गिलासुर-आक्रमणम् तथा शिवसैन्य-समाह्वानम् — The Assault of Gila and Śiva’s Mobilization

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । तस्येंगितज्ञश्च स दैत्यराजो गदां गृहीत्वा त्वरितस्ससैन्यः । कृत्वाथ साऽग्रे गिलनामधेयं सुदारुणं देववरैरभेद्यम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang mabatid ang kanyang layon, ang haring Daitya ay dagling humawak ng kanyang pamalo at, kasama ang kanyang hukbo, bumuo sa harap niya ng isang lubhang kakila-kilabot na pormasyon/sandata na tinawag na “Gila,” na kahit ang pinakadakila sa mga diyos ay hindi kayang wasakin.

Verse 2

गुहामुखं प्राप्य महेश्वरस्य बिभेद शस्त्रैरशनिप्रकाशैः । अन्ये ततो वीरकमेव शस्त्रैरवाकिरञ्छैल सुतां तथान्ये

Nang marating nila ang bunganga ng yungib ni Maheśvara, hinampas at binasag nila iyon ng mga sandatang kumikislap na parang kidlat. Pagkaraan, may ilang mandirigma ang nagpaulan ng mga armas sa magiting na pangkat na iyon, at ang iba nama’y gayundin ang pag-ulan ng sandata sa Anak ng Bundok, si Pārvatī.

Verse 3

द्वारं हि केचिद्रुचिरं बभंजुः पुष्पाणि पत्राणि विनाशयेयुः । फलानि मूलानि जलं च हृद्यमुद्यानमार्गानपि खंडयेयुः

May ilan sa kanila ang dumurog sa magandang tarangkahan; ang iba’y winasak ang mga bulaklak at mga dahon. Sinira nila ang mga bunga at mga ugat, pati ang kaaya-ayang tubig, at binasag din nila ang mga landas sa hardin.

Verse 4

विलोडयेयुर्मुदिताश्च केचिच्छृंगाणि शैलस्य च भानुमंति । ततो हरस्सस्मृतवान्स्वसैन्यं समाह्वयन्कुपितः शूलपाणिः

May ilan sa kanila, sa labis na tuwa, ay nagsimulang yumanig at magpagalaw sa kumikislap na mga tuktok ng bundok. Noon si Hara—na naalaala ang sarili Niyang hukbo—ay galit na tumawag sa Kanyang sandatahan, Siya na may hawak na triśūla sa kamay.

Verse 5

भूतानि चान्यानि सुदारुणानि देवान्ससैन्यान्सह विष्णुमुख्यान् । आहूतमात्रानुगणास्ससैन्या रथैर्गजैर्वाजिवृषैश्च गोभिः

At ang iba pang mga nilalang na nakapanghihilakbot at mabangis—kasama ang mga deva at ang kanilang mga hukbo, na pinangungunahan ni Viṣṇu at ng mga pinakadakila—ay lumitaw agad sa sandaling sila’y tinawag. Dumating ang mga pangkat na tagasunod na may lakas-militar, may mga karwahe, elepante, kabayo, toro, at maging mga baka.

Verse 6

उष्ट्रैः खरैः पक्षिवरैश्च सिंहैस्ते सर्वदेवाः सहभूतसंघैः । व्याघ्रैमृगैस्सूकरसारसैश्च समीनमत्स्यैश्शिशुमारमुख्यैः

Ang lahat ng mga deva, kasama ang kanilang mga pangkat ng bhūta, ay dumating na may mga kamelyo, asno, mararangal na ibon, at mga leon—kasama rin ang mga tigre, usa, baboy-ramo, mga tagak, at mga pulutong ng nilalang sa tubig gaya ng mga isda, na pinangungunahan ng śiśumāra at mga katulad nito.

Verse 7

अन्यैश्च नाना विधजीवसंघैर्विशीर्णदंशाः स्फुटितैस्स्मशानैः । भुजंगमैः प्रेतशतैः पिशाचैर्दिव्यैर्विमानैः कमलाकरैश्च

At kasama pa ang maraming pulutong ng sari-saring nilalang—sa gitna ng mga wasak at gumuho na pook ng pagsusunog ng bangkay, na ang mga pangil ay tila napudpod at nagiba—naroon ang mga ahas, daan-daang preta, at mga piśāca; at naroon din ang mga kahanga-hangang banal na vimāna at mga lawaing hitik sa mga lotus.

Verse 8

नदीनदैः पर्वतवाहनैश्च समागताः प्रांजलयः प्रणम्य । कपर्दिनं तस्थुरदीनसत्त्वास्सेनापतिं वीरकमेव कृत्वा

Nagtipon sila kasama ang mga ilog at ang mga panginoon ng mga ilog, at kasama ang mga bundok at ang mga tagapagdala ng mga bundok; lumapit silang may magkadikit na palad at yumukod sa pagpupugay. Pagkaraan, matatag at di-natitinag, tumindig sila sa harap ni Kapardin (Panginoong Śiva), at si Vīraka lamang ang itinalaga nilang punong kumandante.

Verse 9

विसर्जयामास रणाय देवान्विश्रांतवाहानथ तत्पिनाकी । युद्धे स्थिरं लब्धजयं प्रधानं संप्रेषितास्ते तु महेश्वरेण

Pagkatapos, ang Panginoong may tangan sa Pināka (Śiva) ay nagsugo sa mga diyos sa labanan, matapos mapahinga ang kanilang mga sasakyan. Matatag sa digmaan at wari’y tiyak na ang tagumpay, ang mga pangunahing iyon ay ipinadala ni Maheśvara.

Verse 10

चक्रुर्युगांतप्रतिमं च युद्धं मर्य्यादहीनं सगिलेन सर्वे । दैत्येन्द्रसैन्येन सदैव घोरं क्रोधान्निगीर्णास्त्रिदशास्तु संख्ये

Pagkaraan, silang lahat ay nagkaisa at nakipagdigma na wari’y ang malaking paglipol sa wakas ng isang yuga—walang pagpipigil at walang hangganan. Sa sagupaan, ang hukbo ng panginoon ng mga Daitya ay laging nakapanghihilakbot, at ang mga Tridaśa, ang mga diyos, sa gitna ng labanan ay tila nilulon ng poot.

Verse 11

तस्मिन्क्षणे युध्यमानाश्च सर्वे ब्रह्मेन्द्रविष्ण्वर्कशशांकमुख्याः । आसन्निगीर्णा विधसेन तेन सैन्ये निगीर्णेऽस्ति तु वीरको हि

Sa sandaling iyon, habang silang lahat ay nakikipaglaban—sina Brahmā, Indra, Viṣṇu, ang Araw, ang Buwan, at iba pang pangunahing diyos—malapit na silang malulon ng makapangyarihang hukbong iyon. Nang nilalamon na ang hukbo, tanging ang bayaning si Vīraka ang nanatili.

Verse 12

विहाय संग्रामशिरोगुहां तां प्रविश्य शर्वं प्रणिपत्य मूर्ध्ना । प्रोवाच दुःखाभिहतः स्मरारिं सुवीरको वाग्ग्मिवरोऽथ वृत्तम्

Iniwan ang yungib na tinatawag na Saṅgrāmaśira, pumasok si Suvīraka—ang mahusay magsalita—at yumukod na may pagyuko ng ulo kay Śarva (Panginoong Śiva). Sugatan ng dalamhati, nagsalita siya sa Kaaway ni Smara (Kāma) at isinalaysay ang mga pangyayari ayon sa naganap.

Verse 13

निगीर्णैते सैन्यं विधसदितिजेनाद्य भगवन्निगीर्णोऽसौ विष्णुस्त्रिभुवनगुरुर्दैत्यदलनः । निगीर्णौ चन्द्रार्कौद्रुहिणमघवानौ च वरदौ निगीर्णास्ते सर्वे यमवरुणवाताश्च धनदः

“O Panginoon! Ngayon, nilamon ng Asura na sumisira sa kaayusan ng mga Deva ang iyong hukbo. Maging si Viṣṇu—guro ng tatlong daigdig at tagadurog ng mga Daitya—ay nilamon. Nilamon ang Buwan at ang Araw; nilamon din sina Brahmā at Indra, ang mga tagapagkaloob ng biyaya. Tunay, nilamon silang lahat—sina Yama, Varuṇa, Vāyu, at si Kubera (Dhanada) rin.”

Verse 14

स्थितोस्म्येकः प्रह्वः किमिह करणीयं भवतु मे अजेयो दैत्येन्द्रः प्रमुदितमना दैत्यसहितः

“Narito ako, nag-iisa, nakayuko sa pagpapakumbaba. Ano nga ba ang dapat kong gawin ngayon? Ang panginoon ng mga Daitya ay di-matatalo, at sa pusong nagagalak ay kasama niya ang mga pulutong ng mga asura.”

Verse 15

अजेयं त्वां प्राप्तः प्रतिभयमना मारुतगतिस्स्वयं विष्णुर्देवः कनककशिपुं कश्यपसुतम् । नखैस्तीक्ष्णैर्भक्त्या तदपिभगवञ्छिष्टवशगः प्रवृत्तस्त्रैलोक्य विधमतु मलं व्यात्तवदनः

O Panginoong Di-Matatalo! Si Viṣṇu mismo—mabilis na gaya ng hangin at may isip na naglalayong pawiin ang takot—ay dumating kay Hiraṇyakaśipu, anak ni Kaśyapa. Sa matatalim na kuko, at dahil sa bhakti, siya man ay sumunod sa Iyong kautusan, O Bhagavān, at lumusob na nakanganga upang durugin ang dungis na dumadapo sa tatlong daigdig.

Verse 16

वसिष्ठाद्यैश्शप्तो भुवनपतिभिस्सप्तमुनिभिस्तथाभूते भूयस्त्वमिति सुचिरं दैत्यसहितः

Sinumpa ni Vasiṣṭha at ng iba pang mga rishi, gayundin ng mga tagapangalaga ng daigdig at ng Pitong Ṛṣi, nanatili siya sa gayong kalagayan nang mahabang panahon, kasama ang mga Daitya, at iniisip: “Muli akong babangon (at magbabalik).”

Verse 17

ततस्तेनोक्तास्ते प्रणयवचनैरात्मनि हितैः कदास्माद्वै घोराद्भवति मम मोक्षो मुनिवराः । यतः क्रुद्धैरुक्तो विधसहरणाद्युद्धसमये ततो घोरैर्बाणैर्विदलितमुखे मुष्टिभिरलम्

Pagkaraan, nang sila’y kausapin niya sa mapagmahal at makabubuting salita, sila’y nagsabi: “O pinakadakilang muni, kailan darating sa akin ang moksha, ang paglaya, mula sa kakila-kilabot na kalagayang ito? Sapagkat sa oras ng labanan, nang ang nagngangalit ay nagsalita tungkol sa pag-agaw sa bahagi ni Vidhī (Brahmā), ang aking mukha’y napunit ng mga kakila-kilabot na palaso—sapat na ang mga suntok na ito!”

Verse 18

बदर्याख्यारण्ये ननु हरिगृहापुण्यवसतौ निसंस्तभ्यात्मानं विगतकलुषो यास्यसि परम् । ततस्तेषां वाक्यात्प्रतिदिनमसौ दैत्यगिलनः क्षुधार्तस्संग्रामाद्भ्रमति पुनरामोदमुदितः

“Tunay nga, sa gubat na tinatawag na Badarī—isang mapalad na banal na tahanan, na wari’y ‘bahay’ ni Hari (Viṣṇu)—patatagin mo ang iyong kalooban, maging malinis sa dungis, at mararating mo ang Kataas-taasan.” Pagkaraan ng kanilang mga salita, ang lumalamon ng mga daitya, pinahihirapan ng gutom, ay muling nagpagala dahil sa digmaan—ngunit nanatiling masaya, nalulugod sa sariling mabagsik na lakas.

Verse 19

तमस्वेदं घोरं जगदुदितयोस्सूर्यशशिनोर्यथाशुक्रस्तुभ्यं परमरिपुरत्यंतविकरः । हतान्देवैर्देत्यान्पुनरमृतविद्यास्तुतिपदैस्सवीर्यान्संदृष्टान्व्रणशतवियुक्तान्प्रकुरुते

Ang kakilakilabot na dilim na ito ay tila ningning ng araw at buwan na sumisikat sa sanlibutan; ngunit para sa iyo, ito’y isang sukdulang kaaway, lubhang mabagsik. Ang mga Daitya na pinaslang ng mga Deva ay muling ibinabangon sa pamamagitan ng mga taludtod ng papuri sa kaalamang may amṛta, at muling nakikitang malalakas, ligtas sa daan-daang sugat.

Verse 20

वरं प्राणास्त्याज्यास्तव मम तु संग्रामसमये भवान्साक्षीभूतः क्षणमपि वृतः कार्यकरणे

Mas mabuti pang isuko ang buhay; ngunit sa oras ng digmaan, huwag kang umurong kahit isang sandali. Manatili kang saksi ko at makibahagi sa pagtupad ng gawain.

Verse 21

सनत्कुमार उवाच । इतीदं सत्पुत्रात्प्रमथपतिराकर्ण्य कुपितश्चिरं ध्यात्वा चक्रे त्रिभुवनपतिः प्रागनुपमम् । प्रगायत्सामाख्यं दिनकरकराकारवपुषा प्रहासात्तन्नाम्ना तदनु निहतं तेन च तमः

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ng Panginoon ng mga Gaṇa, si Pramathapati (Śiva), ang mga salitang iyon mula sa marangal na anak, siya’y nagalit; at matapos ang mahabang pagninilay, ang Panginoon ng tatlong daigdig ay lumikha ng isang bagay na di pa nagaganap noon. Umaawit siya ng isang sāman-himno at nagpakita ng anyong tulad ng mga sinag ng araw; at sa mismong halakhak niya—na taglay ang bagong binigkas na pangalan—ang dilim ay napuksa niya pagkaraan.

Verse 22

प्रकाशेस्मिंल्लोके पुनरपि महायुद्धमकरोद्रणे दैत्यैस्सार्द्धं विकृतवदनैर्वीरकमुनिः । शिलाचूर्णं भुक्त्वा प्रवरमुनिना यस्तु जनितस्स कृत्वा संग्रामं पुरमपि पुरा यश्च जितवान्

Sa nahayag na sanlibutang ito, muling nagsagawa ng dakilang digmaan sa larangan ang bayaning pantas na si Vīraka laban sa mga Dānava na ang mga mukha’y baluktot at nakapanghihilakbot. Siya na isinilang sa bisa ng pinakadakilang muni—matapos kainin ang pulbos na bato—ay pumasok sa labanan at noong unang panahon ay napagtagumpayan pa maging ang kanilang kuta.

Verse 23

महारुद्रस्सद्यः स खलु दितिजेनातिगिलितस्ततश्चासौ नन्दी निशितशरशूलासिसहितः । प्रधानो योधानां मुनिवरशतानामपि महान्निवासो विद्यानां शमदममहाधैर्यसहितः

Pagkaraan, si Mahārudra ay tunay na nilamon agad ng isang Dānava. Kaya’t si Nandī, taglay ang matatalim na palaso, ang trisula, at ang espada, ay sumulong—pinakamapanguna sa mga mandirigma, dakila kahit sa gitna ng daan-daang banal na muni, tahanan ng mga sagradong kaalaman, at puspos ng kapanatagan, pagpipigil-sa-sarili, at matibay na dakilang tapang.

Verse 24

निरीक्ष्यैवं पश्चाद्वृषभवरमारुह्य भगवान्कपर्द्दी युद्धार्थी विधसदितिजं सम्मुखमुखः । जपन्दिव्यं मन्त्रं निगलनविधानोद्गिलनकं स्थितस्सज्जं कृत्वा धनुरशनिकल्पानपि शरान्

Pagkaraang masdan ang lahat, ang pinagpalang Panginoong Kapardī ay sumakay sa dakilang toro at, uhaw sa labanan, hinarap ang Daitya na nakatayo sa tapat. Habang walang patid na bumibigkas ng banal na mantra—na kayang lumamon at magpaluwal ng kaaway—tumindig siyang handa, at inihanda sa bagting ang mga palasong tila kulog at kidlat.

Verse 25

ततौ निष्कांतोऽसौ विधसवदनाद्वीरकमुनिर्गृहीत्वा तत्सर्वे स्वबलमतुलं विष्णुसहितः । समुद्गीर्णास्सर्वे कमलजबलारीन्दुदिनपाः प्रहृष्टं तसैन्यं पुनरपि महायुद्धमकरोत्

Pagkaraan, lumitaw mula sa bibig ni Brahmā ang bayaning muni na si Vīraka. Taglay ang buong lakas na walang kapantay—kasama si Viṣṇu—tinipon at pinasigla niya silang lahat. Sina Brahmā, Indra, ang Buwan at ang Araw ay nagtaas din ng sigaw ng digmaan; at ang masayang hukbong iyon ay muling nagsagawa ng isang dakilang labanan.

Verse 26

जिते तस्मिञ्छुक्रस्तदनु दितिजान्युद्धविहतान् यदा विद्यावीर्यात्पुनरपि सजीवान्प्रकुरुते । तदा बद्ध्वानीतः पशुरिव गणैभूतपतये निगीर्णस्तेनासौ त्रिपुररिपुणा दानवगुरुः

Nang sila’y magapi, si Śukra ay sa kapangyarihan ng kanyang kaalamang-mantra ay nagsimulang buhayin muli ang mga Daitya na nabuwal sa digmaan. Noon, iginapos siya ng mga gaṇa at kinaladkad na parang hayop patungo kay Bhūtapati (Panginoon ng mga Bhūta), si Śiva; at doon, nilamon ng Kaaway ng Tripura—si Śiva—ang gurong iyon ng mga Dānava.

Verse 27

विनष्टे शुक्राख्यो सुररिपुनिवासस्तदखिलो जितो ध्वस्तो भग्नो भृशमपि सुरैश्चापि दलितम् । प्रभूतैर्भूतौघैर्दितिजकुणपग्रासरसिकैस्सरुंडैर्नृत्यद्भिर्निशितशरशक्त्युद्धृतकरैः

Nang mapuksa si Śukra—na tinatawag na kanlungan ng mga kaaway ng mga deva—ang buong kuta ng mga Daitya ay nagapi, nadurog, at lubusang nabasag, matinding dinurog ng mga deva. Pagkaraan, sumiklab ang napakaraming pangkat ng mga Bhūta—nalulugod sa paglamon sa mga bangkay ng mga demonyo—humuhuni at sumasayaw, nakataas ang mga kamay, tangan ang matatalim na palaso at sibat.

Verse 28

प्रमत्तैर्वेतालैस्सुदृढकरतुंडैरपि खगैवृकैर्नानाभेदैश्शवकुणपपूर्णास्यकवलैः । विकीर्णे संग्रामे कनककशिपोर्वंशजनकश्चिरं युद्धं कृत्वा हरिहरमहेन्द्रैश्च विजितः

Nang ang labanan ay nalugmok sa kaguluhan—sa gitna ng nagwawalang vetāla, mababangis na ibong may matitigas at malalakas na tuka, at mga asong-gubat na sari-sari ang uri, ang mga bibig ay punô ng subo ng bangkay—ang pinagmulan ng angkan ni Hiraṇyakaśipu ay nakipagdigma nang matagal, ngunit sa huli’y natalo nina Hari (Viṣṇu), Hara (Śiva), at Mahendra (Indra).

Verse 29

प्रविष्टे पाताले गिरिजलधिरंध्राण्यपि तथा ततस्सैन्ये क्षीणे दितिजवृषभश्चांधकवरः । प्रकोपे देवानां कदनदवरो विश्वदलनो गदाघातैर्घोरैर्विदलितमदश्चापि हरिणा

Nang siya’y pumasok sa Pātāla—pati sa mga yungib ng bundok at sa kailaliman ng dagat—at nang manghina ang hukbo, bumangon si Andhaka, ang pinakadakila sa mga daitya, ang toro sa hanay ng mga demonyo. Sa pag-alab ng galit ng mga deva, ang pangunahing tagapaghatid ng pagpatay, ang dumudurog sa daigdig, ay nabasag din ang pagmamataas—hinati ni Hari sa pamamagitan ng nakapanghihilakbot na hampas ng kanyang gada.

Verse 30

न वै यस्सग्रामं त्यजति वरलब्धः किलः यत स्तदा ताडैर्घोरैस्त्रिदशपतिना पीडिततनुः । ततश्शस्त्रास्त्रौघैस्तरुगिरिजलैश्चाशु विबुधाञ्जिगायोच्चैर्गर्जन्प्रमथपतिमाहूय शनकैः

Sapagkat pinatatag ng biyayang kanyang natamo, hindi niya iniwan ang larangan ng digmaan. Bagama’t ang kanyang katawan ay pinahirapan ng nakapangingilabot na hampas ng panginoon ng mga deva, mabilis niyang dinaig ang mga makalangit sa ulang sandata at mga astra, inihahagis ang mga punò, bundok, at mga tubig; umuungal nang malakas, unti-unti niyang tinawag ang Panginoon ng mga Pramatha (Śiva).

Verse 31

स्थितो युद्धं कुर्वन्रणपतितशस्त्रैर्बहुविधैः परिक्षीणैस्सर्वैस्तदनु गिरिजा रुद्रमतुदत् । तथा वृक्षैस्सर्पैरशनिनिवहैः शस्त्रप टलैर्विरूपैर्मायाभिः कपटरचनाशम्बरशतैः

Nakatindig nang matatag at nagpapatuloy sa labanan, nakita ni Rudra na ang sari-saring sandatang bumagsak sa larangan ay pawang naubos ang bisa at walang saysay. Pagkaraan, muling sinalakay ni Girijā si Rudra—inihahagis ang mga punò, mga ahas, mga bugso ng kidlat, mga ulang sandata, at maging mga baluktot na salamangka, hinubog sa daan-daang mapanlinlang na pakana.

Verse 32

विजेतुं शैलेशं कुहकमपरं तत्र कृतवान्महासत्त्वो वीरस्त्रिपुररिपुतुल्यश्च मतिमान् । न वध्यो देवानां वरशतमनोन्मादविवशः प्रभूतैश्शस्त्रास्त्रैस्सपदि दितिजो जर्जरतनुः

Upang madaig si Śaileśa, ang makapangyarihang bayani ay lumikha pa roon ng isa pang panlilinlang—matapang, dakila ang loob, matalino, at kahambing ng Pumuksa sa Tripura. Ngunit ang Dānava, nalulunod sa pagkabaliw dahil sa sandaang biyaya, ay hindi mapapatay ng mga deva; kahit sabay-sabay siyang tamaan ng maraming sandata at mga astra, ang kanyang katawan ay nabubugbog at nababasag lamang.

Verse 33

तदीयाद्विष्यन्दात्क्षिति तलगतैरन्धकगणैरतिव्याप्तघोरं विकृतवदनं स्वात्मसदृशम् । दधत्कल्पांताग्निप्रतिमवपुषा भूतपतिना त्रिशूले नोद्भिन्नस्त्रिपुररिपुणा दारुणतरम्

Mula sa kanyang katawan ay umagos sa ibabaw ng lupa ang mga pulutong ng Andhaka, lumaganap sa lahat ng dako na parang nakapanghihilakbot na baha. Bawat isa’y may baluktot at nakakatakot na mukha, at kawangis ng kanyang sariling anyo. Ngunit ang Panginoon ng mga Bhūta, na ang katawan ay naglalagablab na tila apoy sa wakas ng panahon, ay hindi man lamang natusok ng trisula ng Kaaway ng Tripura (Śiva); sa halip, lalo pa Siyang naging mabangis.

Verse 34

यदा सैन्यासैन्यं पशुपतिहतादन्यदभवद्व्रणोत्थैरत्युष्णैः पिशितनिसृतैर्बिन्दुभिरलम् । तदा विष्णुर्योगा त्प्रमथपतिमाहूय मतिमान् चकारोग्रं रूपं विकृतवदनं स्त्रैणमजितम्

Nang ang mga hukbong kalaban na pinabagsak ni Paśupati ay naging lubos na iba—nagkalat sa lahat ng dako ang napakainit na patak na umaagos mula sa laman at mga sugat—noon, si Viṣṇu na marunong, sa kapangyarihan ng yoga, ay tinawag ang panginoon ng mga Pramatha at humubog ng isang mabagsik na anyo: di-matatalo, may baluktot na mukha, at nag-anyong pambabae.

Verse 35

करालं संशुष्कं बहुभुजलताक्रांतकुपितो विनिष्क्रांतः कर्णाद्रणशिरसि शंभोश्च भगवान्

Pagkatapos, ang Pinagpalang Panginoon—nakapanghihilakbot pagmasdan at tila tuyot sa poot, habang sinasakmal at binabalot ng maraming likaw na parang mga bisig—ay sumambulat mula sa tainga tungo sa larangan ng digmaan, maging bago pa si Śambhu (Śiva).

Verse 36

रणस्था सा देवी चरणयुगलालंकृतमही स्तुता देवैस्सर्वैस्मदनु भगवान् प्रेरितमतिः । क्षुधार्ता तत्सैन्यं दितिजनिसृतं तच्च रुधिरं पपौ सात्युष्णं तद्रणशिरसि सृक्कर्दममलम्

Nakatindig sa gitna ng labanan, ang Diyosa—na ang dalawang paa’y nagpapalamuti sa lupa—ay pinuri ng lahat ng mga diyos. Pagkaraan, ang kanyang pasya, na itinulak ng Panginoon, ay tumibay. Sa tindi ng gutom, ininom niya ang hukbong lumitaw mula sa mga Daitya, at ininom din ang kanilang dugo—mainit na mainit—kaya sa digmaan ang kanyang bibig ay nalagyan ng putikang mantsa ng lagaslas na dugo.

Verse 37

ततस्त्वेको दैत्यस्तदपि युयुधे शुष्करुधिरस्तलाघातैर्घोरैशनिसदृशैर्जानुचरणैः । नखैर्वज्राकारैर्मुखभुजशिरोभिश्च गिरिशं स्मरन् क्षात्रं धर्मं स्वकुल विहितं शाश्वतमजम्

Pagkatapos, isang Daitya—na tuyot na ang dugo—ay patuloy pang lumaban, humahampas ng nakapanghihilakbot na mga palo ng palad na parang kulog, at ginagamit ang tuhod at paa bilang sandata. Taglay ang mga kukong tila vajra, at maging ang mukha, mga bisig, at ulo, sinalakay niya si Girīśa, habang inaalala ang dharma ng mandirigma—ang walang hanggang, di-isinilang na kautusang itinakda sa sariling angkan.

Verse 38

रणे शांतः पश्चात्प्रमथपतिना भिन्नहृदयस्त्रिशूले सप्रोतो नभसि विधृतस्स्थाणुसदृशः । अधःकायश्शुष्कस्नपनकिरणैर्जीर्णतनुमाञ्जलासारेर्मेघैः पवनसहितैः क्लेदितवपुः

Sa digmaan siya’y tumigil at nanahimik; pagkaraan, tinamaan mula sa likod ng Panginoon ng mga Pramatha, at ang puso niya’y tinuhog ng triśūla. Nakapako sa triśūla at itinaas sa himpapawid, tumindig siyang di gumagalaw na parang haligi. Ang ibabang katawan ay natuyo sa nagliliyab ngunit naglilinis na mga sinag, kaya’t wari’y kupas at nalanta; subalit ang buong katawan ay binasa ng mga ulap na may dalang ulan, na itinutulak ng hangin.

Verse 39

विशीर्णस्तिग्मांशोस्तुहिनशकलाकारशकलस्तथाभूतः प्राणांस्तदपि न जहौ दैत्य वृषभः । तदा तुष्टश्शंभुः परमकरुणावारिधिरसौ ददौ तस्मै प्रीत्या गणपतिपदं तेन विनुतः

Bagama’t wasak—gaya ng mga piraso ng nag-aapoy na araw at gaya ng mga tipak na tila yelo—hindi pa rin binitiwan ng daitya na si Vṛṣabha ang hininga ng buhay. Noon, si Śambhu, ang karagatan ng sukdulang habag, ay nalugod at buong pag-ibig na iginawad sa kanya ang katayuang Gaṇapati; at mula noon siya’y nagpuri sa Kanya.

Verse 40

ततो युद्धस्यांते भुवनपतयस्सार्थ रमणैस्तवैर्नानाभेदैः प्रमथपतिमभ्यर्च्य विधिवत् । हरिब्रह्माद्यास्ते परमनुतिभिस्स्तुष्टुवुरलं नतस्कंधाः प्रीता जयजय गिरं प्रोच्य सुखिताः

Nang matapos ang digmaan, ang mga panginoon ng mga daigdig—kasama ang kanilang mga kabiyak—ay sumamba sa Panginoon ng mga Pramatha (Śiva) ayon sa wastong ritwal, at pumuri sa Kanya sa sari-saring himno. Sina Hari, Brahmā, at iba pang mga diyos, nakayukong balikat sa paggalang, ay naghandog ng pinakadakilang pagpupuri; sa galak ay sumigaw sila ng “Tagumpay, tagumpay!” at napuspos ng ligaya.

Verse 41

हरस्तैस्तैस्सार्द्धं गिरिवरगुहायां प्रमुदितो विसृज्यैकानंशान् विविधबलिना पूज्यसुनगान् । चकाराज्ञां क्रीडां गिरिवर सुतां प्राप्य मुदितां तथा पुत्रं घोराद्विधसवदनान्मुक्तमनघम्

Doon, sa yungib ng pinakadakilang bundok, nagalak si Hara kasama ng mga tagasunod na iyon. Matapos niyang ipadala ang ilang bahagi (ng Kanyang kapangyarihan) at ang mga kagalang-galang na nilalang na banal na may sari-saring lakas, nagbigay Siya ng Kanyang utos. Pagkaraan, sa tuwa, natamo Niya ang diyosang isinilang sa bundok (Pārvatī) para sa Kanyang banal na paglalaro; at natamo rin Niya ang isang anak na walang dungis, pinalaya mula sa kakila-kilabot na panganib na “dalawang-mukha”.

Verse 46

इति श्रीशिवमहा पुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पंचमे युद्धखण्डे अंधकवधोपाख्याने अन्धकयुद्धवर्णनं नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang bahagi, ang Rudra Saṃhitā, sa Ikalimang Yuddha Khaṇḍa—sa salaysay ng pagpaslang kay Andhaka, nagwawakas ang ika-46 na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Digmaan laban kay Andhaka.”