शारभावतारवर्णनम् (Account of Śiva’s Śārabha Manifestation and the Measureless Avatāras)

Verse 1

नंदीश्वर उवाच । विध्वंसी दक्षयज्ञस्य वीरभद्राह्वयः प्रभो । अवतारश्च विज्ञेयः शिवस्य परमात्मनः

Sinabi ni Nandīśvara: “O Panginoon, ang kilala bilang Vīrabhadra—na sumira sa paghahandog ni Dakṣa—ay dapat maunawaan bilang isang avatāra ni Śiva, ang Kataas-taasang Sarili.”

Verse 2

सतीचरित्रे कथितं चरितं तस्य कृत्स्नशः । श्रुतं त्वयापि बहुधा नातः प्रोक्तं सुविस्तरात्

Sa salaysay tungkol kay Satī, ang buong kasaysayan niya ay naisaad na nang ganap. Ikaw man ay nakarinig na nito nang maraming ulit; kaya hindi na ito isasalaysay dito nang napakahaba.

Verse 3

अतः परं मुनिश्रेष्ठ भवत्स्नेहाद्ब्रवीमि तत् । शार्दूलाख्यावतारं च शङ्करस्य प्रभोः शृणु

Kaya nga, O pinakadakila sa mga muni, dahil sa aking pagmamahal sa iyo ay sasabihin ko na ito ngayon. Pakinggan mo ang pagkakatawang-tao ng Panginoong Śaṅkara na tinatawag na Śārdūla.

Verse 4

सदाशिवेन देवानां हितार्थं रूपमद्भुतम् । शारभं च धृतन्दिव्यं ज्वलज्ज्वालासमप्रभम्

Para sa kapakanan ng mga deva, si Sadāśiva ay nag-anyong isang kamangha-manghang anyong banal—Śārabha—na nagniningning na tila naglalagablab na apoy.

Verse 5

शिवावतारा अमिता सद्भक्तहितकारकाः । सङ्ख्या न शक्यते कर्तुं तेषां च मुनिसत्तमाः

“O pinakadakila sa mga pantas, ang mga avatāra ni Śiva ay walang hanggan, laging gumagawa para sa kapakanan ng mga tunay na deboto; hindi mabilang ang kanilang bilang.”

Verse 6

आकाशस्य च ताराणां रेणुकानां क्षितेस्तथा । आसाराणां च वृद्धेन बहुकल्पैः कदापि हि

“Kahit tumanda ang isang tao sa pagbibilang—sa loob ng maraming kalpa—ng mga bituin sa langit, ng mga butil ng alikabok sa lupa, at ng di-mabilang na agos ng ulan, hindi pa rin maaabot ang wakas nito.”

Verse 7

सङ्ख्या विशक्यते कर्तुं सुप्राज्ञैर्बहुजन्मभिः । शिवावताराणां नैव सत्यं जानीहि मद्वचः

“Kahit ang pinakamarurunong na mga pantas, bagaman may karunungan sa maraming kapanganakan, ay halos di makakuwenta ng bilang nito. Ang mga avatāra at pagpapakita ng Panginoong Śiva ay tunay na lampas sa pagbibilang—alamin ito bilang katotohanan ng aking mga salita.”

Verse 8

तथापि च यथाबुद्ध्या कथयामि कथाश्रुतम् । चरित्रं शारभं दिव्यं परमैश्वर्य्यसूचकम्

Gayunman, ayon sa abot ng aking pagkaunawa, isasalaysay ko ang aking narinig sa banal na tradisyon—ang makalangit na salaysay tungkol kay Śārabha, na naghahayag ng sukdulang pagka-Panginoon ng Dakilang Panginoon (Śiva).

Verse 9

जयश्च विजयश्चैव भवद्भिः शापितौ यदा । तदा दितिसुतौ द्वौ तावभूतां कश्यपान्मुने

O pantas, nang sumpain ninyo sina Jaya at Vijaya, noon ding sandali yaon sila’y naging dalawang anak ni Diti, na isinilang kay Kaśyapa.

Verse 10

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां शार्दूलावतारे नृसिंहचरितवर्णनं नाम दशमोऽध्यायः

Sa ganito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikatlong Aklat—Śatarudra-saṃhitā—nagtatapos ang ikasampung kabanata na pinamagatang “Ang pagsasalaysay ng mga gawaing kabayanihan ni Narasiṃha,” sa loob ng salaysay ng pagkakatawang-Śārdūla (tila-tigre) ni Śiva.

Verse 11

पृथ्व्युद्धारे विधात्रा व प्रार्थितो हि पुरा प्रभुः । हिरण्याक्षं जघानासौ विष्णुर्वाराहरूपधृक्

Noong unang panahon, nang ililigtas ang Daigdig, ang Panginoon ay pinakiusapan ng Lumikha (Brahmā). Taglay ang anyong Varāha (baboy-ramo), pinaslang ni Viṣṇu si Hiraṇyākṣa at iniahon ang Daigdig.

Verse 12

तं श्रुत्वा भ्रातरं वीरं निहतं प्राणसन्निभम् । चुकोप हरयेऽतीव हिरण्यकशिपुर्मुने

O pantas, nang marinig ni Hiraṇyakaśipu na ang kaniyang kapatid na bayani—na minamahal niya na parang sariling buhay—ay napatay, siya’y nag-alab sa matinding poot laban kay Hari (Viṣṇu).

Verse 13

वर्षाणामयुतं तप्त्वा ब्रह्मणो वरमाप सः । न कश्चिन्मारयेन्मां वै त्वत्सृष्टाविति तुष्टतः

Matapos magsagawa ng matinding tapasya sa loob ng sampung libong taon, nakamit niya ang biyaya mula kay Brahmā. Nalugod si Brahmā at ipinagkaloob: “Sa buong nilikha mo, nawa’y walang sinumang makapatay sa iyo.”

Verse 14

शोणिताख्यपुरं गत्वा देवानाहूय सर्वतः । त्रिलोकीं स्ववशे कृत्वा चक्रे राज्यमकण्टकम्

Pagdating sa lungsod na tinatawag na Śoṇita, tinipon niya ang mga diyos mula sa lahat ng dako. At nang mapasailalim niya sa kanyang kapangyarihan ang tatlong daigdig, itinatag niya ang paghaharing walang “tinik”—walang sumasalungat at walang gumagambala.

Verse 15

देवर्षिकदनं चक्रे सर्वधर्म विलोपकः । द्विजपीडाकरः पापी हिरण्यकशिपुर्मुने

O pantas, ang makasalanang Hiraṇyakaśipu ay nagdulot ng kapahamakan sa mga banal na rishi ng mga deva; siya’y naging tagapagwasak ng lahat ng dharma at tagapagpahirap sa mga dwija (mga brāhmaṇa).

Verse 16

प्रह्लादेन स्वपुत्रेण हरिभक्तेन दैत्यराट् । यदा विद्वेषमकरोद्धरिर्वैरं विशेषतः

Nang ang panginoon ng mga Daitya (Hiraṇyakaśipu), dahil sa sarili niyang anak na si Prahlāda—isang deboto ni Hari—ay napuno ng poot, noon ay lalo ring nahayag ang itinadhanang paglalaban ni Hari laban sa kanya, ang pagsalungat ng Panginoon at ng mapaniil.

Verse 17

सभास्तम्भात्तदा विष्णुरभूदाविर्द्रुतम्मुने । सन्ध्यायां क्रोधमापन्नो नृसिंहवपुषा ततः

O pantas, noon ay mabilis na nagpakita si Viṣṇu mula sa haligi sa bulwagan ng kapulungan sa oras ng dapithapon; nag-alab sa poot at saka nag-anyong Narasiṃha.

Verse 18

सर्वथा मुनिशार्दूल करालं नृहरेर्व्वपुः । प्रजज्वालातिभयदं त्रासयन्दैत्यसत्तमान्

O tigre sa mga pantas, sa lahat ng paraan ay nag-alab ang kakila-kilabot na anyo ni Nṛhari (Narasiṃha), lubhang nakapanghihilakbot, at naghasik ng sindak sa mga pangunahing Daitya.

Verse 19

नृसिंहेन तदा दैत्या निहताश्चैव तत्क्षणम् । हिरण्यकशिपुश्चाथ युद्धञ्चक्रे सुदारुणम्

Noon, sa pamamagitan ni Narasiṁha, ang mga mandirigmang Daitya ay napatay agad. Pagkaraan, si Hiraṇyakaśipu man ay sumabak sa isang labanan na lubhang kakila-kilabot.

Verse 20

महायुद्धं तयोरासीन्मुहूर्त्तम्मुनिसत्तमाः । विकरालं च भयदं सर्वेषां रोमहर्षणम्

O pinakamahusay sa mga pantas, sa loob ng ilang sandali ay nagkaroon ng isang dakilang labanan sa pagitan ng dalawang iyon—kakila-kilabot ang anyo, nagdudulot ng takot, at nagpapatayo ng balahibo ng lahat.

Verse 21

सायं चकर्ष देवेशो देहल्यां दैत्यपुङ्गवम् । व्योम्नि देवेषु पश्यत्सु नृसिंहश्च रमेश्वरः

Sa gabi, kinaladkad ng Panginoon ng mga diyos ang pinuno ng mga demonyo sa pintuan; at, habang nanonood ang mga deva sa langit, ang Panginoon—na nagpakita bilang Nṛsiṃha, ang minamahal na Panginoon ni Ramā—ay ginawa ito nang hayagan sa harap nila.

Verse 22

अथोत्संगे च तं कृत्वा नखैस्तदुदरन्द्रुतम् । विदार्य मारयामास पश्यतां त्रिदिवौकसाम्

Pagkatapos, inilagay siya sa kanyang kandungan, pinunit ang kanyang tiyan gamit ang kanyang mga kuko at pinatay siya, habang nakatingin ang mga naninirahan sa langit.

Verse 23

हते हिरण्यकशिपौ नृसिंहे नैव विष्णुना । जगत्स्वास्थ्यन्तदा लेभे न वै देवाविशेषतः

Nang mapatay si Hiraṇyakaśipu, hindi ito tunay na ginawa ni Viṣṇu—kahit sa anyo ng Narasiṃha. Pagkatapos ay nabawi ng mundo ang kagalingan nito, dahil sa esensya ay walang ganap na pagkakaiba sa pagitan ng mga diyos.

Verse 24

देवदुन्दुभयो नेदुः प्रह्लादो विस्मयं गतः । लक्ष्मीश्च विस्मयं प्राप्ता रूपं दृष्ट्वाऽद्भुतं हरेः

Umalingawngaw ang mga tambol ng langit. Namangha si Prahlāda, at si Lakṣmī man ay napuno ng pagtataka nang masilayan ang kahanga-hangang anyo ni Hari.

Verse 25

हतो यद्यपि दैत्येन्द्रस्तथापि न पुरं सुखम् । ययुर्देवा नृसिंहस्य ज्वाला सा न निवर्तिता

Bagama’t napatay na ang panginoon ng mga asura, wala pa ring ginhawa sa loob ng lungsod. Umatras ang mga deva, sapagkat hindi pa humuhupa ang naglalagablab na poot ni Nṛsiṃha.

Verse 26

तया च व्याकुलं जातं सर्वं चैव जगत्पुनः । देवाश्च दुःखमापन्नाः किम्भविष्यति वा पुनः

Dahil doon, muling nagulo at nayanig ang buong daigdig. Nalugmok din sa dalamhati ang mga deva, na iniisip: “Ano pa ang mangyayari ngayon?”

Verse 27

इत्येवं च वदन्तस्ते भयादूदूरमुपस्थि ताः । नृसिंहक्रोधजज्वालाव्याकुलाः पद्मभूमुखाः

Pagkasabi nila nang gayon, si Brahmā na isinilang sa lotus at ang iba pa ay tumayo nang malayo dahil sa takot; ang kanilang mga mukha’y nabalisa at nayanig sa naglalagablab na apoy na isinilang mula sa poot ni Narasiṁha.

Verse 28

प्रह्रादं प्रेषयामासुस्तच्छान्त्यै निकटं हरेः । सर्वान्मिलित्वा प्रह्लादः प्रार्थितो गतवांस्तदा

Upang mapayapa ang lahat, isinugo nila si Prahlāda sa harapan ni Hari (Viṣṇu). Pagkaraan, si Prahlāda, matapos tipunin ang lahat at mapakiusapan nila, ay agad na nagtungo roon.

Verse 29

उरसाऽऽलिंगयामास तं नृसिंहः कृपानिधिः । हृदयं शीतलं जातं रुड्ज्वाला न निवर्त्तिता

Pagkaraan, si Narasiṃha, bukal ng habag, ay niyakap siya sa Kanyang dibdib. Lumamig at gumaan ang kanyang puso, subalit ang naglalagablab na kirot ay hindi pa ganap na humupa.

Verse 30

तथापि न निवृता रुड्ज्वाला नरहरेर्यदा । इष्टं प्राप्तास्ततो देवाश्शंकर शरणं ययुः

Gayunman, nang hindi pa rin humupa ang mabagsik na naglalagablab na lakas ni Narahari, ang mga deva—matapos makamtan ang kanilang ninanais—ay nagtungo kay Śaṅkara bilang kanlungan.

Verse 31

तत्र गत्वा सुरास्सर्वे ब्रह्माद्या मुनय स्तथा । शंकरं स्तवयामासुर्लोकानां सुखहेतवे

Pagdating doon, ang lahat ng deva—kasama si Brahmā at ang mga muni—ay nagsimulang umawit ng mga papuri kay Śaṅkara, ang Panginoong sanhi ng kaginhawahan at kaligayahan ng mga daigdig.

Verse 32

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । पाहि नः शरणापन्ना न्सर्वान्देवाञ्जगन्ति च

Wika ng mga Deva: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, mahabagin sa mga lumalapit upang magkanlong—ipagtanggol Mo kami. Kami, at maging ang lahat ng mga diyos at mga daigdig, ay dumulog sa Iyo para sa kanlungan.”

Verse 33

नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु नमस्तेऽस्तु सदाशिव । पूर्वं दुःखं यदा जातं तदा ते रक्षिता वयम्

Pagpupugay sa Iyo—pagpupugay, pagpupugay, O Sadāśiva. Noong unang sumibol ang dalamhati, noon din kami ay Iyong ipinagtanggol.

Verse 34

समुद्रो मथितश्चैव रत्नानां च विभागशः । कृते देवैस्तदा शंभो गृहीतं गरलन्त्वया

Nang ang Karagatan ay kinayod at ang mga hiyas ay ipinamahagi sa mga deva, noon, O Śambhu, dahil sa habag, ikaw ang tumanggap sa nakamamatay na lason upang mapangalagaan ang mga daigdig.

Verse 35

रक्षिताः स्म तदा नाथ नीलकण्ठ इति श्रुतः । विषं पास्यसि नो चेत्त्वं भस्मीभूतास्तदाखिलाः

“O Panginoon, noon kami’y iniligtas; kaya Ikaw ay tanyag bilang Nīlakaṇṭha (ang May Asul na Lalamunan). Kung hindi Mo iinumin ang lasong ito, kaming lahat ay agad na magiging abo.”

Verse 36

प्रसिद्धं च यदा यस्य दुःखं च जायते प्रभो । तदा त्वन्नाममात्रेण सर्वदुःखं विलीयते

O Panginoon, tuwing ang sinuman ay dinadapuan ng dalamhati, sa pagbigkas lamang ng Iyong Pangalan, ang lahat ng pagdurusa ay nalulusaw at nawawala.

Verse 37

इदानीं नृहरिज्वालापीडितान्नस्सदाशिव । तां त्वं शमयितुं देव शक्तोऽसीति सुनिश्चितम्

Ngayon kami’y pinahihirapan ng naglalagablab na apoy ni Nṛhari. O Sadāśiva, tiyak na Ikaw lamang, O Panginoon, ang may kapangyarihang payapain at pawiin ang apoy na iyon.

Verse 38

नन्दीश्वर उवाच । इति स्तुतस्तदा देवैश्शंकरो भक्तवत्सलः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्माऽभयन्दत्त्वा परप्रभुः

Sinabi ni Nandīśvara: Nang papurihan Siya noon ng mga diyos, si Śaṅkara—mapagmahal sa mga deboto—na may pusong nalulugod, ang Kataas-taasang Panginoon ay sumagot, matapos munang ipagkaloob ang kawalang-takot.

Verse 39

शंकर उवाच । स्वस्थानं गच्छत सुरास्सर्व्वे ब्रह्मादयोऽभयाः । शमयिष्यामि यद्दुःखं सर्वथा हि व्रतम्मम

Sinabi ni Śaṅkara: “Kayong lahat na deva, mula kay Brahmā, magsibalik sa inyong mga tahanan nang walang takot. Tunay na papayapain Ko ang anumang pagdurusang lumitaw; ito ang Aking vrata, ang Aking banal na panata.”

Verse 40

गतो मच्छरणं यस्तु तस्य दुःखं क्षयं गतम् । मत्प्रियः शरणापन्नः प्राणेभ्योऽपि न संशयः

Sinumang lumapit at sumilong sa Aking kanlungan—ang kanyang dalamhati ay napapawi hanggang maglaho. Ang nagpasakop at humingi ng pag-ampon ay nagiging minamahal Ko, higit pa sa sariling buhay—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 41

नन्दीश्वर उवाच । इति श्रुत्वा तदा देवा ह्यानन्दम्परमं गताः । यथागतं तथा जग्मुस्स्मरन्तश्शंकरं मुदा

Wika ni Nandīśvara: Nang marinig iyon, napuspos ang mga diyos ng sukdulang ligaya. Pagkaraan, gaya ng kanilang pagdating, gayon din sila umalis—masayang inaalala si Śaṅkara.