Umā-caritra-prārthanā: Ṛṣayaḥ Sūtaṃ Pṛcchanti (Request for the Account of Umā)

Verse 1

मुनय ऊचुः । श्रुत्वा शंभोः कथा रम्या नानाख्यानसमन्विता । नानावतार संयुक्ता भुक्तिमुक्तिप्रदा नृणाम्

Wika ng mga pantas: “Nang aming marinig ang kaiga-igayang salaysay tungkol kay Śambhu—puspos ng sari-saring kuwento at kaugnay ng Kaniyang maraming paglusong (avatāra)—nakikita naming ito’y nagkakaloob sa tao ng kapwa bhukti (ligayang makamundo) at mukti (kalayaan).”

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामस्त्वत्तो ब्रह्मविदां वर । चरित्रं जगदंबाया भगवत्या मनोहरम्

Ngayon ay nais naming marinig mula sa iyo, O pinakadakila sa mga nakakabatid ng Brahman, ang kaakit-akit na banal na salaysay tungkol sa pinagpalang Jagadambā, ang Ina ng sansinukob.

Verse 3

परब्रह्म महेशस्य शक्तिराद्या सनातनी । उमा या समभिख्याता त्रैलोक्यजननी परा

Si Umā—na tanyag sa mismong pangalang iyon—ang sinaunang at walang hanggang Śakti ni Maheśa, ang Kataas-taasang Brahman; siya ang dakilang Ina na pinagmumulan ng tatlong daigdig.

Verse 4

सती हेमवती तस्या अवतारद्वयं श्रुतम् । अपरानवतारांस्त्वं ब्रूहि सूत् महामते

Narinig na namin ang tungkol sa dalawang pagkakatawang-tao niya—si Satī at Hemavatī. O Sūta, dakila ang isip, isalaysay mo rin ang iba pa niyang mga pagkakatawang-tao.

Verse 5

को विरज्येत मतिमान् गुणश्रवणकर्मणि । श्रीमातुर्ज्ञानिनो यानि न त्यजन्ति कदाचन

Sinong may pag-unawa ang tatalikod sa pagsasanay ng pakikinig sa mga banal na katangian ng Panginoon? Maging ang mga pantas—na nakakabatid sa kaluwalhatian ng Kataas-taasang Ina—ay hindi kailanman iniiwan ang mga sagradong pagtalima na ito.

Verse 6

सूत उवाच । धन्या यूयं महात्मानः कृतकृत्याः स्थ सर्वदा । यत्पृच्छथ पराम्बाया उमायाश्चरितं महत्

Wika ni Sūta: “Mapalad kayo, O mga dakilang kaluluwa; lagi kayong ganap sa layunin, sapagkat itinatanong ninyo ang dakila at banal na mga gawa ng Kataas-taasang Ina, si Umā.”

Verse 7

शृण्वतां पृच्छतां चैव तथा वाचयतां च तत् । पादाम्बुजरजांस्येव तीर्थानि मुनयो विदुः

Nalalaman ng mga pantas na para sa mga nakikinig, nagtatanong, at bumibigkas ng aral na ito, ito’y nagiging isang banal na tīrtha—gaya ng alikabok mula sa lotus na mga paa ng Panginoon.

Verse 8

ते धन्या कृतकृत्याः स्युर्धन्या तेषां प्रसूः कुलम् । येषां चित्तं भवेल्लीनं श्रीदेव्यां परसंविदि

Tunay na pinagpala at ganap na natupad ang mga taong yaon; pinagpala rin ang kanilang mga ina at ang kanilang lahi—yaong ang isip ay nalulubog at natutunaw sa Śrī Devī, sa Kataas-taasang Kamalayan.

Verse 9

ये न स्तुवन्ति देवेशीं सर्वकारणकारणाम् । मायागुणैर्मोहितास्स्युर्हतभाग्या न संशयः

Ang mga hindi pumupuri sa Devī—Reyna ng mga diyos at Pinakamataas na Sanhi ng lahat ng sanhi—ay malilinlang ng mga guna ng Māyā; guguho ang kanilang kapalaran, walang pag-aalinlangan.

Verse 10

न भजन्ति महादेवीं करुणारससागराम् । अन्धकूपे पतन्त्येते घोरे संसाररूपिणि

Yaong hindi sumasamba kay Mahādevī—na karagatan ng nektar ng habag—ay nahuhulog sa bulag na balon, sa kakila-kilabot na saṁsāra na anyo ng pagkagapos.

Verse 11

गंगां विहाय तृप्त्यर्थं मरुवारि यथा व्रजेत् । विहाय देवीं तद्भिन्नं तथा देवान्तरं व्रजेत्

Kung paanong ang isang tumatalikod sa Gaṅgā at, sa paghahangad ng kasiyahan, ay pumupunta sa tubig ng disyerto—gayon din, ang tumatalikod sa Diyosa at lumalapit sa ibang diyos na hiwalay sa Kanya ay kapwa pagkaligaw.

Verse 12

यस्याः स्मरणमात्रेण पुरुषार्थचतुष्टयम् । अनायासेन लभते कस्त्यजेत्तां नरोत्तमः

Sa pag-alaala lamang kay Devī Umā, madaling nakakamtan ang apat na layunin ng buhay—dharma, artha, kāma, at mokṣa. Kaya sinong marangal ang tatalikod sa Kanya?

Verse 13

एतत्पृष्टः पुरा मेधास्सुरथेन महात्मना । यदुक्तं मेधसा पूर्वं तच्छृणुष्व वदामि ते

Noong unang panahon, ang pantas na si Medhā ay tinanong tungkol dito ng dakilang-loob na si Suratha. Ngayon makinig ka, sasabihin ko sa iyo ang sinabi ni Medhā noon.

Verse 14

स्वारोचिषेन्तरे पूर्वं विरथो नाम पार्थिवः । सुरथस्तस्य पुत्रोऽभून्महाबलपराक्रमः

Noong unang panahon ng Svārociṣa Manvantara, may isang haring nagngangalang Viratha. Ang kanyang anak ay si Suratha, na may dakilang lakas at kabayanihang tapang.

Verse 15

दानशौण्डः सत्यवादी स्वधर्म्म कुशलः कृती । देवीभक्तो दयासिन्धुः प्रजानां परिपालकः

Siya’y nangunguna sa pagkakawanggawa, nagsasalita ng katotohanan, bihasa sa sariling dharma at mabisa sa gawa; deboto ng Devī, dagat ng habag, at tagapangalaga ng mga tao.

Verse 16

पृथिवीं शासतस्तस्य पाकशासनतेजसः । बभूबुर्नव ये भूपाः पृथ्वीग्रहणतत्पराः

Habang ang maningning na panginoon—na ang ningning ay kaagapay ni Indra, ang tagapagparusa kay Pāka—ay namamahala sa daigdig, sumibol ang siyam na bagong hari na naglalayong agawin ang paghahari sa mundo.

Verse 17

कोलानाम्नीं राजधानीं रुरुधुस्तस्य भूपतेः । तैस्समन्तुमुलं युद्धं समपद्यत दारुणम्

Kinubkob nila ang kabiserang lungsod ng haring iyon na tinatawag na Kolā. Mula roon, sumiklab ang isang kakila-kilabot at magulong digmaan sa bawat panig.

Verse 18

युद्धे स निर्जितो भूपः प्रबलैस्तैर्द्विषद्गणैः । उज्जासितच्च कोलाया हृत्वा राज्यमशेषतः

Sa digmaan, natalo ang haring iyon ng makapangyarihang mga pangkat ng kaaway; at matapos siyang itaboy mula sa Kolā, inagaw nila ang buong kaharian nang walang natira.

Verse 19

स राजा स्वपुरीमेत्याकरोद्राज्यं स्वमंत्रिभिः । तत्रापि च महःपक्षैर्विपक्षैस्स पराजितः

Ang haring iyon ay nagbalik sa sariling lungsod at, kasama ang kanyang mga ministro, inayos ang kaharian. Ngunit kahit doon, siya’y natalo ng makapangyarihang mga pangkat na kalaban at mga partidong karibal.

Verse 20

दैवाच्छत्रुत्वमापन्नै रमात्यप्रमुखैर्गणैः । कोशस्थितं च यद्वित्तं तत्सर्वं चात्मसात्कृतम्

“Dahil sa puwersa ng tadhana, ang mga pangkat na iyon—pinamumunuan ng mga ministro ng hari—ay naging kaaway; at ang lahat ng yaman na nakalagak sa kabang-yaman ay sinamsam at inangkin nilang sarili.”

Verse 21

ततस्स निर्गतो राजा नगरान्मृगया छलात् । असहायोऽश्वमारुह्य जगाम गहनं वनम्

“Pagkaraan, lumabas ang hari sa lungsod sa pagkukunwaring mangangaso; nag-iisa at walang kasama, sumakay siya sa kabayo at nagtungo sa masukal na gubat.”

Verse 22

इतस्ततस्तत्र गच्छन्राजा मुनिवराश्रमम् । ददर्श कुसुमारामभ्राजितं सर्वतोदिशम्

“Pagala-gala rito at roon, narating ng hari ang ashram ng pinakadakilang pantas. Doon ay nasaksihan niya, sa lahat ng dako, ang pook na nagniningning dahil sa mga hardin ng bulaklak.”

Verse 23

वेदध्वनिसमाकीर्णं शान्तजन्तुसमाश्रितम् । शिष्यैः प्रशिष्यैस्तच्छिष्यैस्समन्तात्परिवेष्टितम्

Ang pook na iyon ay napupuno ng umaalingawngaw na tunog ng pagbigkas ng mga Veda at dinadalaw ng mga nilalang na mapayapa. Sa lahat ng panig, ito’y napalilibutan ng mga alagad, mga alagad ng alagad, at ng kanilang mga alagad—nakahanay sa maayos na paglilingkod.

Verse 24

व्याघ्रादयो महावीर्या अल्पवीर्यान्महामते । तदाश्रमे न बाधन्ते द्विजवर्य्यप्रभावतः

O marunong, kahit ang mababangis at makapangyarihang nilalang gaya ng tigre at iba pa ay hindi nang-aabala sa mahihina sa loob ng ashram na iyon, dahil sa banal na kapangyarihan at kabanalan ng pinakadakilang Brahmana.

Verse 25

उवास तत्र नृपतिर्महाकारुणिको बुधः । सत्कृतो मुनिनाथेन सुवचो भोजनासनैः

Doon ay nanatili ang hari—marunong at puspos ng dakilang habag—sa loob ng ilang panahon. Pinarangalan siya ng dakilang muni nang wagas, sa mabubuting salita, at sa handog na pagkain at marapat na upuan.

Verse 26

एकदा स महाराजश्चिंतामाप दुरत्ययाम् । अहो मे हीनभाग्यस्य दुर्बुद्धेर्हीनतेजसः

Minsan, ang dakilang haring iyon ay sinakmal ng isang matinding pag-aalala na mahirap tawirin. “Ay! Ako’y kapos sa kapalaran—ligaw ang pag-unawa at humina ang ningning ng aking espiritu,” wika niya.

Verse 27

हृतं राज्यमशेषेण शत्रुवर्गैर्मदोद्धतैः । मत्पूर्वै रक्षितं राज्यं शत्रुभिर्भुज्यतेऽधुना

“Ang aking kaharian ay lubusang inagaw ng mga pangkat ng kaaway na lasing sa pagmamataas. Ang lupang ipinagtanggol ng aking mga ninuno ay ngayo’y pinakikinabangan at pinamumunuan ng mga kaaway ring iyon.”

Verse 28

मादृशश्चैत्रवंशेस्मिन्न कोप्यासीन्महीपतिः । किं करोमि क्व गच्छामि कथं राज्यं लभेमहि

Sa angkan ng mga Caitra, wala pang haring tulad ko. Ano ang gagawin ko? Saan ako tutungo? At paano ko muling mababawi ang kaharian?

Verse 29

अमात्या मंत्रिणश्चैव मामका ये सनातनाः । न जाने कं च नृपतिं समासाद्याधुनासते

Ang aking mga ministro at tagapayo—yaong matagal nang akin—ay ngayo’y nakaupo sa paglilingkod matapos lumapit sa kung sinong hari; ni hindi ko man lamang alam kung kaninong pinuno sila sumilong.

Verse 30

विनाश्य राज्यमधुना न जाने कां गतिं गताः । रणभूमिमहोत्साहा अरिवर्गनिकर्तनाः

Ngayong winasak na ang kaharian, hindi ko alam kung saan sila nagtungo—yaong mga masisigla sa larangan ng digmaan, ang mga pumuputol sa hanay ng mga kaaway.

Verse 31

मामका ये महाशूरा नृपमन्यं भजन्ति ते । पर्वताभा गजा अश्वा वातवद्वेगगामिनः

Ang mga dakilang bayani na akin, kapag pinili nilang maglingkod sa ibang hari, ang mga elepanteng tila bundok at ang mga kabayong kasingbilis ng hangin ay sasama rin sa kanila.

Verse 32

पूर्वपूर्वार्जितः कोशः पाल्यते तैर्नवाधुना । एवं मोहवशं यातो राजा परमधार्मिकः

“Ang kabang-yamang naipon ng mga naunang salinlahi ay ngayo’y binabantayan at pinamamahalaan ng mga bagong dating. Kaya ang haring lubhang matuwid, dahil sa pagkalito, ay napasailalim sa kanilang kapangyarihan.”

Verse 33

एतस्मिन्नंतरे तत्र वैश्यः कश्चित्समागतः । राजा पप्रच्छ कस्त्वं भोः किमर्थमिह चागतः

Samantala, may isang Vaiśya na dumating doon. Tinanong siya ng hari, “Sino ka, ginoo, at sa anong layunin ka naparito?”

Verse 34

दुर्मना लक्ष्यसे कस्मादेतन्मे ब्रूहि साम्प्रतम् । इत्याकर्ण्य वचो रम्यं नरपालेन भाषितम्

“Bakit tila napakalungkot mo? Sabihin mo sa akin ngayon din.” Nang marinig ang magiliw at kaaya-ayang pananalita ng hari, ang taong iyon ay naghanda nang sumagot.

Verse 35

दृग्भ्यां विमुंचन्नश्रूणि समाधिर्वैश्यपुंगवः । प्रत्युवाच महीपालं प्रणयावनतो गिरम्

Habang dumadaloy ang luha mula sa kanyang mga mata, si Samādhi—ang pinakadakila sa mga Vaiśya—ay yumukod nang may mapagmahal na pagpapakumbaba at sumagot sa hari sa banayad na pananalita.

Verse 36

वैश्य उवाच । समाधिर्नाम वैश्योहं धनिवंशसमुद्भवः । पुत्रदारादिभिस्त्यक्तो धनलोभान्महीपते

Wika ng Vaiśya: “Ako’y isang mangangalakal na nagngangalang Samādhi, isinilang sa angkang mayaman. O panginoon ng lupa, dahil sa kasakiman sa salapi, itinakwil ako ng aking anak, asawa, at iba pa.”

Verse 37

स वनमभ्यागतो राजन्दुःखितः स्वेन कर्मणा । सोहं पुत्रप्रपौत्राणां कलत्राणां तथैव च

O Hari, nang ako’y dumating sa gubat, ako’y nabagabag dahil sa sarili kong karma. At ako—kasama ang aking mga anak, apo, at mga apo sa tuhod, gayundin ang aking asawa—ay nalugmok sa dalamhating ito.

Verse 38

भ्रातॄणां भ्रातृपुत्राणां परेषां सुहृदां तथा । न वेद्मि कुशलं सम्यक्करुणासागर प्रभो

O Panginoon, karagatan ng habag, hindi ko tunay na nalalaman ang kalagayang mabuti ng aking mga kapatid, ng mga anak ng aking mga kapatid, at ng iba ko pang mga kaibigang nagmamalasakit.

Verse 39

राजोवाच । निष्कासितो यैः पुत्राद्यैर्दुर्वृत्तैर्धनगर्धिभिः । तेषु किं भवता प्रीतिः क्रियते मूर्खजन्तुवत्

Sinabi ng Hari: “Pinalayas ka ng masasamang anak at kamag-anak na sakim sa yaman. Bakit mo pa rin sila pinakikitaan ng pagmamahal, na parang isang hangal na nilalang?”

Verse 40

वैश्य उवाच । सम्यगुक्तं त्वया राजन्वचः सारार्थबृंहितम् । तथापि स्नेहपाशेन मोह्यतेऽतीव मे मनः

Wika ng Vaiśya: “O Hari, tunay na wasto ang iyong sinabi—mga salitang hitik sa diwa at ubod ng kahulugan. Gayunman, ang aking isipan ay labis na nalilito, sapagkat mahigpit na ginagapos ng tali ng pagkakapit at pagnanasa.”

Verse 41

एवं मोहाकुलौ वैश्यपार्थिवौ मुनिसत्तम । जग्मतुर्मुनिवर्यस्य मेधसः सन्निधिन्तदा

Kaya nga, O pinakamainam sa mga muni, ang mangangalakal at ang hari—kapwa nalilito at nayayanig ng kamangmangan—ay nagtungo noon sa harapan ng dakilang pantas na si Medhas.

Verse 42

स वैश्यराजसहितो नरराजः प्रतापवान् । प्रणनाम महावीरः शिरसा योगिनां वरम्

Ang makapangyarihan at matapang na hari ng mga tao, kasama ang hari ng mga Vaiśya, ay yumukod at nagpatirapa, inihandog ang ulo sa pinakadakila sa mga yogin, kinikilalang siya ang higit na awtoridad na espirituwal.

Verse 43

बद्ध्वाञ्जलिमिमां वाचमुवाच नृपतिर्मुनिम् । भगवन्नावयोर्मोहं छेत्तुमर्हसि साम्प्रतम्

Magkasanib ang mga palad sa paggalang, sinabi ng hari sa pantas: “O Bhagavan, nawa’y pagpalain mo kami at putulin ngayon ang kamangmangang sumibol sa aming dalawa.”

Verse 44

अहं राजश्रिया त्यक्तो गहनं वनमाश्रितः । तथापि हृतराज्यस्य तोषो नैवाभिजायते

Ako’y itinakwil mula sa karangyaan ng kaharian at sumilong sa malalim na gubat; gayunman, para sa pinag-agawan ng kaharian, ang tunay na kapanatagan ay hindi sumisibol kailanman.

Verse 45

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां मधुकैटभवधे महाकालिकावतारवर्णनं नाम पंचचत्वारिंशोऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikalimang Aklat—ang Umāsaṃhitā—nagtatapos ang ika-apatnapu’t limang kabanata na pinamagatang “Ang Pagpuksa kina Madhu at Kaiṭabha: Paglalarawan ng Pagbaba (avatāra) ni Mahākālikā.”

Verse 46

किमत्र कारणं ब्रूहि ज्ञानिनोरपि नो मनः । मोहेन व्याकुलं जातं महत्येषां हि मूर्खता

Ipaliwanag mo sa amin ang sanhi sa bagay na ito. Bagama’t kami’y may kaalaman, ang aming isipan ay naguluhan dahil sa pagkalito. Tunay, ito’y malaking kamangmangan sa aming panig.

Verse 47

ऋषि उवाच । महामाया जगद्धात्री शक्तिरूपा सनातनी । सा मोहयति सर्वेषां समाकृष्य मनांसि वै

Sinabi ng rishi: “Si Mahāmāyā—ang walang hanggang Kapangyarihan (Śakti), ang Ina na nagtataguyod sa sanlibutan—ay tunay na lumilito sa lahat ng nilalang, hinihila ang kanilang mga isipan patungo sa kanya.”

Verse 48

ब्रह्मादयस्सुरास्सर्वे यन्मायामोहिताः प्रभो । न जानन्ति परन्तत्त्वं मनुष्याणां च का कथा

O Panginoon, maging si Brahmā at ang lahat ng mga diyos, na nalilinlang ng Iyong Māyā, ay hindi nakakabatid sa Kataas-taasang Katotohanan. Paano pa kaya malalaman ito ng karaniwang tao?

Verse 49

सा सृजत्यखिलं विश्वं सैव पालयतीति च । सैव संहरते काले त्रिगुणा परमेश्वरी

Siya lamang ang lumilikha ng buong sansinukob; Siya lamang ang nag-iingat nito; at sa takdang panahon, Siya lamang ang muling naglalaho at nagbabalik nito. Ang Kataas-taasang Diyosa—taglay ang tatlong guṇa—ang namumuno sa paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw.

Verse 50

यस्योपरि प्रसन्ना सा वरदा कामरूपिणी । स एव मोहमत्येति नान्यथा नृपसत्तम

O pinakamainam sa mga hari, tanging yaong pinagpala ng Kanyang kinalulugdan—ang Diyosa na nagbibigay-biyaya at nag-aanyong ayon sa Kanyang kalooban—ang tunay na makalalampas sa pagkalito; walang ibang paraan.

Verse 51

राजोवाच । का सा देवी महामाया या च मोहयतेऽखिलान् । कथं जाता च सा देवी कृपया वद मे मुने

Sinabi ng Hari: “Sino ang Diyosang iyon, ang Dakilang Māyā, na lumilinlang sa lahat ng nilalang? At paano isinilang ang Diyosang iyon? O pantas, sa habag ay ipaliwanag mo sa akin.”

Verse 52

ऋषिरुवाच । जगत्येकार्णवे जाते शेषमास्तीर्य योगराट् । योगनिद्रामुपाश्रित्य यदा सुष्वाप केशवः

Sinabi ng pantas: “Nang ang buong daigdig ay naging iisang karagatan, si Keśava—ang panginoon ng mga yogin—ay inilatag si Śeṣa bilang higaan at, sumandig sa yogic na pag-idlip (yoganidrā), ay nahimlay sa malalim na pamamahinga.”

Verse 53

तदा द्वावसुरौ जातौ विष्णौ कर्णमलेन वै । मधुकैटभनामानौ विख्यातौ पृथिवीतले

Noon nga, dalawang asura ang isinilang mula sa tutuli ni Viṣṇu. Sila’y sumikat sa daigdig sa mga pangalang Madhu at Kaiṭabha.

Verse 54

प्रलयार्कप्रभौ घोरौ महाकायौ महाहनू । दंष्द्राकरालवदनौ भक्षयन्तौ जगन्ति वा

Nakakatindig-balahibo ang anyo nilang dalawa, nagliliyab na parang araw sa panahon ng pralaya; dambuhala ang katawan at makapangyarihan ang panga. Ang kanilang mga bibig, nakapanghihilakbot dahil sa mga pangil, ay wari’y kayang lamunin ang mismong mga daigdig.

Verse 55

तौ दृष्ट्वा भगवन्नाभिपङ्कजे कमलासनम् । हननायोद्यतावास्तां कस्त्वं भोरिति वादिनौ

Nang makita nila si Panginoong Brahmā na nakaluklok sa luklukan ng lotus, sa lotus na sumibol mula sa pusod ni Bhagavān, ang dalawa’y naghanda upang manalakay at nagsabi, “Sino ka, ginoo?”

Verse 56

समालोक्यं तु तौ दैत्यौ सुरज्येष्ठो जनार्दनम् । शयानं च पयोम्भोधौ तुष्टाव परमेश्वरीम्

Nang makita ang dalawang asura, si Janārdana—pinakadakila sa mga diyos—habang nakahimlay sa Karagatan ng Gatas, ay nagpuri sa Kataas-taasang Diyosa, si Parameśvarī, upang hingin ang Kanyang banal na saklolo.

Verse 57

ब्रह्मोवाच । रक्षरक्ष महामाये शरणागतवत्सले । एताभ्यां घोररूपाभ्यां दैत्याभ्यां जगदम्बिके

Wika ni Brahmā: “Iligtas mo kami, iligtas mo kami, O Mahāmāyā—mapagkalingang tagapagtanggol ng mga dumudulog. O Ina ng sansinukob, sagipin mo kami mula sa dalawang dambuhalang daitya na may nakapanghihilakbot na anyo.”

Verse 58

प्रणमामि महामायां योगनिद्रामुमां सतीम् । कालरात्रिं महारात्रिं मोहरात्रिं परात्पराम्

Ako’y nagpupugay kay Umā, ang banal na Satī—Siya ang Mahāmāyā, kapangyarihan ng paglalantad ng sansinukob, at ang Yogānidrā, ang banal na pag-idlip ng yoga. Nagpupugay ako sa Kanya bilang Kālarātri, bilang Mahārātri, bilang Moharātri—Siya ang Kataas-taasan na lampas sa kataas-taasan.

Verse 59

त्रिदेवजननीं नित्यां भक्ताभीष्टफलप्रदाम् । पालिनीं सर्वदेवानां करुणावरुणालयम्

Siya ang walang hanggang Ina ng Tatlong Diyos, tagapagkaloob ng minimithing bunga ng mga deboto; tagapangalaga ng lahat ng mga deva, at tahanan ng habag—karagatan ng biyaya.

Verse 60

त्वत्प्रभावादहं ब्रह्मा माधवो गिरिजापतिः । सृजत्यवति संसारं काले संहरतीति च

Sa kapangyarihan Mo lamang, ako’y si Brahmā; si Mādhava (Viṣṇu) ang nagpapanatili; at ang Panginoon ni Girijā (Śiva) rin—lumilikha, nag-iingat, at sa takdang panahon ay lumulusaw sa siklo ng saṃsāra.

Verse 61

त्वं स्वाहा त्वं स्वधा त्वं ह्रीस्त्वं बुद्धिर्विमला मता । तुष्टिः पुष्टिस्त्वमेवाम्ब शान्तिः क्षान्तिः क्षुधा दया

Ikaw ang Svāhā, Ikaw ang Svadhā, Ikaw ang hiya; Ikaw ang dalisay na talino na walang dungis. O Ina, Ikaw lamang ang kasiyahan at pagyabong; Ikaw ang kapayapaan, pagtitiis, gutom, at habag.

Verse 62

विष्णु माया त्वमेवाम्ब त्वमेव चेतना मता । त्वं शक्तिः परमा प्रोक्ता लज्जा तृष्णा त्वमेव च

O Ina, Ikaw lamang ang māyā na maging si Viṣṇu ay ginagamit; Ikaw lamang ang kinikilalang dalisay na kamalayan. Ikaw ang ipinahahayag na Kataas-taasang Śakti, at Ikaw rin ang lumilitaw bilang hiya at pagnanasa.

Verse 63

भ्रान्तिस्त्वं स्मृतिरूपा त्वं मातृरूपेण संस्थिता । त्वं लक्ष्मीर्भवने पुंसां पुण्याक्षरप्रवर्तिनाम्

Ikaw ang pagkalito, at Ikaw rin ang alaala; nananahan sa anyo ng Ina. Ikaw si Lakṣmī sa tahanan ng mga taong nagpapagalaw sa mga banal na pantig—yaong masigasig sa mapalad na pagbigkas ng mga mantra.

Verse 64

त्वं जातिस्त्वं मता वृत्तिर्व्याप्तिरूपा त्वमेव हि । त्वमेव चित्तिरूपेण व्याप्य कृत्स्नं प्रतिष्ठिता

Ikaw lamang ang pinagmumulan ng pagsilang at pagkatataglay ng katawan; Ikaw lamang ang mismong pag-iisip at paggalaw ng diwa. Tunay, Ikaw ang anyo ng ganap na paglaganap sa lahat. At Ikaw, bilang Kamalayan (Chiti), ay lumalaganap sa lahat at nananatiling salalayan ng buong sansinukob.

Verse 65

सा त्वमेतौ दुराधर्षावसुरौ मोहयाम्बिके । प्रबोधय जगद्योने नारायणमजं विभुम्

Kaya nga, O Ambikā, Ina-Diyosa, dapat Mong iligaw sa pagkahibang ang dalawang asurang ito na mahirap daigin. Pagkaraan, O sinapupunan ng daigdig, gisingin si Nārāyaṇa—ang di-isinilang, ang Panginoong lumalaganap sa lahat—upang matupad ang banal na layon.

Verse 66

ऋषिरुवाच । ब्रह्मणा प्रार्थिता सेयं मधुकैटभनाशने । महाविद्याजगद्धात्री सर्वविद्याधिदेवता

Wika ng rishi: “O tagapagpuksa nina Madhu at Kaiṭabha, ang Diyosa na ito ay tinawag at pinakiusapan ni Brahmā. Siya ang Mahāvidyā, ang tagapagtaguyod ng mga daigdig, at ang namumunong diyos sa lahat ng anyo ng kaalaman.”

Verse 67

द्वादश्यां फाल्गुनस्यैव शुक्लायां समभून्नृप । महाकालीति विख्याता शक्तिस्त्रैलोक्यमोहिनी

O Hari, sa ikalabindalawang araw ng maliwanag na kalahati ng buwan sa buwang Phālguna, nahayag ang Kapangyarihang kilala bilang Mahākālī—ang banal na Śakti na kayang magpahilo sa tatlong daigdig.

Verse 68

ततोऽभवद्वियद्वाणी मा भैषीः कमलासन । कण्टकं नाशयाम्यद्य हत्वाजौ मधुकैटभौ

Pagkaraan, umalingawngaw ang tinig mula sa langit: “Huwag kang matakot, O Brahmā na nakaluklok sa lotus. Ngayon ay aalisin Ko ang tinik na ito—pagkatapos patayin sa labanan sina Madhu at Kaiṭabha.”

Verse 69

इत्युक्त्वा सा महामाया नेत्रवक्त्रादितो हरेः । निर्गम्य दर्शने तस्थौ ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः

Pagkasabi niya nito, ang Dakilang Māyā ay lumitaw mula sa mga mata, bibig, at iba pang bahagi ni Hari (Viṣṇu). Pagkatapos, nagpakita siya at tumayong hayag sa harap ni Brahmā, na ang pinagmulan ay di-nahahayag.

Verse 70

उत्तस्थौ च हृषीकेशो देवदेवो जनार्दनः । स ददर्श पुरो दैत्यो मधुकैटभसंज्ञकौ

Pagkaraan, tumindig si Hṛṣīkeśa—si Janārdana, ang Diyos ng mga diyos. At sa harap Niya ay nakita Niya ang dalawang daitya na tinatawag na Madhu at Kaiṭabha.

Verse 71

ताभ्यां प्रववृत्ते युद्धं विष्णोरतुलतेजसः । पञ्चवर्षसहस्राणि बाहुयुद्धमभूत्तदा

Pagkatapos, nagsimula ang labanan sa pagitan ng dalawang daitya at ni Viṣṇu na may di-mapapantayang kaningningan. Noon ay naganap ang sagupaan na kamay-sa-kamay sa loob ng limang libong taon.

Verse 72

महामायाप्रभावेण मोहितो दानवोत्तमौ । जजल्पतू रमाकान्तं गृहाण वरमीप्सितम्

Sa ilalim ng kapangyarihan at panlilinlang ni Mahāmāyā, ang dalawang pinuno ng mga Dānava ay nagsabi kay Rāmākānta (Viṣṇu): "Tanggapin mo ang biyayang iyong ninanais."

Verse 73

नारायण उवाच । मयि प्रसन्नौ यदि वां दीयतामेष मे वरः । मम वध्यावुभौ नान्यं युवाभ्यां प्रार्थये वरम्

Sinabi ni Nārāyaṇa: "Kung kayo ay nalulugod sa akin, ibigay ninyo ang biyayang ito: hayaang kayong dalawa ang aking paslangin. Wala na akong ibang hihilinging biyaya mula sa inyo."

Verse 74

ऋथिरुवाच । एकार्णवां महीं दृष्ट्वा प्रोचतुः केशवं वचः । आवां जहि न यत्रासौ धरणी पयसाऽ ऽप्लुता

Sinabi ni Ṛthi: “Nang makita nilang ang daigdig ay naging iisang karagatan, sinabi nila kay Keśava (Viṣṇu): ‘Dalhin mo kami sa pook na hindi nilulubog ng tubig ang mundong ito.’”

Verse 75

निर्विकारादि साकारा निराकारापि देव्युमा । देवानां तापनाशार्थं प्रादुरासीद्युगेयुगे

Si Devi Umā—walang pasimula at walang pagbabago—bagaman sa katotohanan ay walang anyo, ay nag-aanyong nahahayag. Sa bawat yuga, siya’y lumilitaw upang pawiin ang mga pagdurusa ng mga deva.

Verse 76

एवन्ते कथितो राजन्कालिकायास्समुद्भवः । महालक्ष्म्यास्तथोत्पत्तिं निशामय महामते

Kaya nga, O Hari, naisalaysay ko na sa iyo ang paglitaw ni Kālikā. Ngayon, O dakilang-isip, pakinggan mo rin habang inilalarawan ko ang pagpapakita ni Mahālakṣmī.

Verse 78

यदिच्छावैभवं सर्वं तस्या देहग्रहः स्मृतः । लीलया सापि भक्तानां गुणवर्णनहेतवे

Ang lahat ng ito ay karilagan ng Kanyang kalooban; kaya’t ang pagkuha Niya ng katawan ay sinasabi sa gayong paraan. Maging ang pagkakatawang iyon, sa Kanyang banal na līlā, ay para sa mga deboto—upang mailarawan at mapagnilayan ang Kanyang mga katangian.