देवगुरुप्रेषणम् (Himālaya Mission of the Gods’ Preceptor / The Gods Send Their Guru)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । तयोर्भक्तिं शिवे ज्ञात्वा परामव्यभिचारिणीम् । सर्वे शक्रादयो देवाश्चिचिन्तुरिति नारद

Wika ni Brahmā: O Nārada, nang maunawaan ang sukdulan at di-nalilihis na debosyon ng dalawang iyon kay Śiva, ang lahat ng mga deva—mula kay Śakra (Indra)—ay napalalim sa pagninilay.

Verse 2

देवा ऊचुः । एकान्तभक्त्या शैलश्चेत्कन्यां तस्मै प्रदास्यति । ध्रुवं निर्वाणता सद्यस्स प्राप्स्यति च भारते

Wika ng mga Deva: O Bhārata, kung ang Bundok (Himālaya), sa iisang-tutok na debosyon, ay ibibigay ang kaniyang anak na dalaga sa Kaniya, tiyak at agad niyang matatamo ang kalagayang nirvāṇa (paglaya).

Verse 3

अनन्तरत्नाधारश्चेत्पृथ्वी त्यक्त्वा प्रयास्यति । रत्नगर्भाभिधा भूमिर्मिथ्यैव भविता ध्रुवम्

Kung ang Daigdig, na siyang sandigan ng di-mabilang na hiyas, ay tatalikdan ang kaniyang likas na kalagayan at lilisan, ang lupang tinatawag na “Ratnagarbhā” (“sinapupunan ng mga hiyas”) ay tiyak na magiging pangalan na lamang na walang katotohanan.

Verse 4

स्थावरत्वं परित्यज्य दिव्यरूपं विधाय सः । कन्यां शूलभृते दत्त्वा शिवलोकं गमिष्यति

Tatalikdan niya ang kalagayang di-gumagalaw at mag-aanyong makalangit; at matapos ihandog ang dalaga sa May-hawak ng Trisula (Panginoong Śiva), siya’y tutungo sa Śivaloka.

Verse 5

महादेवस्य सारूप्यं लप्स्यते नात्र संशयः । तत्र भुक्त्वा वरान्भोगांस्ततो मोक्षमवाप्स्यति

Walang alinlangan, makakamtan niya ang sārūpya—ang pagkakatulad sa anyo ni Mahādeva. Doon, matapos tamasahin ang mga dakilang kalugurang banal na iginagawad ng kalagayang iyon, sa huli’y makakamit niya ang mokṣa, ang ganap na paglaya, sa biyaya ni Śiva.

Verse 6

ब्रह्मोवाच । इत्यालोच्य सुरास्सर्वे कृत्वा चामन्त्रणं मिथः । प्रस्थापयितुमैच्छंस्ते गुरुं तत्र सुविस्मिताः

Wika ni Brahmā: Pagkaraang pag-isipan nang gayon, ang lahat ng mga diyos, matapos magpaalam sa isa’t isa, ay nanatili roon sa matinding pagkamangha, na nagnanais na pasuguin ang kanilang Guru (sa itinakdang misyon).

Verse 7

ततः शक्रादयो देवास्सर्वे गुरुनिकेतनम् । जग्मुः प्रीत्या सविनया नारद स्वार्थसाधकाः

Pagkaraan, si Indra at ang iba pang mga diyos—lahat sila—O Nārada, ay nagtungo sa tahanan ng Guru nang may galak at pagpapakumbaba, na hangad matamo ang kanilang ninanais na layon.

Verse 8

गत्वा तत्र गुरुं नत्वा सर्वे देवास्सवासवाः । चक्रुर्निवेदनं तस्मै गुरवे वृत्तमादरात्

Pagdating doon, ang lahat ng mga diyos—kasama si Indra—ay yumukod at nagbigay-galang sa Guru; at may paggalang nilang isinalaysay sa gurong iyon ang buong pangyayaring naganap.

Verse 9

देवा ऊचुः । गुरो हिमालयगृहं गच्छास्मत्कार्य्यसिद्धये । तत्र गत्वा प्रयत्नेन कुरु निन्दाञ्च शूलिनः

Nagsalita ang mga diyos: “O Guro, pumaroon ka sa tahanan ni Himālaya upang maganap ang aming layon. Pagdating mo roon, magsikap nang may sadya at magsalita ng mga salitang pumupuna laban kay Śūlin (Panginoong Śiva).”

Verse 10

पिनाकिना विना दुर्गा वरं नान्यं वरिष्यति । अनिच्छया सुतां दत्त्वा फलं तूर्णं लभिष्यति

Kung wala si Pinākin (si Śiva, tagapagdala ng busog na Pināka), hindi pipili si Durgā ng ibang mapapangasawa. Kahit ipagkaloob ng isang tao ang kaniyang anak na babae nang labag sa loob, agad niyang aanihin ang di-maiiwasang bunga ng gawaing iyon.

Verse 11

कालेनैवाधुना शैल इदानीं भुवि तिष्ठतु । अनेकरत्नाधारं तं स्थापय त्वं क्षितौ गुरौ

Sa kapangyarihan mismo ng panahon, nawa’y manatiling nakatatag ngayon ang bundok na ito sa lupa. Ikaw, O kagalang-galang, itindig mo ito nang matatag sa daigdig—ang bundok na sisidlan at sandigan ng maraming hiyas.

Verse 12

ब्रह्मोवाच । इति देववचः श्रुत्वा प्रददौ कर्णयोः करम् । न स्वीचकार स गुरुस्स्मरन्नाम शिवेति च

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ng mga diyos, inilagay ng Guru ang kaniyang kamay sa magkabilang tainga. Ngunit hindi niya tinanggap, sapagkat sa loob-loob niya’y paulit-ulit niyang inaalala ang Pangalan—“Śiva.”

Verse 13

अथ स्मृत्वा महादेवं बृहस्पतिरुदारधीः । उवाच देववर्यांश्च धिक्कृत्वा च पुनः पुनः

Pagkaraan, si Bṛhaspati, marangal ang pag-unawa, ay naalaala si Mahādeva. Paulit-ulit niyang sinaway ang mga pangunahing diyos at muling nagsalita nang sunod-sunod.

Verse 14

बृहस्पतिरुवाच । सर्वे देवास्स्वार्थपराः परार्थध्वंसकारकाः । कृत्वा शंकरनिंदा हि यास्यामि नरकं ध्रुवम्

Wika ni Bṛhaspati: “Ang lahat ng mga diyos ay naging makasarili, winawasak ang kabutihan ng iba. Dahil sa paninirang-puri kay Śaṅkara, tiyak na mapupunta ako sa impiyerno.”

Verse 15

कश्चिन्मध्ये च युष्माकं गच्छेच्छैलान्तिकं सुराः । संपादयेत्स्वाभिमतं शैलेन्द्रं प्रतिबोध्य च

“O mga diyos, may isa sa inyo na lumapit sa bundok; pagkapukaw at pagbigay-alam sa Panginoon ng Bundok, nawa’y maisakatuparan niya ang ninanais ninyo.”

Verse 16

अनिच्छया सुतां दत्त्वा सुखं तिष्ठतु भारते । तस्मै भक्त्या सुतां दत्त्वा मोक्षं प्राप्स्यति निश्चितम्

O Bhārata, kahit ibigay niya ang kaniyang anak na babae nang hindi kusang-loob, hayaan siyang mamuhay sa ginhawa pagkatapos. Ngunit ang nag-aalay ng anak na babae sa karapat-dapat na iyon nang may debosyon ay tiyak na makakamtan ang moksha.

Verse 17

पश्चात्सप्तर्षयस्सर्वे बोधयिष्यन्ति पर्वतम् । पिनाकिना विना दुर्गा वरं नान्यं वरिष्यति

Pagkaraan, ang lahat ng Pitong Rishi ay magtuturo kay Parvata (Himālaya). Kung wala si Pinākin—si Śiva na may hawak ng busog na Pināka—hindi pipili si Durgā ng ibang biyaya o kapareha; wala siyang tatanggapin kundi Siya.

Verse 18

अथवा गच्छत सुरा ब्रह्मलोकं सवासवाः । वृत्तं कथयत स्वं तत्स वः कार्यं करिष्यति

“Kung hindi, O mga diyos—kasama si Indra—magtungo kayo sa daigdig ni Brahmā. Isalaysay ninyo nang buo ang naganap; gagampanan niya ang gawaing dapat maisakatuparan para sa inyo.”

Verse 19

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा ते समालोच्याजग्मुर्मम सभां सुराः । सर्वे निवेदयांचक्रुर्नत्वा तद्गतमादरात्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig iyon, nag-usap-usap ang mga diyos at dumating sa aking kapulungan. Yumukod sila nang may paggalang at isinalaysay ang pangyayari nang tumpak, ayon sa naganap.

Verse 20

देवानां तद्वचः श्रुत्वा शिवनिन्दाकरं तदा । वेदवक्ता विलप्याहं तानवोचं सुरान्मुने

O pantas, nang marinig ko ang mga salita ng mga deva—mga salitang naging paglibak kay Śiva—ako, ang tagapagbigkas ng Veda, ay nanaghoy at nagsalita sa kanila.

Verse 21

ब्रह्मोवाच । नाहं कर्तुं क्षमो वत्साः शिवनिन्दां सुदुस्सहाम् । संपद्विनाश रूपाञ्च विपदां बीजरूपिणीम्

Wika ni Brahmā: “Mga minamahal kong anak, hindi ko kayang bigkasin ang di-matiis na paglapastangan kay Śiva—paglapastangang sumisira sa kasaganaan at nagiging binhi ng mga kapahamakan.”

Verse 22

सुरा गच्छत कैलासं सन्तोषयत शंकरम् । प्रस्थापयत तं शीघ्रं हिमालयगृहं प्रति

O mga Deva, magtungo kayo sa Kailāsa at pasayahin si Śaṅkara. Agad ninyo Siyang anyayahang umalis nang mabilis patungo sa tahanan ng Himālaya.

Verse 23

स गच्छेदुपशैलेशमात्मनिन्दां करोतु वै । परनिन्दाविनाशाय स्वनिन्दा यशसे मता

Hayaan siyang lumapit sa Panginoon ng Bundok at magsalita nang may pagpapakumbaba, na wari’y sinisisi ang sarili. Sapagkat upang mapawi ang paninirang-puri sa iba, ang pagsisi sa sarili ay itinuturing na tunay na dangal.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वेति मद्वचो देवा मां प्रणम्य मुदा च ते । कैलासं प्रययुः शीघ्रं शैलानामधिपं गिरिम्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig nila ang aking mga salita, ang mga diyos ay yumukod sa akin nang may galak at agad na nagtungo sa Kailāsa—ang maharlikang bundok, panginoon ng mga taluktok.

Verse 25

तत्र गत्वा शिवं दृष्ट्वा प्रणम्य नतमस्तकाः । सुकृतांजलयस्सर्वे तुष्टुवुस्तं सुरा हरम्

Pagdating doon at pagkakita kay Panginoong Śiva, yumukod ang mga deva na nakababa ang ulo. Magkasanib ang mga palad sa banal na añjali, silang lahat ay nagpuri kay Hara—Śiva, ang nag-aalis ng gapos at dalamhati.

Verse 26

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणाकर शंकर । वयं त्वां शरणापन्नाः कृपां कुरु नमोऽस्तु ते

Wika ng mga deva: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, O mahabaging Śaṅkara! Sa Iyo kami dumulog bilang kanlungan; ipagkaloob Mo ang Iyong biyaya. Pagpupugay sa Iyo.”

Verse 27

त्वं भक्तवत्सलः स्वामिन्भक्तकार्यकरस्सदा । दीनोद्धरः कृपासिन्धुर्भक्तापद्विनिमोचकः

O Panginoon, lagi Mong minamahal ang mga deboto; palagi Mong tinutupad ang layunin ng mga bhakta. Itinataas Mo ang aba at nagdurusa; Ikaw ang karagatan ng habag, at Ikaw ang nagpapalaya sa mga deboto mula sa mga kapahamakan.

Verse 28

ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वा महेशानं सर्वे देवास्सवासवाः । सर्वं निवेदयांचक्रुस्तद्वृत्तं तत आदरात्

Sinabi ni Brahmā: “Matapos purihin nang gayon si Maheśāna, ang lahat ng mga diyos—kasama si Indra—ay magalang na nagsalaysay sa Kanya ng buong pangyayari.”

Verse 29

तच्छ्रुत्वा देववचनं स्वीचकार महेश्वरः । देवान् सुयापयामास तानाश्वास्य विहस्य सः

Nang marinig ang mga salita ng mga deva, tinanggap ni Mahādeva ang kanilang pakiusap. Ngumingiti Siya, inaliw ang mga deva at pinatahimik sila, inalis ang kanilang pangamba.

Verse 30

देवा मुमुदिरे सर्वे शीघ्रं गत्वा स्वमंदिरम् । सिद्धं मत्वा स्वकार्य्यं हि प्रशंसन्तस्सदाशिवम्

Nagalak ang lahat ng mga diyos. Mabilis silang nagbalik sa kani-kanilang tahanan, inakalang natupad na ang kanilang layunin, at pinuri si Sadāśiva, ang Panginoong laging mapalad at mapagpala.

Verse 31

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे शिवमायावर्णनं नामैकत्रिंशोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-31 kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Māyā ni Śiva,” sa Pārvatī-khaṇḍa (ikatlong bahagi) ng Rudra-saṃhitā (ikalawang dibisyon) ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 32

यदा शैलस्सभामध्ये समुवास मुदान्वितः । बन्धुवर्गैः परिवृतः पार्वतीसहितस्स्वयम्

Nang panahong iyon, nang ang Panginoon ng Kabundukan, si Himālaya, ay umupo nang masaya sa gitna ng bulwagan ng kapulungan, siya’y napaliligiran ng mga kamag-anak, at si Pārvatī ay nakaupo sa kanyang tabi.

Verse 33

एतस्मिन्नन्तरे तत्र ह्याजगाम सदाशिवः । दण्डी छत्री दिव्यवासा बिभ्रत्तिलकमुज्ज्वलम्

Noon din, sa mismong lugar na iyon, dumating si Sadāśiva—may tangan na tungkod at payong, nakadamit ng banal na kasuotan, at may maningning na tilaka sa kanyang noo.

Verse 34

करे स्फटिकमालाञ्च शालग्रामं गले दधत् । जपन्नाम हरेर्भक्त्या साधुवेषधरौ द्विजः

May hawak na rosaryong kristal sa kamay at may Śālagrāma sa leeg, ang dalawang-ulit-na-ipinanganak—na sa panlabas ay nakabihis na parang sadhu—ay patuloy na umaawit ng Pangalan ni Hari nang may debosyon.

Verse 35

तं च दृष्ट्वा समुत्तस्थौ सगणोऽपि हिमालयः । ननाम दण्डवद्भूमौ भक्त्यातिथिमपूर्वकम्

Nang makita Siya, si Himālaya—kasama ang lahat ng kanyang mga kasama—ay tumindig agad; at sa debosyon ay nagpatirapa sa lupa na parang tungkod, nag-alay ng di-pangkaraniwang paggalang sa banal na panauhing iyon.

Verse 36

ननाम पार्वती भक्त्या प्राणेशं विप्ररूपिणम् । ज्ञात्वा तं मनसा देवी तुष्टाव परया मुदा

Sa debosyon, yumukod si Pārvatī sa Panginoon ng kanyang buhay na nag-anyong brāhmaṇa. Nang makilala Niya Siya sa loob ng puso, pinuri Siya ng Diyosa nang may sukdulang galak.

Verse 37

आशिषं युयुजे विप्रस्सर्वेषां प्रीतितश्शिवः । शिवाया अधिकं तात मनोभिलषितं हृदा

Nalugod si Śiva sa kanilang lahat at ipinagkaloob ang Kanyang mga pagpapala sa mga banal; ngunit, mahal ko, kay Śivā (Pārvatī) ay nagkaloob Siya nang higit pa—yaong matagal nang minimithi ng kanyang puso.

Verse 38

मधुपर्कादिकं सर्वं जग्राह ब्राह्मणो मुदा । दत्तं शैलाधिराजेन हिमांगेन महादरात्

Masayang tinanggap ng brāhmaṇa ang lahat ng handog—simula sa madhuparka—na ibinigay nang may dakilang paggalang ni Himālaya, ang hari ng mga bundok.

Verse 39

पप्रच्छ कुशलं चास्य हिमाद्रिः पर्वतोत्तमः । तं द्विजेन्द्रं महाप्रीत्या सम्पूज्य विधिवन्मुने

Pagkaraan, si Himādri, ang pinakadakila sa mga bundok, matapos parangalan at sambahin nang ayon sa ritwal ang pinunong brāhmaṇa na iyon sa malaking galak, ay nagtanong tungkol sa kanyang kagalingan, O pantas.

Verse 40

पुनः पप्रच्छ शैलेशस्तं ततः को भवानिति । उवाच शीघ्रं विप्रेन्द्रो गिरीद्रं सादरं वचः

Muli, nagtanong ang Panginoon ng bundok: “Sino ka?” Pagdaka, ang pinunong brāhmaṇa ay nagsalita sa Hari ng mga bundok sa magalang na pananalita.

Verse 41

विप्रेन्द्र उवाच । ब्राह्मणोऽहं गिरिश्रेष्ठ वैष्णवो बुधसत्तमः । घटिकीं वृतिमाश्रित्य भ्रमामि धरणीतले

Sinabi ni Viprendra: “O pinakamainam sa mga bundok (Giriśa), ako’y isang brāhmaṇa, deboto ni Viṣṇu, at pinakadakila sa mga marurunong. Nabubuhay ako sa kakarampot na ikabubuhay na kasinlaki lamang ng isang ghaṭikā, at gumagala sa ibabaw ng daigdig.”

Verse 42

मनोयायी सर्व गामी सर्वज्ञोहं गुरोर्बलात् । परोपकारी शुद्धात्मा दयासिन्धुर्विकारहा

Sa kapangyarihan ng aking Guru, kumikilos ako nang kasingbilis ng isip, nakararating sa lahat ng dako, at nakaaalam ng lahat. Ako’y nakatuon sa kapakanan ng iba, dalisay ang kaluluwa, dagat ng habag, at tagapuksa ng mga dungis at pagbaluktot sa loob.

Verse 43

मया ज्ञातं हराय त्वं स्वसुतां दातुमिच्छसि । इमां पद्मसमां दिव्यां वररूपां सुलक्षणाम्

Nabatid ko na nais mong ipagkaloob ang sarili mong anak na babae kay Hara (Śiva). Ang dalagang ito’y banal at makalangit, tulad ng lotus, may kagandahang dakila, at taglay ang mga mapalad na tanda.

Verse 44

निराश्रयायासंगाय कुरूपायागुणाय च । श्मशानवासिने व्यालग्राहिरूपाय योगिने

Pagpupugay sa Panginoon na walang inaasahang sandigan at walang pagkakapit; na nag-aanyong kakila-kilabot at lampas sa mga guṇa; na nananahan sa pook ng pagsusunog ng bangkay; na may anyong sumasakmal sa mga ahas; at siyang Kataas-taasang Yogi.

Verse 45

दिग्वाससे कुगात्राय व्यालभूषणधारिणे । अज्ञातकुलनाम्ने च कुशीलायाविहारिणे

Pagpupugay sa Kanya na ang apat na dako ang kasuutan (langit ang damit); ang katawan ay magaspang at di pinalamutian; ang mga ahas ay ginagawang palamuti; lampas sa kilalang angkan at pangalan; at gumagala bilang malayang asetang di sumusunod sa karaniwan.

Verse 46

विभूतिदिग्धदेहाय संक्रुद्धायाविवेकिने । अज्ञातवयसेऽतीव कुजटाधारिणे सदा

Laging may jaṭā na buhok, ang katawan ay pinahiran ng banal na abo (vibhūti), at nag-aanyong mabagsik na galit na wari’y walang pagtatangi; ni ang kanyang edad ay di matukoy—ganyan Siya sa pambihirang anyong yaon.

Verse 47

सर्वाश्रयाय भ्रमिणे नागहाराय भिक्षवे । कुमार्गनिरतायाथ वेदाऽध्वत्यागिने हठात्

Pagpupugay sa Kanya na kanlungan ng lahat, malayang naglalagalag, may kuwintas na mga ahas, at namumuhay bilang banal na pulubi. Pagpupugay din sa Kanya na, upang lituhin ang mapagmataas, nagpapakitang tila nalululong sa ipinagbabawal na landas, at sa sariling makapangyarihang kalooban ay itinatakwil ang hubad na pormalismong daan ng Veda.

Verse 48

इयं ते बुद्धिरचल न हि मंगलदा खलु । विबोध ज्ञानिनां श्रेष्ठ नारायणकुलोद्भव

O matatag na isa, ang pag-unawang ito sa iyo ay tunay na hindi mapalad. Magising ka sa wastong pag-unawa, O pinakamainam sa mga pantas, na isinilang sa angkan ni Nārāyaṇa.

Verse 49

न ते पात्रानुरूपश्च पार्वतीदानकर्मणि । महाजनः स्मेरमुखः श्रुतमात्राद्भविष्यति

Sa pagbibigay sa ngalan ni Pārvatī, hindi ka kumikilos ayon sa nararapat sa isang karapat-dapat na tatanggap. Ang madla, sa pagkarinig pa lamang, ay mapapangiti—sa pangungutya at paglibang.

Verse 50

पश्य शैलाधिप त्वं च न तस्यैकोस्ति बान्धवः । महारत्नाकरस्त्वञ्च तस्य किञ्चिद्धनं न हि

Masdan, O panginoon ng mga bundok: wala siyang kahit isang kamag-anak. At bagaman ikaw ay dakilang minahan ng mga hiyas, wala siyang anumang kayamanan. (Ngunit ang kakulangan sa panlabas ay hindi nakababawas sa pagka-Panginoon ni Śiva; Siya’y ganap sa Kanyang sarili at nagkakaloob ng tunay na yaman—bhakti at mokṣa.)

Verse 51

बान्धवान्मेनकां कुध्रपते शीघ्रं सुतांस्तथा । सर्वान्पृच्छ प्रयत्नेन पण्डितान्पार्वती विना

“Dali-dali mong tanungin ang iyong mga kamag-anak, pati si Menakā, at gayundin ang iyong mga anak na lalaki. Sa nararapat na pagsisikap, sumangguni sa lahat ng marurunong—ngunit gawin ito nang hindi isinasangkot si Pārvatī.”

Verse 52

रोगिणो नौषधं शश्वद्रोचते गिरिसत्तम । कुपथ्यं रोचतेऽभीक्ष्णं महादोषकरं सदा

O pinakamainam sa mga bundok! Sa maysakit, ang tunay na gamot ay hindi kailanman kaaya-aya; ngunit ang pagkaing di-nararapat ay madalas na nagmumukhang masarap—bagaman lagi itong nagdudulot ng malaking kapinsalaan.

Verse 53

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा ब्राह्मणः शीघ्रं स वै भुक्त्वा मुदान्वितः । जगाम स्वालयं शान्तो नानालीलाकर श्शिवः

Sinabi ni Brahmā: Pagkasabi nito, ang brāhmaṇa ay agad na kumain at, puspos ng galak, umalis patungo sa sarili niyang tahanan. At ang mapayapang Śiva—na gumaganap ng maraming banal na līlā—ay nagpatuloy sa kanyang paglalakbay.