पशुपाशपतिज्ञान-प्राप्तिः (Acquisition of Paśupati–Pāśa Knowledge)

Verse 1

सूत उवाच । तत्र पूर्वं महाभागा नैमिषारण्यवासिनः । प्रणिपत्य यथान्यायं पप्रच्छुः पवनं प्रभुम्

Sinabi ni Sūta: Noon, ang mga mapalad na pantas na naninirahan sa Naimiṣāraṇya ay unang yumukod at nagpatirapa ayon sa wastong kaugalian, saka nila tinanong si Panginoong Pavana (Vāyu), ang kataas-taasang pinuno.

Verse 2

नैमिषीया ऊचुः । भवान् कथमनुप्राप्तो ज्ञानमीश्वरगोचरम् । कथं च शिवभावस्ते ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

Wika ng mga rishi ng Naimiṣāraṇya: “Paano mo natamo ang kaalamang ang saklaw ay ang Panginoon Mismo? At paano mo tinaglay ang kalikasan ni Śiva—gayong ikaw ay si Brahmā, na ang pinagmulan ay di-nahahayag?”

Verse 3

वायुरुवाच । एकोनविंशतिः कल्पो विज्ञेयः श्वेतलोहितः । तस्मिन्कल्पे चतुर्वक्त्रस्स्रष्टुकामो ऽतपत्तपः

Wika ni Vāyu: “Alamin ninyo na ang ikalabinsiyam na kalpa ay tinatawag na Śveta-Lohita. Sa kalpang iyon, ang Apat ang Mukha (si Brahmā), na nagnanais lumikha, ay nagsagawa ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapas).”

Verse 4

तपसा तेन तीव्रेण तुष्टस्तस्य पिता स्वयम् । दिव्यं कौमारमास्थाय रूपं रूपवतां वरः

Dahil sa matinding tapas na iyon, ang kanyang Ama Mismo ay nalugod. Ang Pinakamataas sa lahat ng may anyo ay nag-anyong kabataan na maningning, at nagpakita sa kanya.

Verse 5

श्वेतो नाम मुनिर्भूत्वा दिव्यां वाचमुदीरयन् । दर्शनं प्रददौ तस्मै देवदेवो महेश्वरः

Sa pag-aanyong isang rishi na nagngangalang Śveta at pagbigkas ng banal na pananalita, si Mahādeva—si Maheśvara, ang Diyos ng mga diyos—ay nagkaloob sa kanya ng darśana, ang tuwirang pagtanaw sa Kanya.

Verse 6

तं दृष्ट्वा पितरं ब्रह्मा ब्रह्मणो ऽधिपतिं पतिम् । प्रणम्य परमज्ञानं गायत्र्या सह लब्धवान्

Nang makita ni Brahmā ang Ama—si Śiva, ang Panginoon at Tagapamahala maging ni Brahmā—siya’y yumukod at nagpatirapa; at dahil dito, natamo niya ang sukdulang kaalaman, kasama ang mantrang Gāyatrī.

Verse 7

ततस्स लब्धविज्ञानो विश्वकर्मा चतुर्मुखः । असृजत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च

Pagkaraan, ang apat-na-mukhang Brahmā—si Viśvakarmā—nang makamtan ang tunay na kaalaman, ay lumikha ng lahat ng nilalang, kapwa yaong di-gumagalaw at yaong gumagalaw.

Verse 8

यतश्श्रुत्वामृतं लब्धं ब्रह्मणा परमेश्वरात् । ततस्तद्वदनादेव मया लब्धं तपोबलात्

Nakamtan ni Brahmā ang amṛta, ang nektar ng walang-kamatayang karunungan, sa pakikinig nito mula kay Parameśvara (Śiva). Pagkaraan, mula mismo sa bibig ni Brahmā, tinanggap ko rin ang gayunding amṛta sa lakas na isinilang ng pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 9

मुनय ऊचुः । किं तज्ज्ञानं त्वया लब्धं तथ्यात्तथ्यंतरं शुभम् । यत्र कृत्वा परां निष्ठां पुरुषस्सुखमृच्छति

Wika ng mga muni: “Ano yaong mapalad na kaalamang natamo mo—tunay na kaayon ng katotohanan at lampas sa pangkaraniwang katotohanang makamundo—na sa pamamagitan nito, kapag naitatag ang pinakamataas na katatagan (kay Śiva), ang tao’y umaabot sa tunay na kapayapaan?”

Verse 10

वयुरुवाच । पशुपाशपतिज्ञानं यल्लब्धं तु मया पुरा । तत्र निष्ठा परा कार्या पुरुषेण सुखार्थिना

Sinabi ni Vāyu: “Ang kaalaman tungkol sa paśu (kaluluwang nakagapos), pāśa (pagkagapos), at pati (ang Panginoon) na natamo ko noon pa—ang naghahangad ng tunay na kagalingan ay dapat magtatag ng pinakamataas at di-matitinag na katatagan at debosyon sa kaalamang iyon.”

Verse 11

अज्ञानप्रभवं दुःखं ज्ञानेनैव निवर्तते । ज्ञानं वस्तुपरिच्छेदो वस्तु च द्विविधं स्मृतम्

Ang pagdurusa ay nagmumula sa kamangmangan, at napapawi lamang sa pamamagitan ng tunay na kaalaman. Ang kaalaman ay malinaw na paghiwatig at pag-unawa sa realidad; at ang realidad, ayon sa aral na ito, ay inaalala na may dalawang uri.

Verse 12

अजडं च जडं चैव नियंतृ च तयोरपि । पशुः पाशः पतिश्चेति कथ्यते तत्त्रयं क्रमात्

Ang may-malay na kaluluwa (hindi di-malay), ang di-malay na prinsipyo, at ang Tagapamahala ng kapwa—ang tatlong ito ay itinuturo ayon sa ayos bilang Paśu (kaluluwang nakagapos), Pāśa (gapós), at Pati (Panginoon).

Verse 13

अक्षरं च क्षरं चैव क्षराक्षरपरं तथा । तदेतत्त्रितयं भूम्ना कथ्यते तत्त्ववेदिभिः

Ang di-nasisira (akṣara) at ang nasisira (kṣara), at gayundin Yaong lampas sa kapwa nasisira at di-nasisira—ang tatluhang ito, sa lawak ng katotohanan nito, ay ipinahahayag ng mga nakakabatid ng tattva.

Verse 14

अक्षरं पशुरित्युक्तः क्षरं पाश उदाहृतः । क्षराक्षरपरं यत्तत्पतिरित्यभिधीयते

Ang di-nasisira ay tinatawag na Paśu (kaluluwang indibidwal); ang nasisira ay ipinahahayag na Pāśa (tali ng pagkaalipin). Yaong Kataas-taasang lampas sa dalawa ay tinatawag na Pati—ang Panginoon, si Śiva.

Verse 15

मुनय ऊचुः । किं तदक्षरमित्युक्तं किं च क्षरमुदाहृतम् । तयोश्च परमं किं वा तदेतद्ब्रूहि मारुत

Nagsalita ang mga muni: “Ano ang ipinahahayag na di-nasisira (akṣara), at ano ang tinatawag na nasisira (kṣara)? At ano ang Kataas-taasan na lampas sa dalawa? O Māruta, ipaliwanag mo ito nang malinaw.”

Verse 16

वायुरुवाच । प्रकृतिः क्षरमित्युक्तं पुरुषो ऽक्षर उच्यते । ताविमौ प्रेरयत्यन्यस्स परा परमेश्वरः

Sinabi ni Vāyu: “Ang Prakṛti ay ipinahahayag na nasisira (kṣara), at ang Puruṣa ay tinatawag na di-nasisira (akṣara). Ngunit may Isa pang iba na nagpapakilos at namamahala sa kanilang dalawa—Siya ang Kataas-taasang Panginoon, Parameśvara, na lampas sa lahat.”

Verse 17

मुनय ऊचुः । कैषा प्रकृतिरित्युक्ता क एष पुरुषो मतः । अनयोः केन सम्बन्धः कोयं प्रेरक ईश्वरः

Wika ng mga pantas: “Ano nga ba ang tinatawag na Prakṛti? At sino ang itinuturing na Puruṣa? Sa pamamagitan ng ano naitatatag ang ugnayan ng dalawa? At sino ang Īśvara, ang Panginoong nagtutulak at nagpapakilos?”

Verse 18

वायुरुवाच । माया प्रकृतिरुद्दिष्टा पुरुषो मायया वृतः । संबन्धो मूलकर्मभ्यां शिवः प्रेरक ईश्वरः

Sinabi ni Vāyu: “Ang Māyā ang ipinahahayag na Prakṛti, at ang Puruṣa (sariling nilalang) ay natatakpan ng māyā. Ang pagkagapos ay dahil sa mga ugat na gawa (mūla-karmas); datapwat si Śiva ang Īśvara na nagtutulak, ang panloob na tagapagpagalaw.”

Verse 19

मुनय ऊचुः । केयं माया समा ख्याता किंरूपो मायया वृतः । मूलं कीदृक्कुतो वास्य किं शिवत्वं कुतश्शिवः

Wika ng mga pantas: “Ano ba ang Māyā na ito na binabanggit? Ano ang anyo at likas nito, at sino ang nababalot ng Māyā? Ano ang ugat nito, anong uri ito, at saan ito nagmumula? At ano ang ‘śivatva’—ang pagka-Śiva—at saan nagmumula ang pagkakilala at pagsasakatuparan kay Śiva?”

Verse 20

वायुरुवाच । माया माहेश्वरी शक्तिश्चिद्रूपो मायया वृतः । मलश्चिच्छादको नैजो विशुद्धिश्शिवता स्वतः

Sinabi ni Vāyu: “Ang Māyā ay kapangyarihan ng Dakilang Panginoon (Māheśvarī śakti). Ang sarili ay likas na kamalayan (chid-rūpa), subalit natatakpan ng Māyā. Ang mala—likás na dungis—ang tumatakip sa kamalayan; ngunit ang kadalisayan ay ang Śivatā mismo, ang pagka-Śiva, ayon sa sariling kalikasan.”

Verse 21

मुनय ऊचुः । आवृणोति कथं माया व्यापिनं केन हेतुना । किमर्थं चावृतिः पुंसः केन वा विनिवर्तते

Wika ng mga pantas: “Paano tinatakpan ng Māyā ang Katotohanang sumasaklaw sa lahat, at sa anong dahilan? Para sa anong layunin lumilitaw ang pagtabing na ito sa tao, at sa pamamagitan ng ano ito naaalis?”

Verse 22

वायुरुवाच । आवृतिर्व्यपिनो ऽपि स्याद्व्यापि यस्मात्कलाद्यपि । हेतुः कर्मैव भोगार्थं निवर्तेत मलक्षयात्

Wika ni Vāyu: Kahit sa Lubos na Lumalaganap, maaaring may pagtabing (paglilimita), sapagkat ang kapangyarihang tumatakip—na nagsisimula sa Kalā at iba pa—ay lumalaganap din. Para sa karanasan (bhoga), ang karma mismo ang nagiging sanhi; at kapag nabawasan ang mala (dungis), ang karmang iyon ay tumitigil sa pagbigkis.

Verse 23

मुनय ऊचुः । कलादि कथ्यते किं तत्कर्म वा किमुदाहृतम् । तत्किमादि किमन्तं वा किं फलं वा किमाश्रयम्

Wika ng mga muni: “Ano ang tinatawag na ‘Kalā’ at ang iba pa? Ito ba ay karma, o ano ang ipinahahayag na ito? Ano ang simula at ano ang wakas nito? Ano ang bunga nito, at sa anong sandigan ito nakasalalay?”

Verse 24

कस्य भोगेन किं भोग्यं किं वा तद्भोगसाधनम् । मलक्षयस्य को हेतुः कीदृक्क्षीणमलः पुमान्

Sa pagdanas ng kanino nagaganap ang pag-enjoy—ano nga ba ang bagay na tinatamasa, at ano ang mga paraan upang maganap ang pagtamasang iyon? Ano ang sanhi ng pagkapawi ng mala (dungis), at ano ang anyo ng tao kapag naubos na ang kanyang dungis?

Verse 25

वायुरुवाच । कला विद्या च रागश्च कालो नियतिरेव च । कलादयस्समाख्याता यो भोक्ता पुरुषो भवेत्

Wika ni Vāyu: “Ang Kalā (limitadong kakayahang kumilos), Vidyā (limitadong kaalaman), Rāga (pagkakapit), Kāla (panahon), at Niyati (pangyayariing-tiyak/pagpigil)—ang mga ito ang sama-samang tinatawag na ‘kalā at iba pa’. Ang tumatamasa sa mga ito bilang tagaranas ay ang puruṣa (indibidwal na sarili).”

Verse 26

पुण्यपापात्मकं कर्म सुखदुःखफलं तु यत् । अनादिमलभोगान्तमज्ञानात्मसमाश्रयम्

Ang gawaing may anyong kabutihan at kasamaan, na ang bunga ay ligaya at dalamhati, na nagsisimula sa walang pasimulang dumi at nagtatapos sa pagdanas o pagkalasap, at nakasalig sa sarili sa anyo ng kamangmangan—iyan ang karmang nagbubusabos sa kaluluwa.

Verse 27

भोगः कर्मविनाशाय भोगमव्यक्तमुच्यते । बाह्यांतःकरणद्वारं शरीरं भोगसाधनम्

Ang bhoga (karanasan) ay para sa pagkapudpod ng karma; kaya ang bhoga ay tinatawag na ‘avyakta’ (di-hayag, banayad sa ugat). Ang katawan—bilang pintuan ng panlabas na pandama at ng panloob na kasangkapan (isip)—ang siyang kasangkapan upang danasin ang karanasan.

Verse 28

भावातिशयलब्धेन प्रसादेन मलक्षयः । क्षीणे चात्ममले तस्मिन् पुमाञ्च्छिवसमो भवेत्

Sa biyaya (prasāda) na nakamtan sa matinding pagtaas ng debosyon, ang mga dumi (mala) ay nauubos. At kapag napuksa ang panloob na karumihang iyon, ang kaluluwang may katawan ay nagiging kapantay ni Śiva sa kalikasan (kadalisayan at kalayaan), bagaman hindi kapareho sa pagka-Panginoon.

Verse 29

मुनय ऊचुः । कलादिपञ्चतत्त्वानां किं कर्म पृथगुच्यते । भोक्तेति पुरुषश्चेति येनात्मा व्यपदिश्यते

Nagsalita ang mga muni: “Sa limang tattva na nagsisimula sa Kalā, anong natatanging tungkulin ang itinatangi? At sa anong dahilan tinatawag ang Sarili na ‘tagaranas’ at ‘Puruṣa’?”

Verse 30

किमात्मकं तदव्यक्तं केनाकारेण भुज्यते । किं तस्य शरणं भुक्तौ शरीरं च किमुच्यते

“Ano ang likas na katangian ng Avyakta (di-hayag)? Sa anong anyo ito nararanasan? Habang ito’y tinatamasa/nararanasan, ano ang kanlungan nito? At ano nga ba ang tinatawag na ‘katawan’?”

Verse 31

वायुरुवाच । दिक्क्रियाव्यंजका विद्या कालो रागः प्रवर्तकः । कालो ऽवच्छेदकस्तत्र नियतिस्तु नियामिका

Wika ni Vāyu: “Ang Vidyā (limitadong kaalaman) ang nagpapahayag ng mga direksiyon at ng mga kakayahang kumilos. Ang Kāla (panahon) ang puwersang nagtutulak bilang rāga (pagkakapit o pagkapit sa pagnanasa). Doon, ang panahon ang naglilimita, at ang niyati (kaayusang kosmiko) ang nag-aayos at nagtatakda.”

Verse 32

अव्यक्तं कारणं यत्तत्त्रिगुणं प्रभवाप्ययम् । प्रधानं प्रकृतिश्चेति यदाहुस्तत्त्वचिंतकाः

Ang di-nahahayag na sanhi, na binubuo ng tatlong guṇa at siyang pinagmumulan at paglalaho ng sanlibutan—iyan ang tinatawag ng mga nagmumuni sa tattva na “Pradhāna” at gayundin “Prakṛti.”

Verse 33

कलातस्तदभिव्यक्तमनभिव्यक्तलक्षणम् । सुखदुःखविमोहात्मा भुज्यते गुणवांस्त्रिधा

Mula sa kalā ng (Panginoon)—ang Kanyang may-hanggang pagpapakita—sumisibol ang nagiging hayag, bagaman taglay pa rin ang tanda ng di-hayag. Ang sarili na may mga guṇa ay nakararanas sa tatlong anyo: ligaya, sakit, at pagkalito (moha).

Verse 34

सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसंभवाः । प्रकृतौ सूक्ष्मरूपेण तिले तैलमिव स्थिताः

Sattva, rajas, at tamas—ito ang mga guṇa na isinilang mula sa Prakṛti. Naninirahan sila sa Prakṛti sa maselang anyo, gaya ng langis na nasa loob ng buto ng linga.

Verse 35

सुखं च सुखहेतुश्च समासात्सात्त्विकं स्मृतम् । राजसं तद्विपर्यासात्स्तंभमोहौ तु तामसौ

Ang kaligayahan at ang sanhi ng kaligayahan, sa maikling sabi, ay inaalala bilang sāttvika. Mula sa kabaligtaran nito sumisibol ang rājasika; samantalang ang pamamanhid na matigas at ang pagkalito ng isip ay tunay na tāmasa.

Verse 36

सात्त्विक्यूर्ध्वगतिः प्रोक्ता तामसी स्यादधोगतिः । मध्यमा तु गतिर्या सा राजसी परिपठ्यते

Ang landas na paakyat ay ipinahahayag na sāttvika; ang landas na pababa ay sinasabing tāmasika. At ang landas na nasa gitna ay binibigkas bilang rājasika.

Verse 37

तन्मात्रापञ्चकं चैव भूतपञ्चकमेव च । ज्ञानेंद्रियाणि पञ्चैक्यं पञ्च कर्मेन्द्रियाणि च

Tunay na naroon ang limang tanmātra (maseselang sangkap) at ang limang bhūta (magagaspang na sangkap); gayundin ang limang pandama ng kaalaman at ang limang pandama ng pagkilos. Ang lahat ng ito ang larangan ng karanasan ng may katawan na nakagapos ng pāśa; at sa ibabaw nito, si Śiva—ang Pati—ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 38

प्रधानबुद्ध्यहंकारमनांसि च चतुष्टयम् । समासादेवमव्यक्तं सविकारमुदाहृतम्

Ang Pradhāna (likas na pinagmulan), Buddhi (talino), Ahaṃkāra (prinsipyo ng ‘ako’), at Manas (isip)—ang apat na ito, kapag pinagsama sa buod, ay tinatawag na Avyakta (di-nahahayag) na may mga pagbabago (vikāra).

Verse 39

तत्कारणदशापन्नमव्यक्तमिति कथ्यते । व्यक्तं कार्यदशापन्नं शरीरादिघटादिवत्

Ang pumasok sa kalagayang sanhi ay tinatawag na Di-nahahayag (avyakta). Ang pumasok sa kalagayang bunga ay tinatawag na Nahahayag (vyakta)—gaya ng katawan, palayok, at iba pang katulad.

Verse 40

यथा घटादिकं कार्यं मृदादेर्नातिभिद्यते । शरीरादि तथा व्यक्तमव्यक्तान्नातिभिद्यते

Kung paanong ang bunga gaya ng palayok ay hindi tunay na hiwalay sa luwad at iba pa (ang materyal na sanhi), gayon din ang nahahayag—mula sa katawan—ay hindi tunay na hiwalay sa di-nahahayag.

Verse 41

तस्मादव्यक्तमेवैक्यकारणं करणानि च । शरीरं च तदाधारं तद्भोग्यं चापि नेतरत्

Kaya nga, ang Di-nahahayag (avyakta) lamang ang sanhi ng pagkakaisa; at ang mga kakayahang pandama, ang katawan na siyang salalayan nito, at maging ang mga bagay na dinaranas at tinatamasa—lahat ay nakasalalay sa Iyon; walang anuman na hiwalay dito.

Verse 42

मुनय ऊचुः । बुद्धीन्द्रियशरीरेभ्यो व्यतिरेकस्य कस्यचित् । आत्मशब्दाभिधेयस्य वस्तुतो ऽपि कुतः स्थितिः

Wika ng mga muni: “Kung may isang bagay na tunay na hiwalay sa buddhi, sa mga pandama, at sa katawan, ano ang tunay na saligan ng pag-iral ng tinatawag na ‘Ātman’?”

Verse 43

वायुरुवाच । बुद्धीन्द्रियशरीरेभ्यो व्यतिरेको विभोर्ध्रुवम् । अस्त्येव कश्चिदात्मेति हेतुस्तत्र सुदुर्गमः

Sinabi ni Vāyu: “Tiyak ang ganap na pagkakaiba ng Panginoon mula sa buddhi, sa mga pandama, at sa katawan. Ngunit ang maselang pangangatwiran upang matiyak na ‘tunay na may panloob na Ātman’ ay napakahirap maunawaan.”

Verse 44

बुद्धीन्द्रियशरीराणां नात्मता सद्भिरिष्यते । स्मृतेरनियतज्ञानादयावद्देहवेदनात्

Hindi tinatanggap ng mga pantas na ang talino, mga pandama, o katawan ang Sarili; sapagkat ang alaala at iba pa ay di-matiyak ang pag-alam, at ang karanasang pangkatawan ay hangga’t sa nadarama lamang ang katawan.

Verse 45

अतः स्मर्तानुभूतानामशेषज्ञेयगोचरः । अन्तर्यामीति वेदेषु वेदांतेषु च गीयते

Kaya para sa mga umaalaala sa Kanya at tuwirang nakakabatid, Siya ang nagiging saklaw ng lahat ng maaaring malaman—sumasaklaw at nalalapitan bilang mismong panloob na saksi. Kaya sa mga Veda at sa Vedānta, Siya’y inaawit bilang Antaryāmin, ang Panginoong nananahan sa loob.

Verse 46

सर्वं तत्र स सर्वत्र व्याप्य तिष्ठति शाश्वतः । तथापि क्वापि केनापि व्यक्तमेष न दृश्यते

Naroon Siya roon bilang mismong Lahat; tunay na Siya’y walang hanggan, nananatiling lumalaganap sa lahat, sa lahat ng dako. Gayunman, wala ni isa, saanman, ang nakakakita sa Kanya bilang hayagang nahahayag sa panlabas.

Verse 47

नैवायं चक्षुषा ग्राह्यो नापरैरिन्द्रियैरपि । मनसैव प्रदीप्तेन महानात्मावसीयते १

Ang Kataas-taasang Dakilang Sarili (ang Panginoon) ay hindi nasasaklaw ng mata, ni ng iba pang mga pandama. Siya’y natitiyak lamang ng isip na napaliyab—naging maliwanag sa panloob na disiplina at debosyon.

Verse 48

न च स्त्री न पुमानेष नैव चापि नपुंसकः । नैवोर्ध्वं नापि तिर्यक्नाधस्तान्न कुतश्चन

Siya’y hindi babae, hindi lalaki, ni may likas na walang-kasarian. Siya’y hindi nasa itaas, hindi nasa gilid, hindi nasa ibaba—ni masusumpungan mula sa alinmang dako.

Verse 49

अशरीरं शरीरेषु चलेषु स्थाणुमव्ययम् । सदा पश्यति तं धीरो नरः प्रत्यवमर्शनात्

Sa pamamagitan ng panloob na pagninilay, ang matatag na pantas ay laging nakakakita sa Kanya—ang Panginoong Śiva na walang katawan ngunit nananahan sa mga may katawan, ang Di-nagagalaw na Katotohanan sa gitna ng lahat ng gumagalaw, ang Di-nasisira at walang hanggan.

Verse 50

किमत्र बहुनोक्तेन पुरुषो देहतः पृथक् । अपृथग्ये तु पश्यंति ह्यसम्यक्तेषु दर्शनम्

Ano pa ang silbi ng maraming salita rito? Ang puruṣa, ang may malay na sarili, ay hiwalay sa katawan. Ngunit yaong hindi nakakakita ng pagkakaiba—ang kanilang pagtanaw ay magulo at mali—nanatili sa maling pagkaunawa.

Verse 51

यच्छरीरमिदं प्रोक्तं पुरुषस्य ततः परम् । अशुद्धमवशं दुःखमध्रुवं न च विद्यते

Ang katawang ito na sinasabing pag-aari ng puruṣa ay sa katotohanan ay iba sa Sarili. Ito’y marumi, walang magawa dahil sa mga gapos, tahanan ng pagdurusa, at di-mananatili—walang katatagan dito kailanman.

Verse 52

विपदां वीजभूतेन पुरुषस्तेन संयुतः । सुखी दुःखी च मूढश्च भवति स्वेन कर्मणा

Nakagapos sa binhing nagiging pinagmumulan ng mga kapahamakan, ang kaluluwang may katawan—sa sarili niyang karma—ay nagiging masaya, nagdurusa, at nalulunod sa kamangmangan.

Verse 53

अद्भिराप्लवितं क्षेत्रं जनयत्यंकुरं यथा । आज्ञानात्प्लावितं कर्म देहं जनयते तथा

Gaya ng bukiring binaha ng tubig na nagbubunga ng usbong, gayon din ang karma na nilulunod ng kamangmangan ay nagbubunga ng pagkakatawang-tao (isang bagong katawan).

Verse 54

अत्यंतमसुखावासास्स्मृताश्चैकांतमृत्यवः । अनागता अतीताश्च तनवो ऽस्य सहस्रशः

Sila’y inaalala na nananahan sa sukdulang paghihirap at nakatakda sa di-maiiwasang kamatayan. Di-mabilang na mga katawan niya—may darating pa at may lumipas na—umiiral nang libu-libo.

Verse 55

आगत्यागत्य शीर्णेषु शरीरेषु शरीरिणः । अत्यंतवसतिः क्वापि न केनापि च लभ्यते

Paulit-ulit na dumarating at umaalis ang kaluluwang may katawan sa gitna ng mga katawang nabubulok. Wala kahit saan ang ganap na walang-hanggang tahanan na nakakamtan ng sinuman—maliban kung kumupkop sa Kataas-taasang Panginoong Śiva, ang Pati na nagpapalaya sa pagkagapos.

Verse 56

छादितश्च वियुक्तश्च शरीरैरेषु लक्ष्यते । चंद्रबिंबवदाकाशे तरलैरभ्रसंचयैः

Sa mga nilalang na may katawan, ang Sarili ay wari’y natatakpan at wari’y nahihiwalay dahil sa mga katawan—gaya ng bilog ng buwan sa langit na minsang natatabingan at minsang nahahayag ng naglilipatang kumpol ng ulap.

Verse 57

अनेकदेहभेदेन भिन्ना वृत्तिरिहात्मनः । अष्टापदपरिक्षेपे ह्यक्षमुद्रेव लक्ष्यते

Dito, ang pagkilos ng ātman ay waring nahahati dahil sa pagkakaiba-iba ng maraming katawan; tulad sa paghagis sa tablang may walong parisukat, ang iisang tanda ng dice ay nakikitang lumilitaw sa iba’t ibang anyo.

Verse 58

नैवास्य भविता कश्चिन्नासौ भवति कस्यचित् । पथि संगम एवायं दारैः पुत्रैश्च बंधुभिः

Walang sinuman ang tunay na pag-aari niya, at siya man ay hindi tunay na pag-aari ng sinuman. Kasama ang asawa, mga anak, at mga kamag-anak, ito’y pagtagpo lamang sa daan—isang di-sinasadyang pagsasama sa paglalakbay ng saṁsāra.

Verse 59

यथा काष्ठं च काष्ठं च समेयातां महोदधौ । समेत्य च व्यपेयातां तद्वद्भूतसमागमः

Gaya ng isang piraso ng kahoy at isa pang kahoy na naglalayag sa malawak na karagatan, nagtatagpo at pagkaraan ay muling naghihiwalay—ganyan din ang pagsasama ng mga nilalang na may katawan: pansamantalang pag-uugnay na pinamamahalaan ng gapos ng karma, hindi walang-hanggang pag-iisa.

Verse 60

स पश्यति शरीरं तच्छरीरं तन्न पश्यति । तौ पश्यति परः कश्चित्तावुभौ तं न पश्यतः

Nakikita niya ang katawan, ngunit ang mismong katawan ay hindi siya nakikita. Gayunman, may isang Mas Mataas na nakakakita sa kanilang dalawa—samantalang silang dalawa, ang nakakabatid at ang katawang nababatid, ay hindi nakakakita sa Kanya (ang Kataas-taasang Saksi).

Verse 61

ब्रह्माद्याः स्थावरांतश्च पशवः परिकीर्तिताः । पशूनामेव सर्वेषां प्रोक्तमेतन्निदर्शनम्

Mula kay Brahmā hanggang sa mga nilalang na di-nakakagalaw, lahat ay ipinahahayag na paśu—mga kaluluwang nakagapos. Ito’y sinabi bilang halimbawa para sa lahat ng paśu, na nagpapakita na ang bawat nilalang na may katawan, mula sa pinakamataas hanggang sa pinakamababa, ay nananatiling nakatali kung wala ang nagpapalaya na biyaya ni Pati (Panginoong Śiva).

Verse 62

स एष बध्यते पाशैः सुखदुःखाशनः पशुः । लीलासाधनभूतो य ईश्वरस्येति सूरयः

Ang kaluluwang ito—ang paśu, ang nilalang na nakagapos—ay iginagapos ng mga pāśa at pinadaranas, na wari’y kinakain, ang ligaya at dalamhati. Ipinahahayag ng mga pantas na ang gayong kaluluwa ay nagiging kasangkapan sa banal na līlā ng Panginoong Īśvara.

Verse 63

अज्ञो जंतुरनीशो ऽयमात्मनस्सुखदुःखयोः । ईश्वरप्रेरितो गच्छेत्स्वर्गं वा श्वभ्रमेव वा

Ang nilalang na may katawan na ito ay mangmang at hindi panginoon ng sarili niyang ligaya at dalamhati. Sa udyok ng Īśvara, siya’y napapapunta—sa langit man o sa abang kalagayang gaya ng pagkahulog sa hukay.

Verse 64

सूत उवाच । इत्याकर्ण्यानिलवचो मुनयः प्रीतमानसाः । प्रोचुः प्रणम्य तं वायुं शैवागमविचक्षणम्

Sinabi ni Sūta: Nang marinig nila ang mga salita ni Vāyu, ang mga pantas ay nagalak ang kalooban; yumukod sila kay Vāyu, na dalubhasa sa mga Āgama ng Śaiva, at saka nagsalita.