द्विजेश्वरावतारः (The Manifestation of Shiva as Dvijeśvara)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । शृणु तात प्रवक्ष्यामि शिवस्य परमात्मनः । द्विजेश्वरावतारं च सशिवं सुखदं सताम्

Wika ni Nandīśvara: “Makinig ka, mahal kong anak. Ngayon ay ipahahayag ko ang pagkakatawang-tao ni Śiva, ang Kataas-taasang Sarili—ang Kanyang paglitaw bilang panginoon sa hanay ng mga ‘dalawang-beses na isinilang’—isang mapalad na salaysay na nagdudulot ng ligaya sa mga banal.”

Verse 2

यः पूर्वं वर्णितस्तात भद्रायुर्नृपसत्तमः । यस्मिन्नृषभरूपेणानुग्रहं कृतवाञ्छिवः

O mahal kong anak, si Bhadrāyu—ang pinakadakila sa mga hari—na naisalaysay na noon, siya rin ang taong minsang pinagkalooban ni Śiva ng mahabaging biyaya nang Siya’y mag-anyong toro na Ṛṣabha.

Verse 3

तद्धर्मस्य परीक्षार्थं पुनराविर्बभूव सः । द्विजेश्वरस्वरूपेण तदेव कथयाम्यहम्

Upang subukin ang katotohanan ng dharma na iyon, Siya’y muling nagpakita; sa anyo ni Dvijeśvara, ang marangal na panginoong Brahmin, isasalaysay ko ngayon ang mismong pangyayaring iyon.

Verse 4

ऋषभस्य प्रभावेण शत्रूञ्जित्वा रणे प्रभुः । प्राप्तसिंहासनस्तात भद्रायुः संबभूव ह

Sa bisa ng kapangyarihan ni Ṛṣabha, tinalo ng makapangyarihang panginoon ang mga kaaway sa digmaan; at nang makamit ang trono, mahal kong anak, siya’y nakilala bilang Bhadrāyu.

Verse 5

चन्द्रांगदस्य तनया सीमन्तिन्याः शुभांगजा । पत्नी तस्याभवद्ब्रह्मन्सुसाध्वी कीर्तिमालिनी

O Brahmin, si Śubhāṅgajā—anak na babae ni Candrāṅgada na isinilang kay Sīmantinī—ay naging asawa niya. Siya’y isang babaeng lubhang banal at tapat sa dharma, na ang pangalan ay Kīrtimālinī.

Verse 6

स भद्रायुः कदाचित्स्वप्रियया गहनं वनम् । प्राविशत्संविहारार्थं वसन्तसमये मुने

O pantas, minsan si Bhadrāyu, kasama ang kaniyang minamahal, ay pumasok sa masukal na gubat sa panahon ng tagsibol, upang maglibang at mamasyal nang payapa.

Verse 7

अथ तस्मिन्वने रम्ये विजहार स भूपतिः । शरणागतपालिन्या तमास्यप्रियया सह

Pagkaraan, sa kagubatang kaaya-aya, ang hari ay naglibang at namuhay nang payapa, kasama ang minamahal niyang si Tamāsya-priyā, ang tagapangalaga ng mga lumalapit upang magkanlong.

Verse 8

अथ तद्धर्मदृढतां प्रतीक्षन्परमेश्वरः । लीलां चकार तत्रैव शिवया सह शङ्करः

Pagkaraan, ang Kataas-taasang Panginoon, habang hinihintay na maging matatag ang dharma, ay nagsagawa roon mismo ng banal na lila—si Śaṅkara kasama si Śivā.

Verse 9

शिवा शिवश्च भूत्वोभौ तद्वने द्विजदम्पती । व्याघ्रं मायामयं कृत्वाविर्भूतौ निजलीलया

Si Śivā (Pārvatī) at si Śiva, kapwa naging mag-asawang brāhmaṇa sa kagubatang iyon; at sa sarili nilang banal na lila, matapos likhain ang isang tigre na yari sa māyā, sila’y nagpakita.

Verse 10

अथाविदूरे तस्यैव द्रवन्तौ भयविह्वलौ । अन्वीयमानौ व्याघ्रेण रुदन्तौ तौ बभूवतुः

Pagkaraan, hindi kalayuan doon, ang dalawa ay tumatakbo na nanginginig sa takot. Hinahabol ng isang tigre, sila’y napahagulhol at nanaghoy habang tumatakas.

Verse 11

अथ विद्धौ च तौ तात भद्रायुः स महीपतिः । ददर्श क्रन्दमानौ हि शरण्यः क्षत्रियर्षभः

Pagkaraan, mahal kong anak, nakita ni Haring Bhadrāyu—pinakamainam sa mga kṣatriya at tunay na tagapagbigay-kanlungan—ang dalawang iyon, sugatan at humahagulgol sa dalamhati.

Verse 12

अथ तौ मुनिशार्दूलः स्वमायाद्विजदम्पती । भद्रायुषं महाराजमूचतुर्भयविह्वलौ

Pagkaraan, ang “tigre sa mga pantas,” ang muning iyon, sa sariling kapangyarihang mahiwaga, kasama ang mag-asawang Brahmana—kapwa nanginginig sa takot—ay nagsalita sa Dakilang Haring Bhadrāyuṣa.

Verse 13

द्विजदम्पती ऊचतुः । पाहि पाहि महाराज नावुभौ धर्मवित्तम । एष आयाति शार्दूलो जग्धुमावां महाप्रभो

Wika ng mag-asawang Brahmana: “Iligtas kami, iligtas kami, O dakilang hari—O nakaaalam ng dharma! May tigre na paparating upang lamunin kami, O makapangyarihang panginoon.”

Verse 14

एष हिंस्रः कालसमः सर्वप्राणिभयङ्करः । यावन्न खादति प्राप्य तावन्नौ रक्ष धर्मवित्

“Mabangis siya, gaya ng mismong Panahon (Kāla), at kinatatakutan ng lahat ng nilalang. Bago niya kami masunggaban at lamunin, ipagtanggol mo kami, O nakaaalam ng dharma.”

Verse 15

नन्दीश्वर उवाच । इत्थमाक्रन्दितं श्रुत्वा तयोश्च नृपतीश्वरः । अति शीघ्रं महावीरः स यावद्धनुराददे

Sinabi ni Nandīśvara: Nang marinig ang panaghoy na iyon, ang panginoon ng mga hari—ang dakilang mandirigma—ay agad, sa sukdulang bilis, dinampot ang kanyang busog (upang kumilos).

Verse 16

तावदभ्येत्य शार्दूलस्त्वरमाणोतिमायिकः । स तस्य द्विजवर्य्यस्य मध्ये जग्राह तां वधूम्

Noon din, ang tigre—mabilis at lubhang mapanlinlang—ay sumugod; at sa gitna mismo ng dakilang brāhmaṇa, sinunggaban nito ang nobya.

Verse 17

हे नाथनाथ हे कान्त हा शम्भो हा जगद्गुरो । इति रोरूयमाणां तां व्याघ्रो जग्रास भीषणः

Sumisigaw siya, “O Panginoon ng mga panginoon! O Minamahal! Ay, Śambhu! Ay, Guro ng sanlibutan!”—habang siya’y humahagulhol, sinunggaban at nilamon siya ng nakapanghihilakbot na tigre.

Verse 18

तावत्स राजा निशितैर्भल्लैर्व्याघ्रमताडयत् । न स तैर्विव्यथे किंचिद्गिरीन्द्र इव वृष्टिभिः

Pagkatapos, tinamaan ng hari ang tigre ng matutulis na palaso. Ngunit hindi man lamang ito nasaktan—gaya ng panginoon ng mga bundok na di natitinag sa pagbuhos ng ulan.

Verse 19

स शार्दूलो महासत्त्वो राज्ञः स्वैरकृतव्यथः । बलादाकृष्य तां नारीमपाक्रमत सत्वरः

Ang makapangyarihan at mabangis na tigre, matapos pahirapan ang hari ayon sa sariling nais, ay sapilitang hinila ang babae at mabilis na tumakas.

Verse 20

व्याघ्रेणापहृतां नारीं वीक्ष्य विप्रोतिविस्मितः । लौकिकीं गतिमाश्रित्य रुरोदाति मुहुर्मुहुः

Nang makita ang babae na dinagit ng tigre, ang brāhmaṇa ay lubhang namangha. Sa pagkapasok sa karaniwang pag-iisip na makalupa, siya’y umiyak nang paulit-ulit.

Verse 21

रुदित्वा चिरकालं च स विप्रो माययेश्वरः । भद्रायुषं महीपालं प्रोवाच मदहारकः

Pagkaraang umiyak nang matagal, ang Brahmanang iyon—na sa banal na māyā ay ang Panginoon mismo, tagapag-alis ng pagmamataas—ay nagsalita kay Haring Bhadrāyuṣa, ang tagapamahala ng daigdig.

Verse 22

द्विजेश्वर उवाच । राजन्क ते महास्त्राणि क्व ते त्राणं महद्धनुः । क्व ते द्वादशसाहस्रमहानागायुतम्बलम्

Wika ng pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang: “O Hari, nasaan ang iyong makapangyarihang mga sandata? Nasaan ang iyong baluting pananggalang at ang dakilang busog? Nasaan ang napakalaking lakas—labindalawang libong dambuhalang elepante at di-mabilang na hukbo?”

Verse 23

किन्ते खड्गेन शङ्खेन किं ते मंत्रास्त्रविद्यया । किं सत्त्वेन महास्त्राणां किं प्रभावेण भूयसा

Ano ang silbi sa iyo ng espada o ng shankha? Ano ang silbi ng kaalaman mo sa mantra-astra? Ano ang halaga ng lakas ng dakilang mga sandata, at ano pa ang pakinabang ng labis na kapangyarihan—kung ang Kataas-taasang Katotohanan ng Panginoon ay nilalapitan sa bhakti at tunay na kaalaman, hindi sa dahas lamang?

Verse 24

तत्सर्वं विफलं जातं यच्चान्यत्त्वयि तिष्ठति । यस्त्वं वनौकसां घातं न निवारयितुं क्षमः

Ang lahat ng iyon ay nauwi sa walang saysay—pati anumang iba pang nasa iyo—sapagkat hindi mo kayang pigilan ang pagpatay sa mga naninirahan sa gubat. Kapangyarihang di-makapagtanggol ay nagiging hungkag.

Verse 25

क्षत्रस्यायं परो धर्मो क्षताच्च परिरक्षणम् । तस्मिन्कुलोचिते धर्मे नष्टे त्वज्जीवितेन किम्

Para sa isang kṣatriya, ito ang pinakamataas na dharma: ang magtanggol laban sa pinsala at ingatan ang kaharian. Kung ang tungkuling angkop sa iyong angkan ay nawala, ano pa ang halaga ng iyong buhay?

Verse 26

आर्तानां शरणाप्तानां त्राणं कुर्वन्ति पार्थिवाः । प्राणैरर्थैश्च धर्मज्ञास्तद्विना च मृतोपमा

Ang mga matuwid na hari, na nakakaalam ng dharma, ay pinoprotektahan ang mga nagdurusa na humihingi ng kanlungan—kahit sa halaga ng kanilang sariling buhay at kayamanan. Kung wala ang tungkuling ito ng pagprotekta, sila ay parang patay na.

Verse 27

आर्तत्राणविहीनानां जीवितान्मरणं वरम् । धनिनान्पानहीनानां गार्हस्थ्याद्भिक्षुता वरम्

Para sa mga walang anumang kanlungan o saklolo sa panahon ng pagkabalisa, ang kamatayan ay mas mabuti kaysa sa buhay. At para sa mga mayayamang lalaki na kulang kahit sa paraan ng wastong ikabubuhay, ang buhay ng isang pulubi ay mas mabuti kaysa sa pagiging may-bahay.

Verse 28

वरं विषाशनं प्राज्ञैर्वरमग्निप्रवेशनम् । कृपणानामनाथानां दीनानामपरक्षणात्

Ipinahahayag ng marurunong na mas mabuting lumunok ng lason, mas mabuti pang pumasok sa apoy, kaysa mabigong protektahan ang mga sawimpalad, ang mga walang magawa, at ang mga nagdurusa.

Verse 29

नन्दीश्वर उवाच । इत्थं विलपितं तस्य स्ववीर्य्यस्य च गर्हणम् । निशम्य नृपतिः शोकादात्मन्येवमचिन्तयत्

Wika ni Nandīśvara: Nang marinig niya ang gayong pagdaing, at ang sariling pagsisi sa kanyang lakas at kabayanihan, ang hari—nalulunod sa dalamhati—ay nagmuni-muni sa loob ng kanyang sarili nang ganito.

Verse 30

अहो मे पौरुषं नष्टमद्य देवविपर्ययात् । अद्य कीर्तिश्च मे नष्टा पातकम्प्राप्तमुत्कटम्

Ay! Ang aking lakas at pagkalalaki ay napuksa ngayon dahil ang mga deva ay tumalikod. Ngayon ay gumuho rin ang aking dangal; nahulog ako sa isang kakila-kilabot na kasalanan.

Verse 31

धर्मः कुलोचितो नष्टो मन्दभाग्यस्य दुर्मतेः । नूनं मे सम्पदो राज्यमायुष्यं क्षयमेष्यति

Ang dharma na nararapat sa aking angkan ay napuksa dahil sa aking masamang isip at kapus-palad na tadhana. Tunay na ngayo’y hihina ang aking kasaganaan, ang aking kaharian, at maging ang aking buhay.

Verse 32

अद्य चैनं द्विजन्मानं हतदारं शुचार्दितम् । हतशोकं करिष्यामि दत्त्वा प्राणानतिप्रियान्

Ngayong araw, palalayain ko ang lalaking dalawang-ulit-na-isinilang na ito—na nawalan ng asawa at pinahihirapan ng dalamhati—mula sa kanyang pagdadalamhati, kahit ialay ko pa ang aking pinakamamahal na hininga ng buhay.

Verse 33

इति निश्चित्य मनसा स भद्रायुर्नृपोत्तमः । पतित्वा पादयोस्तस्य बभाषे परिसान्त्वयन्

Nang mapagpasyahan niya ito sa isip, ang dakilang haring si Bhadrāyu ay nagpatirapa sa paanan niya, at nagsalita ng marahang mga salitang pampalubag-loob at pagpapatahimik.

Verse 34

भद्रायुरुवाच । कृपां कृत्वा मयि ब्रह्मन् क्षत्रबन्धौ हतौजसि । शोकन्त्यज महाप्राज्ञ दास्याम्यद्य तु वाञ्छितम्

Wika ni Bhadrāyu: “O Brahmana, mahabag ka sa akin. Sa kṣatriyang ito—ngayo’y ‘kamag-anak ng mga mandirigma’ na lamang, winasak na ang lakas—iwaksi mo ang dalamhati, O dakilang pantas. Ngayon ay ipagkakaloob ko ang iyong ninanais.”

Verse 35

इदं राज्यमियं राज्ञी ममेदञ्च कलेवरम् । त्वदधीनमिदं सर्वं किन्तेऽभिलषितं वरम्

“Ang kahariang ito, ang reynang ito, at maging ang katawan kong ito—lahat ay nasa ilalim ng iyong kapangyarihan. Kaya sabihin mo: anong biyaya ang iyong ninanais?”

Verse 36

ब्राह्मण उवाच । किमादर्शेन चान्धस्य किं गृहेर्भैक्ष्यजीविनः । किम्पुस्तकेन मूढस्य निस्त्रीकस्य धनेन किम्

Sinabi ng Brāhmaṇa: “Ano ang silbi ng salamin sa bulag? Ano ang silbi ng bahay sa nabubuhay sa pamamalimos? Ano ang silbi ng aklat sa mangmang? At ano ang silbi ng yaman sa taong walang asawa?”

Verse 37

अतोऽहं हतपत्नीको भुक्तभोगो न कर्हिचित् । इमान्तवाग्रमहिषीं कामये दीयतामिति

“Kaya ako’y taong inagawan ng asawa; kailanma’y hindi ko tunay na natamasa ang bunga ng ligaya. Ninanais ko ang pinakadakilang reyna na ito—ibigay siya sa akin,” wika niya.

Verse 38

दाता रसान्तवित्तस्य राज्यस्य गजवाजिनाम् । आत्मदेहस्य यस्यापि कलत्रस्य न कर्हिचित्

Maaaring siya’y tagapagkaloob ng pinong yaman at kayamanan, ng kaharian, ng mga elepante at kabayo; ngunit kailanma’y hindi niya tunay na ibinibigay ang sarili—maging ang sariling katawan—ni maging ang kanyang asawa, sa anumang panahon.

Verse 39

परदारोपभोगेन यत्पापं समुपार्जितम् । न तत्क्षालयितुं शक्यं प्रायश्चित्तशतैरपि

Ang kasalanang naiipon sa paglapastangan sa asawa ng iba at sa pagkalulong sa ipinagbabawal na ligaya ay hindi mahuhugasan—kahit pa sa daan-daang gawa ng pagtubos at pagsisisi.

Verse 40

ब्राह्मण उवाच । आस्तां ब्रह्मवधं घोरमपि मद्यनिषेवणम् । तपसा विधमिष्यामि किं पुनः पारदारिकम्

Wika ng Brahmana: “Isantabi muna ang kakila-kilabot na kasalanan ng pagpatay sa Brahmana, at maging ang pag-inom ng nakalalasing; sa pamamagitan ng matinding pag-aayuno at disiplina (tapas) ay wawasakin ko ang mga iyon. Lalo pa kaya ang kasalanan ng paglapastangan sa pag-aasawa ng iba?”

Verse 41

तस्मात्प्रयच्छ भार्यां स्वामियां कामो न मेऽपरः । अरक्षणाद्भयार्तानां गन्तासि निरयन्ध्रुवम्

"Kaya naman, ibigay mo ang asawa sa kanyang nararapat na panginoon—wala na akong ibang ninanais. Kung, sa pamamagitan ng iyong pagkabigo na protektahan ang mga natatakot at naghahanap ng kanlungan, may masamang mangyari sa kanila, tiyak na mapupunta ka sa impiyerno."

Verse 42

नन्दीश्वर उवाच । इति विप्रगिरा भीतश्चिन्तयामास पार्थिवः । अरक्षणान्महापापं पत्नीदानन्ततो वरम्

Sinabi ni Nandishvara: Sa gayon, dahil sa takot sa mga salita ng brahmana, nagmuni-muni ang hari: "Ang pagpapabaya sa proteksyon (ng isang naghahanap ng kanlungan) ay isang malaking kasalanan; kaya naman, ang pagbibigay ng aking asawa (bilang tugon sa hiling ng brahmana) ang mas mabuting landas."

Verse 43

अतः पत्नीं द्विजाग्र्याय दत्त्वा निर्मुक्तकिल्विषः । सद्यो वह्निं प्रवेक्ष्यामि कीर्तिश्च विदिता भवेत्

"Kaya naman, matapos maibigay ang aking asawa sa pinakamataas na brahmana na iyon, ako ay mapapalaya sa kasalanan. Agad akong papasok sa apoy, at ang aking katanyagan ay magiging kilala ng lahat."

Verse 44

इति निश्चित्य मनसा समुज्ज्वाल्य हुताशनम् । तमाहूय द्विजं चक्रे पत्नीदानं सहोदकम्

Matapos magpasya sa isip, sinindihan niya ang banal na apoy; saka ipinatawag ang paring “dalawang-ulit na isinilang” at isinagawa ang ritwal ng pag-aalay ng anak na babae sa pag-aasawa, kasama ang itinakdang handog na tubig.

Verse 45

स्वयं स्नातः शुचिर्भूत्वा प्रणम्य विबुधेश्वरान् । तमग्निं त्रिः परिक्रम्य शिवं दध्यौ समाहितः

Pagkaligo at pagdalisay ng sarili, yumukod siya sa mga panginoon sa hanay ng mga diyos. Pagkaraan, inikutan niya nang tatlong ulit ang banal na apoy, at sa payapang isip ay nagmuni-muni kay Panginoong Śiva.

Verse 46

तमथाग्निं पतिष्यन्तं स्वपदासक्तचेतसम् । प्रत्यषेधत विश्वेशः प्रादुर्भूतो द्विजेश्वरः

Nang siya’y malapit nang mahulog sa apoy—ang isip ay nakapako sa sariling panata—nagpakita sa harap niya ang Panginoon ng sansinukob, si Viśveśa (Śiva), sa anyo ng pinakadakilang brāhmaṇa at siya’y pinigil.

Verse 47

तमीश्वरं पञ्चमुखं त्रिनेत्रं पिनाकिनं चन्द्रकलावतंसम् । प्रलम्बपिंगासुजटाकलापं मध्याह्नसद्भास्करकोटितेजसम्

Nasdan ko ang Kataas-taasang Panginoon—may limang mukha at tatlong mata, tagapagdala ng busog na Pināka, pinalamutian ng gasuklay na buwan; may mahahabang jata na kulay gintong-kayumanggi, at nagniningas sa ningning ng sampung milyong araw sa katanghalian.

Verse 48

मृणालगौरं गजचर्मवाससं गंगातरङ्गोक्षितमौलिदेशकम् । नागेन्द्रहारावलिकण्ठभूषणं किरीटकाच्यंगदकंकणोज्ज्वलम्

Siya’y maputi gaya ng tangkay ng lotus, nakadamit ng balat ng elepante; ang tuktok ng Kaniyang jata ay winisikan ng mga alon ng banal na Gaṅgā. Ang Kaniyang leeg ay pinalamutian ng kuwintas ng Hari ng mga Nāga, at Siya’y nagniningning sa diadema, mga armlet at mga pulseras—inihahayag ang lubhang mapalad na saguṇa anyo ni Śiva para sa pagninilay ng deboto.

Verse 49

शूलासिखट्वांगकुठारचर्ममृगाभयाष्टांगपिनाकहस्तम् । वृषोपरिस्थं शितिकण्ठभूषणं प्रोद्भूतमग्रे स नृपो ददर्श

Sa harap niya, nakita ng hari ang Panginoong nahayag—nakaluklok sa toro—na pinalamutian ng mga tanda ng May-asul na Lalamunan, at sa Kanyang mga kamay ay tangan ang trident, tabak, tungkod na may bungo, palakol, balat, usa, mudrā ng kawalang-takot, at ang busog na Pināka; biglang lumitaw sa maningning na anyo.

Verse 50

ततोम्बराद्द्रुतं पेतुर्द्दिव्याः कुसुमवृष्टयः । प्रणेदुर्देवतूर्य्याणि देव्यश्च ननृतुर्जगुः

Pagkaraan, mula sa langit ay bumuhos nang mabilis ang ulan ng mga banal na bulaklak. Umalingawngaw ang mga instrumentong pang-langit, at ang mga diyosa ay nagsayaw at umawit, ipinahahayag ang pagpapala habang ipinagdiriwang ang nahayag na kaluwalhatian ni Panginoong Śiva.

Verse 51

तत्राजग्मुः स्तूयमाना हरिर्ब्रह्मा तथासुराः । इन्द्रादयो नारदाद्या मुनयश्चापरेऽपि च

Doon, habang inaawitan ng mga papuri, dumating si Hari (Viṣṇu) at si Brahmā, kasama ang mga Asura; dumating din si Indra at iba pang mga Deva, gayundin si Nārada at iba pang mga pantas na muni.

Verse 52

तदोत्सवो महानासीत्तत्र भक्तिप्रवर्धनः । सति पश्यति भूपाले भक्तिनम्रीकृताञ्जलौ

Ang pagdiriwang doon ay naging tunay na maringal at makapangyarihang nagpalago ng bhakti. Habang minamasdan ni Satī, ang hari—nakadaupang-palad sa añjali at mapagkumbaba dahil sa debosyon—ay nakatindig na sumasamba sa harap niya.

Verse 53

तद्दर्शनानन्दविजृम्भिताशयः प्रवृद्धवाष्पाम्बुविलिप्तगात्रः । प्रहृष्टरोमा स हि गद्गदाक्षरस्तुष्टाव गीर्भिर्मुकुलीकृतांजलिः

Lumawak ang kanyang puso sa ligaya ng pagtanaw kay Śiva; nabasa ang kanyang katawan sa pag-agos ng luha; tumindig ang balahibo—nanginginig ang tinig at nauutal ang mga salita—pinuri niya ang Panginoon sa mga himno, nakadaupang-palad sa añjali.

Verse 54

ततस्स भगवान्राज्ञा संस्तुतः परमेश्वरः । प्रसन्नः सह पार्वत्या तमुवाच दयानिधिः

Pagkaraan, ang Kataas-taasang Panginoon, si Parameśvara, na pinuri ng hari, ay naging mapagpala; at kasama si Pārvatī, ang karagatan ng habag, ay nagsalita sa kanya.

Verse 55

राजंस्ते परितुष्टोहं भक्त्या त्वद्धर्मतोऽधिकम् । वरं ब्रूहि सपत्नीकम्प्रयच्छामि न संशयः

O Hari, lubos Akong nalulugod sa iyo—higit dahil sa iyong bhakti kaysa sa pagganap lamang ng tungkulin. Sabihin mo ang biyayang ninanais mo; ipagkakaloob Ko ito sa iyo kasama ang iyong reyna, walang pag-aalinlangan.

Verse 56

तव भावपरीक्षार्थं द्विजो भूत्वाहमागतः । व्याघ्रेण या परिग्रस्ता साक्षाद्देवी शिवा हि सा

Upang subukin ang tunay na damdamin ng iyong puso, ako’y dumating dito sa anyo ng isang brāhmaṇa. At ang babaeng sinunggaban ng tigre—alamin mo—siya mismo ang Devī Śivā, hayag na nahaharap sa iyo.

Verse 57

व्याघ्रो मायामयो यस्ते शरैरक्षत विग्रहः । धीरतान्द्रष्टुकामस्ते पत्नी याचितवानहम्

Ang tigre ay isang pagpapakita ng Iyong māyā; kahit tinamaan ng mga palaso, nanatiling di-nasugatan ang anyo nito. Sa pagnanais na masilayan ang matatag na tapang ng Iyong kabiyak, hiniling ko ang Iyong asawa.

Verse 58

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य प्रभोर्वाक्यं स भद्रायुर्महीपतिः । पुन प्रणम्य संस्तूय स्वामिनं नतकोऽब्रवीत्

Sabi ni Nandīśvara: Nang marinig ang mga salita ng Panginoon, ang haring Bhadrāyu ay muling yumukod, nagpuri sa kanyang Panginoon, at sa mapagpakumbabang tindig ay nagsalita.

Verse 59

भद्रायुरुवाच एक एव वरो नाथ यद्भवान्परमेश्वरः । भवतापप्रतप्तस्य मम प्रत्यक्षतां गतः

Sinabi ni Bhadrāyu: “O Panginoon, iisa lamang ang biyayang hinihiling ko—na Ikaw, ang Kataas-taasang Īśvara, ay dumating sa aking harapang tuwiran, sapagkat ako’y sinusunog ng naglalagablab na pagdurusa ng saṃsāra.”

Verse 60

यद्ददासि पुनर्नाथ वरं स्वकृपया प्रभो । वृणेहं परमं त्यक्तो वरं हि वरदर्षभात्

O Panginoon, O Guro—anumang biyayang muli Mong ipagkaloob sa sarili Mong habag, yaon lamang ang aking pipiliin: ang pinakamataas na biyaya, isinasantabi ang lahat ng iba pa; sapagkat mula sa Iyo, ang pinakadakila sa mga nagbibigay-biyaya, nararapat hanapin ang pinakamarangal na kaloob.

Verse 61

वज्रबाहुः पिता मे हि सप त्नीको महेश्वर । सपत्नीकस्त्वहं नाथ सदा त्वत्पादसेवकः

O Maheśvara, si Vajrabāhu ang tunay kong ama, at siya’y namumuhay kasama ang kanyang asawa. O Panginoon, ako man ay kasama ang aking asawa, at ako’y laging lingkod sa Iyong mga paa.

Verse 62

वैश्यः पद्माकरो नाम तत्पुत्रस्सनयाभिधः । सर्वानेतान्महेशान सदा त्वं पार्श्वगान्कुरु

“May isang Vaiśya na nagngangalang Padmākara, at ang kanyang anak na lalaki ay tinawag na Sanaya. O Maheśāna, gawin Mo nawa silang lahat na laging manatiling mga tagapaglingkod sa Iyong tabi.”

Verse 63

नन्दीश्वर उवाच । अथ राज्ञी च तत्पत्नी प्रमत्ता कीर्तिमालिनी । भक्त्या प्रसाद्य गिरिशं ययाचे वरमुत्तमम्

Sinabi ni Nandīśvara: Pagkaraan, ang reyna—ang kanyang asawa—si Pramattā Kīrtimālinī, matapos palugdan si Girīśa (Śiva) sa pamamagitan ng debosyon, ay humiling sa Kanya ng isang dakilang biyaya.

Verse 64

सत्युवाच । चन्द्रांगदो मम पिता माता सीमन्तिनी च मे । तयोर्याचे महादेव त्वत्पाश्वे सन्निधिं मुदा

Wika ni Satī: “Si Candrāṅgada ang aking ama, at si Sīmantinī ang aking ina. O Mahādeva, sa galak ng puso ako’y nagsusumamo—ipagkaloob Mo sa kanila ang mapalad na biyayang manahan sa Iyong banal na presensya, malapit sa Iyong tabi.”

Verse 65

नन्दीश्वर उवाच । एवमस्त्विति गौरीशः प्रसन्नो भक्तवत्सलः । तयोः कामवरन्दत्त्वा क्षणादन्तर्हितोऽभवत्

Sabi ni Nandīśvara: “Mangyari nawa.” Kaya ang Panginoon ni Gaurī, nalugod at laging mapagmahal sa mga deboto, ay ipinagkaloob sa dalawa ang biyayang ayon sa nais ng kanilang puso; at sa isang kisapmata Siya’y naglaho sa paningin.

Verse 66

भद्रायुरपि सुप्रीत्या प्रसादम्प्राप्य शूलिनः । सहितः कीर्तिमालिन्या बुभुजे विषयान्बहून्

Si Bhadrāyu rin, sa malalim na debosyon, ay nagkamit ng mapagpalang prasāda ng Panginoong Śiva na may tangan ng trisula. Kasama si Kīrtimālinī, namuhay siya at nagtamasa ng maraming makatuwirang karanasang makamundo—na pinatatag ng basbas ni Śiva.

Verse 67

कृत्वा वर्षायुतराज्यमव्याहतपराक्रमः । राज्यं विक्षिप्य तनये जगाम शिवसन्निधिम्

Matapos maghari sa loob ng sampung libong taon na di humihina ang tapang, ipinagkatiwala niya ang kaharian sa kanyang anak at saka nagtungo sa harapan ng Panginoong Śiva.

Verse 68

चन्द्रांगदोपि राजेन्द्रो राज्ञी सीमन्तिनी च सा । भक्त्या संपूज्य गिरिशं जग्मतुः शाम्भवं पदम्

Si Haring Candrāṅgada, panginoon ng mga hari, at ang kanyang reyna na si Sīmantinī—matapos sambahin nang may debosyon si Girīśa (Panginoong Śiva, ang Panginoon ng Bundok)—ay nagkamit ng kalagayang Śāmbhava, ang sukdulang tahanan ni Śiva.

Verse 69

द्विजेश्वरावतारस्ते वर्णितः परमो मया । महेश्वरस्य भद्रायुपरमानन्ददः प्रभो

O Panginoon, inilarawan ko na sa iyo ang kataas-taasang pagkakatawang-tao bilang Dvijeśa, ang Panginoon ng mga “dalawang ulit isinilang.” Nagkakaloob ito ng mapalad na mahabang buhay at ng sukdulang kaligayahan, at minamahal ni Mahādeva (Maheśvara).

Verse 70

इदं चरित्रं परमं पवित्रं शिवावतारस्य पवित्रकीर्त्तेः । द्विजेशसंज्ञस्य महाद्भुतं हि शृण्वन्पठञ्शम्भुपदम्प्रयाति

Ito ang kataas-taasan at lubhang nagpapadalisay na salaysay—tungkol sa pagkakatawang-tao ni Śiva na ang kanyang kabanalan ay banal din sa pag-alaala—na kilala bilang Dvijeśa; tunay na kamangha-mangha. Sinumang makinig dito o bumigkas nito ay makaaabot sa kalagayan (tahanan) ni Śambhu.

Verse 71

य इदं शृणुयान्नित्यं श्रावयेद्वा समाहितः । न श्चोतति स्वधर्मात्स परत्र लभते गतिम्

Ang sinumang palagiang nakikinig sa banal na aral na ito, o may natipong isip na nagpapabigkas nito para sa iba—hindi siya nalilihis sa sariling dharma, at sa kabilang daigdig ay nakakamit ang tunay at mapalad na landas (kalayaan).