श्रद्धामाहात्म्यं तथा देवीप्रश्नः (The Greatness of Śraddhā and Devī’s Question to Śiva)

Verse 1

कृष्ण उवाच । भगवन्सर्वयोगींद्र गणेश्वर मुनीश्वर । षडाननसमप्रख्य सर्वज्ञाननिधे गुरो । प्रायस्त्वमवतीर्योर्व्यां पाशविच्छित्तये नृणाम् । महर्षिवपुरास्थाय स्थितो ऽसि परमेश्वर

Wika ni Kṛṣṇa: “O Pinagpala—panginoon ng lahat ng yogin, tagapamahala ng mga gaṇa, kataas-taasang muni! O Guru, sisidlan ng lahat ng kaalaman, nagniningning na gaya ng Anim-ang-Mukha (Ṣaḍānana). Kadalasa’y bumaba Ka sa daigdig upang putulin ang mga tali (pāśa) ng mga tao; sa pag-anyong dakilang ṛṣi, nananatili Ka rito bilang Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon.”

Verse 3

अन्यथा हि जगत्यस्मिन् देवो वा दानवो ऽपि वा । त्वत्तोन्यः परमं भावं को जानीयाच्छिवात्मकम् । तस्मात्तव मुखोद्गीर्णं साक्षादिव पिनाकिनः । शिवज्ञानामृतं पीत्वा न मे तृप्तमभून्मनः

Kung hindi gayon, sa mundong ito—maging diyos man o asura—sino, bukod sa iyo, ang tunay na makaaalam sa kataas-taasang Katotohanang ang mismong diwa ay Śiva? Kaya’t bagaman nainom ko na ang nektar ng kaalaman kay Śiva na lumabas sa iyong bibig—na wari’y tuwirang mula kay Pinākin (Panginoong Śiva, may taglay na busog)—hindi pa rin nasisiyahan ang aking isipan.

Verse 5

साक्षात्सर्वजगत्कर्तुर्भर्तुरंकं समाश्रिता । भगवन्किन्नु पप्रच्छ भर्तारं परमेश्वरी । उपमन्युरुवाच । स्थाने पृष्टं त्वया कृष्ण तद्वक्ष्यामि यथातथम् । भवभक्तस्य युक्तस्य तव कल्याणचेतसः

Sumilong sa mismong kandungan ng kanyang Panginoon—ang tuwirang Lumikha at Tagapagtaguyod ng buong sansinukob—tinatanong ni Parameśvarī (Pārvatī) ang asawa: “O Mapalad na Panginoon, ano ito?” Wika ni Upamanyu: “Tama ang iyong tanong, O Kṛṣṇā. Ipaliwanag ko ito ayon sa tunay na kalagayan, sapagkat ikaw ay deboto ni Bhava (Śiva), may disiplina sa yoga, at nakatuon sa kabutihang-mapalad.”

Verse 7

महीधरवरे दिव्ये मंदरे चारुकंदरे । देव्या सह महादेवो दिव्यो ध्यानगतो ऽभवत् । तदा देव्याः प्रियसखी सुस्मितास्या शुभावती । फुल्लान्यतिमनोज्ञानि पुष्पाणि समुदाहरत्

Sa banal at dakilang bundok—ang Mandara na may magagandang yungib—si Mahādeva, kasama ang Diyosa, ay pumasok sa maningning na kalagayan ng pagninilay. Noon, ang minamahal na kaibigang-babae ng Diyosa—ang mapalad na may banayad na ngiti—ay nagtipon ng mga bulaklak na ganap na namukadkad at lubhang kaakit-akit.

Verse 9

ततः स्वमंकमारोप्य देवीं देववरोरहः । अलंकृत्य च तैः पुष्पैरास्ते हृष्टतरः स्वयम् । अथांतःपुरचारिण्यो देव्यो दिव्यविभूषणाः । अंतरंगा गणेन्द्राश्च सर्वलोकमहेश्वरीम्

Pagkaraan, ang Kataas-taasang Panginoon, ang pinakamainam sa mga diyos, ay iniluklok ang Diyosa sa sarili niyang kandungan. Pinalamutian niya siya ng mga bulaklak na iyon at siya mismo’y naupo roon na lalo pang nagagalak. Pagdaka, ang mga diyosang naglilibot sa loob ng palasyo, na may makalangit na alahas, at ang mga malalapit na pinuno ng mga Gaṇa ay lumapit upang maglingkod sa Reyna ng lahat ng daigdig.

Verse 11

भर्तारं परिपूर्णं च सर्वलोकमहेश्वरम् । चामरासक्तहस्ताश्च देवीं देवं सिषेविरे । ततः प्रियाः कथा वृत्ता विनोदाय महेशयोः । त्राणाय च नृणां लोके ये शिवं शरणं गताः

Habang ang kanilang mga kamay ay abala sa pagpaypay ng chāmara (pamaypay na buntot-yak), pinaglingkuran nila ang Diyosa at ang Diyos—ang ganap na Panginoon, ang Dakilang Tagapamahala ng lahat ng daigdig. Pagkaraan, isang minamahal na salaysay ang umusbong upang aliwin si Maheśa at ang kanyang Kabiyak, at upang maging sanggalang ng mga tao sa mundo—yaong mga kumupkop kay Śiva bilang kanlungan.

Verse 13

तदावसरमालोक्य सर्वलोकमहेश्वरी । भर्तारं परिपप्रच्छ सर्वलोकमहेश्वरम् । देव्युवाच । केन वश्यो महादेवो मर्त्यानां मंदचेतसाम् । आत्मतत्त्वाद्यशक्तानामात्मनामकृतात्मनाम्

Nang makita niyang ang sandaling iyon ay angkop, ang Diyosa—ang Kataas-taasang Ginang ng lahat ng daigdig—ay nagtanong sa kanyang Panginoon, ang Dakilang Panginoon ng lahat ng daigdig. Wika ng Diyosa: “Sa anong paraan nagiging mahabagin at tumutugon si Mahādeva sa mga mortal na mapurol ang pag-unawa—yaong walang kakayahan sa katotohanan ng Sarili (Ātman) at sa mga dakilang tattva, at ang kalooban ay hindi pa nahuhubog?”

Verse 15

ईश्वर उवाच । न कर्मणा न तपसा न जपैर्नासनादिभिः । न ज्ञानेन न चान्येन वश्यो ऽहं श्रद्धया विना । श्रद्धा मय्यस्ति चेत्पुंसां येन केनापि हेतुना । वश्यः स्पृश्यश्च दृश्यश्च पूज्यस्संभाष्य एव च

Sinabi ng Panginoon: “Hindi sa pamamagitan ng ritwal na aksyon, hindi sa pagpapakasakit, hindi sa pag-uulit ng mantra, o sa mga postura at katulad nito; hindi sa pamamagitan ng kaalaman lamang, o sa anumang bagay—ako ay makakamtan nang walang pananampalataya. Ngunit kung ang mga tao ay may pananampalataya sa Akin, sa anumang dahilan, kung gayon ako ay magiging malapit sa kanila—maaaring lapitan, hawakan, makita, sambahin, at maging makausap.”

Verse 17

साध्या तस्मान्मयि शद्धा मां वशीकर्तुमिच्छता । श्रद्धा हेतुस्स्वधर्मस्य रक्षणं वर्णिनामिह । स्ववर्णाश्रमधर्मेण वर्तते यस्तु मानवः । तस्यैव भवति श्रद्धा मयि नान्यस्य कस्यचित्

Samakatuwid, ang nagnanais na mapanalunan Ako ay dapat maglinang ng pananampalataya sa Akin. Ang pananampalataya ang sanhi ng pagprotekta sa sariling dharma para sa mga tao ng mga varna sa mundong ito. Ngunit ang tao na namumuhay alinsunod sa mga tungkulin ng kanilang sariling varna at ashrama—sa taong iyon lamang sumisibol ang pananampalataya sa Akin, at sa wala nang iba.

Verse 19

आम्नायसिद्धमखिलं धर्ममाश्रमिणामिह । ब्रह्मणा कथितं पूर्वं ममैवाज्ञापुरस्सरम् । स तु पैतामहो धर्मो बहुवित्तक्रियान्वितः । नात्यन्त फलभूयिष्ठः क्लेशाया ससमन्वितः

Ang lahat ng dharma para sa mga namumuhay sa apat na āśrama, na itinatag sa tradisyong Veda, ay itinuro noon ni Brahmā bilang pagsunod sa Aking (Śiva) sariling utos. Ngunit ang sinaunang dharmang iyon, na nakatali sa maraming ritwal at malaking paggugol, ay hindi nagbubunga ng lubhang dakilang bunga; sa halip, kalakip nito ang pagod at pagdurusa.

Verse 20

तेन धर्मेण महतां श्रद्धां प्राप्य सुदुर्ल्लभाम् । वर्णिनो ये प्रपद्यंते मामनन्यसमाश्रयाः । तेषां सुखेन मार्गेण धर्मकामार्थमुक्तयः

Sa pamamagitan ng dakilang dharmang iyon, matapos makamtan ang bihirang pananampalataya ng mga dakilang tao, ang mga disiplinadong naghahanap na sumusuko sa Akin (Śiva) lamang—na walang ibang kanlungan—ay nakakamit sa magaan na landas ang dharma, kāma, artha, at sa huli ang mokṣa, ang paglaya.

Verse 22

वर्णाश्रमसमाचारो मया भूयः प्रकल्पितः । तस्मिन्भक्तिमतामेव मदीयानां तु वर्णिनाम् । अधिकारो न चान्येषामित्याज्ञा नैष्ठिकी मम

“Ang wastong asal at gawi ng mga varṇa at āśrama ay itinakda Ko (Śiva) nang paulit-ulit. Sa disiplinang iyon, tanging ang Aking mga deboto sa hanay ng mga varṇa ang may karapatang tumanggap ng ganap na bungang espirituwal; ang iba ay wala. Ito ang Aking matatag at di-nagbabagong utos.”

Verse 24

तदाज्ञप्तेन मार्गेण वर्णिनो मदुपाश्रयाः । मलमायादिपाशेभ्यो विमुक्ता मत्प्रसादतः । परं मदीयमासाद्य पुनरावृत्तिदुर्लभम् । परमं मम साधर्म्यं प्राप्य निर्वृतिमाययुः

Sa pagsunod sa landas na iniutos Ko, ang mga disiplinadong naghahanap na kumupkop sa Akin ay, sa pamamagitan ng Aking biyaya, napalaya mula sa mga gapos ng karumihan (mala), māyā, at iba pa. Pagdating sa Aking kataas-taasang tahanan—na mahirap marating ng mga muling bumabalik—natamo nila ang pinakamataas na pagkakatulad sa Aking kalagayan at pumasok sa ganap na kapayapaan.

Verse 25

तस्माल्लब्ध्वाप्यलब्ध्वा वा वर्णधर्मं मयेरितम् । आश्रित्य मम भक्तश्चेत्स्वात्मनात्मानमुद्धरेत् । अलब्धलाभ एवैष कोटिकोटिगुणाधिकः । तस्मान्मे मुखतो लब्धं वर्णधर्मं समाचरेत्

Kaya nga, nakamtan man o hindi ang mga bagay sa daigdig, dapat umasa sa varṇa-dharma na itinuro Ko. Kung ang Aking bhakta, na kumakapit dito, ay iaangat ang sarili sa pamamagitan ng sarili, ang “pakinabang sa di-pagkamit” na iyon ay higit na dakila, lampas sa di-mabilang na kabutihan. Kaya, isagawa nang wasto ang varṇa-dharma na tinanggap mula sa Aking sariling bibig.

Verse 27

ममावतारा हि शुभे योगाचार्यच्छलेन तु । सर्वांतरेषु सन्त्यार्ये संततिश्च सहस्रशः । अयुक्तानामबुद्धीनामभक्तानां सुरेश्वरि । दुर्लभं संततिज्ञानं ततो यत्नात्समाश्रयेत्

O mapalad na Diyosa, ang Aking mga paglusong (avatāra) ay tunay na nagaganap sa anyong wari’y isang guro ng yoga; at sa bawat panahon, O marangal, may libu-libo at libu-libong mga linya ng espirituwal na pagmamana. Ngunit para sa walang disiplina, walang karunungan, at walang debosyon—O Reyna ng mga deva—mahirap makamtan ang tunay na kaalaman sa wastong linya; kaya dapat magkanlong dito nang may taimtim na pagsisikap.

Verse 29

सा हानिस्तन्महच्छिद्रं स मोहस्सांधमूकता । यदन्यत्र श्रमं कुर्यान्मोक्षमार्गबहिष्कृतः । ज्ञानं क्रिया च चर्या च योगश्चेति सुरेश्वरि । चतुष्पादः समाख्यातो मम धर्मस्सनातनः

Iyan ang pagkalugi; iyan ang malaking siwang; iyan ang pagkalito at isang uri ng mapurol na katahimikang parang pipi—kapag ang tao, na naitaboy sa landas ng kalayaan, ay nagpapakapagod sa ibang gawain. O Diyosa ng mga deva, ang Aking walang hanggang Dharma ay ipinahayag na may apat na paa: kaalamang espirituwal, banal na pagkilos (kriyā), disiplinadong pamumuhay (caryā), at yoga.

Verse 31

पशुपाशपतिज्ञानं ज्ञानमित्यभिधीयते । षडध्वशुद्धिर्विधिना गुर्वधीना क्रियोच्यते । वर्णाश्रमप्रयुक्तस्य मयैव विहितस्य च । ममार्चनादिधर्मस्य चर्या चर्येति कथ्यते

Ang kaalaman (jñāna) ay ipinahahayag na ang pag-unawa sa tatluhan: paśu (kaluluwang nakagapos), pāśa (pagkagapos), at Pati (ang Panginoon). Ang gawaing ritwal (kriyā) ay sinasabing paglilinis ng anim na landas (ṣaḍadhvan), ayon sa tuntunin at sa ilalim ng paggabay ng Guru. At ang disiplinadong pamumuhay (caryā) ay ang pagsasagawa ng mga tungkulin ng pagsamba sa Akin at iba pa, na Ako mismo ang nag-utos, ayon sa varṇa at āśrama ng tao.

Verse 33

मदुक्तेनैव मार्गेण मय्यवस्थितचेतसः । वृत्त्यंतरनिरोधो यो योग इत्यभिधीयते । अश्वमेधगणाच्छ्रेष्ठं देवि चित्तप्रसाधनम् । मुक्तिदं च तथा ह्येतद्दुष्प्राप्यं विषयैषिणाम्

Sa mismong landas na itinuro Ko, na ang isip ay matatag na nakalagay sa Akin, ang pagpigil sa iba pang pag-ikot at pagbabago ng isip ay tinatawag na Yoga. O Devī, ito’y higit pa sa napakaraming handog na Aśvamedha; nililinaw at pinapapayapa nito ang diwa, at tunay na nagkakaloob ng kalayaan (moksha). Ngunit mahirap itong makamtan ng mga humahabol sa mga bagay ng pandama.

Verse 35

विजितेंद्रियवर्गस्य यमेन नियमेन च । पूर्वपापहरो योगो विरक्तस्यैव कथ्यते । वैराग्याज्जायते ज्ञानं ज्ञानाद्योगः प्रवर्तते

Para sa nagtagumpay sa hukbo ng mga pandama sa pamamagitan ng yama at niyama, itinuturo ang Yoga bilang tagapag-alis ng mga dating kasalanan—tunay na para lamang sa ganap na walang pagkapit. Mula sa paglayo sa pagnanasa (vairagya) sumisilang ang kaalamang nagpapalaya; at mula sa kaalamang iyon, ang Yoga ay tumitibay at nagpapatuloy.

Verse 37

योगज्ञः पतितो वापि मुच्यते नात्र संशयः । दया कार्याथ सततमहिंसा ज्ञानसंग्रहः । सत्यमस्तेयमास्तिक्यं श्रद्धा चेंद्रियनिग्रहः

Kahit ang nakaaalam ng Yoga, bagama’t nalugmok (sa asal), ay napapalaya—walang pag-aalinlangan dito. Kaya’t ang habag ay dapat isagawa palagi; dapat pangalagaan ang ahimsa at ang pagtipon ng tunay na kaalaman; kasama ang katotohanan, di-pagnanakaw, pananampalataya sa Banal (astikya), mapagdebosyong pagtitiwala (shraddha), at pagpipigil sa mga pandama.

Verse 39

अध्यापनं चाध्ययनं यजनं याजनं तथा । ध्यानमीश्वरभावश्च सततं ज्ञानशीलता । य एवं वर्तते विप्रो ज्ञानयोगस्य सिद्धये । अचिरादेव विज्ञानं लब्ध्वा योगं च विंदति । दग्ध्वा देहमिमं ज्ञानी क्षणाज्ज्ञानाग्निना प्रिये

Ang pagtuturo at pag-aaral, ang pag-aalay ng yajña at ang pamumuno ng yajña para sa iba, kasama ang pagninilay, ang palagiang pagdama sa presensya ng Panginoon (īśvara-bhāva), at ang di-natitinag na pagkahilig sa banal na kaalaman—kapag ang isang Brahmana ay namumuhay nang ganito para sa katuparan ng jñāna-yoga, agad niyang nakakamit ang vijñāna (ganap na pag-unawa) at natatagpuan ang yoga. O minamahal, na wari’y sinusunog sa isang kisap ang kalagayang may-katawan sa apoy ng kaalaman, ang nakaaalam ay napapalaya.

Verse 41

प्रसादान्मम योगज्ञः कर्मबंधं प्रहास्यति । पुण्यःपुण्यात्मकं कर्ममुक्तेस्तत्प्रतिबंधकम् । तस्मान्नियोगतो योगी पुण्यापुण्यं विवर्जयेत्

Sa pamamagitan ng Aking biyaya, ang nakaaalam ng Yoga ay iwawaksi ang gapos ng karma. Maging ang gawaing may kabutihan—bagama’t likas na marangal—ay nagiging hadlang sa moksha. Kaya ang yogin, na nananatili sa tunay na disiplina, ay dapat talikdan kapwa ang kabutihan at kasamaan.

Verse 42

फलकामनया कर्मकरणात्प्रतिबध्यते । न कर्ममात्रकरणात्तस्मात्कर्मफलं त्यजेत् । प्रथमं कर्मयज्ञेन बहिः सम्पूज्य मां प्रिये । ज्ञानयोगरतो भूत्वा पश्चाद्योगं समभ्यसेत्

Sa paggawa ng kilos na may pagnanasa sa bunga, ang kaluluwa ay nagagapos; hindi dahil sa paggawa lamang. Kaya dapat talikdan ang pagkakapit sa bunga ng karma. Una, o minamahal, sambahin mo Ako sa panlabas sa pamamagitan ng handog na gawa (karmayajña); saka, maging nakatuon sa yoga ng kaalaman, at pagkatapos ay masikhay na magsanay ng Yoga.

Verse 44

विदिते मम याथात्म्ये कर्मयज्ञेन देहिनः । न यजंति हि मां युक्ताः समलोष्टाश्मकांचनाः । नित्ययुक्तो मुनिः श्रेष्ठो मद्भक्तश्च समाहितः । ज्ञानयोगरतो योगी मम सायुज्यमाप्नुयात्

Kapag nakilala ang tunay Kong kalikasan, ang mga may katawan na disiplinado at pantay ang loob—na itinuturing na magkapantay ang tipak ng lupa, bato, at ginto—ay hindi Ako sinasamba sa ritwal na gawa (karma-yajña) lamang. Ang pinakadakilang muni, laging kaisa (Ko), ang Aking deboto na matatag at nakapokus, at nakatuon sa yoga ng kaalaman, ay makakamtan ang pakikiisa sa Akin (sāyujya).

Verse 46

अथाविरक्तचित्ता ये वर्णिनो मदुपाश्रिताः । ज्ञानचर्याक्रियास्वेव ते ऽधिकुर्युस्तदर्हकाः । द्विधा मत्पूजनं ज्ञेयं बाह्यमाभ्यंतरं तथा । वाङ्मनःकायभेदाच्च त्रिधा मद्भजनं विदुः

Ngayon, yaong mga naghahanap (mga brahmacārin at disiplinadong mag-aaral) na ang isip ay hindi pa ganap na walang pagkapit, ngunit sumilong sa Akin—at karapat-dapat dito—ay dapat lalo pang magsikap sa landas ng kaalaman, wastong asal, at banal na gawa. Alamin na ang pagsamba sa Akin ay may dalawa: panlabas at panloob. At sapagkat ang debosyon sa Akin ay isinasagawa sa pamamagitan ng salita, isip, at katawan, nauunawaan ng marurunong na ito’y tatluhan din.

Verse 48

तपः कर्म जपो ध्यानं ज्ञानं वेत्यनुपूर्वशः । पञ्चधा कथ्यते सद्भिस्तदेव भजनं पुनः । अन्यात्मविदितं बाह्यमस्मदभ्यर्चनादिकम् । तदेव तु स्वसंवेद्यमाभ्यंतरमुदाहृतम्

Ang pag-aayuno at pagtalima (tapas), gawaing-ritwal (karma), pag-uulit ng mantra (japa), pagninilay (dhyāna), at kaalamang espirituwal (jñāna)—sa wastong pagkakasunod—itinuturo ng mga pantas bilang limang anyo; at ito mismo ang tinatawag na bhajana, ang debosyon. Yaong nalalaman ng iba ay sinasabing panlabas—gaya ng ating pagsamba at mga kaugnay na ritwal; ngunit ang debosyong iyon na tuwirang nararanasan sa loob ng sarili ay ipinahahayag na panloob.

Verse 50

मनोमत्प्रवणं चित्तं न मनोमात्रमुच्यते । मन्नामनिरता वाणी वाङ्मता खलु नेतरा । लिंगैर्मच्छासनादिष्टैस्त्रिपुंड्रादिभिरंकितः । ममोपचारनिरतः कायः कायो न चेतरः

Ang isip na nakahilig sa Akin ay hindi matatawag na “isip lamang.” Ang pananalitang lubos na nakatuon sa Aking Pangalan ang tunay na “pananalita”; ang iba ay hindi. Ang katawan na may mga tanda ayon sa Aking utos—gaya ng Tripuṇḍra at iba pa—at masigasig sa paglilingkod sa Aking mga ritwal: iyon lamang ang tunay na “katawan,” hindi ang iba.

Verse 52

मदर्चाकर्म विज्ञेयं बाह्ये यागादिनोच्यते । मदर्थे देहसंशोषस्तपः कृच्छ्रादि नो मतम् । जपः पञ्चाक्षराभ्यासः प्रणवाभ्यास एव च । रुद्राध्यायादिकाभ्यासो न वेदाध्ययनादिकम्

Alamin na ang pagsamba sa Akin ay isinasagawa sa panlabas sa pamamagitan ng mga ritwal gaya ng yajña at iba pang pagtalima. Ngunit ang mga pag-aayuno at pagpapahirap na nagpapapangayayat lamang sa katawan para sa Akin—mabibigat na penitensiya at matitinding pagpapasakit—ay hindi Ko sinasang-ayunan. Ang tunay na japa ay ang matatag na pagsasanay ng limang-pantig na mantra “Namaḥ Śivāya” at ang paulit-ulit na pagninilay sa Praṇava (Oṁ). Isagawa ang pagbigkas ng Rudra-adhyāya at mga kaugnay na pagdarasal—hindi ang pag-aaral lamang ng mga Veda at katulad na kaalaman.

Verse 54

ध्यानम्मद्रूपचिंताद्यं नात्माद्यर्थसमाधयः । ममागमार्थविज्ञानं ज्ञानं नान्यार्थवेदनम् । बाह्ये वाभ्यंतरे वाथ यत्र स्यान्मनसो रतिः । प्राग्वासनावशाद्देवि तत्त्वनिष्ठां समाचरेत्

Ang pagninilay (dhyāna) ay pagninilay-nilay na nagsisimula sa aking banal na anyo; hindi ito basta pagkalubog sa mga bagay gaya ng “sarili” at iba pa. Ang tunay na kaalaman ay ang pag-unawa sa diwa ng aking mga Āgama, hindi ang pag-alam sa mga bagay na makamundo. O Devī, maging panlabas man o panloob—kung saan man nalulugod ang isip—sa bisa ng dating mga hilig, dapat sanaying manatiling matatag sa Tattva, ang Tunay na Katotohanan.

Verse 56

बाह्यादाभ्यंतरं श्रेष्ठं भवेच्छतगुणाधिकम् । असंकरत्वाद्दोषाणां दृष्टानामप्यसम्भवात् । शौचमाभ्यंतरं विद्यान्न बाह्यं शौचमुच्यते । अंतः शौचविमुक्तात्मा शुचिरप्यशुचिर्यतः

Ang kadalisayan sa loob ay higit kaysa kadalisayan sa labas—tunay ngang sandaang ulit na mas dakila. Sapagkat hindi ito nahahalo sa mga kapintasan, at kahit ang mga nakikitang pagkukulang ay hindi maaaring sumibol dito, dapat kilalanin na ang kadalisayan ay panloob; ang panlabas na kalinisan lamang ay hindi tunay na tinatawag na kadalisayan. Ang walang panloob na kadalisayan ay marumi, kahit pa malinis sa panlabas.

Verse 58

बाह्यमाभ्यंर्तरं चैव भजनं भवपूर्वकम् । न भावरहितं देवि विप्रलंभैककारणम् । कृतकृत्यस्य पूतस्य मम किं क्रियते नरैः । बहिर्वाभ्यंतरं वाथ मया भावो हि गृह्यते

Ang pagsamba sa labas at pagsamba sa loob ay kapwa dapat isagawa na may bhāva—tunay na damdaming debosyonal. O Devī, ang pagsambang walang bhāva ay nagiging sanhi lamang ng pagkalayo (sa Akin). Para sa Akin—na ganap na at laging dalisay—ano ang magagawa ng mga gawa ng tao? Maging panlabas o panloob, ang tinatanggap Ko nang tunay ay ang bhāva ng deboto.

Verse 60

भावैकात्मा क्रिया देवि मम धर्मस्सनातनः । मनसा कर्मणा वाचा ह्यनपेक्ष्य फलं क्वचित् । फलोद्देशेन देवेशि लघुर्मम समाश्रयः । फलार्थी तदभावे मां परित्यक्तुं क्षमो यतः

O Devī, ang pagkilos na may iisang bhāva—isang-tinig na debosyon—iyan ang aking walang-hanggang dharma; gawin sa isip, sa gawa, at sa salita, na hindi kailanman tumitingin sa bunga. Ngunit, O Ginang ng Panginoon ng mga diyos, ang kumakalinga sa Akin na nakatuon sa gantimpala ay mababaw ang pag-asa; sapagkat ang naghahangad ng bunga, kapag hindi ito lumitaw, ay may kakayahang talikuran Ako.

Verse 62

फलार्थिनो ऽपि यस्यैव मयि चित्तं प्रतिष्ठितम् । भावानुरूपफलदस्तस्याप्यहमनिन्दिते । फलानपेक्षया येषां मनो मत्प्रवणं भवेत् । प्रार्थयेयुः फलं पश्चाद्भक्तास्ते ऽपि मम प्रियाः

Kahit ang naghahangad ng gantimpala, kung ang kanyang isip ay matatag na nakalagay sa Akin, O walang-dungis, Ako man ay nagiging tagapagkaloob ng bunga ayon sa kanyang panloob na damdamin. At yaong ang isip ay nakahilig sa Akin nang walang inaasahang kapalit—kung sa bandang huli ay humingi ng biyaya—ang mga debotong iyon ay mahal Ko rin.

Verse 64

प्राक्संस्कारवशादेव ये विचिंत्य फलाफले । विवशा मां प्रपद्यंते मम प्रियतमा मताः । मल्लाभान्न परो लाभस्तेषामस्ति यथातथम् । ममापि लाभस्तल्लाभान्नापरः परमेश्वरि

O Parameśvarī, yaong dahil sa lakas ng mga dating banal na bakas (saṃskāra) ay nag-iisip tungkol sa pakinabang at pagkalugi at, na wari’y napipilitan, ay sumisilong sa Akin—sila ang itinuturing Kong pinakamamahal. Para sa kanila, walang pakinabang na hihigit sa pag-abot sa Akin, sa anumang paraan man ito mangyari. At para sa Akin din, ang kanilang pag-abot ang tanging pakinabang—wala nang iba.

Verse 66

मदनुग्रहतस्तेषां भावो मयि समर्पितः । फलं परमनिर्वाणं प्रयच्छति बलादिव । महात्मनामनन्यानां मयि संन्यस्तचेतसाम् । अष्टधा लक्षणं प्राहुर्मम धर्माधिकारिणाम्

Sa pamamagitan ng Aking biyaya, ang kanilang panloob na damdamin ay naihahandog sa Akin. Ang handog na iyon ay nagbubunga, na wari’y di-mapipigil, ng sukdulang Nirvāṇa. Para sa mga dakilang kaluluwang hindi naghahanap ng iba at ang isip ay lubos na isinuko sa Akin, ipinahayag ng mga pantas ang walong tanda—ito ang mga katangiang nararapat sa Aking Dharma.

Verse 68

मद्भक्तजनवात्सल्यं पूजायां चानुमोदनम् । स्वयमभ्यर्चनं चैव मदर्थे चांगचेष्टितम् । मत्कथाश्रवणे भक्तिः स्वरनेत्रांगविक्रियाः । ममानुस्मरणं नित्यं यश्च मामुपजीवति

Pagmamahal at mahinahong pag-aaruga sa Aking mga deboto; pagdiriwang at pagsang-ayon sa pagsamba; personal na pag-aalay ng pagsamba sa Akin; at pag-uukol ng mga kilos ng katawan para sa Akin; debosyon sa pakikinig ng Aking mga banal na salaysay; pagbabago sa tinig, mga mata, at mga kamay’t paa dahil sa damdaming debosyonal; palagiang pag-alaala sa Akin; at pamumuhay na pinananatili ng Akin—ito ang mga tanda ng debosyon sa Akin.

Verse 70

एवमष्टविधं चिह्नं यस्मिन्म्लेच्छे ऽपि वर्तते । स विप्रेन्द्रो मुनिः श्रीमान्स यतिस्स च पंडितः । न मे प्रियश्चतुर्वेदी मद्भक्तो श्वपचो ऽपि यः । तस्मै देयं ततो ग्राह्यं स च पूज्यो यथा ह्यहम्

Kaya nga, kahit ang isang tao’y isinilang sa mga mleccha (dayuhan), kung ang walong tandang ito ay nasa kanya, siya’y dapat ituring na pinakamainam sa mga brahmin—isang marangal na muni, isang yati, at isang tunay na pantas. Ngunit ang bihasa lamang sa apat na Veda ay hindi Ko minamahal kung hindi siya Aking deboto. Kahit ang Aking deboto na nasa pinakamababang kalagayan ay mahal Ko. Kaya sa debotong iyon dapat magbigay, at mula sa kanya rin dapat tumanggap; at siya’y dapat parangalan, sapagkat nararapat siyang igalang gaya Ko.

Verse 72

पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति । तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति

Sinumang maghandog sa Akin nang may debosyon ng isang dahon, isang bulaklak, isang bunga, o tubig—sa debotong iyon, hindi Ako kailanman nawawala; at siya rin ay hindi kailanman nawawala sa Akin.