Adhyaya 14
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 1458 Verses

दक्षस्य दुहितृविवाहवर्णनम् / The Marriages of Dakṣa’s Daughters (Genealogical Allocation)

Ang Adhyaya 14 ay isang kabanatang pang-angkan at pang-ayos ng kosmos na isinalaysay ni Brahmā, na tumutuon sa lahi ni Prajāpati Dakṣa at sa paglalaan ng pag-aasawa ng kanyang mga anak na babae sa mahahalagang tagapagganap ng tungkulin sa sansinukob. Nagsisimula ito sa pagdating ni Brahmā at sa kanyang pagpapakalma at pagpapayapa kay Dakṣa, saka inilarawan ang pagsilang ng animnapung anak na babae. Ipinakasal ang mga ito kina Dharma, Kaśyapa, Soma/Candra, at sa iba pang mga ṛṣi at mga diyos, upang maipamahagi ang kapangyarihang lumilikha at mapalawak ang tatlong daigdig sa pamamagitan ng mga ugnayang supling. Binabanggit din ang pagkakaiba-iba ayon sa kalpa hinggil sa katayuan o pagkakasunod ni Śivā/Satī (kung panganay, nasa gitna, o iba pa). Sa dulo ng sipi, matapos isilang ang mga anak na babae, taimtim na iningatan ni Dakṣa sa kanyang isipan si Jagadambikā (Śivā/Satī) nang may debosyon, na nagbabadya ng darating na tensiyon sa pagitan ng kapangyarihang ritwal at ng Śaiva na pagkakakilanlan ng Dakilang Ina.

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नन्तरे देवमुने लोकपितामह । तत्रागममहं प्रीत्या ज्ञात्वा तच्चरितं द्रुतम्

Wika ni Brahmā: O banal na muni, O lolo ng mga daigdig—sa sandaling iyon, nang mabilis kong maunawaan ang salaysay na iyon, agad akong dumating doon, puspos ng banal na galak.

Verse 2

असांत्वयमहं दक्षं पूर्ववत्सुविचक्षणः । अकार्षं तेन सुस्नेहं तव सुप्रीतिमावहन्

“Gaya ng dati, sa aking pag-unawa, inaliw ko si Dakṣa; at dahil doon, pinatibay ko ang mainit na paglingap, kaya’t nagbunga ng iyong malalim na kasiyahan.”

Verse 3

स्वात्मजं मुनिवर्यं त्वां सुप्रीत्या देववल्लभम् । समाश्वास्य समादाय प्रत्यपद्ये स्वधाम ह

O pinakadakilang pantas—aking sariling anak—minamahal ng mga deva: matapos kitang aliwin nang may pag-ibig at isama, ako’y nagbalik sa aking sariling tahanang banal.

Verse 4

ततः प्रजापतिर्दक्षोऽनुनीतो मे निजस्त्रियाम् । जनयामास दुहितॄस्सुभगाः षष्टिसंमिताः

Pagkaraan, si Prajāpati Dakṣa, na aking napayapa at napagkasundo, ay nagkaanak sa sarili niyang asawa ng animnapung mapalad na mga anak na babae.

Verse 5

तासां विवाहकृतवान्धर्मादिभिरतंद्रितः । तदेव शृणु सुप्रीत्या प्रवदामि मुनीश्वर

Sa di-natitinag na kasipagan, inayos niya ang mga kasal nila ayon sa dharma at iba pang banal na tuntunin. Ngayon, makinig ka sa salaysay na iyon nang may galak, O panginoon sa mga pantas, habang isinasalaysay ko ito.

Verse 6

ददौ दश सुता दक्षो धर्माय विधिवन्मुने । त्रयोदश कश्यपाय मुनये त्रिनवेंदवे

Si Dakṣa, ayon sa itinakdang mga ritwal, ay nagbigay ng sampung anak na babae sa pantas na si Dharma; labintatlo sa pantas na si Kaśyapa; at dalawampu’t pito kay Soma, ang diyos ng Buwan.

Verse 7

भूतांगिरः कृशाश्वेभ्यो द्वेद्वे पुत्री प्रदत्तवान् । तार्क्ष्याय चापरः कन्या प्रसूतिप्रसवैर्यतः

Si Bhūtāṅgiras ay nagbigay ng tig-dalawang anak na babae sa mga Kṛśāśva; at isa pang anak na babae—isinilang mula kay Prasūti sa pamamagitan ng kanyang mga supling—ay ipinakasal kay Tārkṣya.

Verse 8

त्रिलोकाः पूरितास्तन्नो वर्ण्यते व्यासतो भयात्

Napuno ang tatlong daigdig ng pangyayaring yaon; kaya hindi ito isinasalaysay dito nang lubos na detalyado, dahil sa pangamba sa lawak at sindak ng kadakilaan nito.

Verse 9

केचिद्वदंति तां ज्येष्ठां मध्यमां चापरे शिवाम् । सर्वानन्तरजां केचित्कल्पभेदात्त्रयं च सत

May ilan na tumatawag sa mapalad na Diyosa bilang Panganay; ang iba nama’y tumatawag kay Śivā bilang Gitna. May iba pang nagsasabing siya ang huling isinilang. Kaya dahil sa pagkakaiba-iba ng mga kalpa (siklong kosmiko), ang tatlong paglalarawan ay kapwa itinuturing na totoo.

Verse 10

अनंतरं सुतोत्पत्तेः सपत्नीकः प्रजापतिः । दक्षो दधौ सुप्रीत्मा तां मनसा जगदम्बिकाम्

Pagkaraan, nang maisilang ang kanyang mga anak na babae, si Prajāpati Dakṣa—kasama ang kanyang asawa—ay labis na nagalak; at sa kanyang puso’y iningatan at pinarangalan niya si Jagadambikā, ang Ina ng Daigdig, ang banal na Diyosa, nang may mapagmahal na paggalang.

Verse 11

अतः प्रेम्णा च तुष्टाव गिरा गद्गदया हि सः । भूयोभूयो नमस्कृत्य सांजलिर्विनयान्वितः

Kaya, puspos ng pag-ibig, pinuri niya si Śiva sa tinig na nabubulunan ng damdamin; at muli’t muli, yumukod siya sa paggalang, nakatindig na magkasalikop ang mga kamay, taglay ang kababaang-loob.

Verse 12

सन्तुष्टा सा तदा देवी विचारं मनसीति च । चक्रेऽवतारं वीरिण्यां कुर्यां पणविपूर्तये

Noon, lubos na nasiyahan ang Diyosa; nagmuni-muni siya sa puso at nagpasiya: “Magkakatawang-tao ako sa angkan ng mga bayani upang ganapin ang itinakdang banal na layon.”

Verse 13

अथ सोवास मनसि दक्षस्य जगदम्बिका । विललास तदातीव स दक्षो मुनिसत्तम

Pagkaraan, ang Ina ng Daigdig (Satī), na nananahan sa isipan ni Dakṣa, ay naglaro roon nang lubhang masidhi; at si Dakṣa—O pinakadakilang muni—ay lubos na nayanig sa kanyang kalooban.

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां सती खण्डे सतीजन्म बाललीलावर्णनंनाम चतुर्दशोऽध्यायः

Kaya nito, sa banal na Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikalawang (Rudra) Saṃhitā, sa loob ng Satī Khaṇḍa, nagwawakas ang ika-labing-apat na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan sa Kapanganakan ni Satī at sa Kanyang mga Līlā noong Kabataan.”

Verse 15

आविर्बभूवुश्चिह्नानि दोहदस्याखिलानि वै

Tunay nga, ang lahat ng palatandaan ng dohada—mga pagnanais sa panahon ng pagdadalang-tao—ay malinaw na nagpakita.

Verse 17

कुलस्य संपदश्चैव श्रुतेश्चित्तसमुन्नतेः । व्यधत्त सुक्रिया दक्षः प्रीत्या पुंसवनादिकाः

Para sa kasaganaan ng angkan, para sa pagsunod sa mga tuntuning Veda, at para sa pag-angat ng isipan, masayang inihanda ni Dakṣa ang mga mapalad na saṃskāra—nagsisimula sa ritong puṃsavana at iba pa.

Verse 18

उत्सवोतीव संजातस्तदा तेषु च कर्मसु । वित्तं ददौ द्विजातिभ्यो यथाकामं प्रजापतिः

Noong panahong iyon, sa mga ritwal na iyon, sumibol ang diwang tila isang dakilang pagdiriwang. Pagkaraan, si Prajāpati (Dakṣa) ay nagkaloob ng yaman sa mga dvija ayon sa kanilang nais.

Verse 19

अथ तस्मिन्नवसरे सर्वे हर्यादयस्सुराः । ज्ञात्वा गर्भगतां देवीं वीरिण्यास्ते मुदं ययुः

Pagkatapos, sa mismong sandaling iyon, ang lahat ng mga diyos, mula kay Hari (Viṣṇu), ay nakaalam na ang Diyosa ay pumasok na sa sinapupunan ni Vīriṇī. Sa pagkaalam nito, napuspos sila ng galak, sapagkat nakita nila ang mapalad na paglalantad ng banal na kalooban ni Śiva sa mundong may anyo (saguṇa).

Verse 20

तत्रागत्य च सर्वे ते तुष्टुवुर्जगदम्बिकाम् । लोकोपकारकरिणीं प्रणम्य च मुहुर्मुहुः

Pagdating nila roon, silang lahat ay nagpuri kay Jagadambikā, ang Ina ng sansinukob. Paulit-ulit silang nagpatirapa sa Kanya, sapagkat Siya ang mapagkalingang tagapagbigay-kabutihan para sa kapakanan ng mga daigdig.

Verse 21

कृत्वा ततस्ते बहुधा प्रशंसां हृष्टमानसाः । दक्षप्रजापतेश्चैव वीरिण्यास्स्वगृहं ययुः

Pagkaraan, taglay ang masayang kalooban, naghandog sila ng maraming papuri sa iba’t ibang paraan; at pagkatapos ay nagtungo sila sa tahanan ni Vīriṇī, ang asawa ni Dakṣa Prajāpati.

Verse 22

गतेषु नवमासेषु कारयित्वा च लौकिकीम् । गतिं शिवा च पूर्णे सा दशमे मासि नारद

Nang lumipas ang siyam na buwan, si Śivā (Satī) ay nagpapatuloy sa takbo ng daigdig at tinapos ang itinakdang panahon; sa ikasampung buwan, O Nārada, natamo niya ang nakatakdang paglipat (ang ganap na pagdadalantao at panganganak).

Verse 23

आविर्बभूव पुरतो मातुस्सद्यस्तदा मुने । मुहूर्ते सुखदे चन्द्रग्रहतारानुकूलके

O pantas, sa mismong sandaling iyon ay nagpakita siya nang tuwiran sa harap ng kanyang ina, sa isang mapalad at nagbibigay-ligayang oras, nang ang Buwan, mga planeta, at mga bituin ay pawang kanais-nais.

Verse 24

तस्यां तु जातमात्रायां सुप्रीतोऽसौ प्रजापतिः । सैव देवीति तां मेने दृष्ट्वा तां तेजसोल्बणाम्

Ngunit pagkapanganak pa lamang niya, ang Prajāpati (Dakṣa) ay labis na nagalak. Nang makita siyang nagliliyab sa kaningningan, inakala niyang siya’y walang iba kundi ang mismong Devī.

Verse 25

तदाभूत्पुष्पसद्वृष्टिर्मेघाश्च ववृषुर्जलम् । दिशश्शांता द्रुतं तस्यां जातायां च मुनीश्वर

Pagkaraan, bumuhos ang marangal na ulang-bulak, at ang mga ulap ay nagpaagos ng tubig. O panginoon ng mga muni, nang siya’y isilang, ang lahat ng dako ay agad na naging payapa.

Verse 26

अवादयंत त्रिदशाश्शुभवाद्यानि खे गताः । जज्ज्वलुश्चाग्नयश्शांताः सर्वमासीत्सुमंगलम्

Ang mga Deva, na naglalakbay sa kalangitan, ay tumugtog ng mga mapalad na instrumento; ang mga sagradong apoy ay nagningas nang maliwanag ngunit nanatiling payapa at matatag. Ang lahat ay naging lubos na mapalad—hayag na tanda ng biyaya ni Śiva at ng pagiging wasto ng banal na pangyayaring nagaganap.

Verse 27

वीरिणोसंभवां दृष्ट्वा दक्षस्तां जगदम्बिकाम् । नमस्कृत्य करौ बद्ध्वा बहु तुष्टाव भक्तितः

Nang makita ni Dakṣa si Jagadambikā—ang Ina ng sansinukob, na isinilang kay Vīriṇā—siya’y yumukod sa pagpupugay. Pinagdugtong ang mga palad sa paggalang, at pinuri niya siya nang matagal sa debosyon.

Verse 28

दक्ष उवाच । महेशानि नमस्तुभ्यं जगदम्बे सनातनि । कृपां कुरु महादेवि सत्ये सत्यस्वरूपिणि

Sinabi ni Dakṣa: “O Maheśānī, pagpupugay at pagyukod sa Iyo, O Ina ng sanlibutan, ang Walang Hanggan. O Mahādevī, maawa Ka sa akin, O Katotohanan mismo, na ang Iyong likas ay Katotohanan.”

Verse 29

शिवा शांता महामाया योगनिद्रा जगन्मयी । या प्रोच्यते वेदविद्भिर्नमामि त्वां हितावहाम्

Ako’y yumuyukod sa Iyo—Śivā, ang mapayapa; ang Dakilang Māyā; ang Yogic Sleep (Yoganidrā); ang siyang bumabalot sa sanlibutan. Ikaw ang ipinahahayag ng mga nakaaalam ng Veda; sinasamba Kita, Ikaw na nagdudulot ng kabutihan sa lahat.

Verse 30

यया धाता जगत्सृष्टौ नियुक्तस्तां पुराकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

Ako’y yumuyukod sa Iyo—sa Kataas-taasang Maheshvarī, Ina na sumasaklolo at sumusuporta sa mga daigdig; sa pamamagitan ng Iyong kapangyarihan, ang Dhātā (Brahmā) ay itinalaga noong unang panahon upang iluwal ang sansinukob.

Verse 31

यया विष्णुर्जगत्स्थित्यै नियुक्तस्तां सदाकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

Sa pamamagitan Mo, si Viṣṇu ay itinalaga upang pangalagaan ang sansinukob, at sa pamamagitan Mo rin niya laging ginagampanan ang tungkuling iyon. O Kataas-taasang Maheshvarī, Ina na sumusuporta sa mga daigdig, ako’y yumuyukod sa Iyo.

Verse 32

यया रुद्रो जगन्नाशे नियुक्तस्तां सदाकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

O Kataas-taasang Maheshvarī, sa Iyong kapangyarihan si Rudra ay itinalaga para sa paglalansag ng mga daigdig at lagi niyang isinasagawa ang gawaing kosmiko. Sa pinakamataas na Diyosa, Ina na sumusuporta sa lahat, ako’y yumuyukod sa Iyo.

Verse 33

रजस्सत्त्वतमोरूपां सर्वकार्यकरीं सदा । त्रिदेवजननीं देवीं त्वां नमामि च तां शिवाम्

Ako’y yumuyukod sa Diyosa Śivā—na laging tumutupad ng lahat ng gawain—na nahahayag bilang rajas, sattva, at tamas, at siyang banal na Ina ng tatlong Deva.

Verse 34

यस्त्वां विचिंतयेद्देवीं विद्याविद्यात्मिकां पराम् । तस्य भुक्तिश्च मुक्तिश्च सदा करतले स्थिता

Sinumang laging nagmumuni sa iyo, O Diyosa—kataas-taasan, na siyang anyo ng vidyā at avidyā—sa kanya, ang kapwa pagtamasa sa daigdig at ang paglaya ay tila laging nasa palad ng kamay.

Verse 35

यस्त्वां प्रत्यक्षतो देवि शिवां पश्यति पावनीम् । तस्यावश्यं भवेन्मुक्तिर्विद्याविद्याप्रकाशिका

O Diyosa, sinumang makakita sa iyo nang tuwiran—sa iyong mapalad at nagpapadalisay na anyong Śivā—tiyak na makakamtan ang paglaya; sapagkat ikaw ang tagapagpaliwanag ng vidyā at avidyā.

Verse 36

ये स्तुवंति जगन्मातर्भवानीमंबिकेति च । जगन्मयीति दुर्गेति सर्वं तेषां भविष्यति

Ang sinumang pumupuri sa Ina ng sansinukob—tinatawag Siya na “Bhavānī,” “Ambikā,” “Jaganmayī,” at “Durgā”—para sa kanila, ang lahat ay matutupad sa biyaya ng Kanyang grasya.

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इति स्तुता जगन्माता शिवा दक्षेण धीमता । तथोवाच तदा दक्षं यथा माता शृणोति न

Wika ni Brahmā: Nang mapuri nang gayon ni Dakṣa na marunong, ang Ina ng sansinukob—si Śivā (Satī)—ay nagsalita kay Dakṣa; ngunit hindi niya tunay na pinakinggan, na wari’y isinasantabi ang salita ng isang ina.

Verse 38

सर्वं मुमोह तथ्यं च तथा दक्षः शृणोतु तत् । नान्यस्तथा शिवा प्राह नानोतिः परमेश्वरी

Lubos na nalito si Dakṣa, gayunman nararapat niyang pakinggan ang katotohanang iyon. Kaya nagsalita si Śivā (Satī), ang Kataas-taasang Diyosa: “Wala nang iba pang daan; wala nang iba pang payo.”

Verse 39

देव्युवाच । अहमाराधिता पूर्वं सुतार्थं ते प्रजापते । ईप्सितं तव सिद्धं तु तपो धारय संप्रति

Wika ng Diyosa: “Noon, O Prajāpati, sinamba mo Ako upang magkamit ng isang anak na lalaki. Natupad na ang iyong minimithi; kaya ngayon, panatilihin mong matatag ang iyong tapas (pag-aayuno at pagninilay).”

Verse 40

ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वा तदा देवी दक्षं च निजमायया । आस्थाय शैशवं भावं जनन्यंते रुरोद सा

Sabi ni Brahmā: Pagkasabi niyon, ang Diyosa, sa pamamagitan ng sarili niyang banal na māyā, ay lumapit kay Dakṣa; at sa pag-angkin ng damdamin ng isang munting bata, siya’y nagsimulang umiyak sa tabi ng kanyang ina.

Verse 41

अथ तद्रोदनं श्रुत्वा स्त्रियो वाक्यं ससंभ्रमाः । आगतास्तत्र सुप्रीत्या दास्योपि च ससंभ्रमाः

Pagdaka, nang marinig ang mga salitang iyon at ang tunog ng pag-iyak, ang mga babae ay nabalisa at nagulumihanan, at agad na dumating doon na may paglingap; maging ang mga aliping babae ay dumating din, kapwa nagmamadali at balisa.

Verse 42

दृष्ट्वासिक्नीसुतारूपं ननन्दुस्सर्वयोषितः । सर्वे पौरजनाश्चापि चक्रुर्जयरवं तदा

Nang makita ang maningning na anyo ni Satī, anak ni Asiknī, nagalak ang lahat ng kababaihan; at ang buong mamamayan ng lungsod ay sabay-sabay ding sumigaw ng malakas na sigaw ng tagumpay noon.

Verse 43

उत्सवश्च महानासीद्गानवाद्यपुरस्सरम् । दक्षोसिक्नी मुदं लेभे शुभं दृष्ट्वा सुताननम्

Nagkaroon ng isang dakilang pagdiriwang, na pinangungunahan ng awit at tugtugin. Nang makita ang mapalad na mukha ng kanilang anak na babae, napuno ng galak sina Dakṣa at Asiknī.

Verse 44

दक्षः श्रुतिकुलाचारं चक्रे च विधिवत्तदा । दानं ददौ द्विजातिभ्योन्येभ्यश्च द्रविणं तथा

Pagkaraan, itinatag ni Dakṣa nang wasto ang mga kaugaliang ritwal na pinagtitibay ng Veda at ng tradisyon ng kanilang angkan. Nagkaloob siya ng mga handog—yaman at mga kailangan—sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang) at pati sa iba pa.

Verse 45

बभूव सर्वतो गानं नर्तनं च यथोचितम् । नेदुर्वाद्यानि बहुशस्सुमंगलपुरस्सरम्

Pagkaraan nito, sa lahat ng dako ay umalingawngaw ang pag-awit at ang mga sayaw na angkop; at paulit-ulit na tumunog ang mga instrumentong pangmusika, na wari’y nagbabalita ng pagpapala—panlabas na tanda ng panloob na galak na kaakibat ng debosyon kay Śiva.

Verse 46

अथ हर्यादयो देवास्सर्वे सानुचरास्तदा । मुनिवृन्दैः समागत्योत्सवं चक्रुर्यथाविधि

Pagkatapos, si Hari at ang iba pang mga diyos, kasama ang kanilang mga tagasunod, ay dumating doon kasama ang mga pangkat ng mga rishi; at ayon sa itinakdang ritwal, kanilang isinagawa ang pagdiriwang nang wasto.

Verse 47

दृष्ट्वा दक्षसुतामंबां जगतः परमेश्वरीम् । नेमुः सविनयास्सर्वे तुष्टुवुश्च शुभैस्तवैः

Nang makita si Ambā—ang anak na babae ni Dakṣa—ang Kataas-taasang Diyosa, ang Maharlikang Ginang ng mga daigdig, silang lahat ay yumukod nang may pagpapakumbaba at nagpuri sa Kanya sa pamamagitan ng mga mapalad na himno.

Verse 48

ऊचुस्सर्वे प्रमुदिता गिरं जयजयात्मिकाम् । प्रशशंसुर्मुदा दक्षं वीरिणीं च विशेषतः

Pagkaraan, silang lahat na nag-uumapaw sa galak ay sumigaw ng mga salitang tagumpay: “Jaya! Jaya!” At sa kagalakan ay pinuri nila si Dakṣa, at lalo’t higit na itinanghal si Vīriṇī.

Verse 49

तदोमेति नाम चक्रे तस्या दक्षस्तदाज्ञया । प्रशस्तायास्सर्वगुणसत्त्वादपि मुदान्वितः

Pagkatapos, bilang pagsunod sa kanyang tagubilin, ipinagkaloob ni Dakṣa sa kanya ang pangalang “Omā.” Sa tuwa, pinuri niya siya—nagagalak sa kanyang pagkatao na puspos ng lahat ng mararangal na katangian.

Verse 50

नामान्यन्यानि तस्यास्तु पश्चाज्जातानि लोकतः । महामंगलदान्येव दुःखघ्नानि विशेषतः

Pagkaraan, lumitaw sa mga tao ang iba pa niyang mga pangalan. Tunay na ang mga ito’y nagkakaloob ng dakilang pagpapala at, higit sa lahat, pumupuksa sa dalamhati at pagdurusa.

Verse 51

दक्षस्तदा हरिं नत्वा मां सर्वानमरानपि । मुनीनपि करौ बद्ध्वा स्तुत्वा चानर्च भक्तितः

Pagkatapos, yumukod si Dakṣa kay Hari (Viṣṇu), at gayundin sa akin at sa lahat ng mga diyos na walang-kamatayan. Magkasanib ang mga palad, binati rin niya ang mga pantas; matapos silang purihin, siya’y sumamba nang may debosyon.

Verse 52

अथ विष्ण्वादयस्सर्वे सुप्रशस्याजनंदनम् । प्रीत्या ययुस्वधामानि संस्मरन् सशिवं शिवम्

Pagkatapos, si Viṣṇu at ang iba pang mga diyos, matapos lubos na purihin ang Panginoong nagbibigay-kaligayahan, ay umalis na may galak patungo sa kani-kanilang tahanan—habang sa loob-loob ay inaalala si Śiva, ang Mapalad, na laging kaisa ng Kanyang Śakti.

Verse 53

अतस्तां च सुतां माता सुसंस्कृत्य यथोचितम् । शिशुपानेन विधिना तस्यै स्तन्यादिकं ददौ

Kaya nga, ang ina, matapos isagawa nang nararapat ang mga ritwal ng paglilinis para sa kanyang anak na babae, ay nagbigay ng gatas at iba pang sustansiya ayon sa itinakdang paraan ng pagpapakain sa sanggol.

Verse 54

पालिता साथ वीरिण्या दक्षेण च महात्मना । ववृधे शुक्लपक्षस्य यथा शशिकलान्वहम्

Inalagaan nang may pag-iingat ni Vīriṇī at ng dakilang-loob na si Dakṣa, siya’y lumaki araw-araw—gaya ng buwan na dumarami ang liwanag sa maliwanag na kalahati ng buwan.

Verse 55

तस्यां तु सद्गुणास्सर्वे विविशुर्द्विजसत्तम । शैशवेपि यथा चन्द्रे कलास्सर्वा मनोहराः

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, lahat ng mararangal na birtud ay pumasok sa kanya—gaya ng buwan na kahit bata pa, taglay na ang lahat ng kaakit-akit na yugto nito.

Verse 56

आचरन्निजभावेन सखीमध्यगता यदा । तदा लिलेख भर्गस्य प्रतिमामन्वहं मुहुः

Tuwing si Satī ay nasa gitna ng kanyang mga kaibigang babae at kumikilos ayon sa likas niyang pagkatao, paulit-ulit—araw-araw—iginuguhit niya ang larawan ni Bharga (Panginoong Śiva).

Verse 57

यदा जगौ सुगीतानि शिवा बाल्योचितानि सा । तदा स्थाणुं हरं रुद्रं सस्मार स्मरशासनम्

Tuwing si Śivā (Satī) sa kanyang kabataan ay umaawit ng matatamis na awit na angkop sa murang edad, sa sandaling iyon ay lihim niyang inaalala si Sthāṇu—Hara, Rudra—ang Panginoong nagpaparusa kay Kāma, diyos ng pagnanasa.

Verse 58

ववृधेतीव दंपत्योः प्रत्यहं करुणातुला । तस्या बाल्येपि भक्तायास्तयोर्नित्यं मुहुर्मुहुः

Araw-araw, wari’y lalo pang lumalago ang sukat ng habag sa mag-asawang iyon. Paulit-ulit at palagi, ipinadama nila sa kanya ang marahang pag-aaruga, sapagkat siya’y deboto mula pa pagkabata.

Verse 59

सर्वबालागुणा क्रांतां सदा स्वालयकारिणीम् । तोषयामास पितरौ नित्यंनित्यं मुहुर्मुहुः

Taglay ang lahat ng kagandahang-asal na nararapat sa isang marangal na dalaga at laging tapat sa mga tungkulin ng sariling tahanan, patuloy niyang pinasaya ang kanyang mga magulang—paulit-ulit, araw-araw.

Frequently Asked Questions

A genealogical event: Dakṣa generates sixty daughters and formally distributes them in marriage to Dharma, Kaśyapa, Soma (Candra), and other recipients—establishing the progenitive framework by which the three worlds become populated.

The chapter uses lineage and marriage as a symbolic cosmology: generative Śakti is apportioned into ordered channels (dharma/ṛta), while simultaneously marking Jagadambikā (Satī/Śivā) as a transcendent focal point beyond mere ritual genealogy.

Śivā/Satī is explicitly linked with Jagadambikā, and the text acknowledges kalpa-dependent variants in her placement (eldest/middle/otherwise), indicating a Purāṇic multi-recensional cosmology rather than a single fixed ordering.