अन्धकादिदैत्ययुद्धे वीरकविजयः — Vīraka’s Victory over Andhaka’s Forces

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । गतस्ततो मत्तगजेन्द्रगामी पीत्वा सुरां घूर्णितलोचनश्च । महानुभावो बहुसैन्ययुक्तः प्रचंडवीरो वरवीरयायी

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkaraan, siya’y lumabas, kumikilos na parang lasing na panginoon ng mga elepante; matapos uminom ng alak, ang kanyang mga mata’y umiikot at di matatag. Isang makapangyarihang nilalang, may kasamang maraming hukbo, siya’y mabagsik at kakila-kilabot na mandirigma—na nagmamartsa upang humanap ng labanan laban sa pinakamahuhusay na bayani.

Verse 2

ददर्श दैत्यः स्मरबाणविद्धो गुहां ततो वीरकरुद्धमार्गाम् । स्निग्धं यथा वीक्ष्य पतंगसंज्ञः दशाप्रदीपं च कृमिर्ह्युपेत्य

Pagkaraan, nakita ng demonyo—na tinamaan ng mga palaso ni Kāma—ang isang yungib na ang daanan ay hinarangan ng isang bayani. Nahila ng pagkalito, lumapit siya roon na parang gamu-gamo na, pagkakita sa liwanag ng lampara, ay sumasalpok palapit—gaya ng uod na gumagapang sa makinang na ilaw, upang salubungin ang sariling kapahamakan.

Verse 3

तथा प्रदर्श्याशु पुनः पुनश्च संपीड्यमानोपि स वीरकेण । बभूव कामाग्निसुदग्धदेहोंऽधको महादैत्यपतिः स मूढः

Kaya nga, kahit paulit-ulit siyang sinunggaban at dinurog ng matapang na mandirigmang iyon, si Andhaka—ang naliligaw na panginoon ng dakilang mga Daitya—ay agad na naging gaya ng taong ang katawan ay sinusunog ng apoy ng pagnanasa.

Verse 4

पाषाणवृक्षाशनितोयवह्निभुजंगशस्त्रास्त्रविभीषिकाभिः । संपीडितोऽसौ न पुनः प्रपीड्यः पृष्टश्च कस्त्वं समुपागतोसि

Nilusob siya ng mga sindak ng bato, puno, kidlat, baha, apoy, mga ahas, sandata at mga pana; siya’y napipiit nang matindi—ngunit hindi na muling madudurog. Pagkaraan ay nagtanong siya: “Sino ka na naparito rito?”

Verse 5

निशम्य तद्गां स्वमतं स तस्मै चकार युद्धं स तु वीरकेण । मुहूर्तमाश्चर्यवदप्रमेयं संख्ये जितो वीरतरेण दैत्यः

Nang marinig ang pahayag na iyon at ang sariling paninindigan, hinarap niya ang kalaban sa digmaan; at ang matapang na Vīraka ay lumaban. Sandali, ang sagupaan ay kagila-gilalas at di masukat—hanggang sa gitna ng labanan, ang demonyo ay napasuko ng higit pang bayani.

Verse 6

ततस्तु संग्रामशिरो विहाय क्षुत्क्षामकंठस्तृषितो गतोऽभूत् । चूर्णीकृते खड्गवरे च खिन्ने पलायमानो गतविस्मयः सः

Pagkaraan, iniwan niya ang unahan ng digmaan at lumayo—tuyot ang lalamunan sa gutom at pinahihirapan ng uhaw ang buong katawan. Nang madurog ang kanyang mainam na espada at siya’y mapagod, tumakas siya, naglaho ang kanyang pagmamataas at pagkamangha.

Verse 7

चक्रुस्तदाजिं सह वीरकेण प्रह्लादमुख्या दितिजप्रधानाः । लज्जांकुशाकृष्टधियो बभूवुस्सुदारुणाः शस्त्रशतैरनेकैः

Pagkaraan, ang mga pangunahing Dānava—pinamumunuan ni Prahlāda—ay sumabak sa labanan kasama si Vīraka. Ang kanilang isip, na wari’y hinihila ng pangganyak ng hiya, ay naging mabangis; at sa di-mabilang na daan-daang sandata, sila’y naging lubhang kakila-kilabot sa digmaan.

Verse 8

विरोचनस्तत्र चकार युद्धं बलिश्च बाणश्च सहस्रबाहुः । भजिः कुजंभस्त्वथ शंबरश्च वृत्रादयश्चाप्यथ वीर्यवंतः

Doon, si Virocana ay nakipagdigma; gayundin si Bali, at si Bāṇa na may sanlibong bisig; sina Bhaji, Kujambha, at Śambara rin; at si Vṛtra at ang iba pa—mga bayani na puspos ng tapang—ay lumaban din.

Verse 9

ते युद्ध्यमाना विजिताः समंताद्द्विधाकृता वै गणवीरकेण । शेषे हतानां बहुदानवानामुक्तं जयत्येव हि सिद्धसंघैः

Kahit sila’y nakikipaglaban, sila’y napanaig mula sa lahat ng panig at tunay na nahati sa dalawa ng bayaning Gaṇa. Nang maraming Dānava ang napatay at kaunting nalabi na lamang, ipinahayag ng mga pangkat ng Siddha: “Tagumpay! Tunay na tagumpay!”

Verse 10

भेरुंडजानाभिनयप्रवृत्ते मेदोवसामांससुपूयमध्ये । क्रव्यादसंघातसमाकुले तु भयंकरे शोणितकर्दमे तु

Doon, ang mga nakapanghihilakbot na nilalang at mga hayop na kumakain ng bangkay ay abalang naglalaro—sa gitna ng taba, mantika, laman at mabahong nana—siksik sa mga pulutong ng kumakain ng laman; ang larangan ng digmaan ay naging kasindak-sindak, isang putikan ng dugo.

Verse 11

भग्नैस्तु दैत्यैर्भगवान् पिनाकी व्रतं महापाशुपतं सुघोरम् । प्रियेः मया यत्कृतपूर्वमासीद्दाक्षायणीं प्राह सुसांत्वयित्वा

Nang mabasag at magapi ang mga Daitya, ang Mapalad na Panginoong Pinākin (Śiva), matapos aliwin nang marahan si Dākṣāyaṇī (Satī), ay nagsalita tungkol sa lubhang mabagsik na panatang Mahāpāśupata na dati Niyang isinagawa alang-alang sa kanya.

Verse 12

शिव उवाच । तस्माद्बलं यन्मम तत्प्रणष्टं मर्त्यैरमर्त्यस्य यतः प्रपातः । पुण्यक्षयाही ग्रह एव जातो दिवानिशं देवि तव प्रसंगात्

Wika ni Śiva: Kaya nga ang aking kapangyarihan ay napinsala—sapagkat sa pamamagitan ng mga mortal ay nagkaroon ng pagbagsak sa Walang-Kamatayan. O Devī, dahil sa pakikisama sa iyo, ang ‘Graha’ na tila ahas—ang pagkaubos ng bisa ng kabutihan—ay tunay na sumilang, at ako’y pinahihirapan araw at gabi.

Verse 13

उत्पाद्य दिव्यं परमाद्भुतं तु पुनर्वरं घोरतरं च गत्वा । तस्माद्व्रतं घोरतरं चरामि सुनिर्भयः सुन्दरि वै विशोका

Matapos lumikha ng isang banal at lubhang kamangha-manghang biyaya, at muling tumungo sa higit pang kakila-kilabot, kaya’t isinasagawa ko ang panatang lalo pang mabigat—walang takot, O marikit, at tunay na walang dalamhati.

Verse 14

सनत्कुमार उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं महात्मा उपाद्य घोषं शनकैश्चकार । स तत्र गत्वा व्रतमुग्रदीप्तो गतो वनं पुण्यतमं सुघोरम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkasambit ng mga salitang iyon, ang dakilang kaluluwa ay unti-unting nagtaas ng kaniyang banal na pagpapahayag. Pagkaraan, nagtungo siya roon—ang kaniyang panata’y nagliliyab sa mabagsik na pag-aayuno at pagninilay—at pumasok sa isang gubat na lubhang banal ngunit lubhang nakapanghihilakbot.

Verse 15

चर्तुं हि शक्यं तु सुरासुरैर्यत्र तादृशं वर्षसहस्रमात्रम् । सा पार्वती मंदरपर्वतस्था प्रतीक्ष्यमाणागमनं भवस्य

Sa pook na iyon, maging ang mga diyos at mga asura ay makapananatili at makakakilos lamang nang isang libong taon. Doon, si Pārvatī, na nananahan sa Bundok Mandara, ay patuloy na naghihintay sa pagdating ni Bhava (Panginoong Śiva).

Verse 16

पतिव्रता शीलगुणोपपन्ना एकाकिनी नित्यमथो विभीता । गुहांतरे दुःखपरा बभूव संरक्षिता सा सुतवीरकेण

Siya’y isang pativrata, puspos ng mabuting asal at mga katangiang marangal; nag-iisa at laging may pangamba. Sa loob ng yungib, siya’y nalugmok sa matinding dalamhati—ngunit doon ay pinangalagaan siya ng matapang na kabataang si Sutavīraka.

Verse 17

ततस्स दैत्यो वरदानमत्तस्तैर्योधमुख्यैस्सहितो गुहां ताम् । विभिन्नधैर्यः पुनराजगाम शिलीमुखैर्मारसमुद्भवैश्च

Pagkaraan, ang asurang iyon, lasing sa biyayang kaloob, ay muling nagbalik sa mismong yungib na yaon, kasama ang kanyang pangunahing mga mandirigma. Nabiyak ang kanyang tapang dahil sa mga palaso at sa mga bagay na isinilang mula sa kapangyarihan ni Māra.

Verse 18

अत्यद्भुतं तत्र चकार युद्धं हित्वा तदा भोजनपाननिद्राः । रात्रिं दिवं पंचशतानि पंच क्रुद्धस्स सैन्यैस्सह वीरकेण

Doon ay nagsagawa siya ng isang labang lubhang kagila-gilalas, tinalikdan ang pagkain, pag-inom, at pagtulog. Sa matinding poot, nakipagdigma siya kasama ang kanyang mga hukbo at ang bayaning si Vīraka sa loob ng limang daan at limang araw at gabi.

Verse 19

खड्गैस्सकुंतैस्सह भिंदिपालर्गदाभुशुंडीभिरथो प्रकांडैः । शिलीमुखैरर्द्धशशीभिरुग्रैर्वितस्तिभिः कूर्ममुखैर्ज्वलद्भिः

Sa mga espada at sibat, sa mga bhindipāla na javelin, sa mga pamalo at mabibigat na baston, at sa matitibay na palaso; sa matutulis na palaso, sa mababangis na sandatang may ulong gasuklay, sa mga sandatang vitasti, at sa nagliliyab na mga punglong may bungangang pagong—(ang mga mandirigma) ay humampas sa kaguluhan ng labanan.

Verse 20

नाराचमुख्यै निशितैश्च शूलैः परश्वधैस्तोमरमुद्गरैश्च । खड्गैर्गुडैः पर्वतपादपैश्च दिव्यैरथास्त्रैररपि दैत्यसंघैः

Ang mga pangkat ng Daitya ay sumalakay din gamit ang mga makalangit na punglo at mga sandata ng karwaheng pandigma—sa pamamagitan ng matatalim na nārāca, mga trident, mga palakol, mga sibat na tomara, at mga pamalo; gayundin ang mga espada, mabibigat na baston, at maging mga batong tila bundok na binunot upang gawing sandata.

Verse 21

न दीधितिर्भिन्नतनुः पपात द्वारं गुहाया पिहितं समस्तम् । तैरायुधैर्दैत्यभुजप्रयुक्तैर्गुहामुखे मूर्छित एव पश्चात्

Pagkaraan, si Dīdhiti, na wasak ang katawan, ay bumagsak sa mismong pintuan ng yungib na lubusang nakasara. Tinamaan ng mga sandatang inihagis ng malalakas na bisig ng mga demonyo, siya’y gumuho sa bunganga ng yungib at pagkaraan ay nawalan ng malay.

Verse 22

आच्छादितं वीरकमस्त्रजालैर्दैत्यैश्च सर्वैस्तु मुहूर्तमात्रम् । अपावृतं कर्तुमशक्यमासीन्निरीक्ष्य देवी दितिजान् सुघोरान्

Sa isang saglit, ang bayaning mandirigma ay lubusang natakpan ng masinsing lambat ng mga sandata ng mga asura. Nang makita ng Diyosa ang lubhang nakapanghihilakbot na mga anak ni Diti, natanto niyang hindi niya kayang alisin ang pagkakatakip na iyon.

Verse 23

भयेन सस्मार पितामहं तु देवी सखीभिस्सहिता च विष्णुम् । सैन्यं च मद्वीरवरस्य सर्वं सस्मारयामास गुहांतरस्था

Dahil sa takot, ang Devī—kasama ang kaniyang mga kasama at nananatili sa loob ng isang yungib—ay nagunita si Pitāmaha (Brahmā) at gayundin si Viṣṇu; at ipinatawag niya ang buong hukbo ng pinakadakilang bayani upang sumaklolo.

Verse 24

ब्रह्मा तया संस्मृतमात्र एव स्त्रीरूपधारी भगवांश्च विष्णुः । इन्द्रश्च सर्वेः सह सैन्यकैश्च स्त्रीरूपमास्थाय समागतास्ते

Sa sandaling naalaala lamang niya sila, dumating si Brahmā; at dumating din ang Panginoong Viṣṇu, na nag-anyong babae. Si Indra rin, kasama ang lahat ng kanyang hukbo, ay nag-anyong babae at nagtipon doon.

Verse 25

भूत्वा स्त्रियस्ते विविशुस्तदानीं मुनीन्द्रसंघाश्च महानुभावाः । सिद्धाश्च नागास्त्वथ गुह्यकाश्च गुहांतरं पर्वतराजपुत्र्याः

Nang mag-anyong mga babae, sila’y pumasok noon din—ang mararangal na pangkat ng dakilang mga muni, kasama ang mga Siddha, mga Nāga, at mga Guhyaka—sa pinakaloob na yungib ng anak na babae ng Hari ng Bundok (Pārvatī).

Verse 26

यस्मात्सुराज्य सनसंस्थितानामंतः पुरे संगमनं विरुद्धम् । ततस्सहस्राणि नितंबिनीनामनंतसंख्यान्यपि दर्शयंत्यः

Sapagkat para sa mga matatag sa marangal na kaayusang panghari, ipinagbabawal ang pagsasama sa loob ng panloob na palasyo, kaya noon ay lumapit ang libu-libong kababaihang may magandang balakang—tunay na di-mabilang—na nagpapakilala at nagpapakita ng sarili.

Verse 27

रूपाणि दिव्यानि महाद्भुतानि गौर्ये गुहायां तु सवीरकार्यैः । स्त्रियः प्रहृष्टा गिरिराजकन्या गुहांतरं पर्वतराजपुत्र्या

Sa yungib ni Gaurī, nahayag ang mga anyong kamangha-mangha at tunay na banal, na tumutupad sa mga layuning makabayaning gawa. Nagalak ang mga babae sa puso, at kasama ang anak na babae ng Hari ng Bundok, si Pārvatī, pumasok pa sila sa pinakaloob na silid ng yungib.

Verse 28

स्त्रीभिस्सहस्रैश्च शतैरनेकैर्नेदुश्च कल्पांतरमेघघोषाः । भेर्य्यश्च संग्रामजयप्रदास्तु ध्मातास्सुशंखाः सुनितम्बिनीभिः

Pagkaraan, kasama ang libu-libong babae at marami pang daan-daan, umalingawngaw ang sigawan na parang kulog ng ulap sa wakas ng isang panahon. Pinagpalo ang mga tambol ng digmaan na nagbibigay ng tagumpay, at hinipan ang mga mapalad na kabibe ng mga babaeng may magandang balakang—nagtaas ng sigaw ng pagwawagi habang sumusulong ang hukbo ng Dharma sa ilalim ng makapangyarihang kalooban ni Śiva.

Verse 29

मूर्छां विहायाद्भुत चंडवीर्यस्स वीरको वै पुरतः स्थितस्तु । प्रगृह्य शस्त्राणि महारथानां तैरेव शस्त्रैर्दितिजं जघान

Pagkatapos iwaksi ang pagkahimatay, si Vīraka—na may kamangha-mangha at mabagsik na lakas—ay tumindig nang matatag sa unahan. Sinunggaban niya ang mga sandata ng mga dakilang mandirigmang karo, at sa mismong mga sandatang iyon ay pinabagsak niya ang Dānava.

Verse 30

ब्राह्मी ततो दंड करा विरुद्धा गौरी तदा क्रोधपरीतचेताः । नारायणी शंखगदासुचक्रधनुर्द्धरा पूरितबाहुदंडा

Pagkaraan, si Brāhmī, tangan ang tungkod, ay tumindig na sumasalungat sa kaaway. Noon, si Gaurī, na nababalot ang diwa ng poot, ay nagpakita bilang Nārāyaṇī—taglay ang kabibe, pamalo, tabak, diskos, at busog—at ang kaniyang malalakas na bisig ay ganap na nakahanda sa digmaan.

Verse 31

विनिर्ययौ लांगलदण्डहस्ता व्योमालका कांचनतुल्यवर्णा । धारासहस्राकुलमुग्रवेगं बैडौजसी वज्रकरा तदानीम्

Pagkatapos ay sumugod siya—hawak sa kamay ang tungkod ng araro, may kuwintas na tila kalangitan, at kutis na kasingkinang ng ginto. Sa sandaling iyon, ang makapangyarihang Baiḍaujasī, tangan ang vajra, ay rumagasa sa mabagsik na bilis, napaliligiran ng libu-libong bugso ng agos.

Verse 32

सहस्रनेत्रा युधि सुस्थिरा च सदुर्जया दैत्यशतैरधृष्या । वैश्वानरी शक्तिरसौम्यवक्त्रा याम्या च दंडोद्यतपाणिरुग्रा

Sa labang iyon, naroon ang Śakti na tinatawag na Sahasranetrā—matatag at di matinag sa digmaan—mahirap daigin at di magagapi kahit ng daan-daang Dānava. Naroon din ang Śakti na si Vaiśvānarī, may mukhang mabangis at di ngumingiti; at ang Śakti ng dako ni Yama (Yāmyā), kakila-kilabot, tangan ang itinaas na pamalong parusa—bawat isa’y nagpapamalas ng di-matitinag na kapangyarihan ng Panginoong Śiva sa digmaan.

Verse 33

सुतीक्ष्णखङ्गोद्यतपाणिरूपा समाययौ नैरृति घोरचापा । तोयालिका वारणपाशहस्ता विनिर्गता युद्धमभीप्समाना

Dumating si Nairṛti, ang anyo niya’y may itinaas na espada na ubod-talim at may kakila-kilabot na pana. Lumitaw rin si Toyālikā, tangan sa kamay ang lubid na panghuli ng elepante, sabik sa pakikidigma.

Verse 34

प्रचंडवातप्रभवा च देवी क्षुधावपुस्त्वंकुशपाणि रेव । कल्पान्तवह्निप्रतिमां गदां च पाणौ गृहीत्वा धनदोद्भवा च

Pagkaraan, ang Diyosa—isinilang mula sa marahas na unos ng hangin—ay nagpakita sa anyo ng Kagutuman, tangan ang aṅkuśa (pangsuwag). Si Revatī at ang Diyosang nagmula kay Dhanada (Kubera) ay kapwa humawak ng nagliliyab na pamalo, gaya ng apoy sa wakas ng isang kalpa, at sumulong sa labanan.

Verse 35

याक्षेश्वरी तीक्ष्णमुखा विरूपा नखायुधा नागभयंकरी च । एतास्तथान्याश्शतशो हि देव्यः सुनिर्गताः संकुलयुद्धभूमिम्

Sina Yakṣeśvarī, Tīkṣṇamukhā, Virūpā, Nakhāyudhā, at Nāgabhayaṅkarī—at daan-daang iba pang mga diyosa—ay lumitaw nang sabay-sabay, rumaragasa sa masikip at siksik na larangan ng digmaan.

Verse 36

दृष्ट्वा च तत्सैन्यमनंतपारं विवर्णवर्णाश्च सुविस्मिताश्च । समाकुलास्संचकिताभयाद्वै देव्यो बभूबुर्हृददीनसत्त्वाः

Nang makita ang hukbong iyon—walang hanggan at lampas sa anumang sukat—namutla ang mga diyosa, labis na namangha, at nayanig ang kanilang kalooban. Tinamaan ng takot, sila’y naguluhan at nagimbal; ang kanilang puso’y nawalan ng tatag at tapang.

Verse 37

चक्रुस्समाधाय मनस्समस्तास्ता देववध्वो विधिशक्तिमुख्याः । सुसंमत त्वेन गिरीशपुत्र्याः सेनापतिर्वीरसुघोरवीर्यः

Pagkaraan, ang lahat ng mga dalagang makalangit—na nangunguna ang mga Śakti ng Maylikha—ay tinipon ang isip sa malalim na samādhi. Sa ganap na pagsang-ayon ng anak ni Girīśa (Pārvatī), itinalaga ang bayaning kumandante na may napakakakilabot na lakas ng loob.

Verse 38

चक्रुर्महायुद्धमभूतपूर्वं निधाय बुद्धौ दितिजाः प्रधानाः । निवर्तनं मृत्युमथात्मनश्च नारीभिरन्ये वरदानसत्त्वाः

Ang mga pangunahing mandirigmang Dānava, mga anak ni Diti, ay pinatibay ang pasiya sa isip at nagsagawa ng isang dakilang digmaang di pa nangyayari noon. Ang iba pa—na may lakas mula sa mga biyaya—ay lumaban din kasama ang kanilang mga kababaihan, na itinakda sa puso ang pag-urong o ang sariling kamatayan.

Verse 39

अत्यद्भुतं तत्र चकार युद्धं गौरी तदानीं सहिता सखीभिः । कृत्वा रणे चाद्भुतबुद्धिशौण्डं सेनापतिं वीरकघोरवीर्यम्

Doon, nang panahong yaon, si Gaurī—kasama ang kaniyang mga kasamang babae—ay nagsagawa ng isang labang lubhang kagila-gilalas. At sa gitna ng sagupaan, pinaharap niya ang pinunong-militar na si Vīraka, bantog sa nakapanghihilakbot na kabayanihan, sa isang kamangha-manghang talino sa estratehiya ng digmaan.

Verse 40

हिरण्यनेत्रात्मज एव भूपश्चक्रे महाव्यूहमरं सुकर्मा । संभाव्य विष्णुं च निरीक्ष्य याम्यां सुदारुणं तद्गिलनामधेयम्

Pagkatapos, ang hari—ang sariling anak ni Hiraṇyanetra, ang matapang na Sukarmā—ay mabilis na nag-ayos ng isang napakalaking pormasyon ng digmaan. Matapos igalang na isaalang-alang si Viṣṇu at silipin ang dakong timog, itinindig niya ang isang lubhang malupit na hanay na tinatawag na “Tad-gila” (Ang Lumalamon sa Lahat).

Verse 41

मुखं करालं विधिसेवयास्य तस्मिन् कृते भगवानाजगाम । कल्पान्तघोरार्कसहस्रकांतिकीर्णञ्च वै कुपितः कृत्ति वासाः

Nang si Vidhī (Brahmā) ay nakapaglingkod sa Kaniya nang gayon, dumating ang Panginoon—nakapanghihilakbot ang Kaniyang mukha, at ang Kṛttivāsā (Śiva, ang Nababalutan ng Balat) ay tunay na nagngangalit—nagniningning sa liwanag na tila sanlibong mababangis na araw sa wakas ng isang kalpa.

Verse 42

गते ततो वर्षसहस्रमात्रे तमागतं प्रेक्ष्य महेश्वरं च । चक्रुर्महायुद्धमतीवमात्रं नार्यः प्रहृष्टास्सह वीरकेण

Pagkaraan ng humigit-kumulang isang libong taon, at nang makita nilang dumarating si Maheśvara (Śiva), ang mga babae—nagagalak kasama ni Vīraka—ay agad na nagpasimula ng isang napakalaking digmaan.

Verse 43

प्रणम्य गौरी गिरिशं च मूर्ध्ना संदर्शयन् भर्तुरतीव शौर्यमम् । गौरी प्रयुद्धं च चकार हृष्टा हरस्ततः पर्वतराजपुत्रीम्

Yumukod si Gaurī at nagpatirapa sa Girīśa (Śiva), at sa pagnanais na ipamalas ang pambihirang kagitingan ng kanyang Panginoon, masayang sumabak siya sa labanan. Pagkaraan nito, hinimok ni Hara (Śiva) ang anak na babae ng Hari ng Bundok (Pārvatī).

Verse 44

कंठे गृहीत्वा तु गुहां प्रविष्टो रमासहस्राणि विसर्जितानि । गौरी च सन्मानशतैः प्रपूज्य गुहामुखे वीरकमेव स्थापयन्

Hinawakan siya sa leeg at pumasok sa yungib, saka itinapon ang libu-libong kayamanan. Pagkaraan, matapos parangalan si Diyosa Gaurī sa daan-daang tanda ng paggalang, inilagay niya si Vīraka sa bungad ng yungib bilang bantay.

Verse 45

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे युद्धप्रारंभदूतसम्वादवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-apatnapu’t limang kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng pag-uusap sa sugo sa pagsisimula ng digmaan,” sa ikalimang bahagi (Yuddhakhaṇḍa) ng ikalawang bahagi (Rudra-saṃhitā) ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 46

तैस्तैः प्रहारैरपि जर्ज रांगस्तस्मिन् रणे देवगणेरितैर्यः । जगाद वाक्यं तु सगर्वमुग्रं प्रविश्य शंभुं प्रणिपत्य मूर्ध्ना

Bagaman wasak ang kanyang katawan sa maraming hampas sa labang iyon, na inudyukan ng mga pangkat ng mga diyos, pumasok pa rin siya sa harap ni Śambhu (Panginoong Śiva); yumuko at inihapay ang ulo sa pagpapasakop, at nagsalita ng mabagsik na mga salitang punô ng pagmamataas.

Verse 47

दूत उवाच । संप्रेषितोहं विविशे गुहांतु ह्यषौऽन्धकस्त्वां समुवाच वाक्यम् । नार्या न कार्यं तव किंचिदस्तिविमुच नारीं तरुणीं सुरूपाम्

Wika ng sugo: “Ako’y isinugo niya at pumasok sa yungib. Si Andhaka ang nagsabi sa iyo ng ganitong salita: ‘Wala kang anumang pangangailangan sa babaeng ito. Pakawalan mo ang dalagang bata at marikit.’”

Verse 48

प्रायोभवास्तापसस्तज्जुषस्व क्षांतं मया यत्कमनीयमन्तः । मुनिर्विरोधव्य इति प्रचिंत्य न त्वं मुनिस्तापस किं तु शत्रुः

O mapagpakasakit, kung ikaw ay tunay na namumuhay sa pagpipigil at pag-aayuno, tanggapin mo ito: tiniis ko ang matinding kirot sa kaibuturan. Sa pagninilay na “ang isang muni ay hindi dapat salungatin,” nagtimpi ako; ngunit hindi ka muni, O tapasvin—sa katotohanan, ikaw ay kaaway.

Verse 49

अतीव दैत्येषु महाविरोधी युध्यस्व वेगेन मया प्रमथ्य । नयामि पातालतलानुरूपं यमक्षयं तापस धूर्त हि त्वाम्

“Ikaw ay sukdulang matigas at matinding kaaway sa hanay ng mga Daitya—lumaban ka agad nang mabilis, matapos kitang durugin! Itataboy kita pababa sa mga daigdig sa ilalim, na angkop sa Pātāla—oo, sa tahanan ni Yama, O mapanlinlang na asceta, tungo sa iyong pagkapuksa.”

Verse 50

सनत्कुमार उवाच । एतद्वचो दूतमुखान्निशम्य कपालमाली तमुवाच कोपात् । ज्वलन्विषादेन महांस्त्रिनेत्रस्सतां गतिर्दुष्टमदप्रहर्ता

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salitang iyon mula sa bibig ng sugo, si Kapālamālī—ang Panginoong may kuwintas na mga bungo—ay nagsalita sa kanya sa galit. Ang dakilang Tatlong-Mata, nagliliyab sa dalamhati, kanlungan ng mga matuwid at dumudurog sa kapalaluan ng masasama, ay tumugon.

Verse 51

शिव उवाच । व्यक्तं वचस्ते तदतीव चोग्रं प्रोक्तं हि तत्त्वं त्वरितं प्रयाहि । कुरुष्व युद्धं हि मया प्रसह्य यदि प्रशक्तोसि बलेन हि त्वम्

Sinabi ni Śiva: “Malinaw ang iyong mga salita—at labis na mabangis. Nasabi na ang katotohanan; ngayo’y humayo ka agad. Makipagdigma ka sa Akin, kahit sapilitan, kung tunay kang may kakayahan sa iyong lakas.”

Verse 52

यः स्यादशक्तो भुवि तस्य कोर्थो दारैर्धनैर्वा सुमनोहरैश्च । आयांतु दैत्याश्च बलेन मत्ता विचार्यमेवं तु कृतं मयै तत्

Ang sinumang walang kapangyarihan sa lupa—ano ang silbi sa kanya ng mga asawa, ng yaman, o ng mga kaaya-ayang ligaya? Hayaan ding dumating ang mga Daitya, lasing sa kanilang lakas. Sa pagninilay nang ganito, kumilos ako ayon dito.

Verse 53

शरीरयात्रापि कुतस्त्वशक्तेः कुर्वन्तु यद्यद्विहितं तु तेषाम् । ममापि यद्यत्करणीयमस्ति तत्तत्त्करिष्यामि न संश योत्र

Para sa walang lakas, paano pa magagawa kahit ang simpleng pagpapanatili ng katawan? Hayaan silang gampanan ang mga tungkuling itinakda para sa kanila. At para sa akin, anumang dapat gawin, iyon ang gagawin ko—walang alinlangan dito.

Verse 54

सनत्कुमार उवाच । एतद्वचस्तद्विधसोपि तस्माच्छ्रुत्वा हरान्निर्गत एव हृष्टः । प्रागात्ततो गर्जितहुंकृतानि कुर्वंस्ततोदैत्यपतेस्सकाशम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salitang iyon, siya man—pagkalabas mula kay Hara—ay napuspos ng galak. Pagkaraan, habang nagbubuga ng dagundong at mababangis na sigaw ng labanan, siya’y sumulong patungo sa harap ng panginoon ng mga Daitya.