । वेदिमध्ये ततः कुर्यान्मंडलं शुभलक्षणम्
Pagkaraan, palamutian ang pook sa maraming paraan ng mga tolda, watawat, at mga kuwintas ng bulaklak; at sa pinakagitna ng altar ay ihanda ang isang maṇḍala na may mga mapalad na tanda.
Verse 6
रक्तहेमादिभिश्चूर्णैरीश्वरावाहनोचितम् । सिंदूरशालिनीवारचूर्णैरेवाथ निर्धनः
Sa pag-aanyaya kay Īśvara (Śiva) sa pagsamba, ang mga pulbos na mula sa pulang sangkap, ginto, at iba pa ay itinuturing na angkop. Ngunit ang dukha ay maaari ring magsagawa ng gayong pag-aanyaya gamit lamang ang pulbos na sindūr, bigas, at asukal.
Verse 7
एकहस्तं द्विहस्तं वा सितं वा रक्तमेव वा । एकहस्तस्य पद्मस्य कर्णिकाष्टांगुला मता
“(Ang lotos na gagamitin) ay maaaring isang dangkal o dalawang dangkal; maaari itong puti o pula. Para sa lotos na isang dangkal, ang gitnang ubod (karṇikā) ay itinuturing na may sukat na walong lapad ng daliri.”
Verse 8
केसराणि तदर्धानि शेषं चाष्टदलादिकम् । द्विहस्तस्य तु पद्मस्य द्विगुणं कर्णिकादिकम्
Ang mga hibla (kesara) ay gawin sa kalahati ng sukat na iyon, at ang natitira—mula sa walong talulot at iba pa—ay ayusin nang naaayon. Para sa lotos na dalawang dangkal, ang ubod at iba pang panloob na bahagi ay gawing doble ang sukat.
Verse 9
कृत्वा शोभोपशोभाढ्यमैशान्यां तस्य कल्पयेत् । एकहस्तं तदर्धं वा पुनर्वेद्यः तु मंडलम्
Pagkatapos ihanda, ayusin sa hilagang‑silangan (Īśāna) na bahagi ang isang pook na sagana sa ganda at mapalad na palamuti. Pagkaraan, sa dambana muli, iguhit ang isang maṇḍala na may sukat na isang hasta—o kalahati nito.
Verse 10
व्रीहितंदुलसिद्धार्थतिलपुष्पकुशास्तृते । तत्र लक्षणसंयुक्तं शिवकुंभं प्रसाधयेत्
Sa latag na binudburan ng bigas at mga butil, buto ng mustasa, linga, mga bulaklak, at damong kuśa, doon ay nararapat na ayusin at pagandahin nang wasto ang Śiva-kumbha, ang banal na banga ng tubig para kay Śiva, na may mga itinakdang mapalad na tanda.
Verse 11
सौवर्णं राजतं वापि ताम्रजं मृन्मयं तु वा । गन्धपुष्पाक्षताकीर्णं कुशदूर्वांकुराचितम्
Maging ginto, pilak, tanso, o kahit luwad ang pagkakagawa nito—budburan ito ng pabango, mga bulaklak, at bigas na buo (akṣata), at pagandahin ng damong kuśa at sariwang usbong ng dūrvā; sa gayon ito’y nagiging karapat-dapat sa pagsamba kay Śiva.
Verse 12
सितसूत्रावृतं कंठे नववस्त्रयुगावृतम् । शुद्धाम्बुपूर्णमुत्कूर्चं सद्रव्यं सपिधानकम्
Sa leeg nito ay itali ang puting sinulid at balutin ng pares ng bagong tela; lagyan ng kumpol sa tuktok, punuin ng dalisay na tubig, ilagay ang nararapat na mga sangkap, at bigyan ng takip.
Verse 13
भृङ्गारं वर्धनीं चापि शंखं च चक्रमेव वा । विना सूत्रादिकं सर्वं पद्मपत्रमथापि वा
Maging sisidlang tubig (bṛṅgāra), banga ng pagwiwisik (vardhanī), kabibe (śaṅkha), o maging diskong cakra—anumang gayong bagay—kapag wala ang banal na sinulid at mga kaugnay na kasangkapang nagpapabanal, ang lahat ay nagiging walang bisa sa ritwal; gayundin kahit ang dahon ng lotus na inihahandog.
Verse 14
तस्यासनारविंदस्य कल्पयेदुत्तरे दले । अग्रतश्चंदनांभोभिरस्त्रराजस्य वर्धनीम्
Sa hilagang talulot ng luklukang-loto, ayusin ang itinakdang paglalagay. At sa harapan, gamit ang tubig na may halimuyak ng sandal, ihanda ang “vardhanī”—ang sisidlang pang-ritwal para sa Astrapati, Panginoon ng mga sandata (ang banal na kapangyarihang namumuno sa mantra at mga kasangkapan).
Verse 15
मण्डलस्य ततः प्राच्यां मंत्रकुंभे च पूर्ववत् । कृत्वा विधिवदीशस्य महापूजां समाचरेत्
Pagkatapos, sa silangang panig ng ritwal na maṇḍala, at gayundin sa kumbha na binasbasan ng mantra gaya ng dati, isagawa ayon sa wastong tuntunin ang dakilang pagsamba (mahāpūjā) kay Īśa, ang Panginoon.
Verse 16
अथार्णवस्य तीरे वा नद्यां गोष्ठे ऽपि वा गिरौ । देवागरे गृहे वापि देशे ऽन्यस्मिन्मनोहरे
Pagkatapos, maging sa dalampasigan ng karagatan, sa pampang ng ilog, sa kulungan ng baka, sa bundok, sa templo, sa sariling tahanan, o sa alinmang kaaya-ayang pook—doon, na may matatag na isip, isagawa ang pagsamba at pagninilay kay Śiva, ang Pati na nagbibigay ng paglaya mula sa pagkagapos.
Verse 17
कृत्वा पूर्वोदितं सर्वं विना वा मंडपादिकम् । मंडलं पूर्ववत्कृत्वा स्थंडिलं च विभावसोः
Matapos maisagawa ang lahat ng naunang itinuro—maaari ring laktawan ang maṇḍapa at mga kaugnay na estruktura—gawin ang maṇḍala gaya ng dati, at ayusin din ang sthaṇḍila, ang binasbasang lupa para kay Vibhāvas (ang banal na apoy).
Verse 18
प्रविश्य पूजाभवनं प्रहृष्टवदनो गुरुः । सर्वमंगलसंयुक्तः समाचरितनैत्यकः
Pagpasok sa bulwagan ng pagsamba, ang Guru—ang mukha’y nagniningning sa galak—puspos ng lahat ng mapalad na tanda, ay nagsimulang gampanan ang mga araw-araw na ritwal na nararapat isagawa.
Verse 19
महापूजां महेशस्य कृत्वा मण्डलमध्यतः । शिवकुंभे तथा भूयः शिवमावाह्य पूजयेत्
Pagkatapos isagawa ang dakilang pagsamba kay Maheśa sa gitna ng itinalagang maṇḍala, muli pang anyayahan si Śiva sa Śiva-kumbha (banga ng pagtatalaga) at sambahin Siya roon din.
Verse 20
पश्चिमाभिमुखं ध्यात्वा यज्ञरक्षकमीश्वरम् । अर्चयेदस्त्रवर्धन्यामस्त्रमीशस्य दक्षिणे
Pagmumuni-munihan ang Panginoon na nakaharap sa kanluran—ang Tagapangalaga ng yajña—at sambahin, sa kanang panig ng Panginoon, ang banal na sandata sa anyong ‘astra-vardhinī’, ang anyong nagpapalakas sa sandata.
Verse 21
मन्त्रकुम्भे च विन्यस्य मन्त्रं मन्त्रविशारदः । कृत्वा मुद्रादिकं सर्वं मन्त्रयागं समाचरेत्
Ang dalubhasa sa mantra ay dapat ilagak ang mantra sa kumbha ng mantra; at matapos ganapin ang lahat ng mudrā at kaugnay na ritwal, isagawa niya nang wasto ang mantra-yajña, ang handog-pagsamba na binubuo ng mga mantra.
Verse 22
ततश्शिवानले होमं कुर्याद्देशिकसत्तमः । प्रधानकुण्डे परितो जुहुयुश्चापरे द्विजाः
Pagkaraan nito, ang pinakadakilang guro (deśika) ay magsagawa ng homa sa Apoy ni Śiva; at ang iba pang mga dvija, na nakapuwesto sa paligid ng pangunahing kundā, ay maghandog din ng mga alay sa apoy.
Verse 23
आचार्यात्पादमर्धं वा होमस्तेषां विधीयते । प्रधानकुण्ड एवाथ जुहुयाद्देशिकोत्तमः
Para sa mga ritwal na iyon, ang homa nila ay itinakda na isang-kapat—o sa sukdulan ay kalahati—ng ginagawa para sa ācārya. Pagkaraan, sa pangunahing kundā lamang, ang dakilang deśika ang maghahandog ng mga alay.
Verse 24
स्वाध्यायमपरे कुर्युः स्तोत्रं मंगलवाचनम् । जपं च विधिवच्चान्ये शिवभक्तिपरायणाः
May ilang deboto, na lubos na nakatuon sa Śiva-bhakti, ang nagsasagawa ng svādhyāya (sariling pag-aaral ng banal na aral). Ang iba naman ay bumibigkas ng mga stotra (himno) at mga salitang mangala (mapagpalang pagbabasbas). At ang iba pa ay nagsasagawa ng japa ayon sa wastong paraang iniutos ng kasulatan.
Verse 25
नृत्यं गीतं च वाद्यं च मंगलान्यपराणि च । पूजनं च सदस्यानां कृत्वा सम्यग्विधानतः
Matapos maisagawa nang wasto ayon sa tuntunin ang sayaw, awit, tugtugin ng mga instrumento, iba pang mapalad na gawain, at ang paggalang-pagsamba sa mga nagtipong kalahok, ang ritwal ay dapat magpatuloy nang maayos at may kaayusan.
Verse 26
पुण्याहं कारयित्वाथ पुनः संपूज्य शंकरम् । प्रार्थयेद्देशिको देवं शिष्यानुग्रहकाम्यया
Pagkaraan, matapos ipagawa ang mapalad na ritwal (puṇyāha) at muling sambahin si Śaṅkara, ang guro ay dapat manalangin sa Panginoon, na nagnanais ng Kanyang biyaya para sa kapakinabangan ng mga alagad.
Verse 27
प्रसीद देवदेवेश देहमाविश्य मामकम् । विमोचयैनं विश्वेश घृणया च घृणानिधे
Maging mapagpala Ka, O Panginoon ng mga diyos. Pumasok Ka sa aking katawan. O Panginoon ng sansinukob, dahil sa habag—O bukal ng awa—palayain Mo ang isang ito mula sa gapos at pagdurusa.
Verse 28
अथ चैवं करोमीति लब्धानुज्ञस्तु देशिकः । आनीयोपोषितं शिष्यं हविष्याशिनमेव वा
Pagkatapos, ang deśika, matapos makamtan ang pahintulot at magpasiyang, “Gagawin ko ito,” ay dapat iharap ang alagad na pinanatili sa pag-aayuno at pagtalima, o kahit yaong nabubuhay man lamang sa havis, ang pinabanal na pagkaing handog.
Verse 29
एकाशनं वा विरतं स्नातं प्रातःकृतक्रियम् । जपंतं प्रणवं देवं ध्यायंतं कृतमंगलम्
Dapat siyang maging taong minsan lamang kumakain—o mapagpigil; nakapaligo at natapos ang mga gawain sa umaga; nagja-japa ng Praṇava (Oṁ), nagmumuni sa Panginoon (Śiva), at nananatiling nakatatag sa kabanalan at mabuting palad sa pamamagitan ng mga ritwal na nagpapabanal.
Verse 30
द्वारस्य पश्चिमस्याग्रमण्डले दक्षिणस्य वा । दर्भासने समासीनं विधायोदङ्मुखं शिशुम्
Sa harapang looban malapit sa pintuang kanluran—o kaya sa pintuang timog—paupuin ang bata sa upuang gawa sa sagradong damong kuśa, at ayusin siyang nakaharap sa hilaga.
Verse 31
स्वयं प्राग्वदनस्तिष्ठन्नूर्ध्वकायं कृतांजलिम् । संप्रोक्ष्य प्रोक्षणौतोयैर्मूर्धन्यस्त्रेण मुद्रया
Siya mismo ay tumayo nang tuwid na nakaharap sa silangan, na magkadikit ang mga palad sa añjali na may paggalang; saka, gamit ang tubig na inihanda para sa pagwiwisik, linisin ang sarili sa pagwiwisik at, sa pagbuo ng mudrā ng Mūrdhanya-astra-mantra, magbigay ng banal na pag-iingat sa ritwal.
Verse 32
पुष्पक्षेपेण संताड्य बध्नीयाल्लोचनं गुरुः । दुकूलार्धेन वस्त्रेण मंत्रितेन नवेन च
Pagkaraan, sa marahang paghaplos sa pamamagitan ng pagbuhos ng mga bulaklak, dapat itali ng guro ang mga mata ng (alagad) gamit ang kalahating dukūla na tela—bagong tela na binasbasan sa pamamagitan ng mantra.
Verse 33
ततः प्रवेशयेच्छिष्यं गुरुर्द्वारेण मंडलम् । सो ऽपि तेनेरितः शंभोराचरेत्त्रिः प्रदक्षिणम्
Pagkatapos, dapat akayin ng Guru ang alagad papasok sa maṇḍala sa pamamagitan ng pintuan nito. Sa kanyang paggabay, ang alagad ay magsagawa ng pradakṣiṇa nang tatlong ulit sa paligid ni Śambhu, na ang Panginoon ay nasa kanang panig bilang paggalang sa pagsamba.
Verse 34
ततस्सुवर्णसंमिश्रं दत्त्वा पुष्पांजलिं प्रभोः । प्राङ्मुखश्चोदङ्मुखो वा प्रणमेद्दंडवत्क्षितो
Pagkatapos, maghandog sa Panginoon ng isang dakot na bulaklak na hinaluan ng ginto; saka, nakaharap sa silangan o hilaga, magpatirapa nang buong katawan (daṇḍavat) sa lupa.
Verse 35
ततस्संप्रोक्ष्य मूलेन शिरस्यस्त्रेण पूर्ववत् । संताड्य देशिकस्तस्य मोचयेन्नेत्रबंधनम्
Pagkaraan, ang guro, gaya ng dati, ay dapat magwisik (sa alagad) gamit ang Mūla-mantra at ang Śirasyāstra-mantra; at matapos ang ritwal na pagtapik upang alisin ang dumi at hadlang, dapat niyang alisin ang piring sa mga mata ng taong iyon.
Verse 36
स दृष्ट्वा मंडलं भूयः प्रणमेत्साञ्जलिः प्रभुम् । अथासीनं शिवाचार्यो मंडलस्य तु दक्षिणे
Pagkakita niyang muli sa banal na maṇḍala, dapat siyang yumuk at sumamba sa Panginoon na magkasalikop ang mga palad. Pagkaraan, ang Śiva-guro ay dapat umupo sa dakong timog ng maṇḍala.
Verse 37
उपवेश्यात्मनस्सव्ये शिष्यं दर्भासने गुरुः । आराध्य च महादेवं शिवहस्तं प्रविन्यसेत्
Paupuin ng guro ang alagad sa upuang damong darbha sa kaniyang kaliwang panig. Matapos munang sambahin si Mahādeva, dapat niyang ilagay nang wasto ang “Kamay ni Śiva” (Śiva-hasta) sa alagad.
Verse 38
शिवतेजोमयं पाणिं शिवमंत्रमुदीरयेत् । शिवाभिमानसंपन्नो न्यसेच्छिष्यस्य मस्तके
Gawin ng guro na mapuspos ng ningning ni Śiva ang kaniyang kamay at bigkasin ang Śiva-mantra; na puspos ng kamalayang kay Śiva, ilapat niya ang kamay na iyon sa tuktok ng ulo ng alagad.
Verse 39
सर्वांगालंबनं चैव कुर्यात्तेनैव देशिकः । शिष्यो ऽपि प्रणमेद्भूमौ देशिकाकृतमीश्वरम्
Pagkaraan, ang deśika (guro) ay dapat magsagawa ng ritwal ng “ganap na pagsandig ng katawan,” na inilalagay ang alagad sa lubos na paggabay at pag-iingat. Ang alagad naman ay dapat magpatirapa sa lupa at maghandog ng pagpupugay kay Īśvara, na itinatag at inihayag sa pamamagitan ng gawaing pagpapabanal ng guro.
Verse 40
ततश्शिवानले देवं समभ्यर्च्य यथाविधि । हुताहुतित्रयं शिष्यमुपवेश्य यथा पुरा
Pagkaraan, sinamba niya ang Panginoon sa apoy ni Śiva ayon sa itinakdang ritwal, at isinagawa ang tatluhang handog; at gaya ng dati, pinaupo niya ang alagad sa wastong paraan.
Verse 41
दर्भाग्रैः संस्पृशंस्तं च विद्ययात्मानमाविशेत् । नमस्कृत्य महादेवं नाडीसंधानमाचरेत्
Sa paghipo sa upuan o banal na sandigan gamit ang dulo ng damong kuśa, at sa pagpasok sa sarili sa bisa ng kaalamang espirituwal, dapat siyang yumuk kay Mahādeva at saka isagawa ang pagsasanib at pagpapatatag ng mga nāḍī (maseselang daluyan) para sa pagninilay-yoga.
Verse 42
शिवशास्त्रोक्तमार्गेण कृत्वा प्राणस्य निर्गमम् । शिष्यदेहप्रवेशं च स्मृत्वा मंत्रांस्तु तर्पयेत्
Matapos, ayon sa landas na itinuturo sa mga kasulatan ni Śiva, papalabasin ang prāṇa (hininga-buhay), at alalahanin din ang pagpasok nito sa katawan ng alagad, saka dapat niyang bigyang-kasiyahan ang mga mantra sa pamamagitan ng mga handog na ritwal (tarpaṇa).
Verse 43
संतर्पणाय मूलस्य तेनैवाहुतयो दश । देयास्तिस्रस्तथांगानामंगैरेव यथाक्रमम्
Upang pagyamanin at bigyang-kasiyahan ang ugat (mūla) ng mantra o ng Diyos, sampung handog ang dapat ialay gamit ang mismong mantrang iyon. Gayundin, para sa mga sangkap (aṅga), tig-tatlong handog sa bawat isa, gamit ang kani-kaniyang aṅga-mantra ayon sa wastong pagkakasunod.
Verse 44
ततः पूर्णाहुतिं दत्त्वा प्रायश्चित्ताय देशिकः । पुनर्दशाहुतीन्कुर्यान्मूलमंत्रेण मंत्रवित्
Pagkatapos, ang guro (deśika) ay dapat maghandog ng pūrṇāhuti, ang ganap na huling alay, bilang pagsisisi at pagtubos. Pagkaraan, bilang dalubhasa sa mantra, magsagawa siyang muli ng sampung handog gamit ang ugat na mantra.
Verse 45
पुनः संपूज्य देवेशं सम्यगाचम्य देशिकः । हुत्वा चैव यथान्यायं स्वजात्या वैश्यमुद्धरेत्
Pagkaraan, ang guro, matapos muling sambahin nang wasto ang Panginoon ng mga diyos at maisagawa nang tama ang ācāmana, ay dapat maghandog ng alay ayon sa itinakdang tuntunin; sa ritwal na angkop sa sariling antas, dapat niyang iangat ang alagad na Vaiśya, patungo sa pagpapala at kalayaan sa biyaya ni Śiva.
Verse 46
तस्यैवं जनयेत्क्षात्रमुद्धारं च ततः पुनः । कृत्वा तथैव विप्रत्वं जनयेदस्य देशिकः
Sa gayon, ang guro ay dapat munang igawad sa kanya ang katayuang kṣātra at ang ritwal ng pag-angat; at pagkaraan, sa gayon ding itinakdang paraan, matapos maisagawa ang nararapat na pamamaraan, dapat ding ipagkaloob ng guru ang katayuang brāhmaṇa.
Verse 47
राजन्यं चैवमुद्धृत्य कृत्वा विप्रं पुनस्तयोः । रुद्रत्वं जनयेद्विप्रे रुद्रनामैव साधयेत्
Sa gayon, matapos iangat ang Kṣatriya at muling gawin siyang Brāhmaṇa sa asal at disiplina, dapat gisingin ang pagka-Rudra sa loob ng Brāhmaṇa; at ang mismong Pangalan ni Rudra ang siyang tumatapos sa pagkakamit na ito.
Verse 48
प्रोक्षणं ताडनं कृत्वा शिशोस्स्वात्मानमात्मनि । शिवात्मकमनुस्मृत्य स्फुरंतं विस्फुलिंगवत्
Matapos isagawa ang pagwiwisik ng banal na tubig at ang marahang pagtapik na ritwal, dapat ilagak ang sariling-ako ng bata sa loob ng Sarili ng nagsasagawa; at sa pag-alaala na ang Sariling iyon ay may kalikasan ni Śiva, pagnilayan itong kumikislap at pumipintig—gaya ng tilamsik ng baga na lumulukso.
Verse 49
नाड्या यथोक्तया वायुं रेचयेन्मंत्रतो गुरुः । निर्गम्य प्रविशेन्नाड्या शिष्यस्य हृदयं तथा
Pagkaraan, ang Guru, sa pamamagitan ng mantra, ay dapat magpalabas ng prāṇa-vāyu sa nāḍī ayon sa itinuro. At pagkalabas, sa gayon ding nāḍī ay pumasok siya at tumungo sa puso ng alagad.
Verse 50
प्रविश्य तस्य चैतन्यं नीलबिन्दुनिभं स्मरन् । स्वतेजसापास्तमलं ज्वलंतमनुचिंतयेत्
Pumasok sa Kamalayang iyon at alalahanin ito na tila isang bughaw na tuldok (bindu); dapat itong pagnilayan nang walang patid bilang nagliliyab—ang mga dungis ay napapawi ng likás nitong sariling liwanag.
Verse 51
तमादाय तया नाड्या मंत्री संहारमुद्रया । न पूरकेण निवेश्यैनमेकीभावार्थमात्मनः
Pagkatapos, iahon ito sa pamamagitan ng nāḍī na iyon; ang dalubhasa sa mantra, sa pamamagitan ng saṃhāra mudrā (pag-urong/pagtipon), ay dapat ilagak ito sa loob—hindi sa pamamagitan ng pūraka (paglanghap)—kundi upang mapag-isa ito sa Sarili.
Verse 52
कुंभकेन तथा नाड्या रेचकेन यथा पुरा । तस्मादादाय शिष्यस्य हृदये तन्निवेशयेत्
Gaya ng dati—sa kumbhaka (pagpigil ng hininga), sa paggabay dito sa nāḍī, at sa recaka (pagbuga)—pagkahugot nito nang gayon, dapat ipanatili ng guro ang kapangyarihang iyon sa puso ng alagad.
Verse 53
तमालभ्य शिवाल्लब्धं तस्मै दत्त्वोपवीतकम् । हुत्वाहुतित्रयं पश्चाद्दद्यात्पूर्णाहुतिं ततः
Taglay ang upavīta (banal na sinulid) na natamo mula kay Panginoong Śiva, dapat siyang bigkisan nito. Pagkaraan, matapos maghandog ng tatlong āhuti sa apoy, saka ihain ang pūrṇāhuti, ang ganap na pangwakas na handog.
Verse 54
देवस्य दक्षिणे शिष्यमुपवेश्यवरासने । कुशपुष्पपरिस्तीर्णे बद्धांजलिरुदङ्मुखम्
Pagkaraan, pinaupo niya ang alagad sa isang marangal na upuan sa gawing kanan ng Panginoon, na nilatagan ng damong kuśa at mga bulaklak; at pinaupo niya ito na nakaharap sa hilaga, na magkadikit ang mga palad sa pagpupugay.
Verse 55
स्वस्तिकासनमारूढं विधाय प्राङ्मुखः स्वयम् । वरासनस्थितो मंत्रैर्महामंगलनिःस्वनैः
Nakaharap sa silangan, siya mismo ang nag-ayos ng upo sa svastikāsana, at saka umupo sa marangal na luklukan, habang ang mga mantra ay inuusal na may malakas na alingawngaw ng dakilang pagpapala.
Verse 56
समादाय घटं पूर्णं पूर्णमेव प्रसादितम् । ध्यायमानः शिवं शिष्यमाभिषिंचेत देशिकः
Kunin ang banga ng tubig na punô at ganap na naitalaga; ang guro, habang nagmumuni sa Panginoong Śiva, ay dapat magsagawa ng abhiṣeka—ang banal na pagbuhos (inisiyasyon)—para sa alagad.
Verse 57
अथापनुद्य स्नानांबु परिधाय सितांबरम् । आचान्तोलंकृतश्शिष्यः प्रांजलिर्मंडपं व्रजेत्
Pagkaraan, punasan ang tubig matapos maligo at magsuot ng malinis na puting kasuotan; ang alagad, matapos gawin ang ācamana at mag-ayos nang nararapat, ay dapat magtungo sa maṇḍapa na nakatiklop ang mga kamay.
Verse 58
उपवेश्य यथापूर्वं तं गुरुर्दर्भविष्टरे । संपूज्य मंडलं देवं करन्यासं समाचरेत्
Matapos paupuin siya gaya ng dati, ang Guru sa upuang gawa sa damong darbha ay dapat sumamba nang wasto sa banal na maṇḍala ng Diyos, at saka isagawa ang kara-nyāsa—ang paglalagay ng kapangyarihan ng mantra sa mga kamay—upang ang pagsamba kay Śiva ay maganap sa tamang paraan at may banal na kamalayan.
Verse 59
ततस्तु भस्मना देवं ध्यायन्मनसि देशिकः । समालभेत पाणिभ्यां शिशुं शिवमुदीरयेत्
Pagkaraan, ang guro (deśika), na nagmumuni sa Panginoon sa puso habang ginagamit ang banal na abo (bhasma), ay marahang hahaplos sa sanggol gamit ang dalawang kamay at bibigkasin ang pangalang “Śiva”.
Verse 60
अथ तस्य शिवाचार्यो दहनप्लावनादिकम् । सकलीकरणं कृत्वा मातृकान्यासवर्त्मना
Pagkaraan, ang kaniyang gurong Śaiva, ayon sa landas ng mātṛkā-nyāsa (paglalagay ng mga titik na Mātr̥kā), ay nagsagawa ng mga ritwal gaya ng paglilinis sa pamamagitan ng apoy at pagwiwisik, at tinapos ang sakalīkaraṇa—ang ganap na pagsasama sa pagpapabanal ng pagsamba.
Verse 61
ततः शिवासनं ध्यात्वा शिष्यमूर्ध्नि देशिकः । तत्रावाह्य यथान्यायमर्चयेन्मनसा शिवम्
Pagkatapos, ang guro ay magnilay sa luklukan ni Śiva at (sa isip) ilagay ito sa tuktok ng ulo ng alagad; saka, ayon sa wastong ritwal, anyayahan si Śiva na manahan doon at sambahin ang Panginoong Śiva sa pamamagitan ng isip.
Verse 62
प्रार्थयेत्प्रांजलिर्देवं नित्यमत्र स्थितो भव । इति विज्ञाप्य तं शंभोस्तेजसा भासुरं स्मरेत्
Na may magkadikit na palad, manalangin sa Diyos: “Manahan Ka rito magpakailanman.” Pagkasamo nang gayon, magnilay kay Śambhu na nagniningning sa banal na kaningningan.
Verse 63
संपूज्याथ शिवं शैवीमाज्ञां प्राप्य शिवात्मिकाम् । कर्णे शिष्यस्य शनकैश्शिवमन्त्रमुदीरयेत्
Pagkatapos, matapos sambahin si Śiva nang wasto at tanggapin ang utos na Śaiva na ang diwa ay si Śiva mismo, marahang bigkasin ang mantra ni Śiva sa tainga ng alagad.
Verse 64
स तु बद्धांजलिः श्रुत्वा मन्त्रं तद्गतमानसः । शनैस्तं व्याहरेच्छिष्यशिवाचार्यस्य शासनात्
Pagkarinig sa mantra, ang alagad—magkapatong ang mga palad sa paggalang at ang isip ay nakalubog sa mismong mantra—ay dapat itong bigkasin nang marahan at tuluy-tuloy, ayon sa utos ng gurong Śiva (Śivācārya).
Verse 65
ततः शाक्तं च संदिश्य मन्त्रं मन्त्रविचक्षणः । उच्चारयित्वा च सुखं तस्मै मंगलमादिशेत्
Pagkatapos, ang dalubhasa sa agham ng mga mantra ay dapat magturo ng mantra na Shakta; at pagkatapos itong bigkasin nang mahinahon, dapat siyang magbigay ng mga pagpapala ng kabutihan sa kanya.
Verse 66
ततस्समासान्मन्त्रार्थं वाच्यवाचकयोगतः । समदिश्येश्वरं रूपं योगमासनमादिशेत्
Pagkatapos, matapos ipaliwanag nang maikli ang kahulugan ng mantra sa pamamagitan ng ugnayan ng ipinapahayag at ng nagpapahayag, dapat ipakita ang anyo ng Panginoon at itakda ang ayos ng yoga para sa meditasyon.
Verse 67
अथ गुर्वाज्ञया शिष्यः शिवाग्निगुरुसन्निधौ । भक्त्यैवमभिसंधाय दीक्षावाक्यमुदीरयेत्
Pagkatapos, sa utos ng Guru, ang alagad na nakatayo sa harap ni Shiva, ng sagradong apoy, at ng guro, matapos bumuo ng intensyon nang may debosyon, ay dapat taimtim na bigkasin ang mga salita ng inisasyon (diksha).
Verse 68
वरं प्राणपरित्यागश्छेदनं शिरसो ऽपि वा । न त्वनभ्यर्च्य भुंजीय भगवन्तं त्रिलोचनम्
Mas mabuti pang isuko ang buhay o putulin ang sariling ulo kaysa kumain nang hindi muna sumasamba sa Banal na Panginoong may Tatlong Mata (Shiva).
Verse 69
स एव दद्यान्नियतो यावन्मोहविपर्ययः । तावदाराधयेद्देवं तन्निष्ठस्तत्परायणः
Siya lamang ang dapat magpatuloy sa itinakdang pagtalima, hangga’t nananatili ang pagbaluktot ng pag-unawa na isinilang ng pagkalito (moha). Hanggang ito’y mapawi, sambahin niya ang Panginoong iyon—matatag na nakaugat sa Kanya at lubos na umaasa sa Kanya bilang sukdulang kanlungan.
Verse 70
ततः स समयो नाम भविष्यति शिवाश्रमे । लब्धाधिकारो गुर्वाज्ञापालकस्तद्वशो भवेत्
Pagkaraan nito, sa ashram ni Śiva ay lilitaw ang panahong tinatawag na “Samaya.” Matapos makamtan ang nararapat na kapangyarihan, siya’y magiging masunuring tagapagpatupad ng utos ng Guru, nananatili sa ilalim ng disiplina nito.
Verse 71
अतः परं न्यस्तकरो भस्मादाय स्वहस्ततः । दद्याच्छिष्याय मूलेन रुद्राक्षं चाभिमंत्रितम्
Pagkaraan nito, matapos mapayapa ang sarili at mailagay nang wasto ang mga kamay, dapat niyang kunin sa sariling kamay ang banal na abo (bhasma) at, sa pamamagitan ng mūla-mantra, ibigay sa alagad ang Rudrākṣa na nabasbasan na ng mantra.
Verse 72
प्रतिमा वापि देवस्य गूढदेहमथापि वा । पूजाहोमजपध्यानसाधनानि च संभवे
Maging ito man ay pratimā (larawang sinasamba) ng Panginoon, o maging ang Kanyang banayad at nakatagong pag-iral, O Śambhu—ang pagsamba, homa (handog sa apoy), japa (pag-uulit ng mantra), at dhyāna (pagmumuni) ay pawang mga wastong paraan ng espirituwal na pagtatamo.
Verse 73
सोपि शिष्यः शिवाचार्याल्लब्धानि बहुमानतः । आददीताज्ञया तस्य देशिकस्य न चान्यथा
Ang alagad na iyon din, na tumanggap (ng mga banal na bagay/aral) mula sa Śiva-ācārya nang may dakilang paggalang, ay dapat tumanggap lamang ayon sa utos ng gurong tagapagturo (deśika) na iyon—at hindi sa iba pang paraan.
Verse 74
आचार्यादाप्तमखिलं शिरस्याधाय भक्तितः । रक्षयेत्पूजयेच्छंभुं मठे वा गृह एववा
Matapos tanggapin ang lahat mula sa ācārya, ilagay ito sa ulunan nang may debosyon. At pangalagaan at sambahin si Panginoong Śambhu—maging sa maṭha (monasteryo) o sa sariling tahanan.
Verse 75
अतः परं शिवाचारमादिशेदस्य देशिकः । भक्तिश्रद्धानुसारेण प्रज्ञायाश्चानुसारतः
Pagkaraan, ang guro (deśika) ay dapat magturo sa kanya ng Śivācāra—ang mga pagtalima at disiplina ni Śiva—ayon sa kanyang debosyon at pananampalataya, at ayon din sa sukat ng kanyang pag-unawa.
Verse 76
यदुक्तं यत्समाज्ञातं यच्चैवान्यत्प्रकीर्तितम् । शिवाचार्येण समये तत्सर्वं शिरसा वहेत्
Anumang sinabi, anumang itinakda nang wasto, at anumang iba pang ipinahayag—sa tamang panahon, dapat dalhin ang lahat ng iyon sa ulo bilang utos ng Śivācārya, ang guro ni Śiva.
Verse 77
शिवागमस्य ग्रहणं वाचनं श्रवणं तथा । देशिकदेशतः कुर्यान्न स्वेच्छातो न चान्यतः
Ang pagtanggap, pagbigkas, at pakikinig sa Śiva-Āgama ay dapat gawin sa wastong paraan mula sa awtorisadong guro (deśika), sa tamang lugar at linya ng pagmamana—hindi ayon sa sariling kapritso, ni mula sa kung saan-saan lamang.
Verse 78
इति संक्षेपतः प्रोक्तः संस्कारः समयाह्वयः । साक्षाच्छिवपुरप्राप्तौ नृणां परमसाधनम्
Kaya nga, sa maikling sabi, naipaliwanag ang banal na pagsasagawa ng pagpapabanal na tinatawag na “Samaya.” Para sa tao, ito ang pinakamataas na paraan upang tuwirang marating ang Śivapura—ang tahanan ni Panginoong Śiva.
Upamanyu introduces the samayāhvaya-saṃskāra, an initial consecratory rite performed by the deśika in an auspicious, pure, and defect-free place.
Īśāna is a Śaiva-privileged direction associated with Śiva’s sovereignty and auspicious emergence; placing/ornamenting key elements there encodes directional theology into the ritual space.
Śiva’s presence is mediated through structured loci: the pradhāna-kuṇḍa (central fire locus), the lotus-maṇḍala (diagrammatic body of invocation), and the Śiva-kumbha (vessel of consecratory embodiment).