Adhyaya 17
Rudra SamhitaSrishti KhandaAdhyaya 1760 Verses

कैलासगमनं कुबेरसख्यं च — Śiva’s Journey to Kailāsa and His Friendship with Kubera

Ang Adhyāya 17 ay inihahain bilang ulat na may diyalogo: isinasalaysay ni Sūta na si Nārada, matapos marinig ang naunang mga salita ni Brahmā, ay muling magalang na nagtanong. Ang nais niyang malaman ay ang pagdating ni Śaṅkara (Śiva) sa Kailāsa, ang mga pangyayaring nagbunsod ng pakikipagkaibigan Niya kay Kubera (Dhanada), at kung ano ang ginawa ni Śiva roon sa Kanyang ganap at mapalad na anyo (śivākṛti). Pumayag si Brahmā na ikuwento ang pangyayari at nagsimula sa isang paunang salaysay na nagtatakda ng tagpong pantao at aral ng sanhi-at-bunga: sa Kāṃpilya ay may dīkṣita na si Yajñadatta, dalubhasa sa mga ritwal ng Veda at sa Vedāṅga, kilala sa pagkakawanggawa at dangal. Ang kanyang anak na si Guṇanidhi, bagaman nagdaan sa upanayana at nakapag-aral, ay lihim na nalulong sa sugal (dyūta), paulit-ulit na kumukuha ng yaman sa kanyang ina at nakikisama sa mga sugarol. Sa gayon, itinatayo ng simula ng kabanata ang aral—kabutihan at karunungan laban sa bisyo at pagtatago—bilang paghahanda sa paliwanag tungkol sa yaman, pagbagsak, at sa huli’y banal na ugnayan (Kubera/Śiva) ayon sa karma at debosyon sa mga susunod na bahagi.

Shlokas

Verse 1

प्रत्यहं तस्य जननी सुतं गुणनिधिं मृदु । शास्ति स्नेहार्द्रहृदया ह्युपवेश्य स्म नारद

O Nārada, araw-araw ang kanyang ina—banayad at may pusong pinalambot ng pag-ibig—ay pauupuin ang kanyang anak, ang mahinahong kayamanan ng mga kabutihan, at siya’y ituturo at didisiplinahin nang may pagmamahal.

Verse 2

नारद उवाच । कदागतो हि कैलासं शंकरो भक्तवत्सलः । क्व वा सखित्वं तस्यासीत्कुबेरेण महात्मना

Sinabi ni Nārada: “Kailan dumating sa Kailāsa si Śaṅkara—ang mahabagin sa mga deboto? At saan at paano nagsimula ang kanyang pagkakaibigan kay Kubera, ang dakilang-kalooban?”

Verse 3

किं चकार हरस्तत्र परिपूर्णः शिवाकृतिः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं मम

“Ano ang ginawa ni Hara roon, yamang Siya’y ganap at hayag sa mismong anyo ni Śiva? Isalaysay mo ang lahat nang buo, sapagkat napakalaki ng aking pananabik na malaman.”

Verse 4

ब्रह्मोवाच । शृणु नारद वक्ष्यामि चरितं शशिमौलिनः । यथा जगाम कैलासं सखित्वं धनदस्य च

Sinabi ni Brahmā: “Makinig ka, Nārada. Isasalaysay ko ang mga banal na gawa ng Panginoong may gasuklay na buwan sa tuktok (Śiva)—kung paano Siya nagtungo sa Kailāsa, at kung paano rin nabuo ang pakikipagkaibigan kay Dhanada (Kubera).”

Verse 5

असीत्कांपिल्यनगरे सोमयाजिकुलोद्भवः । दीक्षितो यज्ञदत्ताख्यो यज्ञविद्याविशारदः

Sa lungsod ng Kāṃpilya ay may isang Brahmin na naitalaga (dīkṣā) na nagngangalang Yajñadatta. Siya’y isinilang sa angkan ng mga nagsasagawa ng Soma-yajña at bihasa sa banal na kaalaman ng mga ritwal na Veda.

Verse 6

वेदवेदांगवित्प्राज्ञो वेदान्तादिषु दक्षिणः । राजमान्योऽथ बहुधा वदान्यः कीर्तिभाजनः

Siya ay isang matalinong nakakaalam ng mga Veda at ng kanilang mga pantulong na agham, bihasa sa Vedānta at mga kaugnay na disiplina. Pinarangalan ng mga hari, siya ay mapagbigay sa maraming paraan at naging sisidlan ng mabuting reputasyon.

Verse 7

अग्निशुश्रूषणरतो वेदाध्ययनतत्परः । सुन्दरो रमणीयांगश्चन्द्रबिंबसमाकृतिः

Siya ay nakatuon sa mapagpitagang pag-aalaga ng sagradong apoy at masigasig sa pag-aaral ng mga Veda. Makisig at may magagandang paa't kamay, ang kanyang anyo ay parang maningning na bilog ng buwan.

Verse 8

आसीद्गुणनिधिर्नाम दीक्षितस्यास्य वै सुतः । कृतोपनयनस्सोष्टौ विद्या जग्राह भूरिशः । अथ पित्रानभिज्ञातो यूतकर्मरतोऽभवत्

May isang anak ang Dīkṣita na ang pangalan ay Guṇanidhi. Matapos isagawa ang upanayana, masikap niyang pinag-aralan ang maraming sangay ng kaalaman. Ngunit kalaunan—nang hindi nalalaman ng kanyang ama—nahumaling siya sa pagsusugal at mga gawang kahalintulad nito.

Verse 9

आदायादाय बहुशो धनं मातुस्सकाशतः । समदाद्यूतकारेभ्यो मैत्रीं तैश्च चकार सः

Paulit-ulit siyang kumuha ng salapi mula sa kanyang ina. Pagkatapos ay ibinigay niya iyon sa mga sugarol, at nakipagkaibigan pa siya sa kanila.

Verse 10

संत्यक्तब्राह्मणाचारः संध्यास्नानपराङ्मुखः । निंदको वेदशास्त्राणां देवब्राह्मणनिंदकः

Tinalikuran niya ang asal na nararapat sa isang brāhmaṇa, at tumalikod sa araw-araw na sandhyā at paliligo ng paglilinis. Nilalait niya ang mga Veda at śāstra; oo, sinisiraan niya maging ang mga Deva at ang mga brāhmaṇa.

Verse 11

स्मृत्याचारविहीनस्तु गीतवाद्यविनोदभाक् । नटपाखंडभाण्डैस्तु बद्धप्रेमपरंपरः

Walang taglay na disiplina ng mga Smṛti at wastong asal, siya’y nalulugod sa aliw—awit at tugtugin—at sa pamamagitan ng mga artista, mapagkunwaring manlilinlang at mga payaso, siya’y nagagapos sa lalong humahabang tanikala ng makamundong pagkakapit.

Verse 12

प्रेरितोऽपि जनन्या स न ययौ पितुरंतिकम् । गृहकार्यांतरव्याप्तो दीक्षितो दीक्षितायिनीम्

Kahit hinihikayat ng kanyang ina, hindi siya nagtungo sa harap ng kanyang ama. Abala sa iba pang gawaing-bahay, ang na-dīkṣā ay naglingkod sa babaeng nagsasagawa ng ritwal ng dīkṣā.

Verse 13

यदा यदैव तां पृच्छेदये गुणनिधिस्सुतः । न दृश्यते मया गेहे कल्याणि विदधाति किम्

Tuwing tatanungin siya ng anak ni Guṇanidhi, sinasabi niya: “O mapalad at mapagpala, wala akong nakikitang anuman sa bahay—kung gayon, ano ang iyong inaayos o tinatapos dito?”

Verse 14

तदा तदेति सा ब्रूयादिदानीं स बहिर्गतः । स्नात्वा समर्च्य वै देवानेतावंतमनेहसम्

Noon ay dapat siyang sumagot: “Gayon nga, gayon nga.” “Ngayon ay lumabas na siya; matapos maligo, tunay na sumasamba siya sa mga diyos”—at sa gayon ay dapat niyang palipasin ang mahabang panahong iyon nang walang pagmamadali.

Verse 15

अधीत्याध्ययनार्थं स द्विजैर्मित्रैस्समं ययौ । एकपुत्रेति तन्माता प्रतारयति दीक्षितम्

Matapos tapusin ang pag-aaral, siya’y umalis upang magpatuloy sa higit pang pagkatuto, kasama ang kanyang mga kaibigang Brahmin. Ngunit ang kanyang ina, sa pag-iisip na “Siya ang aking kaisa-isang anak,” ay nagsikap na pigilan ang dīkṣita na umalis.

Verse 16

न तत्कर्म च तद्वृत्तं किंचिद्वेत्ति स दीक्षितः । सर्वं केशांतकर्मास्य चक्रे वर्षेऽथ षोडशे

Ang dīkṣita na iyon ay walang nalalaman kahit kaunti tungkol sa kanyang mga dating gawa o sa naunang landas ng buhay. Pagkaraan, sa kanyang ikalabing-anim na taon, isinagawa para sa kanya ang lahat ng ritwal hanggang sa keśānta-saṁskāra, ang seremonyang paggupit ng buhok na tanda ng pagpasok sa kabataan.

Verse 17

अथो स दीक्षितो यज्ञदत्तः पुत्रस्य तस्य च । गृह्योक्तेन विधानेन पाणिग्राहमकारयम्

Pagkaraan, si Yajñadatta, na naitalaga nang wasto para sa ritwal, ay nag-ayos ng seremonyang pāṇigraha (pagkuha sa kamay, ang kasal) para sa kanyang anak, ayon sa paraang itinakda sa mga tradisyong Gṛhya.

Verse 19

क्रोधनस्तेऽस्ति तनय स महात्मा पितेत्यलम् । यदि ज्ञास्यति ते वृत्तं त्वां च मां ताडयिष्यति

Anak, ang iyong ama—yaong dakilang-loob—ay mabagsik sa galit; tama na. Kapag nalaman niya ang iyong asal, papaluin niya kapwa ikaw at ako.

Verse 20

आच्छादयामि ते नित्यं पितुरग्रे कुचेष्टितम् । लोकमान्योऽस्ति ते तातस्सदाचारैर्न वै धनैः

“Palagi kong ikukubli sa harap ng iyong ama ang iyong di-wastong asal. Ang iyong ama, mahal ko, ay iginagalang ng daigdig dahil sa matuwid na pag-uugali, hindi dahil sa kayamanan.”

Verse 21

ब्राह्मणानां धनं तात सद्विद्या साधुसंगमः । किमर्थं न करोषि त्वं सुरुचिं प्रीतमानसः

O mahal ko, ang tunay na yaman ng mga brāhmaṇa ay wastong kaalaman at pakikisama sa mga banal. Kaya bakit hindi mo linangin ang marangal na panlasa at tapat na hangarin, na may pusong masaya at puspos ng debosyon?

Verse 22

सच्छ्रोत्रियास्तेऽनूचाना दीक्षितास्सोमयाजिनः । इति रूढिमिह प्राप्तास्तव पूर्वपितामहाः

Ang iyong mga ninuno rito ay kinilalang tunay na mga brahmin ng Veda—dalubhasa sa banal na pagbigkas, tumanggap ng dikṣā, at nagsasagawa ng paghahandog na Soma. Kaya nila natamo ang marangal na katayuan at kaugaliang tinatanggap sa mundong ito.

Verse 23

त्यक्त्वा दुर्वृत्तसंसर्गं साधुसंगरतो भव । सद्विद्यासु मनो धेहि ब्राह्मणाचारमाचर

Iwanan ang pakikisama sa masasama at magalak sa samahan ng mga banal na sadhu. Ituon ang isip sa tunay na kaalamang espirituwal, at isagawa ang matuwid na disiplina at asal na itinuturo ng mga Brahmana.

Verse 24

तातानुरूपो रूपेण यशसा कुलशीलतः । ततो न त्रपसे किन्नस्त्यज दुर्वृत्ततां स्वकाम्

"Ikaw ay sa bawat paraan karapat-dapat sa iyong ama—sa iyong hitsura, iyong katanyagan, iyong angkan, at iyong asal. Bakit, kung gayon, hindi ka nahihiya? Ano ang kulang? Iwanan mo ang masamang pag-uugaling ito na pinili mo para sa iyong sarili."

Verse 25

ऊनविंशतिकोऽसि त्वमेषा षोडशवार्षिकी । एतां संवृणु सद्वृत्तां पितृभक्तियुतो भव

"Wala ka pang labinsiyam na taong gulang, at siya ay labing-anim. Pakasalan mo ang mabait at may magandang asal na dalagang ito, at mapuspos ka ng debosyon at magalang na paggalang sa iyong ama."

Verse 26

श्वशुरोऽपि हि ते मान्यस्सर्वत्र गुणशीलतः । ततो न त्रपसे किन्नस्त्यज दुर्वृत्ततां सुत

Ang iyong biyenan ay karapat-dapat ding parangalan, sapagkat sa lahat ng dako’y bantog sa kabutihan at mabuting asal. Bakit hindi ka man lamang mapahiya? Kaya, anak ko, talikuran mo ang masamang gawi na ito.

Verse 27

मातुलास्तेऽतुलाः पुत्र विद्याशीलकुलादिभिः । तेभ्योऽपि न बिभेषि त्वं शुद्धोऽस्युभयवंशतः

O anak, ang iyong mga tiyuhin sa ina ay walang kapantay sa karunungan, asal, at marangal na angkan. Gayunman, hindi ka man lamang natatakot kahit sa kanila, sapagkat ikaw ay dalisay—malinis ang dangal sa magkabilang lahi, sa ama at sa ina.

Verse 28

पश्यैतान्प्रति वेश्मस्थान्ब्राह्मणानां कुमारकान् । गृहेऽपि शिष्यान्पश्यैतान्पितुस्ते विनयोचितान्

Masdan mo ang mga binatang Brahmin na ito na nanunuluyan sa bahay na malapit. Maging sa loob ng inyong tahanan, masdan mo ang mga alagad ng iyong ama—sinanay nang wasto sa pagpapakumbaba at mabuting asal.

Verse 29

राजापि श्रोष्यति यदा तव दुश्चेष्टितं सुत । श्रद्धां विहाय ते ताते वृत्तिलोपं करिष्यति

O anak, kapag nabalitaan ng hari ang iyong masamang asal, tatalikuran niya ang tiwala sa iyong ama at puputulin ang kanyang kabuhayan.

Verse 30

बालचेष्टितमेवैतद्वदंत्यद्यापि ते जनाः । अनंतरं हरिष्यंति युक्तां दीक्षिततामिह

Hanggang ngayon, sinasabi pa rin ng mga tao na ito’y isang kalokohang pambata lamang. Ngunit di magtatagal, kikilalanin nila rito ang angkop na kalagayan ng dīkṣā—ang banal na pagtatalaga—na nararapat na dumating sa kanya.

Verse 31

सर्वेप्याक्षारयिष्यंति तव तातं च मामपि । मातुश्चरित्रं तनयो धत्ते दुर्भाषणैरिति

“Lahat ay manunumbat sa iyong ama at pati sa akin, na nagsasabing: ‘Nilalait ng anak ang asal ng sarili niyang ina sa pamamagitan ng mababagsik na pananalita.’”

Verse 32

पितापि ते न पापीयाञ्छ्रुतिस्मृतिपथानुगः । तदंघ्रिलीनमनसो मम साक्षी महेश्वरः

Maging ang iyong ama ay hindi makasalanan, sapagkat sinusunod niya ang landas na itinakda ng Śruti at Smṛti. Tungkol naman sa akin—ang aking isip ay nakalubog sa Kanyang mga paa; si Mahādeva (Maheśvara) mismo ang aking saksi.

Verse 33

न चर्तुस्नातययापीह मुखं दुष्टस्य वीक्षितम् । अहो बलीयान्स विधिर्येन जातो भवानिति

“Kahit matapos ang apat na ulit na paliligo ng paglilinis, hindi ko pa rin tiningnan dito ang mukha ng masamang iyon. Ay—kay lakas ng tadhana, na siyang dahilan ng iyong pagkasilang!”

Verse 34

प्रतिक्षणं जनन्येति शिक्ष्यमाणोतिदुर्मतिः । न तत्याज च तद्धर्मं दुर्बोधो व्यसनी यतः

Kahit siya’y tinuturuan sa bawat sandali, paulit-ulit, nanatili siyang lubhang masama ang isip. Dahil mahirap ituwid at lulong sa bisyo, hindi niya iniwan ang gayong asal.

Verse 35

मृगयामद्यपैशुन्यानृतचौर्यदुरोदरैः । स वारदारैर्व्यसनैरेभिः कोऽत्र न खंडितः

Dahil sa mga bisyong gaya ng pangangaso, paglalasing, paninirang-puri, kasinungalingan, pagnanakaw, at mapaminsalang pagsusugal—at sa mga kapahamakaang paulit-ulit na dumarating—sino sa mundong ito ang hindi nadudurog? Kaya’t manangan kay Śiva, ang Pati, na tanging pumuputol sa gapos ng pāśa.

Verse 36

यद्यन्मध्यगृहे पश्येत्तत्तन्नीत्वा सुदुर्मतिः । अर्पयेद्द्यूतकाराणां सकुप्यं वसनादिकम्

Anumang makita niya sa loob ng bahay, dinadala ng masamang-isip na iyon at ibinibigay sa mga sugarol—mga gamit sa tahanan, damit, at iba pa—kaya’t napapahamak ang buong sambahayan.

Verse 37

न्यस्तां रत्नमयीं गेहे करस्य पितुरूर्मिकाम् । चोरयित्वैकदादाय दुरोदरकरेऽर्पयत्

Minsan, ninakaw niya mula sa bahay ang singsing na may hiyas ng kanyang ama na itinabi, at dinala iyon upang iabot sa kamay ng isang sugarol—isang gawang mula sa bisyong nagdadala ng kapahamakan.

Verse 38

दीक्षितेन परिज्ञातो दैवाद्द्यूतकृतः करे । उवाच दीक्षितस्तं च कुतो लब्धा त्वयोर्मिका

Sa bisa ng kaloob ng tadhana, nakilala ng Dīkṣita ang singsing sa kanyang kamay bilang bagay na nakuha sa pagsusugal. Kaya sinabi ng Dīkṣita sa kanya: “Saan mo nakuha ang singsing na ito?”

Verse 39

पृष्टस्तेनाथ निर्बंधादसकृत्तमुवाच सः । मामाक्षिपसि विप्रोच्चैः किं मया चौर्यकर्मणा

Nang tanungin siya nang paulit-ulit at mariing iginigiit, sumagot siya: “O brāhmaṇa, bakit mo ako malakas na inaakusahan? Ano ang kinalaman ko sa gawaing pagnanakaw?”

Verse 40

लब्धा मुद्रा त्वदीयेन पुत्रेणैव समर्पिता । मम मातुर्हि पूर्वेद्युर्जित्वा नीतो हि शाटकः

“Ang natamong tatak na selyado (mudrā) ay tunay na naipasa na ng iyong anak. Sapagkat kahapon lamang, matapos manalo, dinala niya ang kasuotan (śāṭaka) ng aking ina.”

Verse 41

न केवलं ममैवैतदंगुलीयं समर्पितम् । अन्येषां द्यूतकर्तॄणां भूरि तेनार्पितं वसु

“Hindi ako lamang ang naghandog ng singsing na ito. Dahil sa kanya, marami pang ibang sugarol ang tumaya at nagbigay ng saganang kayamanan.”

Verse 42

रत्नकुप्यदुकूलानि शृंगारप्रभृतीनि च । भाजनानि विचित्राणि कांस्यताम्रमयानि च

“Mga kahong may hiyas at mariringal na kasuotan; sari-saring palamuti rin; at mga sisidlang napakaganda, iba’t ibang anyo, na yari sa bell‑metal (kāṃsya) at tanso.”

Verse 43

नग्नीकृत्य प्रतिदिनं बध्यते द्यूतकारिभिः । न तेन सदृशः कश्चिदाक्षिको भूमिमंडले

“Ang alipin ng sugal sa dice ay hinuhubaran at iginagapos araw-araw ng mga sugarol, kaya nalulugmok sa kahihiyan; sa buong daigdig, wala nang katulad niya sa pagdurusa at pagkasira.”

Verse 44

अद्यावधि त्वया विप्र दुरोदर शिरोमणिः । कथं नाज्ञायि तनयोऽविनयानयकोविदः

O brāhmaṇa, hanggang sa araw na ito ikaw ang itinuturing na hiyas sa tuktok ng mga sugarol. Paano mo hindi nakilala ang sarili mong anak—na bihasa sa pag-akay sa iba tungo sa kawalang-disiplina at kapahamakan?

Verse 45

इति श्रुत्वा त्रपाभारविनम्रतरकंधरः । प्रावृत्य वाससा मौलिं प्राविशन्निजमन्दिरम्

Pagkarinig sa mga salitang iyon, lalo niyang ibinaba ang kanyang leeg, nabibigatan sa mahinhin na hiya; at, tinakpan ang ulo ng kanyang kasuotan, pumasok siya sa sarili niyang tahanan.

Verse 46

महापतिव्रतामस्य पत्नी प्रोवाच तामथ । स दीक्षितो यज्ञदत्तः श्रौतकर्मपरायणः

Pagkaraan, ang kanyang asawa—isang dakilang pativratā, huwaran ng banal na katapatan sa asawa—ay nagsalita sa kanya. Ang lalaking si Yajñadatta ay naitalaga na sa dīkṣā at lubos na nakatuon sa mga handog at ritwal na Śrauta ayon sa Veda.

Verse 47

यज्ञदत्त उवाच । दीक्षितायनि कुत्रास्ति धूर्ते गुणनिधिस्सुतः । अथ तिष्ठतु किं तेन क्व सा मम शुभोर्मिका

Sinabi ni Yajñadatta: “O Dīkṣitāyanī, nasaan ang tusong iyon—ang anak ni Guṇanidhi? Hayaan na siya; ano ang pakinabang niya sa akin? Nasaan ang aking mapalad na singsing?”

Verse 48

अंगोद्वर्तनकाले या त्वया मेऽङ्गुलितो हृता । सा त्वं रत्नमयी शीघ्रं तामानीय प्रयच्छ मे

Noong oras ng paghilod at paglilinis sa aking katawan, ang singsing na kinuha mo mula sa aking daliri—ang singsing na hitik sa hiyas—dalhin mo agad at ibalik sa akin.

Verse 49

इति श्रुत्वाथ तद्वाक्यं भीता सा दीक्षितायनी । प्रोवाच स्नानमध्याह्नीं क्रियां निष्पादयत्यथ

Nang marinig ang mga salitang iyon, natakot si Dīkṣitāyanī. Pagkaraan ay nagsalita siya, at pagkatapos nito’y isinagawa ang paliligo sa katanghalian at ang itinakdang ritwal.

Verse 50

व्यग्रास्मि देवपूजार्थमुपहारादिकर्मणि । समयोऽयमतिक्रामेदतिथीनां प्रियातिथे

Ako’y abala sa tungkulin ng pagsamba sa Diyos at sa paghahanda ng mga handog at iba pa. Huwag sanang lumampas ang sandaling ito—o minamahal na panauhin, kagalang-galang sa lahat ng panauhin.

Verse 51

इदानीमेव पक्वान्नकारणव्यग्रया मया । स्थापिता भाजने क्वापि विस्मृतेति न वेद्म्यहम्

Kaninang ngayon, dahil abala ako sa paghahanda ng lutong pagkain, inilagay ko iyon sa kung saan sa isang sisidlan; ngunit kung nakalimutan ko kung saan, tunay na hindi ko alam.

Verse 52

दीक्षित उवाच । हं हेऽसत्पुत्रजननि नित्यं सत्यप्रभाषिणि । यदा यदा त्वां संपृछे तनयः क्व गतस्त्विति

Sinabi ni Dīkṣita: “O ina ng anak na di-karapat-dapat, o ikaw na laging nagsasabi ng katotohanan—tuwing tatanungin kita, ‘Saan naparoon ang bata?’, sabihin mo sa akin nang tapat.”

Verse 53

तदातदेति त्वं ब्रूयान्नथेदानीं स निर्गतः । अधीत्याध्ययनार्थं च द्वित्रैर्मित्रैस्सयुग्बहिः

Kung gayon, sabihin mo: “Parating na siya ngayon.” Kung hindi, sabihin mo: “Sa ngayon ay lumabas siya,” sapagkat matapos mag-aral, lumabas siya kasama ang dalawa o tatlong kaibigan upang ipagpatuloy ang pagbigkas at pag-aaral.

Verse 54

कुतस्ते शाटकः पत्नि मांजिष्ठो यो मयार्पितः । लभते योऽनिशं धाम्नि तथ्यं ब्रूहि भयं त्यज

“O asawa, saan mo nakuha ang kasuotang tinina ng manjisṭhā (mapulang tina) na ako mismo ang nagbigay sa iyo? Paulit-ulit itong nakikita sa tahanang ito. Sabihin mo ang totoo—iwaksi ang takot.”

Verse 55

सांप्रतं नेक्ष्यते सोऽपि भृंगारो मणिमंडितः । पट्टसूत्रमयी सापि त्रिपटी या मयार्पिता

“Sa ngayon, hindi na rin nakikita ang bhṛṅgāra na pinalamutian ng mga hiyas; at ang tatluhang pisi ng sutla (tripatī) na inihandog ko noon ay hindi na rin nakikita.”

Verse 56

क्व दाक्षिणात्यं तत्कांस्यं गौडी ताम्रघटी क्व सा । नागदंतमयी सा क्व सुखकौतुक मंचिका

Nasaan na ang mainam na sisidlang tanso mula sa timog? Nasaan ang palayok na tanso mula sa Gauda? Nasaan ang maliit na higaang garing para sa aliw?

Verse 57

क्व सा पर्वतदेशीया चन्द्रकांतिरिवाद्भुता । दीपकव्यग्रहस्ताग्रालंकृता शालभञ्जिका

Nasaan ang kahanga-hangang salabhanjika mula sa kabundukan, na ang kagandahan ay parang ningning ng buwan at ang mga kamay ay may hawak na ilawan?

Verse 58

किं बहूक्तेन कुलजे तुभ्यं कुप्याम्यहं वृथा । तदाभ्यवहारिष्येहमुपयंस्याम्यहं यदा

O marangal na babae, anong saysay ng maraming salita? Nagagalit ako sa iyo nang walang dahilan. Pagdating ng panahon, tatanggapin ko ang pagkain at pakakasalan kita.

Verse 59

अनपत्योऽस्मि तेनाहं दुष्टेन कुलदूषिणा । उत्तिष्ठानय पाथस्त्वं तस्मै दद्यास्तिलांजलिम्

“Wala akong supling dahil sa masamang iyon na nagdungis sa angkan. Kaya, O Pātha, bumangon ka at pangunahan mo ako; at sa kanya, maghandog ka ng isang dakot na tubig na may linga (tilāñjali) bilang handog-ritwal.”

Verse 60

अपुत्रत्वं वरं नॄणां कुपुत्रात्कुलपांसनात् । त्यजेदेकं कुलस्यार्थे नीतिरेषा सनातनी

Para sa mga lalaki, mas mainam ang walang anak kaysa magkaroon ng masamang anak na nagiging kahihiyan ng angkan. Para sa kapakanan ng buong pamilya, maaaring talikdan ang isang tiwaling kasapi—ito ang walang hanggang tuntunin ng wastong asal.

Verse 61

स्नात्वा नित्यविधिं कृत्वा तस्मिन्नेवाह्नि कस्यचित् । श्रोत्रियस्य सुतां प्राप्य पाणिं जग्राह दीक्षितः

Pagkaligo at matapos isagawa ang mga itinakdang araw-araw na ritwal, sa araw ding iyon ay natamo ni Dīkṣita ang anak na babae ng isang brāhmaṇa na bihasa sa Veda, at ayon sa kaugalian ay hinawakan niya ang kamay nito sa kasal.

Frequently Asked Questions

Nārada asks for the account of Śiva’s arrival at Kailāsa and the origin-context of His friendship with Kubera (Dhanada), which Brahmā begins to narrate.

It frames later divine and economic outcomes through ethical causality: learning and ritual pedigree do not prevent downfall if discipline fails; prosperity and status are interpreted through karma and alignment with dharma/Śiva’s grace.

Śiva is described as ‘paripūrṇaḥ śivākṛtiḥ’—fully complete in an auspicious Śiva-form—signaling that the narrative is not merely historical but theologically oriented toward Śiva’s sovereign presence.