Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 13

पशु-पाश-पतिविचारः / Inquiry into Paśu, Pāśa, and Pati

Devanagari script

य एको जालवानीश ईशानीभिस्स्वशक्तिभिः । सर्वांल्लोकानिमान् कृत्वा एक एव स ईशते १

Transliteration

ya eko jālavānīśa īśānībhissvaśaktibhiḥ | sarvāṃllokānimān kṛtvā eka eva sa īśate 1

Translation

Siya ang iisang Panginoon, makapangyarihan at sumasaklaw sa lahat; sa pamamagitan ng Kanyang sariling mga kapangyarihan—ang mga Śakti na tinatawag na Īśānī—nililikha Niya ang lahat ng mga daigdig na ito; at bagaman nilikha ang lahat, nananatili Siyang iisa at naghahari sa lahat.

Word by Word

• यः: who
• यः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (relative pronoun), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एकः: one; single
• एकः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जालवान्: having a net/snare
• जालवान्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: जालवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)

• ईशः: Lord
• ईशः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ईशानीभिः: with the Īśānīs (goddess-powers)
• ईशानीभिः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: ईशानी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• स्व: own
• स्व: सम्बन्ध (Possessive)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-विशेषण (reflexive possessive), अव्ययवत्-प्रयोग (indeclinable-like in compounds), समासाङ्ग

• शक्तिभिः: with powers
• शक्तिभिः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• सर्वान्: all
• सर्वान्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• लोकान्: worlds
• लोकान्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• इमान्: these
• इमान्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-विशेषण, पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• कृत्वा: having made/created
• कृत्वा: क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (prior action)

• एकः: one
• एकः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एव: alone; indeed
• एव: सम्बन्ध (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphasis)

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ईशते: rules; is sovereign
• ईशते: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: ईश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: creative

Cosmic Context

Cosmic Event: cosmogony (world-manifestation through śakti)

Characters & Entities

• Shiva
• Shakti
• Ishani

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse affirms Śiva as the one supreme Pati (Lord) who creates and governs all realms through His own Śaktis, showing that multiplicity arises from divine power while His essential sovereignty remains one and undivided.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though Śiva is one and transcendent, devotees approach Him through saguna forms—especially the Śiva-liṅga—recognizing the liṅga as the sign of the one Lord who manifests the worlds by Śakti yet remains the same ruler beyond all change.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Śiva as the one ruler present in all worlds while chanting the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya,” contemplating Śiva-Śakti unity; this supports inner stillness and detachment from pasha (bondage).