Adhyaya 9
Satarudra SamhitaAdhyaya 972 Verses

भैरवावतारलीलावर्णनम् (Bhairava-avatāra-līlā-varṇanam) — “Narration of the Divine Play of Bhairava’s Descent”

Ang kabanatang ito ay aral ni Nandīśvara kay Sanatkumāra, na tahasang inilalarawan bilang “pinakamataas na salaysay na Bhairavī” na pumupuksa sa malalaking kasalanan at nagpapalago ng debosyon (v.1). Pagkaraan, si Bhairava ay inihayag bilang Mahākāla/Kālakālana; sa utos ng “Diyos ng mga diyos,” tinanggap Niya ang Kāpālika vrata (v.2), na nagpapakitang ang mga anyong tila mapanghamon ay nasasaklaw ng banal na kautusan. Bilang Kapālapāṇi at Viśvātmā, nilibot Niya ang tatlong daigdig (v.3); maging ang nakapanghihilakbot na brahmahatyā ay hindi Siya madaig, at ang pag-ikot sa mga pook-panalanginan lamang ay hindi sapat sa kalayaan (v.3–4), kaya’t ang mahimā ni Śiva ang tunay na nagpapadalisay, hindi ang ritwal na paglalakbay lamang. Lumipat ang tagpo sa tahanan ni Nārāyaṇa: si Hari, ang mga deva, mga rishi, at mga banal na babae ay nagdaṇḍavat na pagpapatirapa at umawit ng papuri sa pagdating ni Bhairava (v.5–8), bilang pagkilala sa Kanyang ganap na anyo (pūrṇākāra). Sa wakas, nagsalita si Vishnu nang may kagalakan at iniuugnay ito sa pinagmulan ni Lakṣmī mula sa pag-uga ng karagatan (v.9), na pinagsasama ang kosmolohiyang Vaishnava sa isang teopanyang nakasentro kay Śiva at pinagtitibay ang kapangyarihang lampas-sekta ni Bhairava sa hanay ng mga Purāṇa.

Shlokas

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ भैरवीमपरां कथाम् । शृणु प्रीत्या महादोषसंहर्त्रीम्भक्तिवर्द्धिनीम्

Sinabi ni Nandīśvara: O Sanatkumāra, ganap na nakaaalam, pakinggan mo nang may pag-ibig ang kataasang salaysay tungkol kay Bhairavī, na pumupuksa sa malalaking kasalanan at nagpapalago ng bhakti sa Panginoon.

Verse 2

तत्सान्निध्यं भैरवोऽपि कालोऽभूत्कालकालनः । स देवदेववाक्येन बिभ्रत्कापालिकं व्रतम्

Dahil sa banal na Pagdalo na yaon, si Bhairava man ay naging Kāla—ang pumupuksa maging sa Oras. At sa utos ng Diyos ng mga diyos, tinanggap at pinasan niya ang panatang Kapālika (vrata).

Verse 3

कपालपाणिर्विश्वात्मा चचार भुवनत्रयम् । नात्याक्षीच्चापि तं देवं ब्रह्महत्यापि दारुणा

May hawak na bungo sa Kanyang kamay, si Śiva—ang Kaluluwang Pangkalahatan—ay gumala sa tatlong daigdig. Gayunman, kahit ang kakila-kilabot na kasalanang brahmahatyā (pagpatay sa isang brāhmaṇa) ay hindi tunay na nakapangibabaw o nakapagpasuko sa Kanya.

Verse 4

प्रतितीर्थं भ्रमन्वापि विमुक्तो ब्रह्महत्यया । अतः कामारिमहिमा सर्वोपि ह्यवगम्यताम्

Kahit sa paglalagalag sa bawat banal na tawiran at pook-paglalakbay-diyos ay maaaring mapalaya ang tao sa kasalanang pagpatay sa brāhmaṇa; kaya’t nawa’y maunawaan ng lahat ang kadakilaan ni Kāmāri (Śiva, kaaway ni Kāma).

Verse 5

प्रमथैः सेव्यमानोऽपि ह्येकदा विहरन्हरः । कापालिको ययौ स्वैरी नारायणनिकेतनम्

Kahit pinaglilingkuran ng mga Pramatha, minsan si Hara (Panginoong Śiva) ay malayang gumala; sa anyo ng isang Kāpālika na asceta, nagtungo Siya sa tahanan ni Nārāyaṇa (Viṣṇu).

Verse 6

अथायान्तं महाकालं त्रिनेत्रं सर्पकुण्डलम् । महादेवांशसम्भूतं पूर्णाकारं च भैरवम्

Pagkaraan, namasdan nila si Mahākāla na papalapit—may tatlong mata at may hikaw na ahas—si Bhairava, na sumibol mula sa isang bahagi ni Mahādeva, na nahayag sa ganap at lubos na anyo.

Verse 7

पपात दण्डवद्भूमौ तं दृष्ट्वा गरुडध्वजः । देवाश्च मुनयश्चैव देवनार्य्यः समन्ततः

Nang Siya’y makita, ang Panginoong may watawat ni Garuḍa (Viṣṇu) ay bumagsak sa lupa na parang tuwid na tungkod, sa ganap na pagpapatirapa; at sa paligid, ang mga diyos, ang mga muni, at ang mga dalagang makalangit ay gayundin ang pagyukod sa paggalang.

Verse 8

अथ विष्णुः प्रणम्यैनं प्रयातः कमलापतिः । शिरस्यञ्जलिमाधाय तुष्टाव विविधैः स्तवः

Pagkatapos, si Panginoong Viṣṇu—kabiyak ni Lakṣmī—ay yumukod at nagpatirapa sa Kanya. Taglay ang magkasanib na palad na inilagay sa ibabaw ng ulo bilang paggalang, siya’y lumapit at nagpuri kay (Śiva) sa sari-saring mga himno.

Verse 9

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायांशत रुद्रसंहितायां भैरवावतारलीलावर्णनं नाम नवमोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa ikatlong bahagi, ang Śatarudra Saṃhitā—nagtatapos ang ikasiyam na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Banal na Līlā ng Pagkakatawang-tao ni Bhairava.”

Verse 10

विष्णुरुवाच । प्रिये पश्याब्जनयने धन्यासि सुभगेऽनघे । धन्योऽहं देवि सुश्रोणि यत्पश्यावो जगत्पतिम्

Wika ni Viṣṇu: “Sinta—masdan, O may matang gaya ng lotus. Mapalad ka, O mapagpala at walang dungis na ginang. Mapalad din ako, O Diyosa na may marikit na balakang, sapagkat nasilayan natin ang Panginoon ng sansinukob.”

Verse 11

अयन्धाता विधाता च लोकानां प्रभुरीश्वरः । अनादिः शरणः शान्तः पुरः षड्विंशसंमितः

Siya nga ang Tagapagtaguyod at Tagapag-ayos ng mga daigdig—ang Panginoon at naghaharing Īśvara. Walang pasimula, Kanlungan ng lahat, at laging Mapayapa; nananahan Siya sa “lungsod” (ang katawan) na sinusukat sa dalawampu’t anim na tattva.

Verse 12

सर्वज्ञः सर्वयोगीशस्सर्वभूतैकनायकः । सर्वभूतान्तरात्मायं सर्वेषां सर्वदः सदा

Siya ang lubos na nakaaalam; ang kataas-taasang Panginoon ng lahat ng yogin; ang iisang dakilang pinuno ng lahat ng nilalang. Siya ang nananahan bilang panloob na Sarili sa bawat buhay, at magpakailanman ay Tagapagkaloob ng lahat ng kaganapan sa lahat.

Verse 13

ये विनिद्रा विनिश्वासाः शान्ता ध्यानपरायणाः । धिया पश्यंति हृदये सोयं पद्मे समीक्षताम्

Yaong mga malaya sa pagkapurol ng antok at sa magulong paghinga, na payapa at lubos na nakatuon sa pagninilay—sa dalisay na pag-unawa ay nasisilayan nila Siya sa puso. Nawa’y pagnilayan ang Panginoong iyon sa lotus ng puso.

Verse 14

यं विदुर्व्वेदतत्त्वज्ञा योगिनो यतमानसाः । अरूपो रूपवान्भूत्वा सोऽयमायाति सर्वगः

Siya na nakikilala ng mga nakaaalam sa katotohanan ng Veda at ng mga yogin na matatag ang diwa—bagaman walang anyo, nag-aanyong may anyo; kaya ang Panginoong sumasaklaw sa lahat ay nagpapakita sa mga deboto at sa daigdig.

Verse 15

अहो विचित्रं देवस्य चेष्टितम्परमेष्ठिनः । यस्याख्यां ब्रुवतो नित्यं न देहः सोऽपि देहभृत्

Kay hiwaga ng mga gawa ng Kataas-taasang Panginoon! Ang sinumang laging bumibigkas ng Kanyang banal na Pangalan, nawawala ang gapos ng pagkakabihag sa katawan—bagaman sa paningin ay tila may katawan pa rin.

Verse 16

तं दृष्ट्वा न पुनर्जन्म लभ्यते मानवैर्भुवि । सोयमायाति भगवांस्त्र्यम्बकश्शशिभूषणः

Kapag nasilayan Siya, ang mga tao sa lupa ay hindi na muling magkakamit ng kapanganakan. Masdan—narito ang pinagpalang Panginoon: si Tryambaka, ang may tatlong mata, na pinalalamutian ng buwan.

Verse 17

पुण्डरीकदलायामे धन्ये मेऽद्य विलोचने । यद्दृश्यते महादेवो ह्याभ्यां लक्ष्मि महेश्वरः

O Lakṣmī, mapalad ang aking mga mata ngayon—malapad na gaya ng talulot ng lotus—sapagkat sa mga ito ay namamasdan ko si Mahādeva, ang Maheśvara mismo.

Verse 18

धिग्धिक्पदन्तु देवानां परं दृष्ट्वा न शंकरम् । लभ्यते यत्र निर्वाणं सर्व दुःखान्तकृत्तु यत्

Kahihiyan ang tinatawag na “pinakamataas na kalagayan” ng mga diyos kung natamo nang hindi namamasdan si Śaṅkara. Sapagkat sa Kanya lamang natatamo ang Nirvāṇa—Siya ang tunay na pumapawi sa wakas ng lahat ng pagdurusa.

Verse 19

देवत्वादशुभं किञ्चिद्देवलोके न विद्यते । दृष्ट्वापि सर्वे देवेशं यन्मुक्तिन्न लभामहे

Dahil sa pagiging diyos, sa daigdig ng mga diyos ay walang itinuturing na malas o di-mapalad. Ngunit kaming lahat, kahit namasdan na ang Panginoon ng mga diyos (Śiva), ay hindi pa rin nakakamit ang kalayaan—ganyan ang aming kalagayan.

Verse 20

एवमुक्त्वा हृषीकेशस्संप्रहृष्टतनूरुहः । प्रणिपत्य महादेवमिदमाह वृषध्वजम्

Pagkasabi nito, si Hṛṣīkeśa (Viṣṇu), na nangingilabot ang buong katawan sa galak, ay nagpatirapa kay Mahādeva at saka nagsalita kay Vṛṣadhvaja (Śiva, na may bandilang toro).

Verse 21

विष्णुरुवाच । किमिदन्देवदेवेन सर्वज्ञेन त्वया विभो । क्रियते जगतां धात्रा सर्वपापहराव्यय

Wika ni Viṣṇu: “O Panginoon ng mga diyos, O Ganap na Nakaaalam, makapangyarihang Po! Bakit ito ginagawa Mo, Ikaw na Tagapagtaguyod ng mga daigdig, ang Di-nasisira, at Tagapag-alis ng lahat ng kasalanan?”

Verse 22

क्रीडेयन्तव देवेश त्रिलोचन महामते । किङ्कारणं विरूपाक्ष चेष्टितन्ते स्मरार्दन

O Panginoon ng mga diyos, Tatlong-Mata, dakilang diwa; O Virūpākṣa, tagapagwasak ni Kāma—noong ikaw ay naglalaro at nagsasaya, ano ang dahilan ng ginawa mong ito?

Verse 23

किमर्थं भगवञ्छम्भो भिक्षाञ्चरसि शक्तिप । संशयो मे जगन्नाथ एष त्रैलोक्यराज्यद

“Sa anong layunin, O Mapalad na Śambhu, O Panginoon ng Kapangyarihan (Śakti), ikaw ay gumagala na namamalimos? O Panginoon ng sansinukob, may pag-aalinlangan sa akin—ikaw ang nagkakaloob ng paghahari sa tatlong daigdig.”

Verse 24

नन्दीश्वर उवाच । एवमुक्तस्ततः शम्भुर्विष्णुना भैरवो हरः । प्रत्युवाचाद्भुतोतिस्स विष्णुं हि विहसन्प्रभुः

Sinabi ni Nandīśvara: Nang siya’y masambit nang gayon ni Viṣṇu, si Śambhu—si Hara sa kakila-kilabot na anyo ni Bhairava—ay ngumiti; at ang Kataas-taasang Panginoon ay sumagot kay Viṣṇu sa mga salitang kamangha-mangha.

Verse 25

भैरव उवाच । ब्रह्मणस्तु शिरश्छिन्नमंगुल्याग्रनखेन ह । तदघम्प्रतिहन्तुं हि चराम्येतद्व्रतं शुभम्

Wika ni Bhairava: “Sa pamamagitan ng kuko sa dulo ng aking daliri, pinutol ko ang ulo ni Brahmā. Kaya upang mapawi ang kasalanang iyon, ngayo’y isinasagawa at tinutupad ko ang mapalad na panatang ito.”

Verse 26

नन्दीश्वर उवाच । एवमुक्तो महेशेन भैरवेण रमापतिः । स्मृत्वा किंचिन्नतशिराः पुनरेवमजिज्ञपत्

Sabi ni Nandīśvara: Nang masabihan nang gayon ni Maheśa sa anyo ni Bhairava, si Viṣṇu—ang panginoon ni Ramā—ay may naalala; saka bahagyang yumuko, at muling nagtanong sa gayong paraan.

Verse 27

विष्णुरुवाच । यथेच्छसि तथा क्रीड सर्वविघ्नोपनोदक । मायया मां महादेव नाच्छादयितुमर्हसि

Wika ni Viṣṇu: “Maglaro Ka ayon sa Iyong nais, O tagapag-alis ng lahat ng hadlang. Ngunit, O Mahādeva, huwag Mo akong tabingan ng Iyong māyā.”

Verse 28

नाभीकमलकोशात्तु कोटिशः कमलासनाः । कल्पे कल्पे पुरा ह्यान्सत्यं योगबलाद्विभो

Mula sa sisidlan ng lotus sa pusod, bumabangon ang di-mabilang na mga Brahmā—bawat isa’y nakaluklok sa isang lotus. Sa bawat kalpa, O Panginoong sumasaklaw sa lahat, ito’y tunay na nagaganap sa bisa ng lakas ng Yoga (banal na kapangyarihang yogiko).

Verse 29

त्यज मायामिमान्देव दुस्तरामकृतात्मभिः । ब्रह्मादयो महादेव मायया तव मोहिताः

O Panginoon, talikdan Mo ang māyā na ito—na napakahirap tawirin ng mga hindi pa napipigil ang sarili. Maging si Brahmā at ang iba pang mga diyos, O Mahādeva, ay nalilinlang ng Iyong māyā.

Verse 30

यथावदनुगच्छामि चेष्टितन्ते शिवापते । तवैवानुग्रहाच्छम्भो सर्वेश्वर सतांगते

O Panginoon ng pagpapala, O Śiva na Pinuno—sa Iyong biyaya lamang, O Śambhu, Kataas-taasang Panginoon at kanlungan ng mga banal, nagagawa kong sundan ang Iyong banal na asal at mga landas ayon sa tunay na kalikasan nito.

Verse 31

संहारकाले संप्राप्ते सदेवान्निखिलान्मुनीन् । लोकान्वर्णाश्रमवतो हरिष्यसि यदा हर

O Hara, kapag dumating ang panahon ng paglalansag, wawakasan at hihigupin Mo pabalik ang lahat ng daigdig—kasama ang mga deva at lahat ng mga muni—pati ang buong kaayusan ng varṇa at āśrama—sa loob ng Iyong sarili.

Verse 32

तदा कृते महादेव पापं ब्रह्मवधादिकम् । पारतन्त्र्यं न ते शम्भो स्वैरं क्रीडत्यतो भवान्

O Mahādeva, nang maganap ang gawaing iyon, sumibol ang kasalanang nagsisimula sa brahma-hatyā, ang pagpatay sa isang brāhmaṇa. Ngunit, O Śambhu, walang pagkakagapos o pag-asa sa iba para sa Iyo; kaya Ikaw ay malayang naglalaro sa ganap na kapangyarihan.

Verse 33

अर्घीव ब्रह्मणो ह्यस्थ्नां स्रक्कण्ठे तव भासते । तथाद्यनुगता शम्भो ब्रह्महत्या तवानघ

O Śambhu, sa iyong leeg ay kumikislap na wari’y isang kuwintas na yari sa mga buto ni Brahmā. At hanggang ngayon, O walang dungis, ang bakas ng brahma-hatyā ay tila nakadikit pa rin sa Iyo—bagaman ang iyong likas na diwa ay laging dalisay.

Verse 34

कृत्वापि सुमहत्पापं यस्त्वां स्मरति मानवः । आधारं जगतामीश तस्य पापं विलीयते

Kahit ang tao ay nakagawa ng napakalaking kasalanan, kapag inalaala ka niya—O Panginoon, salalayan ng lahat ng daigdig—ang kanyang kasalanan ay nalulusaw at naglalaho.

Verse 35

यथा तमो न तिष्ठेत सन्निधावंशुमालिनः । तथैव तव यो भक्तः पापन्तस्य व्रजेत्क्षयम्

Gaya ng dilim na hindi nananatili sa harap ng Araw, gayon din sa taong deboto Mo—O Śiva—ang kasalanan ay winawasak at nagwawakas.

Verse 36

यश्चिन्तयति पुण्यात्मा तव पादाम्बुजद्वयम् । ब्रह्महत्याकृतमपि पापन्तस्य व्रजेत्क्षयम्

Ang dalisay ang kaluluwa na nagmumuni sa iyong dalawang paang-loto—maging ang kasalanang mula sa pagpatay sa brahmana (brahmahatyā)—ay nawawasak para sa kanya at nagwawakas.

Verse 37

तव नामानुरक्ता वाग्यस्य पुंसो जगत्पते । अप्यद्रिकूटतुलितं नैनस्तमनुबाधते

O Panginoon ng sanlibutan, para sa taong ang pananalita ay tapat na nakaugnay sa Iyong Banal na Pangalan, kahit ang kasalanang nakatambak na parang tuktok ng bundok ay hindi siya makapipinsala.

Verse 38

परमात्मन्परन्धाम स्वेच्छाभिधृतविग्रह । कुतूहलं तवेशेदं कृपणाधीनतेश्वर

O Kataas-taasang Sarili, O Pinakamataas na Tahanan, O Panginoong kusang-loob na nag-aanyong may anyo—bakit, O Īśa, may ganitong pag-uusisa sa Iyo, na para bang umaasa Ka sa isang abang walang magawa, O Dakilang Panginoon?

Verse 39

अद्य धन्योऽस्मि देवेश यत्र पश्यंति योगिनः । पश्यामि तं जगन्मूर्त्ति परमेश्वरमव्ययम्

“Ngayong araw, tunay akong pinagpala, O Panginoon ng mga diyos, sapagkat namamasdan ko ang yaong Kataas-taasang Panginoon na nakikita ng mga yogin. Nakikita ko ang Di-nasisirang Parameśvara—ang anyong-sanlibutan (jaganmūrti) na lumalaganap sa lahat.”

Verse 40

अद्य मे परमो लाभस्त्वद्य मे मंगलं परम् । तं दृष्ट्वामृत तृप्तस्य तृणं स्वर्गापवर्गकम्

Ngayong araw natamo ko ang pinakadakilang pakinabang; ngayong araw natupad ang aking sukdulang pagpapala. Sa sinumang nakakita sa Kanya at nabusog na wari’y uminom ng amrita, maging ang langit at moksha ay tila dayami lamang.

Verse 41

इत्थं वदति गोविंदे विमला पद्मया तया । मनोरथवती नाम भिक्षा पात्रे समर्पिता

Habang nagsasalita si Govinda nang gayon, ang dalisay na ginang na si Padmā ay naghandog sa mangkok ng limos ng isang banal na pagkain na tinatawag na “Manorathavatī,” kaloob na tumutupad sa matuwid na mithiin.

Verse 42

भिक्षाटनाय देवोऽपि निरगात्परया मुदा । अन्यत्रापि महादेवो भैरवश्चात्तविग्रहः

Pagkaraan, ang Panginoon mismo ay lumisan upang maglakad-lakad sa pamamalimos ng limos, puspos ng sukdulang galak. Sa iba pang dako rin, si Mahādeva ay nag-anyong may katawan bilang Bhairava.

Verse 43

दृष्ट्वानुयायिनीं तान्तु समाहूय जनार्दनः । संप्रार्थयद्ब्रह्महत्यां विमुंच त्वं त्रिशूलिनम्

Nang makita niyang sumusunod si Brahma-hatyā—ang kasalanan ng pagpatay sa Brahmana—tinawag siya ni Janārdana upang lumapit at taimtim na nakiusap: “Pakawalan mo ang Panginoong may hawak ng Triśūla (Śiva); palayain mo Siya.”

Verse 44

ब्रह्महत्योवाच । अनेनापि मिषेणाहं संसेव्यामुं वृषध्वजम् । आत्मानम्पावयिष्यामि त्वपुनर्भवदर्शनम्

Wika ni Brahma-hatyā: “Kahit sa ganitong dahilan, makalalapit ako at makapaglilingkod sa Panginoong may watawat na toro (Śiva). Sa pagtanaw sa Kanya—ang pangitain na nagbibigay-kalayaang di na muling isilang—lilinisin ko ang aking sarili.”

Verse 45

नन्दीश्वर उवाच । सा तत्याज न तत्पार्श्वं व्याहृतापि मुरारिणा । तमूचेऽथ हरिं शंभुः स्मेरास्यो भैरवो वचः

Wika ni Nandīśvara: Bagaman tinawag siya ni Murāri (Viṣṇu), hindi niya iniwan ang panig na iyon. Pagkaraan, si Śambhu—ang Bhagavān Bhairava na may ngiting mukha—ay nagsalita ng mga salita kay Hari.

Verse 46

भैरव उवाच । त्वद्वाक्पीयूषपानेन तृप्तोऽस्मि बहुमानद । स्वभावोऽयं हि साधूनां यत्त्वं वदसि मापते

Sinabi ni Bhairava: “Sa pag-inom ko ng nektar ng iyong mga salita, O tagapagkaloob ng dakilang paggalang, ako’y nasiyahan. Sapagkat ito nga ang likas ng mga banal—na ikaw ay nagsasalita nang ganyan, O Panginoon.”

Verse 47

वरं वृणीष्व गोविंद वरदोऽस्मि तवानघ । अग्रणीर्मम भक्तानां त्वं हरे निर्विकारवान्

“Pumili ka ng isang biyaya, O Govinda; ako ang tagapagkaloob ng biyaya sa iyo, O walang dungis. O Hari, ikaw ang nangunguna sa aking mga deboto—matatag at di-nagbabago.”

Verse 48

नो माद्यन्ति तथा भैक्ष्यैर्भिक्षवोऽप्यतिसंस्कृतैः । यथा मानसुधापानैर्ननु भिक्षाटनज्वराः

Kahit ang mga pulubing-asceta ay hindi nalalasing nang gayon sa pagkaing limos, kahit ito’y napakapinong inihanda; gaya ng pag-inom nila sa nektar ng isipan—tunay, ito ang lagnat na pag-uudyok ng paglalagalag upang mamalimos.

Verse 49

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य वचः शंभो भैरवस्य परात्मनः । सुप्रसन्नतरो भूत्वा समवोचन्महेश्वरम्

Sinabi ni Nandīśvara: Nang marinig niya ang mga salita ni Bhairava—ang Kataas-taasang Sarili—si Śambhu ay lalo pang naging mapagpala, at saka nagsalita kay Maheśvara.

Verse 50

विष्णुरुवाच । एष एव वरः श्लाघ्यो यदहं देक्ताधिपम् । पश्यामि त्वान्देवदेव मनोवाणी पथातिगम्

Wika ni Viṣṇu: “Ito lamang ang biyayang tunay na karapat-dapat purihin—na aking namamasdan Ka, O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng lahat ng nakikita, Ikaw na lumalampas sa landas ng isip at pananalita.”

Verse 51

अदभ्रेयं सुधादृष्टिरनया मे महोत्सवः । अयत्त्ननिधिलाभोयं वीक्षणं हर ते सताम्

Ang sulyap na tulad ng amṛta ay tunay na di-nauubos; dahil dito, isang dakilang pagdiriwang ang sumilang sa akin. Ito’y kayamanang natamo nang walang pagsisikap—O Hara, ang darśana Mo ay para sa mga banal at matuwid.

Verse 52

अवियोगोऽस्तु मे देव त्वदंघ्रियुगलेन वै । एष एव वरः शंभो नान्यं कश्चिद् वृणे वरम्

O Panginoon, nawa’y hindi ako kailanman mahiwalay sa Iyong dalawang banal na paa. Ito lamang ang biyayang hinihiling ko, O Śambhu; wala na akong ibang pagpapalang pipiliin.

Verse 53

श्रीभैरवी उवाच । एवम्भवतु ते तात यत्त्वयोक्तं महामते । सर्वेषामपि देवानां वरदस्त्वं भविष्यसि

Wika ni Śrī Bhairavī: “Mangyari nawa iyon, mahal kong anak. O dakila ang pag-iisip, nawa’y matupad ang iyong sinabi. Ikaw ay magiging tagapagkaloob ng biyaya maging sa lahat ng mga diyos.”

Verse 54

नन्दीश्वर उवाच । अनुगृह्येति दैत्यारि केंद्राद्रिभुवनेचरम् । भेजे विमुक्तनगरीं नाम्ना वाराणसीं पुरीम्

Sinabi ni Nandīśvara: “Sa pagpapala ng biyaya,” dumating ang Tagapagpuksa ng mga asura sa banal na pook ng Kendrādri at sa sagradong saklaw nito, at pumasok siya sa lungsod na tanyag bilang ‘Lungsod ng Paglaya’—ang Vārāṇasī.

Verse 56

कपालं ब्राह्मणः सद्यो भैरवस्य करांबुजात् । पपात भुवि तत्तीर्थमभूत्कापालमोचनम्

Agad-agad, ang mangkok na bungo ng Brahmana ay nahulog mula sa kamay-lotus ni Bhairava tungo sa lupa; at ang mismong pook na iyon ay naging banal na tīrtha na tinawag na Kāpālamocana, ang lugar ng pagkalaya sa (kasalanan ng) bungo.

Verse 57

कपालं ब्रह्मणो रुद्रस्सर्वेषामेव पश्यताम् । हस्तात्पतन्तमालोक्य ननर्त परया मुदा

Habang nakatingin ang lahat, nakita ni Rudra ang bungo ni Brahmā na dumudulas mula sa Kanyang kamay; at nang makita Niya itong bumagsak, Siya’y sumayaw sa sukdulang kagalakan.

Verse 58

विधेः कपालं नामुंचत्करमत्यन्तदुस्सहम् । परस्य भ्रमतः क्वापि तत्काश्यां क्षणतोऽपतत्

Ang bungo ni Brahmā (Vidhi) ay hindi maalis sa kamay (ni Śiva), isang pasaning lubhang di-matiis. Habang naglalakbay ang Kataas-taasang Panginoon, sa isang iglap ay nahulog iyon sa Kāśī.

Verse 59

शूलिनो ब्रह्मणो हत्या नापैति स्म च या क्वचित् । सा काश्यां क्षणतो नष्टा तस्मात्सेव्या हि काशिका

Maging ang kasalanan ng pagpatay sa Brahmana na minsang dumikit kay Śūlin (Panginoong Śiva) at hindi maalis saanman, ay napapawi sa isang iglap sa Kāśī. Kaya ang Kāśikā (Kāśī) ay tunay na dapat lapitan at paglingkuran.

Verse 60

कपालमोचनं काश्यां यः स्मरेत्तीर्थमुत्तमम् । इहान्यत्रापि यत्पापं क्षिप्रं तस्य प्रणश्यति

Sinumang umaalaala sa kataas-taasang banal na pook na tinatawag na Kapālamocana sa Kāśī, anumang kasalanan niya—dito man o sa ibang dako nagawa—ay mabilis na naglalaho.

Verse 61

आगत्य तीर्थप्रवरे स्नानं कृत्वा विधानतः । तर्पयित्वा पितॄन्देवान्मुच्यते ब्रह्महत्यया

Pagdating sa pinakadakilang tirtha, at pagligo roon ayon sa itinakdang ritwal, at matapos maghandog ng tarpana (pagbubuhos na alay) sa mga ninuno at sa mga deva, napapalaya ang tao sa kasalanang brahmahatyā (pagpatay sa isang Brāhmaṇa).

Verse 62

कपालमोचनं तीर्थं पुरस्कृत्वा तु भैरवः । तत्रैव तस्थौ भक्तानां भक्षयन्नघसन्ततिम्

Pagkaraan, si Bhairava, na inilagay sa unahan ang tirthang tinatawag na Kapālamocana, ay nanatili roon mismo—na wari’y nilalamon at pinapawi ang walang putol na hanay ng kasalanan ng kanyang mga deboto.

Verse 63

कृष्णाष्टम्यान्तु मार्गस्य मासस्य परमेश्वरः । आविर्बभूव सल्लीलो भैरवात्मा सताम्प्रियः

Sa Aṣṭamī, ang ikawalong tithi ng madilim na kalahati (Krishna-pakṣa) ng buwang Mārgaśīrṣa, nagpakita ang Kataas-taasang Panginoon—sa lila’y inihayag ang Kanyang kalikasang Bhairava—minamahal ng mga banal at deboto.

Verse 64

मार्गशीर्षासिताष्टम्यां कालभैरवसन्निधौ । उपोष्य जागरं कुर्वन्महापापैः प्रमुच्यते

Sa Aṣṭamī, ang ikawalong araw ng madilim na kalahati ng buwan ng Mārgaśīrṣa, sa harapan ni Kālabhairava, ang nag-aayuno at nagbabantay sa buong magdamag ay napapalaya sa malalaking kasalanan.

Verse 65

अन्यत्रापि नरो भक्त्या तद्व्रतं यः करिष्यति । स जागरं महापापैर्मुक्तो यास्यति सद्गतिम्

Kahit saan man, sinumang tao na may debosyon ay tumupad sa gayong panata—ang banal na pagpupuyat—ay mapapalaya sa malalaking kasalanan at makaaabot sa mabuting kalagayan.

Verse 66

अनेकजन्मनियुतैर्यत्कृतं जन्तुभिस्त्वघम् । तत्सर्वं विलयं याति कालभैरवदर्शनात्

Anumang kasalanang nagawa ng mga nilalang sa libu-libong kapanganakan, lahat iyon ay nalulusaw at naglalaho sa pamamagitan lamang ng darśana—ang pagtanaw kay Kālabhairava.

Verse 67

कालभैरवभक्तानां पातकानि करोति यः । स मूढो दुःखितो भूत्वा पुनर्दुर्गतिमाप्नुयात्

Sinumang gumawa ng kasalanan laban sa mga deboto ni Kālabhairava, ang taong iyon ay nalilinlang; magdurusa sa dalamhati at muling mahuhulog sa masamang landas ng pag-iral.

Verse 68

विश्वेश्वरेऽपि ये भक्ता नो भक्ताः कालभैरवे । ते लभन्ते महादुःखं काश्यां चैव विशेषतः

Ang mga deboto ni Viśveśvara ngunit hindi deboto ni Kālabhairava ay nagkakamit ng matinding pagdurusa—lalo na sa Kāśī.

Verse 69

वाराणस्यामुषित्वा यो भैरवं न भजेन्नरः । तस्य पापानि वर्द्धन्ते शुक्लपक्षे यथा शशी

Ang taong naninirahan sa Vārāṇasī ngunit hindi sumasamba kay Bhairava—ang kanyang mga kasalanan ay dumarami, gaya ng buwan na lumalaki sa maliwanag na kalahating buwan.

Verse 70

कालराजं न यः काश्यां प्रतिभूताष्टमीकुजम् । भजेत्तस्य क्षयं पुण्यं कृष्णपक्षे यथा शशी

Sinumang hindi sumasamba kay Kālarāja sa Kāśī—lalo na kapag ang Aṣṭamī tithi ay tumapat sa Martes—ang kanyang kabutihang-loob (puṇya) ay nababawasan, gaya ng buwan na numinipis sa madilim na kalahating buwan.

Verse 71

श्रुत्वाख्यानमिदम्पुण्यम्ब्रह्महत्यापनोदकम् । भैरवोत्पत्तिसंज्ञं च सर्वपापैः प्रमुच्यते

Sinumang makarinig ng banal na salaysay na ito—na tinatawag na paglitaw ni Bhairava at kilalang nakapag-aalis maging ng kasalanang brahma-hatyā—ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 72

बन्धनागारसंस्थोऽपि प्राप्तोऽपि विपदम्पराम् । प्रादुर्भावं भैरवस्य श्रुत्वा मुच्येत सङ्कटात्

Kahit ang isa’y nakakulong sa bilangguan, o nalugmok sa sukdulang kapahamakan, sa pagdinig lamang tungkol sa paglitaw ni Bhairava ay napapalaya sa dalamhati at panganib.

Verse 95

क्षेत्रे प्रविष्टमात्रेऽथ भैरवे भीषणाकृतौ । हाहेत्युक्त्वा ब्रह्महत्या पातालं चाविशत्तदा

Ngunit sa sandaling pumasok ito sa banal na kṣetra, nasalubong nito si Bhairava sa nakapanghihilakbot na anyo. Sumigaw ng “Ay! Ay!”, at ang kasalanang brahma-hatyā ay lumusong noon sa Pātāla.

Frequently Asked Questions

It narrates Bhairava’s theophany as Mahākāla, his adoption of the Kāpālika vrata by divine command, and his arrival at Nārāyaṇa’s abode where Viṣṇu and the celestial assembly prostrate and praise—arguing that Shiva’s mahimā supersedes ordinary sin-logic and sectarian rank.

The skull-in-hand (Kapālapāṇi) and Kāpālika vow function as controlled transgressive symbols: they encode radical detachment and the conversion of impurity into liberative power when authorized by Shiva, while Mahākāla/Kālakālana signifies time’s transcendence—Shiva as the power that consumes even the consumer (kāla).

Shiva is highlighted primarily as Bhairava in his ‘pūrṇākāra’ (full manifestation) and as Mahākāla/Kālakālana; the chapter’s emphasis is the fierce, protective, and purifying Rudra-form rather than a Gauri-centric manifestation.