कुमाराद्भुतचरितवर्णनम् — Description of Kumāra’s Wondrous Deeds

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ तत्र स गांगेयो दर्शयामास सूतिकाम् । तामेव शृणु सुप्रीत्या नारद त्वं स्वभक्तिदाम्

Wika ni Brahmā: Pagkaraan, doon nga, ipinakita ng anak ng Ilog Gaṅgā ang sūtikā, ang bagong ina sa panganganak. O Nārada, pakinggan mo siya lamang nang may malalim na galak—sapagkat ang salaysay na ito’y nagkakaloob ng debosyon sa sariling Panginoon, si Śiva.

Verse 2

द्विज एको नारदाख्य आजगाम तदैव हि । तत्राध्वरकरः श्रीमाञ्शरणार्थं गुहस्य वै

Noon ding iyon, dumating doon ang isang brāhmaṇa na nagngangalang Nārada. Ang marangal na rishi, bihasa sa mga banal na ritwal, ay lumapit upang humingi ng kanlungan kay Guha (Kumāra/Kārtikeya).

Verse 3

स विप्रः प्राप्य निकटं कार्त्तिकस्य प्रसन्नधीः । स्वाभिप्रायं समाचख्यौ सुप्रणम्य शुभैः स्तवैः

Ang brahmanang iyon, lumapit kay Kārttikeya na may payapang at malinaw na diwa; una’y yumukod nang malalim at nagpuri sa Kanya sa pamamagitan ng mga mapalad na himno, saka malinaw na inihayag ang kanyang layunin.

Verse 4

विप्र उवाच । शृणु स्वामिन्वचो मेद्य कष्टं मे विनिवारय । सर्वब्रह्मांडनाथस्त्वमतस्ते शरणं गतः

Wika ng brahmana: “O Panginoon, dinggin Mo ang aking mga salita ngayon at alisin ang aking pagdurusa. Ikaw ang Panginoon ng lahat ng sansinukob; kaya sa Iyo ako dumulog bilang kanlungan.”

Verse 5

अजमेधाध्वरं कर्तुमारंभं कृतवानहम् । सोऽजो गतो गृहान्मे हि त्रोटयित्वा स्वबंधनम्

“Sinimulan ko na ang pagsasagawa ng handog na Ajamedha. Ngunit ang kambing ay pinatid ang sarili nitong tali at tumakas mula sa aking bahay.”

Verse 6

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे कुमाराऽद्भुतचरि तवर्णनं नाम षष्ठोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikalawang Aklat, sa loob ng Rudra-saṃhitā, sa Ikaapat na bahagi na tinatawag na Kumāra-khaṇḍa, nagtatapos ang Ikaanim na Kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng mga Kagila-gilalas na Gawa ni Kumāra.”

Verse 7

त्वयि नाथे सति विभो यज्ञभंगः कथं भवेत् । विचार्य्यैवाऽखिलेशान काम पूर्णं कुरुष्व मे

O Panginoong sumasaklaw sa lahat, kung Ikaw ay naririto bilang aming Tagapagtanggol, paano magaganap ang pagwasak o paggambala sa yajña? Kaya, O Panginoon ng lahat, matapos mong pagnilayan ito, tuparin Mo nang ganap ang aking kahilingan.

Verse 8

त्वां विहाय शरण्यं कं यायां शिवसुत प्रभो । सर्वब्रह्मांडनाथं हि सर्वामरसुसेवितम्

O Panginoon, anak ni Śiva—Tagapagtanggol at kanlungan! Kung iiwan Kita, kanino pa ako lalapit upang sumilong? Sapagkat Ikaw ang tunay na Panginoon ng lahat ng mga sansinukob, sinasamba at pinaglilingkuran ng lahat ng mga imortal na deva.

Verse 9

दीनबंधुर्दयासिन्धुस्सुसेव्या भक्तवत्सलः । हरिब्रह्मादिदेवैश्च सुस्तुतः परमेश्वरः

Si Parameśvara ay kaibigan ng mga walang-kaya, dagat ng habag, laging karapat-dapat paglingkuran nang may debosyon, at mapagmahal sa Kanyang mga deboto. Siya’y pinupuri rin nang marangal nina Hari (Viṣṇu), Brahmā, at iba pang mga diyos.

Verse 10

पार्वतीनन्दनस्स्कन्दः परमेकः परंतपः । परमात्माऽत्मदस्स्वामी सतां च शरणार्थिनाम्

Si Skanda, minamahal na anak ni Pārvatī, ang Kataas-taasang Isa at makapangyarihang manlulupig. Siya ang Paramātman, tagapagkaloob ng biyaya ng Sarili, at Panginoon ng mga banal—lalo na ng mga naghahanap ng kanlungan.

Verse 11

दीनानाथ महेश शंकरसुत त्रैलोक्यनाथ प्रभो मायाधीश समागतोऽस्मि शरणं मां पाहि विप्रप्रिय । त्वं सर्वप्रभुप्रियः खिलविदब्रह्मादिदेवैस्तुतस्त्वं मायाकृतिरात्मभक्तसुखदो रक्षापरो मायिकः

O Panginoon ng mga aba, O Maheśa—anak ni Śaṅkara, O Tagapamahala ng tatlong daigdig, O Prabhu, Hari ng Māyā: lumapit ako upang magkanlong sa Iyo; ingatan Mo ako, O minamahal ng mga brāhmaṇa. Ikaw ay mahal ng lahat ng mga panginoon; Ikaw ay pinupuri nina Brahmā at ng mga diyos na ganap ang kaalaman. Bagama’t Ikaw ay nahahayag bilang Panginoong humahawak sa Māyā, Ikaw ang nagbibigay-ligaya sa Iyong mga deboto, at bilang kahanga-hangang Panginoon ay lagi Kang masigasig sa pag-iingat.

Verse 12

भक्तप्राणगुणाकरस्त्रिगुणतो भिन्नोसि शंभुप्रियः शंभुः शंभुसुतः प्रसन्नसुखदस्सच्चित्स्वरूपो महान् । सर्वज्ञस्त्रिपुरघ्नशंकरसुतः सत्प्रेमवश्यस्सदा षड्वक्त्रः प्रियसाधुरानतप्रियस्सर्वेश्वर श्शंकरः । साधुद्रोहकरघ्न शंकरगुरो ब्रह्मांडनाथो प्रभुः सर्वेषाममरादिसेवितपदो मां पाहि सेवाप्रिय

O minamahal ni Śambhu, karagatan ng mga kabutihan at mismong buhay ng mga deboto! Bagama’t lampas Ka sa tatlong guṇa, sa habag ay nagpapakita Kang mapagpala bilang anak ni Śiva, na nagbibigay-ligaya sa pusong nasiyahan. Ikaw ang Dakila, na ang likas ay dalisay na Sat-Cit; ang Nakaaalam ng lahat, ang pumatay sa Tripura, anak ni Śaṅkara, laging napapailalim sa tunay na pag-ibig; may anim na mukha, mahal ng mga banal at kinalulugdan ang mga yumuyukod; Panginoon ng lahat—O Śaṅkara. Tagapagwasak sa mga nananakit sa mga santo, iginagalang na guro sa angkan ni Śaṅkara, hari ng sansinukob, na ang mga paa’y pinaglilingkuran ng mga deva at mga walang-kamatayan—ingatan Mo ako, O mangingibig ng paglilingkod at debosyon.

Verse 13

वैरिभयंकर शंकर जनशरणस्य वन्दे तव पदपद्मं सुखकरणस्य । विज्ञप्तिं मम कर्णे स्कन्द निधेहि निजभक्तिं जनचेतसि सदा विधेहि

O Śaṅkara, sindak sa mga kaaway at kanlungan ng mga tao, sumasamba ako sa lotus na mga paa Mo na nagdudulot ng ligaya. O Skanda, idulog Mo sa Iyong pandinig ang aking munting pagsusumamo; at lagi Mong itatag ang Iyong dalisay na bhakti sa puso ng mga tao.

Verse 14

करोति किं तस्य बली विपक्षो दक्षोऽपि पक्षोभयापार्श्वगुप्तः । किन्तक्षकोप्यामिषभक्षको वा त्वं रक्षको यस्य सदक्षमानः

Ano ang magagawa ng makapangyarihang kaaway sa taong may tagapagtanggol—kahit ang kaaway ay malakas, bihasa, at bantayado sa magkabilang panig? Maging si Takṣaka o alinmang ahas na kumakain ng laman, ano ang maipapanaig—kung ikaw ang tagapangalaga ng taong laging itinuturing na karapat-dapat at may kakayahan?

Verse 15

विबुधगुरुरपि त्वां स्तोतुमीशो न हि स्यात्कथय कथमहं स्यां मंदबुद्धिर्वरार्च्यः । शुचिरशुचिरनार्यो यादृशस्तादृशो वा पदकमल परागं स्कन्द ते प्रार्थयामि

Kahit ang guro ng mga diyos ay hindi kayang lubusang purihin Ka; sabihin mo—paano ako, na mapurol ang isip, magiging karapat-dapat sumamba sa Kataas-taasan? Maging ako’y dalisay o marumi, pino o magaspang—anuman ako—O Skanda, ang hinihiling ko lamang ay ang alikabok ng polen sa Iyong mga paang-loto.

Verse 16

हे सर्वेश्वर भक्तवत्सल कृपासिन्धो त्वदीयोऽस्म्यहं भृत्यस्स्वस्य न सेवकस्य गणपस्याऽऽ गश्शतं सत्प्रभो । भक्तिं क्वापि कृतां मनागपि विभो जानासि भृत्यार्तिहा । त्वत्तो नास्त्यपरोऽविता न भगवन् मत्तो नरः पामरः

O Panginoon ng lahat, mapagmahal sa mga deboto, karagatan ng habag! Iyo lamang ako—isang aliping umaasa, hindi isang upahang tagapaglingkod. O marangal na Panginoon, kahit ang pinuno ng Iyong mga gaṇa ay nakagawa ng daan-daang pagkakasala; ngunit O Makapangyarihan, tagapag-alis ng dalamhati ng mga lingkod, batid Mo kahit ang munting bhakti na nagawa saanman. Wala nang ibang tagapagtanggol kundi Ikaw, O Bhagavān; at wala ring taong higit na hamak at di-karapat-dapat kaysa sa akin.

Verse 17

कल्याणकर्त्ता कलिकल्मषघ्नः कुबेरबन्धुः करुणार्द्रचित्तः । त्रिषट्कनेत्रो रसवक्त्रशोभी यज्ञं प्रपूर्णं कुरु मे गुह त्वम्

O Guha (Kumāra), ikaw ang tagapaglikha ng kabutihang mapalad, tagapuksa ng dungis ng Panahong Kali, at kaibigan ni Kubera. Ang iyong puso’y nilulunod ng habag; ang iyong mga mata’y marami, at ang iyong maningning na mukha’y marikit sa banal na lasa. Isakatuparan mo nawa nang ganap ang aking yajña.

Verse 18

रक्षकस्त्वं त्रिलोकस्य शरणागतवत्सलः । यज्ञकर्त्ता यज्ञभर्त्ता हरसे विघ्नकारिणाम्

Ikaw ang tagapangalaga ng tatlong daigdig, mapagmahal sa mga lumalapit upang magkanlong sa Iyo. Ikaw ang nagsasagawa ng yajña at ang tagapagtaguyod ng yajña; winawasak Mo ang mga tagapaglikha ng mga balakid.

Verse 19

विघ्नवारण साधूनां सर्ग कारण सर्वतः । पूर्णं कुरु ममेशान सुतयज्ञ नमोस्तु ते

O Īśāna, tagapag-alis ng mga balakid para sa mga banal, ang pangkalahatang sanhi ng paglikha sa lahat ng paraan—pakiusap, ganapin Mo nang lubos ang aking yajña para sa aking anak. Pagpupugay sa Iyo.

Verse 20

सर्वत्राता स्कन्द हि त्वं सर्वज्ञाता त्वमेव हि । सर्वेश्वरस्त्वमीशानो निवेशसकलाऽवनः

O Skanda, tunay na Ikaw ang tagapangalaga sa lahat ng dako; Ikaw lamang ang ganap na nakaaalam. Ikaw ang Panginoon ng lahat, ang makapangyarihang Īśāna—ang kanlungan at tahanang pinagtatatagan ng lahat ng nilalang, at tagapag-ingat ng buong sanlibutan.

Verse 21

संगीतज्ञस्त्वमेवासि वेदविज्ञः परः प्रभुः । सर्वस्थाता विधाता त्वं देवदेवस्सतां गतिः

Ikaw lamang ang tunay na nakaaalam ng musika; Ikaw ang kataas-taasang nakababatid ng mga Veda, ang Panginoong lampas sa lahat. Ikaw ang panloob na sandigan ng lahat at ang Tagapag-ayos ng kapalaran; Ikaw ang Diyos ng mga diyos, ang sukdulang kanlungan at hantungan ng mga matuwid.

Verse 22

भवानीनन्दनश्शंभुतनयो वयुनः स्वराट् । ध्याता ध्येयः पितॄणां हि पिता योनिः सदात्मनाम्

Siya ang minamahal na anak ni Bhavānī, ang anak ni Śambhu—sariling naghahari at lubos na marunong. Siya ang nagmumuni at siya rin ang layon ng pagmumuni; tunay, siya ang Ama ng mga Pitṛ at ang pinagmumulang sinapupunan ng lahat ng ganap na natanto na kaluluwa.

Verse 23

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य देवसम्राट् शिवात्मजः । स्वगणं वीरबाह्वाख्यं प्रेषयामास तत्कृते

Wika ni Brahmā: Nang marinig niya ang gayong mga salita, ang emperador sa mga diyos—ang anak ni Śiva—ay nagsugo ng sarili niyang kasama na nagngangalang Vīrabāhu para sa layuning iyon.

Verse 24

तदाज्ञया वीरबाहुस्तदन्वेषणहेतवे । प्रणम्य स्वामिनं भक्त्या महावीरो द्रुतं ययौ

Sa utos na iyon, si Vīrabāhu—upang isagawa ang paghahanap—ay yumukod at sumamba sa kanyang Panginoon nang may debosyon; at ang dakilang bayani ay agad na umalis.

Verse 25

अन्वेषणं चकारासौ सर्वब्रह्माण्डगोलके । न प्राप तमजं कुत्र शुश्राव तदुपद्रवम्

Nagsaliksik siya sa buong saklaw ng “itlog ng sansinukob” (ang buong uniberso), ngunit wala siyang natagpuang kahit saan ang Walang-Kapanganakang Yaon. Sa halip, narinig niya ang balita ng kaguluhan at ligalig na dulot Niya.

Verse 26

जगामाऽथ स वैकुंठं तत्राऽजं प्रददर्श तम् । उपद्रवं प्रकुर्वन्तं गलयूपं महाबलम्

Pagkaraan, nagtungo siya sa Vaikuṇṭha, at doon niya nakita ang Walang-Kapanganakang Panginoon (Brahmā). Nasaksihan niya si Galayūpa na makapangyarihan, na nagdudulot ng ligalig at kaguluhan.

Verse 27

धृत्वा तं शृंगयो वीरो धर्षयित्वा तिवेगतः । आनिनाय स्वामिपुरो विकुर्वंतं रवं बहु

Hinawakan siya ng bayani sa mga sungay, marahas na pinasuko at sa napakabilis na pagtakbo ay dinala sa harap ng kanyang panginoon; samantalang ang bihag ay umuungal at sumisigaw nang malakas, paulit-ulit.

Verse 28

दृष्ट्वा तं कार्तिकस्सोऽरमारुरोह स तं प्रभुः । धृतब्रह्माण्डगरिमा महासूतिकरो गुहः

Pagkakita niya roon, ang Panginoong Kārtikeya ay agad na sumakay sa makalangit na sasakyang iyon. Si Guha—ang makapangyarihang punong-kumandante, na wari’y pasan ang bigat ng buong sansinukob—ay umakyat din, inilalantad ang karilagan ng banal na kapangyarihan.

Verse 29

मुहूर्तमात्रतस्सोऽजो ब्रह्मांडं सकलं मुने । बभ्राम श्रम एवाशु पुनस्तत्स्थानमागतः

O pantas, ang Di-Ipinanganak (Aja) ay naglibot sa buong brahmāṇḍa, ang kosmikong itlog, sa loob lamang ng isang muhūrta; datapwat agad siyang napagod at muling nagbalik sa dating kinalalagyan.

Verse 30

तत उत्तीर्य स स्वामी समुवास स्वमासनम् । सोऽजः स्थितस्तु तत्रैव स नारद उवाच तम्

Pagkaraan, pag-ahon ng Panginoon, siya’y umupo sa sarili niyang luklukan. Ang Di-Ipinanganak (Aja) ay nanatili roon, at si Nārada ay nagsalita sa kanya.

Verse 31

नारद उवाच । नमस्ते देव देवेश देहि मेऽजं कृपानिधे । कुर्यामध्वरमानन्दात्सखायं कुरु मामहो

Wika ni Nārada: “Pagpupugay sa Iyo, O Diyos ng mga diyos. O bukal ng habag, ipagkaloob Mo sa akin ang isang di-isinilang (banal) na anak. Sa kagalakang banal nais kong magsagawa ng adhvara, ang handog na sakripisyo; kaya, O Panginoon, gawin Mo akong kasama at kaibigang tapat Mo.”

Verse 32

कार्त्तिक उवाच । वधयोग्यो न विप्राऽजः स्वगृहं गच्छ नारद । पूर्णोऽस्तु तेऽध्वरस्सर्वः प्रसादादेव मे कृतः

Sinabi ni Kārttikeya: “Ang kambing na ipinanganak sa angkang Brāhmaṇa ay hindi nararapat patayin. O Nārada, bumalik ka sa iyong tahanan. Sa aking biyaya, maging ganap ang iyong buong paghahandog—tunay na natupad ito sa aking pabor lamang.”

Verse 33

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य द्विजस्स्वामी वचनं प्रीतमानसः । जगाम स्वालयं दत्त्वा तस्मा आशिषमुत्तमाम्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ng kagalang-galang na Panginoon sa hanay ng mga dvija, siya’y nagalak sa puso. Pagkaraan, matapos igawad ang pinakamataas na pagpapala sa Kanya, umalis siya patungo sa sariling tahanan.