Home›Shiva Purana›Satarudra Samhita›Adhyaya 27›Shloka 48
←Previous Verse
Next Verse→

Shiva Purana — Satarudra Samhita, Shloka 48

द्विजेश्वरावतारः

The Manifestation of Shiva as Dvijeśvara

Devanagari script

मृणालगौरं गजचर्मवाससं गंगातरङ्गोक्षितमौलिदेशकम् । नागेन्द्रहारावलिकण्ठभूषणं किरीटकाच्यंगदकंकणोज्ज्वलम्

Transliteration

mṛṇālagauraṃ gajacarmavāsasaṃ gaṃgātaraṅgokṣitamaulideśakam | nāgendrahārāvalikaṇṭhabhūṣaṇaṃ kirīṭakācyaṃgadakaṃkaṇojjvalam

Translation

Siya’y maputi gaya ng tangkay ng lotus, nakadamit ng balat ng elepante; ang tuktok ng Kaniyang jata ay winisikan ng mga alon ng banal na Gaṅgā. Ang Kaniyang leeg ay pinalamutian ng kuwintas ng Hari ng mga Nāga, at Siya’y nagniningning sa diadema, mga armlet at mga pulseras—inihahayag ang lubhang mapalad na saguṇa anyo ni Śiva para sa pagninilay ng deboto.

Word by Word
मृणालlotus-stalk
मृणाल:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमृणाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
गौरम्fair/white
गौरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगौर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासान्त पद
मृणालगौरम्white like a lotus-stalk
मृणालगौरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृणाल + गौर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय (mṛṇāla-iva gauraḥ)
गजelephant
गज:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
चर्मskin/hide
चर्म:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचर्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
वाससम्garment
वाससम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootवासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासान्त पद
गजचर्मवाससम्wearing an elephant-hide garment
गजचर्मवाससम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगज + चर्म + वासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (as adjective to Śiva), द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (gajasya carma vāsas yasya)
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
तरङ्गwaves
तरङ्ग:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतरङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन/एकवचन (समासपूर्वपद-रूप; ‘by waves’)
उक्षितsprinkled
उक्षित:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootउक्ष् (धातु) → उक्षित (कृदन्त)
Formक्त (past participle), समासपूर्वपद; ‘sprinkled/washed’
मौलिcrown/head
मौलि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमौलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
देशकम्region/part (of the head)
देशकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootदेशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासान्त पद
गङ्गातरङ्गोक्षितमौलिदेशकम्whose head is sprinkled by the waves of Gaṅgā
गङ्गातरङ्गोक्षितमौलिदेशकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगङ्गा + तरङ्ग + उक्षित + मौलि + देशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (as adjective), द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (whose head-region is sprinkled by Gaṅgā’s waves)
नागेन्द्रking of serpents
नागेन्द्र:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनाग + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप); षष्ठी-तत्पुरुष (nāgānām indraḥ)
हारgarland/necklace
हार:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
आवलिrow/series
आवलि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआवलि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
कण्ठneck
कण्ठ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
भूषणम्ornament
भूषणम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootभूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासान्त पद
नागेन्द्रहारावलिकण्ठभूषणम्whose neck is adorned with rows of serpent-king garlands
नागेन्द्रहारावलिकण्ठभूषणम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनागेन्द्र + हार + आवलि + कण्ठ + भूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (as adjective), द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (neck-ornament consisting of a series of serpent-king garlands)
किरीटcrown
किरीट:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिरीट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप; ‘with a crown’)
काच्यcrystal-like/glassy
काच्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootकाच्य (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; ‘made of glass/crystal’ (qualifier)
अङ्गदarmlets
अङ्गद:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन/एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
कङ्कणbracelets
कङ्कण:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकङ्कण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन/एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
उज्ज्वलम्shining
उज्ज्वलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
किरीटकाच्यङ्गदकङ्कणोज्ज्वलम्shining with crown, armlets and bracelets
किरीटकाच्यङ्गदकङ्कणोज्ज्वलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिरीट + काच्य + अङ्गद + कङ्कण + उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (as adjective), द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (shining with crown, crystal(-like), armlets and bracelets)
Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Nīlakaṇṭha

Mantra Metadata

Type: stotra

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities
S
Shiva
G
Ganga
N
Naga (serpent-king)

FAQs

The verse presents Śiva’s saguna, auspicious icon for dhyāna: His purity (lotus-stalk radiance), mastery over ego and brute force (elephant-hide), and grace that sanctifies the world (Gaṅgā in His matted hair), guiding the soul (paśu) toward the Lord (Pati) through devoted contemplation.

It supports saguna-upāsanā by giving a precise meditative form of Śiva; such contemplation naturally culminates in Liṅga-worship, where the same Śiva is adored as the all-pervading reality, approached through a concrete sacred symbol and daily pūjā.

Practice dhyāna by visualizing Śiva as described while repeating the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya”; in pūjā, offer water as Gaṅgā-jala, and (where traditional) apply tripuṇḍra bhasma as a reminder of Śiva’s purifying grace.

←Previous Verse
Next Verse→