पार्वत्याः यात्रासंस्कारः तथा पातिव्रत्योपदेशः / Preparations for Girijā’s Auspicious Journey and the Teaching on Pātivratya

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ सप्तर्षयस्ते च प्रोचुर्हिमगिरीश्वरम् । कारय स्वात्मजा देव्या यात्रामद्योचितां गिरे

Sinabi ni Brahmā: Pagkaraan, ang Pitong Rishi ay nagsalita sa panginoon ng Bundok Himālaya: “O Hari ng Bundok, ayusin agad ang nararapat na paglalakbay-paglalakbay (yātrā) para sa sarili mong anak na babae, ang Diyosa.”

Verse 2

इति श्रुत्वा गिरीशो हि बुद्ध्वा तद्विरहम्परम् । विषण्णोभून्महाप्रेम्णा कियत्कालं मुनीश्वर

O panginoon ng mga muni, nang marinig iyon at maunawaan ang tindi ng pagkalayong yaon, si Girīśa (Panginoong Śiva) ay nalugmok sa dalamhati; dahil sa Kanyang dakilang pag-ibig, nanatili Siya sa gayong kalagayan sa loob ng ilang panahon.

Verse 3

कियत्कालेन सम्प्राप्य चेतनां शैलराट् ततः । तथास्त्विति गिरामुक्त्वा मेनां सन्देशमब्रवीत्

Pagkaraan ng ilang panahon, nagbalik-malay ang hari ng mga bundok (Himālaya). Sa pagsabing, “Gayon na nga,” at sa pagpayag sa pamamagitan ng salita, saka niya ipinadala ang isang mensahe kay Menā.

Verse 4

शैलसन्देशमाकर्ण्य हर्षशोकवशा मुने । मेना संयापयामास कर्त्तुमासीत्समुद्यता

O pantas, nang marinig ang mensaheng ipinadala ng Bundok (Himalaya), si Menā—na nilamon ng salit-salit na galak at dalamhati—ay nagsimulang umaaliw sa sarili at naging handang kumilos ayon sa hinihingi ng kalagayan.

Verse 5

श्रुतिस्वकुलजाचारं चचार विधिवन्मुने । उत्सवम्विविधन्तत्र सा मेना क्षितिभृत्प्रिया

O pantas, si Menā na minamahal, ang mahal na asawa ng hari ng bundok, ay masinop na sumunod sa mga banal na tuntunin ng Veda at sa matuwid na kaugalian ng kanilang angkan; at doon ay nagdaos siya ng sari-saring mapalad na pagdiriwang ayon sa wastong paraan.

Verse 6

गिरिजाम्भूषयामास नानारत्नांशुकैर्वरैः । द्वादशाभरणैश्चैव शृंगारैर्नृपसम्मितैः

Pinalamutian niya si Girijā (Pārvatī) ng mararangyang kasuotan na may iba’t ibang hiyas, at gayundin ng labindalawang palamuti—masinop na ayos na karapat-dapat sa isang reyna.

Verse 7

मेनामनोगम्बुद्ध्वा साध्व्येका द्विजकामिनी । गिरिजां शिक्षयामास पातिव्रत्यव्रतम्परम्

Nang maunawaan ang marangal at taimtim na hangarin ni Menā, ang banal na babae—na nagmamalasakit sa kapakanan ng mga dvija—ay nagsimulang magturo kay Girijā ng kataas-taasang panata ng tapat na pagtalima sa asawa (pātivratya).

Verse 8

द्विजपत्न्युवाच । गिरिजे शृणु सुप्रीत्या मद्वचो धर्मवर्द्धनम् । इहामुत्रानन्दकरं शृण्वतां च सुखप्रदम्

Sinabi ng asawa ng brahmin: “O Girijā, pakinggan mo nang may galak ang aking mga salita na nagpapalago ng dharma. Nagdudulot ito ng ligaya sa daigdig na ito at sa susunod, at nagbibigay-kasiyahan sa lahat ng nakikinig.”

Verse 9

धन्या पतिव्रता नारी नान्या पूज्या विशेषतः । पावनी सर्वलोकानां सर्वपापौघनाशिनी

Mapalad ang babaeng tapat sa kanyang asawa; wala nang iba pang higit na karapat-dapat sa mapitagang pagsamba. Nililinis niya ang lahat ng daigdig at winawasak ang naipong baha ng mga kasalanan.

Verse 10

सेवते या पतिम्प्रेम्णा परमेश्वरवच्छिवे । इह भुक्त्वाखिलाम्भोगान न्ते पत्या शिवां गतिम्

O Śivā! Ang babaeng naglilingkod sa kanyang asawa nang may pag-ibig at debosyon, na itinuturing siyang Kataas-taasang Panginoon, ay nagtatamo ng lahat ng karapat-dapat na kaganapan sa mundong ito; at sa huli, kasama ang asawa, umaabot sa mapalad na kalagayang patungo kay Śiva.

Verse 11

पतिव्रता च सावित्री लोपामुद्रा ह्यरुन्धती । शाण्डिल्या शतरूपानुसूया लक्ष्मीस्स्वधा सती

Si Sāvitrī, Lopāmudrā, at Arundhatī ay bantog bilang mga pativratā—mga asawang tapat at banal. Gayundin sina Śāṇḍilyā, Śatarūpā, Anasūyā, Lakṣmī, Svadhā, at Satī, na pinupuri sa matatag na katapatan at dalisay na asal.

Verse 12

संज्ञा च सुमतिश्श्रद्धा मेना स्वाहा तथैव च । अन्या बह्व्योऽपि साध्व्यो हि नोक्ता विस्तरजाद्भयात्

Sina Saṁjñā, Sumati, Śraddhā, Menā, at gayundin si Svāhā—ang mga banal na kababaihang ito ay nabanggit. Marami pang ibang matutuwid na ginang ang hindi na isinalaysay, sapagkat nangangambang humaba nang labis ang salaysay.

Verse 13

पातिव्रत्यवृषेणैव ता गतास्सर्वपूज्यताम् । ब्रह्मविष्णुहरैश्चापि मान्या जाता मुनीश्वरैः

Sa bisa ng kanilang matatag na debosyon bilang tapat na maybahay (pātivratya), narating nila ang kalagayang karapat-dapat sambahin ng lahat. Maging sina Brahmā, Viṣṇu, at Hara (Śiva), kasama ang mga dakilang muni, ay dumating upang parangalan sila.

Verse 14

सेव्यस्त्वया पतिस्तस्मात्सर्वदा शङ्करः प्रभुः । दीनानुग्रहकर्ता च सर्वसेव्यस्सतां गतिः

Kaya nga, ang iyong Panginoon at asawa—si Śaṅkara, ang dakilang Tagapamahala—ay dapat mong paglingkuran magpakailanman. Siya ang nagbibigay ng biyaya sa mga dukha, karapat-dapat paglingkuran ng lahat, at siyang kanlungan at hantungan ng mga banal.

Verse 15

महान्पतिव्रताधर्म्मश्श्रुतिस्मृतिषु नोदितः । यथैष वर्ण्यते श्रेष्ठो न तथान्योऽस्ति निश्चितम्

Ang dakilang dharma ng pativratā—ang banal na katapatan ng asawa sa kanyang kabiyak—ay hindi iniuutos sa Śruti at Smṛti sa ganitong paraan. Gaya ng paglalarawan dito bilang pinakadakila, tunay na walang ibang dharma na kapantay nito.

Verse 16

भुंज्याद्भुक्ते प्रिये पत्यौ पातिव्रत्यपरायणा । तिष्ठेत्तस्मिंञ्छिवे नारी सर्वथा सति तिष्ठति

Ang asawang lubos na nakatuon sa panatang pativratā ay dapat kumain lamang matapos kumain ang minamahal na asawa. Nakatatag sa Śiva na nananahan sa kanyang kabiyak, ang babae’y namamalagi sa kalagayan ni Satī sa lahat ng paraan—matatag sa kabutihan at pagpapala.

Verse 17

स्वप्यात्स्वपिति सा नित्यं बुध्येत्तु प्रथमं सुधीः । सर्वदा तद्धितं कुर्यादकैतवगतिः प्रिया

Maging siya’y natutulog o gising, ang marunong ay dapat laging unang magising at manatiling mapagmatyag. Sa lahat ng oras, gawin niya ang ikabubuti ng kanyang minamahal, na ang likas at asal ay walang daya at panlilinlang.

Verse 18

अनलंकृतमात्मानन्दर्शयेन्न क्वचिच्छिवे । कार्यार्थम्प्रोषिते तस्मिन्भवेन्मण्डनवर्जिता

O Śivā (Pārvatī), kapag ang asawa ay lumisan dahil sa tungkulin, ang mabuting maybahay ay hindi dapat magpakita saanman na may palamuti at gayak; nararapat siyang manatiling walang alahas at pag-aayos.

Verse 19

पत्युर्नाम न गृह्णीयात् कदाचन पतिव्रता । आक्रुष्टापि न चाक्रोशेत्प्रसीदेत्ताडितापि च । हन्यतामिति च ब्रूयात्स्वामिन्निति कृपां कुरु

Ang asawang tapat (pativratā) ay hindi kailanman dapat bumigkas ng pangalan ng kanyang asawa nang walang paggalang. Kahit siya’y murahin, huwag siyang mangmura pabalik; kahit siya’y saktan, manatiling mahinahon at mapagpayapa. Kung sabihin ng asawa, “Patayin siya,” magsumamo pa rin siya: “Panginoon ko, maawa ka.”

Verse 20

आहूता गृह कार्याणि त्यक्त्वा गच्छेत्तदन्तिकम् । सत्वरं साञ्जलिः प्रीत्यां सुप्रणम्य वदेदिति

Kapag tinawag, iwan ang mga gawaing-bahay at agad lumapit sa kinararangalang taong iyon. Mabilis, na magkadikit ang mga palad at may mapagmahal na debosyon, yumukod nang wasto at saka magsalita nang nararapat.

Verse 21

किमर्थं व्याहृता नाथ स प्रसादो विधीयताम् । तदादिष्टा चरेत्कर्म सुप्रसन्नेन चेतसा

“O Panginoon! Sa anong layunin ako tinawag nang gayon? Ipagkaloob Mo po ang biyayang iyon. Sa utos Mo, isasagawa ko ang itinakdang gawain, taglay ang pusong ganap na payapa dahil sa Iyong pagpapala.”

Verse 22

चिरन्तिष्ठेन्न च द्वारे गच्छेन्नैव परालये । आदाय तत्त्वं यत्किंचित्कस्मै चिन्नार्पयेत्क्वचित्

Huwag magtagal sa may pintuan, at huwag ding pumasok sa lihim na silid-loob ng iba. Kapag may nahawakang mahalagang bagay o lihim na katotohanan, huwag itong ipagkaloob kung kani-kanino, saanman.

Verse 23

पूजोपकरणं सर्वमनुक्ता साधयेत्स्वयम् । प्रतीक्षमाणावसरं यथाकालोचितं हितम्

Nang hindi inuutusan, siya mismo ang naghanda ng lahat ng kailangan sa pagsamba, matiyagang naghihintay ng tamang pagkakataon—ginagawa ang kapaki-pakinabang at angkop sa wastong panahon.

Verse 24

न गच्छेत्तीर्थयात्रां वै पत्याज्ञां न विना क्वचित् । दूरतो वर्जयेत्सा हि समाजोत्सवदर्शनम्

Hindi siya dapat maglakbay sa mga banal na tīrtha para sa paglalakbay-dasalin nang walang pahintulot ng asawa. Tunay nga, dapat din siyang umiwas nang malayo sa pagtanaw sa mga pagtitipong pampubliko at mga pagdiriwang.

Verse 25

तीर्थार्थिनी तु या नारी पतिपादोदकम्पिबेत् । तस्मिन्सर्वाणि तीर्थानि क्षेत्राणि च न संशयः

Ang babaeng naghahangad ng gantimpala ng paglalakbay-dasalin—kung iinumin niya ang tubig na ipinanghugas sa mga paa ng kanyang asawa—walang alinlangan, naroon sa gawaing iyon ang lahat ng tīrtha at lahat ng banal na kṣetra.

Verse 26

भुंज्यात्सा भर्तुरुच्छिष्टमिष्टमन्नादिकं च यत् । महाप्रसाद इत्युक्त्वा पतिदत्तम्पतिव्रता

Ang asawang tapat (pativratā) ay dapat kumain ng anumang pagkain at iba pang natira mula sa pagkain ng kanyang asawa, na ituring iyon bilang “mahāprasāda,” at tanggapin ang ibinigay ng asawa nang may paggalang at debosyon.

Verse 27

अविभज्य न चाश्नीयाद्देव पित्रतिथिष्वपि । परिचारकवर्गेषु गोषु भिक्षुकुलेषु च

Huwag kumain nang hindi muna naglalaan at namamahagi nang nararapat—kahit ang handog ay para sa mga Deva, sa mga Pitṛ (ninuno), at sa mga panauhin. Dapat ding ipamahagi ang bahagi (pagkain at paglilingkod) sa mga tagapaglingkod at umaasa, sa mga baka, at sa kapulungan ng mga pulubi’t naglalakbay na asceta.

Verse 28

संयतोपस्करा दक्षा हृष्टा व्ययपराङ्मुखी । भवेत्सा सर्वदा देवी पतिव्रतपरायणा

Dapat niyang panatilihing maayos at nasusukat ang mga gamit at ari-arian sa tahanan, maging mahusay at masikap, laging may galak, at umiwas sa pag-aaksaya. Sa gayon, ang marangal na babae ay laging nakatuon sa panatang katapatan sa asawa (pativratā).

Verse 29

कुर्यात्पत्यननुज्ञाता नोपवासव्रतादिकम् । अन्यथा तत्फलं नास्ति परत्र नरकम्व्रजेत्

Hindi dapat magsagawa ang maybahay ng pag-aayuno, mga panata (vrata), at katulad na pagsasagawa nang walang pahintulot ng asawa. Kung hindi, mawawala ang bunga nito, at sa kabilang-buhay siya’y tutungo sa impiyerno.

Verse 30

सुखपूर्वं सुखासीनं रममाणं यदृच्छया । आन्तरेष्वपि कार्येषु पतिं नोत्थापयेत्क्वचित्

Kapag ang asawa ay masayang nakaupo, nasa ginhawa at kapahingahan, at likás na nagagalak, huwag siyang pagbangunin ng maybahay—kahit dahil sa mga gawaing panloob sa tahanan.

Verse 31

क्लीबम्वा दुरवस्थम्वा व्याधितं वृद्धमेव च । सुखितं दुःखितं वापि पतिमेकं न लंघयेत्

Maging ang asawa ay walang lakas, napahamak, may karamdaman, o matanda na—maging siya’y masaya o nagdurusa—ang maybahay ay hindi dapat lumabag sa iisang asawa na kanyang pinanatahan, kundi manatiling tapat sa kanya lamang.

Verse 32

स्त्रीधर्मिणी त्रिरात्रं च स्वमुखं नैव दर्शयेत् । स्ववाक्यं श्रावयेन्नापि यावत्स्नानान्न शुध्यति

Ang babae na nasa panahon ng buwanang dalaw ay, sa loob ng tatlong gabi, huwag magpakita ng mukha at huwag ding iparinig ang kanyang mga salita, hanggang sa siya’y luminis sa pamamagitan ng pagligo.

Verse 33

सुस्नाता भर्तृवदनमीक्षेतान्यस्य न क्वचित् । अथवा मनसि ध्यात्वा पतिम्भानुम्विलोकयेत

Pagkatapos maligo nang lubos, ang dapat niyang tingnan ay ang mukha lamang ng asawa at hindi saanman. O kaya, pagninilayan ang kanyang Panginoon (asawa) sa loob ng isip, saka tumitig sa Araw, taglay ang asawa bilang panloob na pinagninilayan.

Verse 34

हरिद्राकुङ्कुमं चैव सिन्दूरं कज्जलादिकम् । कूर्पासकञ्च ताम्बूलं मांगल्याभरणादिकम्

Turmerik at kuṅkuma, sindūra (pulang vermilion), kohl at mga katulad nito; bulak (cotton) din; mga paghahanda ng tāmbūla (nganga); at mga mapalad na alahas at iba pang kahalintulad—ito ang mga bagay na inihahanda/inihahandog sa mga banal na pagtalima kaugnay ng pagsamba kay Devī, sa debosyon sa banal na sambahayan ni Śiva.

Verse 35

केशसंस्कारकबरीकरकर्णादिभूषणम् । भर्तुरायुष्यमिच्छन्ती दूरयेन्न पतिव्रता

Ang asawang pativratā, na nagnanais ng mahabang buhay para sa kanyang asawa, ay hindi dapat magpakalabis sa pag-aayos ng buhok at mga palamuti—gaya ng kabarī (buhok na nakabuhol), alahas sa kamay, sa tainga, at iba pa—kundi ilayo ang sarili sa gayong pagpapaganda.

Verse 36

न रजक्या न बन्धक्या तथा श्रवणया न च । न च दुर्भगया क्वापि सखित्वं कारयेत्क्वचित्

Huwag kailanman, sa anumang oras, makipagkaibigan sa babaeng marumi ang asal, mapanlinlang, o kilala lamang sa sabi-sabi at tsismis; at saanman ay huwag linangin ang labis na paglapit sa may masamang palad o di-mapagpala ang likas.

Verse 37

पतिविद्वेषिणीं नारीं न सा संभाषयेत्क्वचित् । नैकाकिनी क्वचित्तिष्ठेन्नग्ना स्नायान्न च क्वचित्

Huwag siyang makipag-usap kailanman sa babaeng may poot sa sariling asawa. Huwag din siyang manatili sa alinmang lugar na nag-iisa; at huwag siyang maligo nang hubad sa anumang oras.

Verse 38

नोलूखले न मुसले न वर्द्धन्यां दृषद्यपि । न यंत्रके न देहल्यां सती च प्रवसेत्क्वचित्

Ang isang babaeng may dangal ay hindi dapat umupo o manatili sa ibabaw ng pangpiga ng langis, ng pambayo, ng bilao/panala, o kahit sa batong gilingan; ni sa anumang pang-ipit/makina, ni sa may pasukan o silong ng pintuan—huwag manatili sa gayong mga lugar kailanman.

Verse 39

विना व्यवायसमयं प्रागल्भ्यं नाचरेत्क्वचित् । यत्रयत्र रुचिर्भर्तुस्तत्र प्रेमवती भवेत्

Maliban sa tamang panahon para sa pagsasama ng mag-asawa, huwag siyang kumilos nang mapusok o labis na mapangahas. Saanman humilig ang nais ng kanyang asawa, doon siya maging mapagmahal at tapat na deboto.

Verse 40

हृष्टाहृष्टे विषण्णा स्याद्विषण्णास्ये प्रिये प्रिया । पतिव्रता भवेद्देवी सदा पतिहितैषिणी

Kapag ang minamahal na asawa ay hindi nalulugod, siya’y dapat makadama ng lungkot; kapag malungkot ang mukha nito, siya’y maging pinakamamahal sa pamamagitan ng pag-aliw at pagdamay. Sa gayon, ang Diyosa ay tunay na pativratā—laging naghahangad ng kabutihan ng asawa—na nagpapakita na ang paglilingkod sa Pati (Panginoon) ay isang banal na panata na nagpapatatag sa dharma at naglilinis ng puso tungo sa kalayaan (moksha).

Verse 41

एकरूपा भवेत्पुण्या संपत्सु च विपत्सु च । विकृतिं स्वात्मनः क्वापि न कुर्याद्धैर्य्यधारिणी

Ang babaeng may kabutihan ay dapat manatiling pantay ang loob sa ginhawa man o sa dalamhati. Matatag sa tibay ng loob, huwag niyang hayaang sa anumang kalagayan ay mabaluktot ang sariling likas na diwa sa kalooban.

Verse 42

सर्पिर्लवणतैलादिक्षयेपि च पतिव्रता । पतिं नास्तीति न ब्रूयादायासेषु न योजयेत्

Kahit maubos ang ghee, asin, langis at iba pang gamit sa bahay, ang asawang tapat (pativrata) ay hindi dapat magsabi, “Walang silbi ang aking asawa/para bang wala siya para sa akin.” Ni hindi rin niya dapat itulak ang asawa sa mga gawaing nakapapagod nang labis.

Verse 43

विधेर्विष्णोर्हराद्वापि पतिरेकोधिको मतः । पतिव्रताया देवेशि स्वपतिश्शिव एव च

Kahit sa gitna nina Brahmā (Tagapag-ayos), Viṣṇu, o Hara, itinuturing na ang “asawa” lamang ang pinakadakila. O Diyosa, para sa asawang malinis at tapat, ang sarili niyang asawa ay tunay na si Śiva mismo.

Verse 44

व्रतोपवासनियमम्पतिमुल्लंघ्य या चरेत् । आयुष्यं हरते भर्तुर्मृता निरयमृच्छति

Ang babaeng lumalabag sa kapahintulutan ng asawa at kusang nagsasagawa ng mga panata (vrata), pag-aayuno, at mga tuntuning panrelihiyon ayon sa sariling nais, ay sinasabing nagpapabawas ng buhay ng asawa; at pagpanaw ay nahuhulog sa mga kalagayang mala-impyerno.

Verse 45

उक्ता प्रत्युत्तरन्दद्याद्या नारी क्रोधतत्परा । सरमा जायते ग्रामे शृगाली निर्जने वने

Ang babaeng kapag kinakausap ay sumasagot nang matalim at nananatiling nakatuon sa galit—sinasabing isisilang siyang aso sa nayon, at chakal sa gubat na mapanglaw.

Verse 46

उच्चासनं न सेवेत न व्रजेद्दुष्टसन्निधौ । न च कातरवाक्यानि वदेन्नारी पतिं क्वचित्

Ang asawa ay hindi dapat umupo sa upuang mas mataas kaysa sa asawa niyang lalaki, ni makisama sa masasama. At kailanman ay huwag siyang magsalita sa asawa ng mga salitang duwag at pabagu-bago.

Verse 47

अपवादं न च ब्रूयात्कलहं दूरतस्त्यजेत् । गुरूणां सन्निधौ क्वापि नोच्चैर्ब्रूयान्न वै हसेत्

Huwag magsalita ng paninirang-puri, at lumayo sa alitan. Sa harap ng mga Guru, huwag magsalita nang malakas saanman, at huwag ding magtawa nang walang pagpipigil.

Verse 48

बाह्यादायान्तमालोक्य त्वरितान्नजलाशनैः । ताम्बूलैर्वसनैश्चापि पादसम्वाहनादिभिः

Nang makita nilang siya’y nagbabalik mula sa labas, dali-dali silang naglingkod: nag-alay ng pagkain at tubig, naghandog ng nganga (betel), nagbigay ng kasuotan, at nagmasahe ng paa at iba pang gawang pag-aaruga na may debosyon.

Verse 49

तथैव चाटुवचनैः स्वेदसन्नोदनैः परैः । या प्रियं प्रीणयेत्प्रीता त्रिलोकी प्रीणता तया

Gayundin, sa matatamis at mapagmahal na salita at sa iba pang malalapit na paglilingkod—gaya ng pagpapawi ng pawis—ang babaeng nalulugod at nagpapalugod sa minamahal: sa pamamagitan niya, nalulugod din ang tatlong daigdig.

Verse 50

मितन्ददाति जनको मितं भ्राता मितं सुतः । अमितस्य हि दातारं भर्तारम्पूजयेत्सदा

Ang ama’y nagbibigay lamang nang may hangganan; ang kapatid ay may hangganan din; gayundin ang anak. Kaya’t laging sambahin ang asawa—ang tunay na nagbibigay nang walang sukat at matatag na tagapagtaguyod.

Verse 51

भर्ता देवो गुरुर्भर्ता धर्मतीर्थव्रतानि च । तस्मात्सर्वम्परित्यज्य पतिमेकं समर्चयेत्

Para sa asawa, ang kabiyak ay parang diyos; ang kabiyak ang Guru; at ang kabiyak ang dharma, ang mga banal na paglalakbay, at ang mga panata. Kaya’t isantabi ang lahat, at sambahin ang asawa lamang nang buong puso at paggalang.

Verse 52

या भर्तारम्परित्यज्य रहश्चरति दुर्मतिः । उलूकी जायते क्रूरा वृक्ष कोटरशायिनी

Ang babaeng may baluktot na pag-unawa na iniiwan ang asawa at palihim na gumagala, sa susunod na kapanganakan ay isisilang bilang mabagsik na babaeng kuwago, naninirahan sa guwang ng mga puno.

Verse 53

ताडिता ताडितुं चेच्छेत्सा व्याघ्री वृषदंशिका । कटाक्षयति यान्यम्वै केकराक्षी तु सा भवेत्

Kung ang isang babae, kapag sinaktan, ay nagnanais manakit pabalik, siya’y kilala bilang “babaeng tigre”—yaong kumakagat na tila toro. Ngunit ang babaeng palihim na sumisulyap sa iba ay tunay na tinatawag na “kekarākṣī” (mga matang gala o saliwa).

Verse 54

या भर्तारम्परित्यज्य मिष्टमश्नाति केवलम् । ग्रामे वा सूकरी भूयाद्वल्गुर्वापि स्वविड्भुजा

Ang babaeng tumatalikod sa asawa at nabubuhay lamang para sa matatamis na aliw ay muling isisilang sa nayon bilang inahing baboy; o kaya’y bilang hamak na nilalang na kumakain ng sarili niyang dumi.

Verse 55

या तुकृत्य प्रियम्ब्रूयान्मूका सा जायते खलु । या सपत्नी सदेर्ष्येत दुर्भगा सा पुनः पुनः

Ngunit ang babaeng umaasa sa mapaminsalang ritwal (kṛtyā) upang piliting magsalita nang matatamis ang isang lalaki ay tunay na isisilang na pipi. At ang babaeng laging naiinggit sa kapwa-asawa ay magiging malas nang paulit-ulit.

Verse 56

दृष्टिम्विलुप्य भर्त्तुर्या कश्चिदन्यं समीक्षते । काणा च विमुखी चापि कुरूपापि च जायते

Kapag ang isang babae, na tumatalikod sa kanyang asawa, ay tumingin sa ibang lalaki, nawawala ang katuwiran ng kanyang paningin; maaari siyang maging isang-mata, maging baluktot ang mukha, at maging pangit pa ang anyo.

Verse 57

जीवहीनो यथा देहः क्षणादशुचिताम्व्रजेत् । भर्तृहीना तथा योषित्सुस्नाताप्यशुचिस्सदा

Gaya ng katawan na nawalan ng buhay na nagiging marumi sa isang iglap, gayon din ang babaeng walang asawa ay itinuturing na laging di-malinis, kahit siya’y nakapaligo nang maigi.

Verse 58

सा धन्या जननी लोके स धन्यो जनकः पिता । धन्यस्स च पतिर्यस्य गृहे देवी पतिव्रता

Mapalad sa mundong ito ang gayong ina; mapalad ang amang nagluwal sa kanya. At mapalad din ang asawang sa kanyang tahanan ay nananahan ang Diyosa bilang pativratā—matatag sa dharma at mapagmahal sa paglilingkod sa kanyang panginoon.

Verse 59

पितृवंश्याः मातृवंश्याः पतिवंश्यास्त्रयस्त्रयः । पतिव्रतायाः पुण्येन स्वर्गे सौख्यानि भुंजते

Sa bisa ng kabanalan ng pativratā-dharma ng debotong asawa, tatlong salinlahi sa angkan ng ama, tatlo sa angkan ng ina, at tatlo sa angkan ng asawa ay nagtatamasa ng ligaya sa Svarga.

Verse 60

शीलभङ्गेन दुर्वृत्ताः पातयन्ति कुलत्रयम् । पितुर्मातुस्तथा पत्युरिहामुत्रापि दुःखिताः

Sa paglabag sa wastong asal, ang masasama at may masamang ugali ay nagdadala ng kapahamakan sa tatlong angkan; at nagiging sanhi ng dalamhati ng ama, ina, at asawa—sa mundong ito at maging sa kabilang daigdig.

Verse 61

पतिव्रतायाश्चरणो यत्र यत्र स्पृशेद्भुवम् । तत्र तत्र भवेत्सा हि पापहन्त्री सुपावनी

Saanman dumikit sa lupa ang paa ng isang asawang tapat at malinis sa kanyang asawa (pativratā), doon at doon din nagiging lubhang nakapagdalisay ang pook; sapagkat siya nga ang tagapuksa ng kasalanan, ang lubos na nagpapabanal.

Verse 62

विभुः पतिव्रतास्पर्शं कुरुते भानुमानपि । सोमो गन्धवहश्चापि स्वपावित्र्याय नान्यथा

Maging ang Panginoong sumasaklaw sa lahat (Vibhu) ay pinahahanap pa sa Araw ang haplos ng isang pativratā; gayundin ang Buwan at ang Hangin—hindi sa ibang dahilan, kundi upang makabahagi sa kanyang banal na kapangyarihang nakapagdalisay.

Verse 63

आपः पतिव्रतास्पर्शमभिलष्यन्ति सर्वदा । अद्य जाड्यविनाशो नो जातस्त्वद्यान्यपावनाः

Ang mga tubig ay laging nananabik sa haplos ng isang pativratā, ang asawang tapat at deboto. Ngayon ay napawi ang aming pagkatamlay, sapagkat kami’y nalinis at pinabanal mo.

Verse 64

भार्या मूलं गृहस्थास्य भार्या मूलं सुखस्य च । भार्या धर्मफलावाप्त्यै भार्या सन्तानवृद्धये

Ang asawa ang ugat at saligan ng buhay ng maybahay, at siya rin ang saligan ng kaligayahan. Sa pamamagitan ng asawa natatamo ang bunga ng dharma, at sa pamamagitan niya lumalago ang lahi.

Verse 65

गृहे गृहे न किं नार्य्यो रूपलावण्यगर्विताः । परम्विश्वेशभक्त्यैव लभ्यते स्त्री पतिव्रता

Sa bawat tahanan, hindi ba may mga babaeng ipinagmamalaki ang ganda at alindog? Ngunit ang tunay na pativratā—ang asawang ganap na tapat—ay nakakamtan lamang sa pamamagitan ng sukdulang bhakti kay Parama-Viśveśa (Panginoong Śiva), ang Panginoon ng sansinukob.

Verse 66

परलोकस्त्वयं लोको जीयते भार्य या द्वयम् । देवपित्रतिथीज्यादि नाभार्यः कर्म चार्हति

Ang daigdig na ito at ang kabilang-buhay ay kapwa napangangalagaan sa pamamagitan ng asawa. Kung walang asawa, hindi nararapat ang tao na ganap na maisagawa ang mga ritwal ng pagsamba sa mga diyos, sa mga ninuno (pitṛ), sa mga panauhin, at sa iba pang banal na tungkulin.

Verse 67

गृहस्थस्स हि विज्ञेयो यस्य गेहे पतिव्रता । ग्रस्यतेऽन्यान्प्रतिदिनं राक्षस्या जरया यथा

Siya lamang ang dapat kilalaning tunay na maybahay (gṛhastha) na sa kanyang tahanan ay may asawang pativrata—tapat at ganap na nakatuon sa asawa. Sapagkat siya, gaya ng babaeng-demonyong tinatawag na “Jara” (Katandaan), ay lumalamon sa iba araw-araw.

Verse 68

यथा गंगावगाहेन शरीरं पावनं भवेत् । तथा पतिव्रतां दृष्ट्वा सकलम्पावनं भवेत्

Kung paanong ang paglublob sa Ilog Gaṅgā ay nagpapadalisay sa katawan, gayundin, sa pagtanaw sa isang asawang pativrata, ang buong pagkatao ay nagiging dalisay.

Verse 69

न गङ्गाया तया भेदो या नारी पतिदेवता । उमाशिवसमौ साक्षात्तस्मात्तौ पूजयेद्बुधः

Ang babaeng kumikilala sa kanyang asawa bilang mismong diyos (pati-devatā) ay walang pagkakaiba sa Diyosa Gaṅgā. Tunay, siya ay tuwirang kapantay nina Umā at Śiva; kaya dapat sambahin ng marurunong ang mag-asawang iyon.

Verse 70

तारः पतिश्श्रुतिर्नारी क्षमा सा स स्वयन्तपः । फलम्पतिः सत्क्रिया सा धन्यौ तौ दम्पती शिवे

Sa banal na landas ni Śiva, ang asawa ay “tāra”—tagapagligtas—at ang maybahay ay ang “śruti” mismo; siya ang pagtitiis, at siya ang sariling pag-aayuno at pagninilay. Siya ang bunga ng buhay, siya ang matuwid na gawi; tunay na pinagpala ang mag-asawang yaon sa loob ni Śiva.

Verse 71

एवम्पतिव्रताधर्मो वर्णितस्ते गिरीन्द्रजे । तद्भेदाञ् शृणु सुप्रीत्या सावधानतयाऽद्य मे

Kaya nito, O anak na babae ng Panginoon ng mga bundok, inilarawan ko na sa iyo ang dharma ng asawang tapat (pativratā). Ngayon, nang may galak at maingat na pagtuon, pakinggan mo mula sa akin ngayong araw ang iba’t ibang pagkakahati nito.

Verse 72

चतुर्विधास्ताः कथिता नार्यो देवि पतिव्रताः । उत्तमादिविभेदेन स्मरतां पापहारिकाः

O Diyosa, ang mga asawang pativratā ay inilarawan na may apat na uri, nahahati bilang pinakamataas at iba pa; sa mga nag-aalaala sa kanila, sila’y nagiging tagapawi ng kasalanan.

Verse 73

उत्तमा मध्यमा चैव निकृष्टातिनिकृष्टिका । ब्रुवे तासां लक्षणानि सावधानतया शृणु

“(Sila ay) ang pinakamainam, ang panggitna, ang mababa, at ang lubhang mababa. Ilalarawan ko ang kanilang mga palatandaan—makinig nang may maingat na pagtuon.”

Verse 74

स्वप्नेपि यन्मनो नित्यं स्वपतिं पश्यति ध्रुवम् । नान्यम्परपतिं भद्रे उत्तमा सा प्रकीर्तिता

Kahit sa panaginip, ang babaeng ang isip ay laging at di nagkakamali na tanging sariling asawa lamang ang nakikita—hindi ang asawa ng iba, O mapalad—siya ang itinuturing na pinakamataas.

Verse 75

या पितृभ्रातृसुतवत् परम्पश्यति सद्धिया । मध्यमा सा हि कथिता शैलजे वै पतिव्रता

O anak ng Bundok! Ang debotong asawang pativratā na may dalisay at mapanuring pag-unawa, na tumitingin sa ibang lalaki na gaya ng ama, kapatid, o anak—siya nga ang ipinahahayag na nasa gitnang antas (madhyamā) ng pativratā.

Verse 76

बुद्ध्वा स्वधर्मं मनसा व्यभिचारं करोति न । निकृष्टा कथिता सा हि सुचरित्रा च पार्वति

Yamang batid ang sariling dharma, hindi siya lumalabag kahit sa isip man lamang. Ang gayong babae ay hindi tinatawag na hamak; tunay nga, O Pārvatī, siya’y marangal ang asal at mabuting pagkatao.

Verse 77

पत्युः कुलस्य च भयाद्व्यभिचारं करोति न । पतिव्रताऽधमा सा हि कथिता पूर्वसूरिभिः

Dahil sa takot sa asawa at sa dangal ng angkan ng asawa, hindi siya nangangalunya; ang gayong babae ay inilarawan ng mga sinaunang pantas bilang pinak-mababang uri ng pativratā.

Verse 78

चतुर्विधा अपि शिवे पापहन्त्र्यः पतिव्रताः । पावनास्सर्वलोकानामिहामुत्रापि हर्षिताः

O Śivā (Pārvatī), ang mga asawang tapat sa pativratā—bagaman may apat na uri—ay mga tagapuksa ng kasalanan. Pinababanal nila ang lahat ng daigdig, at nananatiling masaya kapwa sa buhay na ito at sa susunod.

Verse 79

पातिव्रत्यप्रभावेणात्रिस्त्रिया त्रिसुरार्थनात् । जीवितो विप्र एको हि मृतो वाराहशापतः

Sa bisa ng ganap na pativratya, at sa pagmamakaawa ng babaeng mula sa angkan ni Atri sa tatlong diyos, ang isang Brahmin ay tunay na nabuhay muli—bagaman siya’y namatay dahil sa sumpang kaugnay ni Varāha (ang Banal na Baboy-Damo).

Verse 80

एवं ज्ञात्वा शिवे नित्यं कर्तव्यम्पतिसेवनम् । त्वया शैलात्मज प्रीत्या सर्वकामप्रदं सदा

Kaya nga, O Śivā (Devī), pagkaunawa mo nito, lagi mong paglingkuran ang iyong asawa nang may taimtim na debosyon. O anak ng Bundok, ang paglilingkod na may tapat na pag-ibig ay laging nagiging tagapagkaloob ng lahat ng karapat-dapat na hangarin.

Verse 81

जगदम्बा महेशी त्वं शिवस्साक्षात्पतिस्तव । तव स्मरणतो नार्यो भवन्ति हि पतिव्रताः

Ikaw si Jagadambā, ang dakilang Reyna (Maheśī). Si Śiva mismo ang tunay na Panginoon at asawa mo. Sa pag-alaala lamang sa iyo, ang mga babae ay nagiging pativratā—matatag sa panatang debosyon at katapatan sa asawa.

Verse 82

त्वदग्रे कथनेनानेन किं देवि प्रयोजनम् । तथापि कथितं मेऽद्य जगदाचारतः शिवे

O Diyosa, ano pa ang layunin ng pagsasalaysay ng lahat ng ito sa iyong harapan? Gayunman, O mapalad na Śivā, ngayong araw ay sinabi ko ito sa iyo ayon sa wastong kaugalian at tradisyon ng daigdig.

Verse 83

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा विररामासौ द्विजस्त्री सुप्रणम्य ताम् । शिवा मुदमतिप्राप पार्वती शङ्करप्रिया

Wika ni Brahmā: Pagkasabi nang gayon, ang babaeng brāhmaṇa ay yumukod at nagpatirapa nang may lubos na pagpupugay, saka tumahimik. Noon, si Śivā—si Pārvatī, minamahal ni Śaṅkara—ay napuspos ng nag-uumapaw na kagalakan.