हिमाचलविवाहवर्णनम् — Description of Himācala’s (context for) Marriage / The Himālaya-Marriage Narrative (Chapter Opening)

Verse 1

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे हिमाचलविवाहवर्णनं नाम प्रथमोध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa ikalawang bahagi, ang Rudrasaṃhitā—dito nagsisimula ang Unang Kabanata ng ikatlong bahagi, ang Pārvatī-khaṇḍa, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kasal ni Himācala.”

Verse 2

कथं कृत्वा तपोऽत्युग्रम्पतिमाप शिवं च सा । एतन्मे पृच्छते सम्यक्कथय त्वं विशेषतः

“Sa pamamagitan ng anong napakatinding tapas (pag-aayuno at pagninilay) niya nakamit si Śiva bilang asawa? Ito ang aking tiyak na tanong—isalaysay mo nang buo at may lahat ng detalye.”

Verse 3

ब्रह्मोवाच । शृणु त्वं मुनिशार्दूल शिवाचरितमुत्तमम् । पावनं परमं दिव्यं सर्वपापहरं शुभम्

Wika ni Brahmā: “O tigre sa mga pantas, pakinggan mo ang pinakadakilang banal na salaysay tungkol kay Śiva—lubhang nagpapadalisay, pinakamataas at maka-diyos, mapalad, at tagapag-alis ng lahat ng kasalanan.”

Verse 4

यदा दाक्षायणी देवी हरेण सहिता मुदा । हिमाचले सुचिक्रीडे लीलया परमेश्वरी

Nang ang Diyosa Dākṣāyaṇī, ang Kataas-taasang Ginang, ay masayang nakipagkaisa kay Hara (Śiva), siya’y naglaro sa Himācala (Himalaya) sa dalisay at mapalad na līlā, ang banal na paglalaro.

Verse 5

मत्सुतेयमिति ज्ञात्वा सिषेवे मातृवर्चसा । हिमाचलप्रिया मेना सर्वर्द्धिभिरनिर्भरा

Nang makilala niyang, “Siya’y sarili kong anak na babae,” si Menā—ang minamahal na reyna ni Himācala—ay naglingkod at nag-aruga sa kanya sa maningning na kapangyarihan ng isang ina, nanatiling ganap na nasisiyahan at pinagpala ng lahat ng uri ng kasaganaan.

Verse 6

यदा दाक्षायणी रुष्टा नादृता स्वतनुं जहौ । पित्रा दक्षेण तद्यज्ञे संगता परमेश्वरी

Nang si Dakṣāyaṇī (Satī), sa galit dahil hindi siya pinarangalan nang nararapat, ay iniwan ang sarili niyang katawan, ito’y naganap sa paghahandog na yajña na pinangunahan at tinipon ng kanyang ama na si Dakṣa; doon naroon ang Kataas-taasang Diyosa, ang banal na Kabiyak ni Śiva.

Verse 7

तदैव मेनका तां सा हिमाचलप्रिया मुने । शिवलोकस्थितां देवीमारिराधयिषुस्तदा

O pantas, sa mismong sandaling iyon si Menakā—ang minamahal ni Himācala—ay nagsimulang sumamba nang may taimtim na debosyon sa Diyosang nananahan sa daigdig ni Śiva, upang hingin ang Kanyang biyaya.

Verse 8

तस्यामहं सुता स्यामित्यवधार्य सती हृदा । त्यक्तदेहा मनो दध्रे भवितुं हिमवत्सुता

Si Satī, matapos talikuran ang dating katawan, ay nagpatibay sa puso ng pasya: “Ako’y magiging anak na babae niya,” at itinuon ang isip na isilang bilang anak ni Himavān, upang ang banal na pag-iisa kay Śiva ay muling matupad sa kadalisayan at ayon sa Dharma.

Verse 9

समयं प्राप्य सा देवी सर्वदेवस्तुता पुनः । सती त्यक्ततनुः प्रीत्या मेनकातनयाभवत्

Nang dumating ang itinakdang panahon, ang Diyosang iyon—na muling pinuri ng lahat ng mga deva—si Satī, matapos iwan ang dating katawan, ay isinilang nang may galak bilang anak na babae ni Menakā.

Verse 10

नाम्ना सा पार्वती देवी तपः कृत्वा सुदुस्सहम् । नारदस्योपदेशाद्वै पतिम्प्राप शिवं पुनः

Kilala sa pangalang Pārvatī, ang Diyosa ay nagsagawa ng napakahirap na tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay); at tunay nga, sa turo ni Nārada, muli niyang natamo si Panginoong Śiva bilang Asawa.

Verse 11

नारद उवाच । ब्रह्मन्विधे महाप्राज्ञ वद मे वदतां वर । मेनकायास्समुत्पतिं विवाहं चरितं तथा

Sinabi ni Nārada: “O Brahmā, O Tagapag-ayos (Vidhē), dakilang marunong—pinakamainam sa mga nagsasalita—ipahayag mo sa akin ang pinagmulan ni Menakā, gayundin ang kanyang kasal at ang daloy ng kanyang buhay.”

Verse 12

धन्या हि मेनका देवी यस्यां जाता सुता सती । अतो मान्या च धन्या च सर्वेषां सा पतिव्रता

Tunay na pinagpala si Diyosang Menakā, sapagkat sa kanya isinilang ang anak na si Satī. Kaya siya’y pinararangalan at itinuturing na mapalad ng lahat, sapagkat siya ay pativratā—ang asawang tapat at ganap na nakatuon sa kanyang esposo.

Verse 13

ब्रह्मोवाच । शृणु त्वं नारद मुने पार्वतीमातुरुद्भवम् । विवाहं चरितं चैव पावनं भक्तिवर्द्धनम्

Sinabi ni Brahmā: “Makinig ka, O pantas na Nārada, sa banal na salaysay tungkol sa pagsilang ng Ina na si Pārvatī; pati na rin ang kanyang kasal at mga ginawa sa buhay—isang dalisay na pagsasalaysay na nagpapalago ng bhakti kay Panginoong Śiva.”

Verse 14

अस्त्युत्तरस्यां दिशि वै गिरीशो हिमवान्महान् । पर्वतो हि मुनिश्रेष्ठ महातेजास्समृद्धिभाक्

Tunay nga, sa hilagang dako ay naroon ang dakilang panginoon ng mga bundok—si Himavān, ang makapangyarihang Himalaya. O pinakadakila sa mga muni, ang bundok na iyon ay puspos ng napakalaking liwanag na espirituwal at tagapagdala ng kasaganaan.

Verse 15

द्वैरूप्यं तस्य विख्यातं जंगमस्थिरभेदतः । वर्णयामि समासेन तस्य सूक्ष्मस्वरूपकम्

Ang Kataas-taasang Panginoon na iyon ay tanyag na may dalawang anyo, na nahahati sa gumagalaw at di-gumagalaw. Ilalarawan ko nang maikli ang Kanyang maselang, mahalagang kalikasan.

Verse 16

पूर्वापरौ तोयनिधी सुविगाह्य स्थितो हि यः । नानारत्नाकरो रम्यो मानदण्ड इव क्षितेः

Siya na sumisid sa mga karagatang silangan at kanluran at nananatiling matatag—marikit at kaaya-aya, isang minahan ng sari-saring hiyas—na parang panukat na tungkod na itinindig sa lupa.

Verse 17

नानावृक्षसमाकीर्णो नानाशृंगसुचित्रितः । सिंहव्याघ्रादिपशुभिस्सेवितस्सुखिभिस्सदा

Yaon ay hitik sa sari-saring punò at marikit na pinalamutian ng iba’t ibang tuktok ng bundok; palaging dinadalaw ng mga leon, tigre, at iba pang hayop—na laging payapa at nasisiyahan doon.

Verse 18

तुषारनिधिरत्युग्रो नानाश्चर्यविचित्रितः । देवर्षिसिद्धमुनिभिस्संश्रितः शिवसंप्रियः

Ang makapangyarihan at nakapanghihilakbot na kayamanan ng niyebe ay pinalamutian ng maraming kababalaghan; dinarayo ng mga deva-rishi, mga Siddha, at mga muni, at ito’y lubhang minamahal ni Panginoong Śiva.

Verse 19

तपस्थानोऽतिपूतात्मा पावनश्च महात्मनाम् । तपस्सिद्धिप्रदोत्यंतं नानाधात्वाकरः शुभः

Ang banal na pook ng matinding pag-aayuno (tapas) ay lubhang dalisay sa diwa at tagapaglinis maging ng mga dakilang kaluluwa. Ipinagkakaloob nito ang pinakamataas na kaganapan ng tapas, at mapalad—gaya ng mayamang minahan na nagbubunga ng sari-saring metal (mga kaloob na espirituwal).

Verse 20

स एव दिव्यरूपो हि रम्यः सर्वाङ्गसुन्दरः । विष्ण्वंशोऽविकृतः शैलराजराजस्सताम्प्रियः

Siya nga ay may anyong banal—kaakit-akit, at maganda ang bawat bahagi ng katawan. Ipinanganak sa angkan ni Viṣṇu at walang bahid ng anumang pagkasira, siya’y hari sa mga haring-bundok at minamahal ng mga matutuwid.

Verse 21

कुलस्थित्यै च स गिरिर्धर्म्मवर्द्धनहेतवे । स्वविवाहं कर्त्तुमैच्छत्पितृदेवहितेच्छया

At ang haring-bundok na iyon (Himālaya), upang mapanatili ang katatagan ng kanyang angkan at upang mapalago ang dharma, ay nagnasang isaayos ang kasal (ng kanyang anak na babae), dahil sa hangaring ikabuti ng mga Pitṛ at ng mga Deva.

Verse 22

तस्मिन्नवसरे देवाः स्वार्थमाचिन्त्य कृत्स्नशः । ऊचुः पितॄन्समागत्य दिव्यान्प्रीत्या मुनीश्वर

O pinakadakilang pantas, nang sandaling iyon ang mga Deva, matapos pag-isipang lubos ang kanilang layunin, ay lumapit sa mga banal na Pitṛ at, sa magiliw na paggalang, nagsalita sa kanila.

Verse 23

देवा ऊचुः । सर्वे शृणुत नो वाक्यं पितरः प्रीतमानसाः । कर्त्तव्यं तत्तथैवाशु देवकार्य्येप्सवो यदि

Wika ng mga Deva: “O mga Pitṛ, kayong lahat na may pusong nalulugod, pakinggan ang aming salita. Kung tunay ninyong ninanais ang katuparan ng gawain ng mga Deva, gawin ninyo iyon nang gayon din—agad.”

Verse 24

मेना नाम सुता या वो ज्येष्ठा मङ्गलरूपिणी । ताम्विवाह्य च सुप्रीत्या हिमाख्येन महीभृता

Ang inyong panganay na anak na babae, na ang pangalan ay Menā, na may anyong mapalad, ay inasawa nang may wagas na pag-ibig ng haring-bundok na tinatawag na Himavān, sa dakilang kagalakan.

Verse 25

एवं सर्वमहालाभः सर्वेषां च भविष्यति । युष्माकममराणां च दुःखहानिः पदे पदे

Sa gayon, darating sa lahat ang dakila at mapalad na pakinabang; at para rin sa inyo, mga walang-kamatayang diyos, ang pag-alis ng dalamhati ay magaganap sa bawat hakbang.

Verse 26

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्यापरवचः पितरस्ते विमृश्य च । स्मृत्वा शापं सुतानां च प्रोचुरोमिति तद्वचः

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang mga sumunod na salita, nagmuni-muni ang inyong mga ninuno; at sa pag-alaala sa sumpa tungkol sa kanilang mga anak na lalaki, sila’y tumugon sa pagbigkas ng salitang “Om.”

Verse 27

ददुर्मेनां सुविधिना हिमागाय निजात्मजाम् । समुत्सवो महानासीत्तद्विवाहे सुमङ्गले

Pagkaraan, si Menā, ayon sa wastong mga ritwal, ay ibinigay ang sarili niyang anak na babae kay Himālaya. Ang mapalad na kasalang iyon ay naging isang dakilang pagdiriwang.

Verse 28

हर्य्यादयाऽपि ते देवा मुनयश्चापरोखिलाः । आजग्मुस्तत्र संस्मृत्य वामदेवं भवं धिया

Pagkatapos, si Hari at ang iba pang mga diyos, kasama ang lahat ng sari-saring mga muni, ay dumating sa pook na iyon—sa isip na nakatuon, inaalala si Bhava, ang mapalad na Panginoong Vāmadeva.

Verse 29

उत्सवं कारयामासुर्दत्त्वा दानान्यनेकशः । सुप्रशस्य पितॄन्दिव्यान्प्रशशंसुर्हिमाचलम्

Naghanda sila ng isang dakilang pagdiriwang, na nagbibigay ng maraming handog at kaloob nang sagana. Matapos purihin nang nararapat ang mga banal na Pitṛ (mga ninunong diyos), pinuri rin nila si Himācala (Himalaya), ang sagradong panginoon ng kabundukan.

Verse 30

महामोदान्विता देवास्ते सर्वे समुनीश्वराः । संजग्मुः स्वस्वधामानि संस्मरन्तः शिवाशिवौ

Punô ng dakilang galak, ang lahat ng mga Deva—kasama ang mga panginoon ng mga muni—ay nagbalik sa kani-kanilang tahanan, na walang humpay na inaalala si Śiva at si Śakti, ang banal at mapalad na kabiyak Niya.

Verse 31

कौतुकं बहु सम्प्राप्य सुविवाह्य प्रियां च ताम् । आजगाम स्वभवनं मुदमाप गिरीश्वरः

Matapos makamtan ang dakilang pagdiriwang at mapalad na kagalakan, at matapos maipakasal nang wasto ang minamahal niyang anak na babae, ang Panginoon ng mga Bundok (Himālaya) ay nagbalik sa kanyang tahanan at napuspos ng tuwa.

Verse 32

ब्रह्मोवाच मेनया हि हिमागस्य सुविवाहो मुनीश्वर । प्रोक्तो मे सुखदः प्रीत्या किम्भूयः श्रोतुमिच्छसि

Sinabi ni Brahmā: “O panginoon sa mga pantas, naisalaysay ko na nang may pag-ibig ang mapalad at nagbibigay-ligayang kasal ni Menā kay Himālaya. Ano pa ang nais mong marinig?”