देव-गण-समरः (Devas and Śiva’s Gaṇas Engage in Battle)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इन्द्रोऽपि प्रहसन् विष्णुमात्मवादरतं तदा । वज्रपाणिस्सुरैस्सार्द्धं योद्धुकामोऽभवत्तदा

Sinabi ni Brahmā: Noon, si Indra ay tumawa rin kay Viṣṇu na abala sa sariling pangangatwiran at pananalita. Kaya si Vajrapāṇi, ang may hawak ng kulog, kasama ang mga diyos, ay naghangad na makipaglaban.

Verse 2

तदेन्द्रो गजमारूढो बस्तारूढोऽनलस्तथा । यमो महिषमारूढो निरृतिः प्रेतमेव च

Pagkaraan, si Indra ay nakasakay sa elepante; si Agni naman ay nakasakay sa lalaking kambing. Si Yama ay nakasakay sa kalabaw, at si Nirṛti rin ay nakasakay sa isang preta, espiritung tila bangkay.

Verse 3

पाशी च मकरारूढो मृगारूढो स्सदागतिः । कुबेरः पुष्पकारूढस्संनद्धोभूदतंद्रितः

Si Varuṇa, taglay ang tali-panghuli, ay nakasakay sa makara; si Vāyu, laging mabilis sa paggalaw, ay nakasakay sa usa. Si Kubera, nakaupo sa makalangit na karwaheng Puṣpaka, ay tumindig na ganap na armado at mapagbantay, ni walang bahid ng kapabayaan.

Verse 4

तथान्ये सुरसंघाश्च यक्षचारणगुह्यकाः । आरुह्य वाहनान्येव स्वानि स्वानि प्रतापिनः

Gayundin, ang iba pang mga pangkat ng mga deva—kasama ang mga Yakṣa, Cāraṇa, at Guhyaka—ang mga makapangyarihan ay sumakay sa kani-kanilang sasakyan.

Verse 5

तेषामुद्योगमालोक्य दक्षश्चासृङ्मुखस्तथा । तदंतिकं समागत्य सकलत्रोऽभ्यभाषत

Nang makita ang kanilang masidhing paghahanda, si Dakṣa ay namula ang mukha sa pagkabalisa at pagngangalit. Pagkaraan, lumapit siya at nagsalita sa buong pangkat.

Verse 6

दक्षौवाच । युष्मद्बलेनैव मया यज्ञः प्रारंभितो महान् । सत्कर्मसिद्धये यूयं प्रमाणास्स्युर्महाप्रभाः

Wika ni Daksha: “Sa pag-asa lamang sa inyong kapangyarihan, sinimulan ko ang dakilang yajña na ito. Upang ganap na magtagumpay ang banal na gawang ito, nawa’y tumindig kayong mga mararangal bilang maykapangyarihang mga saksi at magpahintulot.”

Verse 7

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा दक्षवचनं सर्वे देवास्सवासवाः । निर्ययुस्त्वरितं तत्र युद्धं कर्तुं समुद्यताः

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ni Daksha, ang lahat ng mga deva—kasama si Indra—ay nagmadaling umalis patungo roon, na nagpasyang makipagdigma sa mismong lugar na iyon.

Verse 8

अथ देवगणाः सर्वे युयुधुस्ते बलान्विताः । शक्रादयो लोकपाला मोहिताः शिवमायया

Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga diyos, na puspos ng lakas, ay nakipagdigma. Si Indra at ang iba pang mga tagapangalaga ng mga daigdig ay nalinlang ng māyā ni Śiva.

Verse 9

देवानां च गणानां च तदासीत्समरो महान् । तीक्ष्णतोमरनाराचैर्युयुधुस्ते परस्परम्

Noon ay sumiklab ang isang dakilang labanan sa pagitan ng mga Deva at ng mga Gaṇa ni Śiva. Sa matutulis na sibat at mga palasong bakal, nagharap-harapan silang nagtagisan.

Verse 10

नेदुश्शंखाश्च भेर्य्यश्च तस्मिन् रणमहोत्सवे । महादुंदुभयो नेदुः पटहा डिंडिमादयः

Sa dakilang pagdiriwang ng digmaan, umalingawngaw ang mga kabibe at mga tambol. Umugong ang malalaking tambol ng digmaan, kasama ang mga tabór, tambol na ḍiṇḍima, at iba pang tugtugin.

Verse 11

तेन शब्देन महता श्लाघ्मानास्तदा सुराः । लोकपालैश्च सहिता जघ्नुस्ताञ्छिवकिंकरान्

Dahil sa malakas na ugong na iyon, napukaw at tumapang ang mga diyos; kasama ang mga Lokapāla, saka nila hinampas at pinabagsak ang mga lingkod ni Śiva.

Verse 12

इन्द्राद्यैर्लोकपालैश्च गणाश्शंभो पराङ्मुखाः । कृत्ताश्च मुनिशार्दूल भृगोर्मंत्रबलेन च

O tigre sa mga pantas, ang mga Gaṇa ni Śambhu (Śiva) ay napaurong nina Indra at ng iba pang tagapangalaga ng mga daigdig; at sa lakas ng mantra ni Bhṛgu, sila’y naputol at nagkawatak-watak din.

Verse 13

उच्चाटनं कृतं तेषां भृगुणा यज्वना तदा । यजनार्थं च देवानां तुष्ट्यर्थं दीक्षितस्य च

Noon, si Bhṛgu, bilang punong pari na tagapagganap ng ritwal, ay nagsagawa ng seremonya ng pagpapaalis laban sa kanila, upang magpatuloy ang yajña para sa mga deva at upang masiyahan ang nagsasakripisyong nakatanggap ng dīkṣā.

Verse 14

पराजितान्स्वकान्दृष्ट्वा वीरभद्रो रुषान्वितः । भूतप्रेतपिशाचांश्च कृत्वा तानेव पृष्ठतः

Nang makita ni Vīrabhadra na nagapi ang sarili niyang hukbo, nag-alab ang kanyang poot; ang mismong mga kalaban ay ginawa niyang mga bhūta, preta, at piśāca, at pinalakad sa likuran bilang mga tagasunod.

Verse 15

वृषभस्थान् पुरस्कृत्य स्वयं चैव महाबलः । महात्रिशूलमादाय पातयामास निर्जरान्

Inuna niya sa unahan ang mga nakasakay sa toro; at siya mismo—makapangyarihan—ay dumampot ng dakilang trisula at ibinagsak upang pabagsakin ang mga walang-kamatayang makalangit.

Verse 16

देवान्यक्षान् साध्यगणान् गुह्यकान् चारणानपि । शूलघातैश्च सर्वे गणा वेगात् प्रजघ्निरे

Pagkaraan, ang lahat ng Gaṇa ni Śiva, sa mabilis na hagupit ng kanilang mga trisula, ay sumalakay at tumama sa mga Deva, Yakṣa, mga pangkat ng Sādhya, Guhyaka, at maging sa mga Cāraṇa.

Verse 17

केचिद्द्विधा कृताः खड्गैर्मुद्गरैश्च विपोथिताः । अन्यैश्शस्त्रैरपि सुरा गणैर्भिन्नास्तदाऽभवन्

May ilang deva ang hiniwa sa dalawa ng mga espada, at ang iba’y dinurog ng mga pamukpok. Tinamaan pa ng iba’t ibang sandata, ang mga diyos noon ay nabasag at nagkawatak-watak sa kamay ng mga Gaṇa ni Śiva.

Verse 18

एवं पराजितास्सर्वे पलायनपरायणाः । परस्परं परित्यज्य गता देवास्त्रिविष्टपम्

Kaya nga, ang lahat ng mga deva, nang magapi at ang isip ay pawang sa pagtakas, ay iniwan ang isa’t isa at nagbalik sa Triviṣṭapa (kalangitan).

Verse 19

केवलं लोकपालास्ते शक्राद्यास्तस्थुरुत्सुकाः । संग्रामे दारुणे तस्मिन् धृत्वा धैर्यं महाबलाः

Tanging ang mga tagapangalaga ng mga daigdig—si Indra at ang iba pa—ang nanatiling nakatayo roon, sabik at mapagmatyag. Sa kakila-kilabot na labang iyon, ang mga makapangyarihan ay kumapit sa tapang at katatagan.

Verse 20

सर्वे मिलित्वा शक्राद्या देवास्तत्र रणाजिरे । बृहस्पतिं च पप्रच्छुर्विनयावनतास्तदा

Pagkaraan, ang lahat ng mga deva—na pinangungunahan ni Śakra (Indra)—ay nagtipon sa larangan ng digmaan. Yumuk nang may pagpapakumbaba, tinanong nila si Bṛhaspati, ang kanilang guro, kung ano ang nararapat gawin.

Verse 21

लोकपाला ऊचुः । गुरो बृहस्पते तात महाप्राज्ञ दयानिधे । शीघ्रं वद पृच्छतो नः कुतोऽ स्माकं जयो भवेत्

Wika ng mga Lokapāla: “O Gurong Bṛhaspati, aming minamahal na ama—pinakadakilang marunong, karagatan ng habag—mangyaring sabihin agad sa amin na nagtatanong: sa anong dahilan magmumula ang tagumpay para sa amin?”

Verse 22

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां स्मृत्वा शंभुं प्रयत्नवान् । बृहस्पतिरुवाचेदं महेन्द्रं ज्ञानदुर्बलम्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang kanilang mga salita, si Bṛhaspati, na taimtim na nagsikap at inalaala si Śambhu (Panginoong Śiva), ay nagsalita ng ganitong payo kay Mahendra (Indra), na ang paghatol ay nanghina.

Verse 23

बृहस्पतिरुवाच । यदुक्तं विष्णुना पूर्वं तत्सर्वं जातमद्य वै । तदेव विवृणोमीन्द्र सावधानतया शृणु

Sinabi ni Bṛhaspati: “Ang lahat ng sinabi ni Viṣṇu noon ay tunay na nagkatotoo ngayon. Ipaaunawa ko ngayon ang bagay na iyon sa iyo, O Indra—makinig nang buong pag-iingat.”

Verse 24

अस्ति यक्षेश्वरः कश्चित् फलदः सर्वकर्मणाम् । कर्तारं भजते सोपि न स्वकर्त्तुः प्रभुर्हि सः

May isang Panginoon ng mga Yakṣa na nagbibigay ng bunga ng lahat ng gawa. Ngunit maging siya ay sumasamba sa Kataas-taasang Tagapagkilos; sapagkat hindi siya tunay na malaya sa kapangyarihan ng sarili niyang pagkilos.

Verse 25

अमंत्रौषधयस्सर्वे नाभिचारा न लौकिकाः । न कर्माणि न वेदाश्च न मीमांसाद्वयं तथा

Ang lahat ng gamot at lunas na nakabatay sa mantra ay nawawalan ng bisa; hindi uubra ang pangkukulam ni ang mga paraang makamundo. Hindi rin makatutulong doon ang mga ritwal na gawa, ni maging ang mga Veda, ni ang dalawang sangay ng Mīmāṃsā.

Verse 26

अन्यान्यपि च शास्त्राणि नानावेदयुतानि च । ज्ञातुं नेशं संभवंति वदंत्येवं पुरातनाः

Maging ang iba pang mga kasulatan, bagaman hitik sa maraming Veda at sari-saring aral, ay hindi kayang tunay na makilala si Īśa (Panginoong Śiva). Ganito ang pahayag ng mga sinaunang pantas.

Verse 27

न स्वज्ञेयो महेशानस्सर्ववेदायुतेन सः । भक्तेरनन्यशरणैर्नान्यथेति महाश्रुतिः

Si Maheshāna (Panginoong Śiva) ay hindi tunay na makikilala sa pamamagitan lamang ng pagkamaster kahit ng di-mabilang na mga Veda. Ipinahahayag ng dakilang patotoo ng kasulatan na Siya’y nakakamtan lamang ng mga debotong tanging sa bhakti kumakapit—hindi sa ibang paraan.

Verse 28

शांत्या च परया दृष्ट्या सर्वथा निर्विकारया । तदनुग्रहतो नूनं ज्ञातव्यो हि सदाशिवः

Sa pamamagitan ng sukdulang kapayapaan at ng pinakamataas, ganap na di-nagbabagong pananaw; sa Kanyang biyaya lamang—tunay nga—nakikilala si Sadāśiva nang wasto.

Verse 29

परं तु संवदिष्यामि कार्याकार्य विवक्षितौ । सिध्यंशं च सुरेशान तं शृणु त्वं हिताय वै

Ngayon ay ipaliliwanag ko pa, ayon sa nilalayon, ang dapat gawin at ang di dapat gawin. O Panginoon ng mga diyos, pakinggan mo ang mabisang paraan na nagdudulot ng tagumpay—tunay para sa iyong kapakanan.

Verse 30

त्वमिंद्र बालिशो भूत्वा लोकपालैः सदाद्य वै । आगतो दक्ष यज्ञं हि किं करिष्यसि विक्रमम्

O Indra, sa pagiging musmos at nalinlang, dumating ka ngayon sa handog-yajña ni Dakṣa kasama ng mga tagapangalaga ng mga daigdig. Anong gawang kabayanihan ang inaakala mong magagawa mo rito?

Verse 31

एते रुद्रसहायाश्च गणाः परमकोपनाः । आगता यज्ञविघ्नार्थं तं करिष्यंत्यसंशयम

Ang mga Gaṇa na ito—mga tagasunod at kakampi ni Rudra—ay labis ang poot. Dumating sila upang hadlangan ang yajña, at walang alinlangan, sila ang magdudulot ng pagkagambalang iyon.

Verse 32

सर्वथा न ह्युपायोत्र केषांचिदपि तत्त्वतः । यज्ञविघ्नविनाशार्थ सत्यं सत्यं ब्रवीम्यहम्

Tunay nga, sa bagay na ito, sa pinakadiwa, wala nang ibang paraan para kaninuman. Upang lipulin ang mga hadlang sa yajña (handog na sakripisyo), ipinahahayag ko—ito ang katotohanan, katotohanang tunay.

Verse 33

ब्रह्मोवाच । एवं बृहस्पतेर्वाक्यं श्रुत्वा ते हि दिवौकसः । चिंतामापेदिरे सर्वे लोकपालास्सवासवाः

Wika ni Brahmā: Nang marinig nila ang mga salita ni Bṛhaspati, ang lahat ng naninirahan sa langit—kasama si Indra at ang mga tagapangalaga ng mga daigdig—ay sinaklot ng matinding pag-aalala.

Verse 34

ततोब्रवीद्वीरभद्रो महावीरगणैर्वृतः । इन्द्रादीन् लोकपालांस्तान् स्मृत्वा मनसि शंकरम्

Pagkaraan, si Vīrabhadra—napaliligiran ng mga pangkat ng makapangyarihang gaṇa—ay nagsalita, matapos alalahanin sa isip si Śaṅkara, at gayundin si Indra at ang iba pang mga tagapangalaga ng mga daigdig.

Verse 35

वीरभद्र उवाच । सर्वे यूयं बालिशत्वादवदानार्थमागताः । अवदानं प्रयच्छामि आगच्छत ममांतिकम्

Sinabi ni Vīrabhadra: “Kayong lahat, dahil sa inyong kamangmangan, ay naparito upang humingi ng parusa. Ibibigay ko ang parusang iyon—lumapit kayo sa akin.”

Verse 36

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे विष्णुवीरभद्रसम्वादो नाम षट्त्रिंशोऽध्यायः

Kaya nga, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikalawang Saṃhitā na tinatawag na Rudra Saṃhitā, sa ikalawang bahagi—ang Satī Khaṇḍa—nagtatapos ang ika-36 na kabanata na pinamagatang “Ang Pag-uusap nina Viṣṇu at Vīrabhadra.”

Verse 37

हे सुरासुरसंघाहीहैत यूयं हे विचक्षणाः । अवदानानि दास्यामि आतृप्त्याद्यासतां वराः

O mga marurunong—mga kapulungan ng mga deva at asura na nagkatipon dito—makinig. Isasalaysay ko ang mga banal na salaysay na marilag at nakapagbibigay-kasiyahan, na nag-aalis ng di-pagkakasiya at iba pang tulad nito, O mga pinakamainam.

Verse 38

ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वा सितैर्बाणैर्जघानाथ रुषान्वितः । निखिलांस्तान् सुरान् सद्यो वीरभद्रो गणाग्रणीः । तैर्बाणैर्निहतास्सर्वे वासवाद्याः सुरेश्वराः

Wika ni Brahmā: Pagkasabi nito, si Vīrabhadra—ang pangunahing pinuno ng mga gaṇa ni Śiva—na nag-aalab sa poot, ay agad na tumama sa lahat ng mga deva sa pamamagitan ng kaniyang maningning na mapuputing palaso. Sa mga palasong iyon, napatay ang lahat ng panginoon ng mga deva, simula kay Vāsava (Indra).

Verse 39

पलायनपरा भूत्वा जग्मुस्ते च दिशो दश । गतेषु लोकपालेषु विद्रुतेषु सुरेषु च । यज्ञवाटोपकंठं हि वीरभद्रोगमद्गणैः

Dahil sa matinding pagnanais na tumakas, sila’y nagkawatak-watak at tumakbo sa sampung direksiyon. Nang makaalis na ang mga tagapangalaga ng mga daigdig at ang mga deva’y nagsitakas sa sindak, si Vīrabhadra, kasama ang kaniyang mga gaṇa, ay sumulong hanggang sa mismong paligid ng pook ng paghahandog.

Verse 40

तदा ते ऋषयस्सर्वे सुभीता हि रमेश्वरम् । विज्ञप्तुकामास्सहसा शीघ्रमूचुर्नता भृशम्

Noon, ang lahat ng mga rishi ay lubhang natakot; sila’y yumukod nang malalim at agad na nagsalita nang mabilis kay Rameśvara, na nagnanais magsumite ng mapagpakumbabang pagsusumamo.

Verse 41

ऋषय ऊचुः । देवदेव रमानाथ सर्वेश्वर महाप्रभो । रक्ष यज्ञं हि दक्षस्य यज्ञोसि त्वं न संशयः

Wika ng mga rishi: “O Diyos ng mga diyos, O Panginoon ni Ramā (Lakṣmī), O Kataas-taasang Panginoon, O Dakilang Guro—ingatan Mo ang paghahandog ni Dakṣa. Tunay na Ikaw mismo ang Yajña, ang banal na sakripisyo; walang pag-aalinlangan.”

Verse 42

यज्ञकर्मा यज्ञरूपो यज्ञांगो यज्ञरक्षकः । रक्ष यज्ञमतो रक्ष त्वत्तोन्यो न हि रक्षकः

Ikaw ang mismong gawa ng yajña, ang anyo ng yajña, isang sangkap ng yajña, at tagapangalaga ng yajña. Kaya ingatan Mo ang yajña na ito—ingatan Mo, sapagkat bukod sa Iyo ay tunay na walang ibang tagapagtanggol.

Verse 43

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषामृषीणां वचनं हरिः । योद्धुकामो भयाद्विष्णुर्वीरभद्रेण तेन वै

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang iyon—ang payo ng mga ṛṣi—si Hari (Viṣṇu) ay nagnasang makipaglaban; subalit dahil sa takot sa Vīrabhadra na iyon, si Viṣṇu ay tunay na nag-ingat at nagtimpi.

Verse 44

चतुर्भुजस्सुसनद्धो चक्रायुधधरः करैः । महाबलोमरगणैर्यज्ञवाटात्स निर्ययौ

Apat ang bisig, baluting maigi, at tangan ang cakra bilang sandata; ang makapangyarihang iyon—kasama ang mga pangkat ng mga imortal—ay lumabas mula sa bakuran ng yajña.

Verse 45

वीरभद्रः शूलपाणिर्नानागणसमन्वितः । ददर्श विष्णुं संनद्धं योद्धुकामं महाप्रभुम्

Si Vīrabhadra, tangan ang trident (śūla) at kasama ang maraming gaṇa, ay nakita si Viṣṇu—ang dakilang Panginoon—na ganap na armado at sabik makipagdigma.

Verse 46

तं दृष्ट्वा वीरभद्रोभूद्भ्रुकुटीकुटिलाननः । कृतांत इव पापिष्ठं मृगेन्द्र इव वारणम्

Pagkakita sa kanya, kumunot ang noo ni Vīrabhadra at napilipit ang anyo ng mukha. Sumugod siya sa pinakamasamang makasalanan na iyon na parang si Kṛtānta (Kamatayan) mismo, at gaya ng haring leon na lumalapit sa elepante.

Verse 47

तथाविधं हरिं दृष्ट्वा वीरभद्रो रिमर्दनः । अवदत्त्वरितः क्रुद्धो गणैर्वीरैस्समावृतः

Nang makita si Hari sa gayong kalagayan, si Vīrabhadra—ang dumudurog sa mga kaaway—ay nag-alab sa poot; agad siyang nag-utos at sumulong, napaliligiran ng mga magigiting na gaṇa.

Verse 48

वीरभद्र उवाच । रेरे हरे महादेव शपथोल्लंघनं त्वया । कथमद्य कृतं चित्ते गर्वः किमभवत्तव

Wika ni Vīrabhadra: “Hoy, Hara—Mahādeva! Nilabag mo ang iyong panata. Paano mo nagawa ito ngayon? Anong pagmamataas ang sumibol sa iyong puso?”

Verse 49

तव श्रीरुद्रशपथोल्लंघने शक्तिरस्ति किम् । को वा त्वमसिको वा ते रक्ष कोस्ति जगत्त्रये

Tunay bang may kapangyarihan ka upang labagin ang banal na sumpang inialay sa ngalan ni Śrī Rudra? Sino ka nga ba—at sino ang tagapagtanggol mo sa tatlong daigdig?

Verse 50

अत्र त्वमागतः कस्माद्वयं तन्नैव विद्महे । दक्षस्य यज्ञपातात्त्वं कथं जातोसि तद्वद

Bakit ka naparito? Tunay na hindi namin nalalaman ang dahilan. At paano ka isinilang mula sa pagbagsak ng paghahandog na yajña ni Dakṣa? Ipaalam mo sa amin iyon.

Verse 51

दाक्षायण्याकृतं यच्च तन्न दृष्टं किमु त्वया । प्रोक्तं यच्च दधीचेन श्रुतं तन्न किमु त्वया

Hindi mo ba nakita ang ginawa ng anak na babae ni Dakṣa (si Satī)? At hindi mo ba narinig ang sinabi ng pantas na si Dadhīci?

Verse 52

त्वञ्चापि दक्षयज्ञेस्मिन्नवदानार्थमागतः । अवदानं प्रयच्छामि तव चापि महाभुज

“Ikaw din ay naparito sa sakripisyong ito ni Daksha upang tanggapin ang iyong inilaang alay. O makapangyarihang-bisig, ibibigay ko rin sa iyo ang iyong bahagi sa sakripisyo.”

Verse 53

वक्षो विदारयिष्यामि त्रिशूलेन हरे तव । कस्तवास्ति समायातो रक्षकोद्य ममांतिकम्

“O Hari, lalaslasin ko ang iyong dibdib gamit ang aking trident. Sino sa iyong mga kasama ang naparito ngayon bilang tagapagtanggol, na nakatayo malapit sa akin?”

Verse 54

पातयिष्यामि भूपृष्ठे ज्वालयिष्यामि वह्निना । दग्धं भवंतमधुना पेषयिष्यामि सत्वरम्

“Ihahagis kita sa ibabaw ng lupa; susunugin kita sa apoy. At kapag ikaw ay nasunog na, dudurugin kita sa sandaling ito nang walang pagkaantala.”

Verse 55

रेरे हरे दुराचार महेश विमुखाधम । श्रीमहारुद्रमाहात्म्यं किन्न जानासि पावनम्

Hoy, Harī na may masamang loob! O hamak na tumalikod kay Maheśa—hindi mo ba nalalaman ang nagpapadalisay na kadakilaan at kaluwalhatian ng banal na Mahārudra?

Verse 56

तथापि त्वं महाबाहो योद्धुकामोग्रतः स्थितः । नेष्यामि पुनरावृत्तिं यदि तिष्ठेस्त्वमात्मना

Gayunman, O makapangyarihang bisig—yamang nakatayo ka sa harap ko na sabik makipaglaban—kung mananatili ka rito sa sarili mong pasiya, hindi na kita pahihintulutang umurong muli.

Verse 57

ब्रह्मोवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वीरभद्रस्य बुद्धिमान् । उवाच विहसन् प्रीत्या विष्णुस्त्र सुरेश्वरः

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang iyon ni Vīrabhadra, ang marunong na Panginoong Viṣṇu—ang naghaharing pinuno sa mga diyos—ay nagsalita nang may ngiting may pag-ibig at mabuting kalooban.

Verse 58

विष्णुरुवाच । शृणु त्वं वीरभद्राद्य प्रवक्ष्यामि त्वदग्रतः । न रुद्रविमुखं मां त्वं वद शंकरसेवकम्

Sinabi ni Viṣṇu: “Makinig kayo, O Vīrabhadra at iba pa. Magsasalita ako sa harap ninyo. Huwag ninyo akong tawaging tumatalikod kay Rudra; kilalanin ninyo ako bilang lingkod na tapat na naglilingkod kay Śaṅkara.”

Verse 59

अनेन प्रार्थितः पूर्वं यज्ञार्थं च पुनः पुनः । दक्षेणाविदितार्थेन कर्मनिष्ठेन मौढ्यतः

Noong una, si Dakṣa—di batid ang tunay na diwa at mahigpit na nakatuon sa gawaing ritwal—sa kamangmangan ay paulit-ulit na nakiusap sa Kanya (Śiva) alang-alang sa yajña.

Verse 60

अहं भक्तपराधीनस्तथा सोपि महेश्वरः । दक्षो भक्तो हि मे तात तस्मादत्रागतो मखे

“Ako’y nakasalalay sa aking mga deboto—gayundin ang Panginoong Maheśvara. Si Dakṣa ay tunay na deboto Ko, mahal kong anak; kaya Ako’y dumating dito sa yajña.”

Verse 61

शृणु प्रतिज्ञां मे वीर रुद्रकोपसमुद्भव । रुद्रतेजस्स्वरूपो हि सुप्रतापालयंप्रभो

O bayani na isinilang mula sa poot ni Rudra, dinggin ang aking banal na panata. Ikaw ay tunay na diwa ng naglalagablab na ningning ni Rudra—makapangyarihang panginoon at tahanan ng dakilang lakas.

Verse 62

अहं निवारयामि त्वां त्वं च मां विनिवारय । तद्भविष्यति यद्भावि करिष्येऽहं पराक्रमम्

“Pipigilan kita ang isa’t isa. Ang itinakda ay tiyak na mangyayari; gayunman, isasagawa ko ang aking makapangyarihang pagsisikap.”

Verse 63

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तवति गोविन्दे प्रहस्य स महाभुजः । अवदत्सुप्रसन्नोस्मि त्वां ज्ञात्वास्मत्प्रभोः प्रियम्

Wika ni Brahmā: Nang masabi ni Govinda ang gayon, ngumiti ang makapangyarihang may malalakas na bisig at sumagot, “Lubos akong nalulugod, sapagkat nalaman kong ikaw ay minamahal ng aming Panginoon (Śiva).”

Verse 64

ततो विहस्य सुप्रीतो वीरभद्रो गणाग्रणीः । प्रश्रयावनतोवादीद्विष्णुं देवं हि तत्त्वतः

Pagkaraan, si Vīrabhadra, ang pangunahing pinuno ng mga Gaṇa, ay tumawa sa galak at, yumukod nang mapagpakumbaba, nagsalita kay Panginoong Viṣṇu, inilalahad ang tunay na diwa ng pangyayari.

Verse 65

वीरभद्र उवाच । तव भावपरीक्षार्थमित्युक्तं मे महाप्रभो । इदानीं तत्त्वतो वच्मि शृणु त्वं सावधानतः

Sinabi ni Vīrabhadra: “O dakilang Panginoon, sinabi ko iyon upang subukin lamang ang lalim ng iyong kalooban. Ngayon ay sasabihin ko ang katotohanan ayon sa tunay na anyo nito—makinig kang buong pag-iingat.”

Verse 66

यथा शिवस्तथा त्वं हि यथा त्वं च तथा शिवः । इति वेदा वर्णयंति शिवशासनतो हरे

“Kung ano si Śiva, gayon ka rin; at kung ano ka, gayon din si Śiva.” Ganito ipinahahayag ng mga Veda—ayon sa kautusan ni Śiva, O Hari—na itinatampok ang mahalagang pagkakaisa ng Kataas-taasang Panginoon.

Verse 67

शिवाज्ञया वयं सर्वे सेवकाः शंकरस्य वै । तथापि च रमानाथ प्रवादोचितमादरात्

Sa utos ni Śiva, kaming lahat ay tunay na mga lingkod ni Śaṅkara. Gayunman, O Panginoon ni Lakṣmī, dahil sa paggalang sa nararapat sabihin sa harap ng madla, ganito ang aming pananalita.

Verse 68

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य वीरभद्रस्य सोऽच्युतः । प्रहस्य चेदं प्रोवाच वीरभद्रमिदं वचः

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ng Di-Nagkukulang na Panginoon (Viṣṇu) ang mga salita ni Vīrabhadra, siya’y ngumiti at saka nagsalita kay Vīrabhadra ng ganito.

Verse 69

विष्णुरुवाच । युद्धं कुरु महावीर मया सार्द्धमशंकितः । तवास्त्रैः पूर्यमाणोहं गमिष्यामि स्वमाश्रमम्

Sinabi ni Viṣṇu: «O dakilang bayani, makipaglaban ka sa akin nang walang pangamba. Kahit ako’y napupuno—at napipisil—ng iyong mga sandata, ako’y uurong at babalik sa sarili kong ashram.»

Verse 70

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा हि विरम्यासौ सन्नद्धोभूद्रणाय च । स्वगणैर्वीरभद्रोपि सन्नद्धोथ महाबलः

Sinabi ni Brahmā: Pagkasabi nito, siya’y tumigil sandali at saka ganap na nagsuot ng sandata para sa labanan. Si Vīrabhadra rin, na makapangyarihan, ay nagsandata kasama ng sarili niyang mga pangkat.