Adhyaya 23
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 2356 Verses

सतीकृतप्रार्थना तथा परतत्त्वजिज्ञासा — Satī’s Prayer and Inquiry into the Supreme Principle

Sa Adhyaya 23, isinalaysay ni Brahmā na matapos ang mahabang banal na paglilibang (vihāra) ni Satī at ni Śaṅkara, napuspos ang loob ni Satī at sumibol ang virāga, ang paglayo sa pagkapit. Sa isang lihim na pagharap, lumapit siya kay Śiva na may pormal na debosyon—nagpatirapa at nag-anjali—at naghandog ng masinsing papuri: si Śiva bilang Devadeva at Mahādeva, dagat ng habag at tagapagligtas ng nagdurusa; at bilang Kataas-taasang Puruṣa na lampas sa rajas-sattva-tamas, kapwa nirguṇa at saguṇa, ang prinsipyong saksi at di-nagbabagong Panginoon. Pagkilala sa biyaya niyang maging minamahal Niya, humiling si Satī ng aral tungkol sa “paraṃ tattvam” na nagbibigay-ligaya at tumutulong sa jīva na matawid ang pagdurusa ng saṃsāra. Itinanong niya ang turo na kahit ang taong alipin ng pandama ay makaaabot sa pinakamataas na kalagayan at hindi na maging saṃsārī, para sa kapakinabangan ng lahat ng nilalang.

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एवं कृत्वा विहारं वै शंकरेण च सा सती । संतुष्टा साभवच्चाति विरागा समजायत

Sinabi ni Brahmā: Pagkaraang maglibang sa mga banal na lila kasama ni Śaṅkara, si Satī ay lubos na nasiyahan; at sa kanyang kalooban ay sumibol ang malalim na vairāgya—ang paglayo sa pagkapit sa mundo.

Verse 2

एकस्मिन्दिवसे देवी सती रहसि संगता । शिवं प्रणम्य सद्भक्त्या न्यस्योच्चैः सुकृतांजलिः

Isang araw, nakipagtagpo nang lihim ang Diyosa Satī kay (Panginoong Śiva). Yumukod siya kay Śiva nang may tunay na debosyon, at pinagdugtong ang maayos niyang mga palad sa mapitagang añjali, saka nagsalita nang malinaw.

Verse 3

सुप्रसन्नं प्रभुं नत्वा सा दक्षतनया सती । उवाच सांजलिर्भक्त्या विनयावनता ततः

Pagkaraang yumukod sa lubhang mapagpala at mahabaging Panginoon, si Satī—anak ni Dakṣa—ay nagsalita nang magkadikit ang mga palad, puspos ng debosyon at nakayukong may pagpapakumbaba.

Verse 4

सत्युवाच । देवदेव महादेव करुणा सागर प्रभो । दीनोद्धर महायोगिन् कृपां कुरु ममोपरि

Wika ni Satī: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, O Panginoon—karagatan ng habag; O tagapag-angat sa mapagpakumbaba, O Dakilang Yogin—ipagkaloob Mo ang Iyong biyaya sa akin.”

Verse 5

त्वं परः पुरुषस्स्वामी रजस्सत्त्वतमः परः । निर्गुणस्सगुणस्साक्षी निर्विकारी महाप्रभुः

Ikaw ang Kataas-taasang Purusha, ang Soberanong Panginoon—higit sa rajas, sattva, at tamas. Lampas Ka sa mga guna ngunit nahahayag din na may mga guna; Ikaw ang Kamalayang Saksi, di-nagbabago, ang Dakilang Panginoon.

Verse 6

धन्याहं ते प्रिया जाता कामिनी सुविहारिणी । जातस्त्वं मे पतिस्स्वामिन्भक्तिवात्सल्यतो हर

“Mapalad ako—sapagkat naging minamahal Mo, isang mapagmahal na kabiyak na nagagalak sa pakikisama sa Iyo. At Ikaw, O Hara, dahil sa Iyong mahabaging paglingap sa bhakti, ay naging aking asawa at panginoon.”

Verse 7

कृतो बहुसमा नाथ विहारः परमस्त्वया । संतुष्टाहं महेशान निवृत्तं मे मनस्ततः

O Nātha, sa loob ng maraming taon ay ibinahagi Mo sa akin ang pinakadakilang ligaya ng banal na pakikisama. O Maheśāna, ganap na akong nasiyahan; kaya ang aking isipan ngayon ay payapa at tumigil na sa paghahanap pa.

Verse 8

ज्ञातुमिच्छामि देवेश परं तत्त्वं सुखावहम् । यं न संसारदुःखाद्वै तरेज्जीवोंजसा हर

Nais kong malaman, O Panginoon ng mga diyos, ang kataas-taasang Tattva na nagkakaloob ng tunay na kaligayahan. Kung wala iyon, O Hara, hindi madaling matawid ng kaluluwang may katawan ang dalamhati ng saṃsāra.

Verse 9

यत्कृत्वा विषयी जीवस्स लभेत्परमं पदम् । संसारी न भवेन्नाथ तत्त्वं वद कृपां कुरु

O Nātha, sa paggawa ng alin makakamit ng kaluluwa—kahit nakalubog sa mga bagay ng pandama—ang kataas-taasang kalagayan at hindi na mabibigkis sa saṃsāra? Sa habag, ipahayag Mo sa akin ang tunay na Tattva.

Verse 10

ब्रह्मोवाच । इत्यपृच्छत्स्म सद्भक्त्या शंकरं सा सती मुने । आदिशक्तिर्महेशानी जीवोद्धाराय केवलम्

Wika ni Brahmā: Sa gayon, O pantas, si Satī—ang Ādiśakti, ang dakilang Reyna ni Maheśa—ay nagtanong kay Śaṅkara nang may tunay na debosyon, tanging para sa pag-angat at paglaya ng mga kaluluwang may katawan.

Verse 11

आकर्ण्य तच्छिवः स्वामी स्वेच्छयोपात्तविग्रहः । अवोचत्परमप्रीतस्सतीं योगविरक्तधीः

Nang marinig iyon, si Panginoong Śiva—ang Soberanong kusang nag-aanyong-anyo ayon sa Kanyang kalooban—ay nagsalita kay Satī nang may malalim na di-pagkalugod, ang isip ay hiwalay sa pagkapit sa bisa ng yoga.

Verse 12

शिव उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि दाक्षायणि महेश्वरि । परं तत्त्वं तदेवानुशयी मुक्तो भवेद्यतः

Wika ni Śiva: “Makinig ka, O Diyosa—O Dākṣāyaṇī, O Mahēśvarī. Ipahahayag ko ang Kataas-taasang Katotohanan; sa pananatili roon lamang, ang tao’y nagkakamit ng kalayaan (moksha).”

Verse 13

परतत्त्वं विजानीहि विज्ञानं परमेश्वरी । द्वितीयं स्मरणं यत्र नाहं ब्रह्मेति शुद्धधीः

“O Parameśvarī, kilalanin ang Kataas-taasang Katotohanan bilang vijnāna, ang tunay na pag-unawang espirituwal. Iyan ang ikalawang pag-alaala: doon, sa dalisay na isip, naaalala ng tao, ‘Hindi ako ang Brahman (ang Ganap).’”

Verse 14

तद्दुर्लभं त्रिलोकेस्मिंस्तज्ज्ञाता विरलः प्रिये । यादृशो यस्सदासोहं ब्रह्मसाक्षात्परात्परः

“O minamahal, ang Katotohanang iyon ay lubhang bihira sa tatlong daigdig na makamtan, at ang tunay na nakakakilala rito ay lalo pang bihira. Gaya Ko na walang hanggan—na tuwirang nakasaksi sa Brahman—Ako ang Kataas-taasan, lampas pa sa lampas.”

Verse 15

तन्माता मम भक्तिश्च भुक्तिमुक्तिफलप्रदा । सुलभा मत्प्रसादाद्धि नवधा सा प्रकीर्तिता

“Ang Banal na Ina na iyon ang mismong bhakti Ko, na nagbibigay ng bunga ng kapakinabangang makamundo at ng kalayaan (moksha). Sa pamamagitan ng Aking biyaya, madali itong makamtan, at ipinahahayag na may siyam na anyo.”

Verse 16

भक्तौ ज्ञाने न भेदो हि तत्कर्तुस्सर्वदा सुखम् । विज्ञानं न भवत्येव सति भक्तिविरोधिनः

Sa pagitan ng bhakti (debosyon) at jñāna (tunay na kaalamang espirituwal) ay wala ngang tunay na pagkakaiba; para sa nagsasagawa ng landas na iyon, may ligaya sa lahat ng panahon. Ngunit kung may pagtutol sa bhakti, ang vijñāna (ganap na pag-unawa) ay hindi kailanman tunay na sisibol.

Verse 17

भक्त्या हीनस्सदाहं वै तत्प्रभावाद्गृहेष्वपि । नीचानां जातिहीनानां यामि देवि न संशयः

“Devi, kung ako’y walang bhakti, kung gayon—dahil sa napakalakas na impluwensiya nito—tiyak na hahantong ako kahit sa mga bahay ng hamak at ng mga salat sa marangal na pinagmulan; walang pag-aalinlangan dito.”

Verse 18

सा भक्तिर्द्विविधा देवि सगुणा निर्गुणा मता । वैधी स्वाभाविकी या या वरा सा त्ववरा स्मृता

O Diyosa, ang bhakti ay itinuturing na may dalawang uri: saguṇā (may mga katangian) at nirguṇā (walang katangian). Sa mga ito, ang bhakti na ginagabayan ng mga tuntunin (vaidhī) at ang bhakti na likas at kusang sumisibol (svābhāvikī)—ang una ay itinuturing na higit na mataas, at ang huli ay inaalala bilang mas mababa.

Verse 19

नैष्ठिक्या नैष्ठिकी भेदाद्द्विविधे द्विविधे हि ते । षड्विधा नैष्ठिकी ज्ञेया द्वितीयैकविधा स्मृता

Dahil sa pagkakaiba ng ‘naiṣṭhikya’ at ‘naiṣṭhikī’, ang mga ito ay tunay na may dalawang uri. Sa mga ito, ang ‘naiṣṭhikī’ ay dapat maunawaang may anim na anyo, samantalang ang ikalawa (‘naiṣṭhikya’) ay inaalala bilang iisang uri lamang.

Verse 20

विहिताविहिताभेदात्तामनेकां विदुर्बुधाः । तयोर्बहुविधत्वाच्च तत्त्वं त्वन्यत्र वर्णितम्

Dahil sa pagkakaiba ng ipinag-uutos at ipinagbabawal, nalalaman ng mga pantas na ang gayong disiplina/pagsunod ay may maraming anyo. At yamang kapwa sila sari-sari ang uri, ang tunay na diwa nito ay naipaliwanag na sa ibang dako.

Verse 21

ते नवांगे उभे ज्ञेये वर्णिते मुनिभिः प्रिये । वर्णयामि नवांगानि प्रेमतः शृणु दक्षजे

“O minamahal, ang dalawang pangkat ng navāṅga (siyam na sangkap) ay dapat maunawaan gaya ng inilalarawan ng mga muni. Ngayon ay ipaliliwanag ko ang siyam na sangkap—makinig nang may pag-ibig, O anak ni Dakṣa.”

Verse 22

श्रवणं कीर्तनं चैव स्मरणं सेवनं तथा । दास्यं तथार्चनं देवि वंदनं मम सर्वदा

O Devi, para sa Akin ay laging mahal at mabisa ang mga ito: pakikinig (sa Aking kaluwalhatian), pag-awit ng papuri, pag-alaala sa Akin, tapat na paglilingkod, diwa ng pagka-alipin, pagsamba, at mapitagang pagyukod.

Verse 23

सख्यमात्मार्पणं चेति नवांगानि विदुर्बुधाः । उपांगानि शिवे तस्या बहूनि कथितानि वै

Nalalaman ng mga pantas na ito ang siyam na sangkap ng bhakti: pakikipagkaibigan sa Panginoon at ang ganap na pag-aalay ng sarili sa Kanya. At tunay, marami ring mga sangkap na pantulong ng debosyon kay Śiva ang naipaliwanag.

Verse 24

शृणु देवि नवांगानां लक्षणानि पृथक्पृथक् । मम भक्तेर्मनो दत्त्वा भक्ति मुक्तिप्रदानि हि

Makinig, O Diyosa, sa magkakahiwalay na katangian ng siyam na sangkap ng debosyon. Kapag ang isip ay inialay sa bhakti para sa Akin, ang bhakti na iyon ay tunay na nagkakaloob ng kalayaan (mokṣa).

Verse 25

कथादेर्नित्यसम्मानं कुर्वन्देहादिभिर्मुदा । स्थिरासनेन तत्पानं यत्तच्छ्रवणमुच्यते

Ito ang tinatawag na tunay na ‘śravaṇa’ (pakikinig): masayang maghandog ng palagiang paggalang sa banal na salaysay at iba pa, at ‘inumin’ ito habang matatag na nakaupo sa āsana—pinararangalan sa pamamagitan ng katawan at lahat ng kakayahan.

Verse 26

हृदाकाशेन संपश्यञ् जन्मकर्माणि वै मम । प्रीत्याचोच्चारणं तेषामेतत्कीर्तनमुच्यते

Sa pagtanaw, sa pamamagitan ng panloob na langit ng puso, sa Aking mga pagsilang at banal na gawa; at saka ito bigkasin nang may pag-ibig at galak—ito ang tinatawag na kīrtana (mapagdebosyong pagpupuri).

Verse 27

व्यापकं देवि मां दृष्ट्वा नित्यं सर्वत्र सर्वदा । निर्भयत्वं सदा लोके स्मरणं तदुदाहृतम्

“O Diyosa, sa pagtanaw sa Akin bilang ang Laganap sa lahat—palagi, saanman, sa lahat ng oras—nakakamit ng tao ang walang-hanggang kawalang-takot sa daigdig; ito ang ipinahahayag na tunay na smaraṇa (pag-alaala kay Śiva).”

Verse 28

अरुणोदयमारभ्य सेवाकालेंचिता हृदा । निर्भयत्वं सदा लोके स्मरणं तदुदाहृतम्

Mula sa pagsikat ng araw, sa oras ng debotong paglilingkod na may pusong matatag, nakakamit ng tao ang palagiang kawalang-takot sa daigdig—ito ang ipinahahayag na tunay na pag-alaala kay Śiva.

Verse 29

सदा सेव्यानुकूल्येन सेवनं तद्धि गोगणैः । हृदयामृतभोगेन प्रियं दास्यमुदाहृतम्

Ang paglingkod sa Dapat Paglingkuran, laging ayon sa ikinalulugod Niya—ito nga ang tinatawag na ‘paglilingkod’ ng mga pantas. Kapag inihandog na may lasang parang amṛta sa puso, ang mapagmahal na pagka-alipin (dāsya) na ito ang ipinahahayag na pinakaminamahal ng Panginoon.

Verse 30

सदा भृत्यानुकूल्येन विधिना मे परात्मने । अर्पणं षोडशानां वै पाद्यादीनां तदर्चनम्

Lagi’t lagi, taglay ang asal ng isang tapat na lingkod at ayon sa wastong ritwal, ihandog sa Akin—sa Kataas-taasang Sarili—ang labing-anim na paglilingkod na nagsisimula sa tubig na panghugas ng paa; ang paghahandog na iyon ang tunay na pagsamba sa Akin.

Verse 31

मंत्रोच्चारणध्यानाभ्यां मनसा वचसा क्रमात् । यदष्टांगेन भूस्पर्शं तद्वै वंदनमुच्यते

Kapag sa wastong pagkakasunod ay binibigkas ang mantra at nagmumuni—sa isip at sa pananalita—at saka hinahaplos ang lupa sa pamamagitan ng walong bahagi ng katawan, ang gawang iyon ay tunay na tinatawag na vandana, ang mapitagang pagpapatirapa.

Verse 32

मंगलामंगलं यद्यत्करोतीतीश्वरो हि मे । सर्वं तन्मंगलायेति विश्वासः सख्यलक्षणम्

Maging mapalad man o tila di-mapalad ang idulot ng aking Panginoon (Īśvara), tiyak ang aking pananalig na ang lahat ng iyon ay para sa aking pinakadakilang kabutihan. Ang gayong matatag na pagtitiwala ang tunay na tanda ng wagas na pakikipagkaibigan kay Śiva.

Verse 33

कृत्वा देहादिकं तस्य प्रीत्यै सर्वं तदर्पणम् । निर्वाहाय च शून्यत्वं यत्तदात्मसमर्पणम्

Gawin maging handog kahit ang sariling katawan at ang lahat ng iba pa para sa kaluguran Niya—ialay ang lahat sa Kanya—at, upang mapanatili ang buhay, mamuhay na tila “walang laman,” malaya sa pag-aangkin: ito nga ang pag-aalay ng mismong sarili sa Kanya.

Verse 34

नवांगानीति मद्भक्तेर्भुक्तिमुक्तिप्रदानि च । मम प्रियाणि चातीव ज्ञानोत्पत्तिकराणि च

Ito ang siyam na sangkap ng debosyon sa Akin; ipinagkakaloob nila kapwa ang ligaya sa daigdig at ang paglaya (moksha). Lubhang mahal ang mga ito sa Akin, at sila rin ang sanhi ng pagsilang ng tunay na kaalamang espirituwal.

Verse 35

उपांगानि च मद्भक्तेर्बहूनि कथितानि वै । बिल्वादिसेवनादीनि समू ह्यानि विचारतः

Marami nang naipaliwanag na mga sangkap na pantulong ng debosyon sa Akin (Śiva)—gaya ng magalang na pag-aalay at paggamit ng mga dahon ng bilva at mga kaugnay na pagtalima—kapag ito’y maingat na tinipon at pinag-isipan ayon sa wastong kaayusan.

Verse 36

इत्थं सांगोपांगभक्तिर्मम सर्वोत्तमा प्रिये । ज्ञानवैराग्यजननी मुक्तिदासी विराजते

Kaya nito, O minamahal, ang debosyon sa Akin (Śiva)—ganap sa lahat ng bahagi at mga pantulong—ay nagniningning bilang pinakadakila. Ipinanganganak nito ang tunay na kaalaman at paglayo sa pagkapit (vairāgya), at tumatayong lingkod na umaakay tungo sa kalayaan (mokṣa).

Verse 37

सर्वकर्मफलोत्पत्तिस्सर्वदा त्वत्समप्रिया । यच्चित्ते सा स्थिता नित्यं सर्वदा सोति मत्प्रियः

Siya na laging naroroon, ang pinagmumulan ng mga bunga ng lahat ng gawa, ay kasinghalaga sa iyo gaya ng iyong sariling sarili. Sinumang magpanatili sa Kanya na nakalagay sa puso sa lahat ng oras, siya ay laging lubhang minamahal Ko.

Verse 38

त्रैलोक्ये भक्तिसदृशः पंथा नास्ति सुखावहः । चतुर्युगेषु देवेशि कलौ तु सुविशेषतः

O Diyosa, sa tatlong daigdig ay walang landas na maihahambing sa bhakti (debosyon) na tiyak na nagdudulot ng kaligayahan. Sa apat na yuga, at lalo na sa Kali Yuga, ito’y higit na totoo.

Verse 39

कलौ तु ज्ञानवैरागो वृद्धरूपौ निरुत्सवौ । ग्राहकाभावतो देवि जातौ जर्जर तामति

Sa panahon ng Kali, O Devī, ang kaalamang espirituwal at ang vairāgya (paglayo sa pagnanasa) ay nag-aanyong katandaan—walang ligaya at walang pagdiriwang. Dahil sa kakulangan ng karapat-dapat na tatanggap, sinasabing isinilang ang mga ito sa kalagayang marupok at nanghihina.

Verse 40

कलौ प्रत्यक्षफलदा भक्तिस्सर्वयुगेष्वपि । तत्प्रभावादहं नित्यं तद्वशो नात्र संशयः

Sa panahon ng Kali, ang bhakti (taimtim na debosyon) ay nagbibigay ng hayag at agarang bunga; sa katunayan, sa bawat panahon ito’y mabisa. Sa kapangyarihan ng bhakti na iyon, Ako’y walang hanggan na napapasailalim sa kanyang paghahari—walang pag-aalinlangan.

Verse 41

यो भक्तिमान्पुमांल्लोके सदाहं तत्सहायकृत् । विघ्नहर्ता रिपुस्तस्य दंड्यो नात्र च संशयः

Sinumang tao sa mundong ito na may bhakti, Ako’y laging tagatulong niya. Ang sinumang kaaway na lumilikha ng hadlang at sumisira sa kanyang kapakanan ay tiyak na dapat parusahan—walang pag-aalinlangan.

Verse 42

भक्तहेतोरहं देवि कालं क्रोधपरिप्लुतः । अदहं वह्निना नेत्रभवेन निजरक्षकः

O Devī, alang-alang sa aking deboto, Ako—nilamon ng poot—ay sinunog si Kāla (Kamatayan/Panahon) sa apoy na sumiklab mula sa aking mata, at nanatiling sariling tagapagtanggol.

Verse 43

भक्तहेतोरहं देवि रव्युपर्यभवं किल । अतिक्रोधान्वितः शूलं गृहीत्वाऽन्वजयं पुरा

O Diyosa, alang-alang sa aking deboto, minsan noong una Ako’y umakyat at lumampas sa Araw. Pagkaraan, sa matinding poot, hinawakan Ko ang trisula at hinabol ang nagkasala noong mga panahong nagdaan.

Verse 44

भक्तहेतोरहं देवि रावणं सगणं क्रुधा । त्यजति स्म कृतो नैव पक्षपातो हि तस्य वै

O Diyosa, alang-alang sa aking deboto, sa galit ay tinalikuran ko si Rāvaṇa kasama ang kanyang mga kasama; tunay, kailanma’y wala akong ipinakitang pagkiling sa kanya.

Verse 45

भक्तहेतोरहं देवि व्यासं हि कुमतिग्रहम् । काश्या न्यसारयत् क्रोधाद्दण्डयित्वा च नंदिना

O Diyosa, alang-alang sa aking deboto, sa galit ay ipinagtabuyan ko mula sa Kāśī ang pantas na si Vyāsa—na nasakmal ng maling pag-unawa—at pinarusahan ko siya sa pamamagitan ni Nandin.

Verse 46

किं बहूक्तेन देवेशि भक्त्याधीनस्सदा ह्यहम् । तत्कर्तुं पुरुषस्यातिवशगो नात्र संशयः

Ano pa ang kailangan ng maraming salita, O Reyna ng mga Diyosa? Ako’y laging nakasalalay sa bhakti. Upang maganap iyon, ako’y ganap na nasa kapangyarihan ng pusong deboto—walang pag-aalinlangan.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्थमाकर्ण्य भक्तेस्तु महत्त्वं दक्षजा सती । जहर्षातीव मनसि प्रणनाम शिवं मुदा

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang kadakilaan ng bhakti, si Satī—anak ni Dakṣa—ay labis na nagalak sa puso at, sa tuwa, yumukod at nagpatirapa kay Panginoong Śiva.

Verse 48

पुनः पप्रच्छ सद्भक्त्या तत्काण्डविषयं मुने । शास्त्रं सुखकरं लोके जीवोद्धारपरायणम्

Pagkaraan, muli siyang nagtanong sa muni nang may tapat na bhakti tungkol sa bahaging iyon—isang kasulatang banal na nagdudulot ng kagalingan sa daigdig at ganap na nakatuon sa pag-angat at pagpapalaya ng mga kaluluwa.

Verse 49

सयंत्रमंत्रशास्त्रं च तन्माहात्म्यं विशेषतः । अन्यानि धर्मवस्तूनि जीवोद्धारकराणि हि

At (ipinaliwanag niya) ang mga kasulatan tungkol sa yantra at mantra, at lalo na ang kanilang kadakilaan; gayundin ang iba pang mga aral ng dharma—mga bagay na tunay na nagiging kasangkapan sa pag-angat at paglaya ng kaluluwang may katawan.

Verse 50

शंकरोपि तदाकर्ण्य सतीं प्रश्नं प्रहृष्टधीः । वर्णयामास सुप्रीत्या जीवोद्धाराय कृत्स्नशः

Nang marinig ni Śaṅkara ang tanong ni Satī, siya man ay nagalak ang diwa; at sa dakilang pag-ibig, ipinaliwanag niya nang ganap ang lahat, para sa pag-angat at paglaya ng mga nilalang na may katawan.

Verse 51

तत्र शास्त्रं सयंत्रं हि सपंचाङ्गं महेश्वरः । बभाषे महिमानं च तत्तद्दैववरस्य वै

Doon, ipinaliwanag ni Maheśvara ang banal na aral kasama ang sumusuportang disiplina at ang limang sangkap nito; at ipinahayag din niya ang kadakilaan ng bawat isa sa mga dakilang banal na pagsasagawa.

Verse 52

सेतिहासकथं तेषां भक्तमाहात्म्यमेव च । सवर्णाश्रमधर्मांश्च नृपधर्मान् मुनीश्वर

O pinakadakila sa mga muni, (itinuturo rin nito) ang mga salaysay ng banal na kasaysayan na kaugnay nila, ang mismong kadakilaan ng bhakti, ang mga tungkulin ng varṇa at āśrama, at ang matuwid na dharma ng mga hari.

Verse 53

सुतस्त्रीधर्ममाहात्म्यं वर्णाश्रममनश्वरम् । वैद्यशास्त्रं तथा ज्योतिश्शास्त्रं जीवसुखावहम्

Sinabi ni Sūta: “(Itinuturo ng kasulatang ito) ang kadakilaan ng dharma ng tungkulin ng anak na lalaki at ng dharma ng babae; ang di-nalulupig na kaayusan ng varṇa at āśrama; at gayundin ang agham ng panggagamot at ang agham ng jyotiṣa/astrologo—mga disiplina na nagdudulot ng kaginhawahan at ligaya sa mga nilalang na may katawan.”

Verse 54

सामुद्रिकं परं शास्त्रमन्यच्छास्त्राणि भूरिशः । कृपां कृत्वा महे शानो वर्णयामास तत्त्वतः

Dahil sa habag, ipinaliwanag ni Panginoong Maheśāna nang ayon sa katotohanan ang kataas-taasang Sāmudrika-śāstra, kasama ang marami pang ibang śāstra, ayon sa tunay nilang mga simulain.

Verse 55

इत्थं त्रिलोकसुखदौ सर्वज्ञौ च सतीशिवौ । लोकोपकारकरणधृतसद्गुणविग्रहौ

Kaya nga, sina Satī at Śiva—kapwa ganap na nakaaalam at tagapagkaloob ng ligaya sa tatlong daigdig—ay nag-anyong may mararangal na katangian upang isakatuparan ang kapakanan ng lahat ng nilalang.

Verse 56

चिक्रीडाते बहुविधे कैलासे हिमवद्गिरौ । अन्यस्थलेषु च तदा परब्रह्मस्वरूपिणौ

Pagkaraan, ang dalawang yaon—na ang tunay na kalikasan ay ang Kataas-taasang Brahman—ay naglaro at nagdiwang sa maraming paraan sa Kailāsa, sa bundok ng Himavat, at gayundin sa iba pang mga pook noon.

Frequently Asked Questions

Satī, after enjoying divine companionship with Śiva, privately approaches him and—through praise and humility—requests instruction on the supreme tattva that liberates beings from saṃsāra.

The passage models the transition from fulfillment to vairāgya and from devotion (stuti) to liberating knowledge (tattva-jñāna), presenting inquiry itself as an act of compassion for the jīva’s uplift.

Śiva is highlighted as both transcendent and immanent: beyond the three guṇas, yet also the personal lord (Mahādeva) and the inner witness (sākṣī), approached through grace and bhakti.