चाण्डालीसद्गतिवर्णनम् (Cāṇḍālī-sadgati-varṇanam) — “Account of the Cāṇḍālī’s Attainment of a Good Destiny”

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाभाग धन्यस्त्वं शैवसत्तमः । चाण्डाली का समाख्याता तत्कथां कथय प्रभो

Wika ng mga rishi: “O Sūta, marangal na ginoo! Tunay kang pinagpala—pinakamataas sa mga deboto ni Śiva. Sino ang tinatawag na Cāṇḍālī? O panginoon, isalaysay mo ang kanyang kuwento.”

Verse 2

सूत उवाच । द्विजाः शृणुत सद्भक्त्या तां कथां परमाद्भुताम् । शिवप्रभावसंमिश्रां शृण्वतां भक्तिवर्द्धिनीम्

Sinabi ni Sūta: “O mga dwija, makinig kayo nang may tapat na debosyon sa salaysay na lubhang kamangha-mangha—puspos ng kapangyarihan at kaluwalhatian ni Śiva—na sa mga nakikinig ay nagpapalago ng bhakti.”

Verse 3

चांडाली सा पूर्वभरेऽभवद्ब्राह्मणकन्यका । सौमिनी नाम चन्द्रास्या सर्वलक्षणसंयुता

Ang babaeng iyon, bagaman ngayo’y kilala bilang isang Caṇḍālī, sa dating buhay ay isang dalagang Brahmana. Sauminī ang kanyang pangalan; mukha niyang tila buwan, at taglay niya ang lahat ng mapalad na tanda.

Verse 4

अथ सा समये कन्या युवतिः सौमिनी द्विजाः । पित्रा दत्ता च कस्मैचिद्विधिना द्विजसूनवे

Noong panahong iyon, ang dalagang si Sauminī, isang Brahmana, ay dumating na sa gulang ng pag-aasawa, banayad at mapalad. Ayon sa wastong ritwal, ibinigay siya ng kanyang ama sa anak ng isang Brahmana.

Verse 5

सा भर्तारमनुप्राप्य किंचित्कालं शुभव्रता । रेमे तेन द्विजश्रेष्ठा नवयौवनशालिनी

Nang makapiling ang kanyang asawa, ang babaeng may mapalad na panata ay namuhay na masaya kasama niya sa loob ng ilang panahon. O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, siya’y nagalak kasama niya, nagniningning sa sariwang sigla ng bagong kabataan.

Verse 6

अथ तस्याः पतिर्विप्रस्तरुणस्सुरुजार्दितः । सौमिन्याः कालयोगात्तु पञ्चत्वमगमद्द्विजाः

Pagkaraan nito, O mga pantas na dalawang-ulit na isinilang, ang kanyang asawa—isang batang brāhmaṇa—na pinahirapan ng matinding karamdaman, ayon sa itinakdang pagsasanib ng Panahon (kāla), ay pumanaw, at iniwang balo si Sauminī.

Verse 7

मृते भर्तरि सा नारी दुखितातिविषण्णधीः । किंचित्कालं शुभाचारा सुशीलोवास सद्मनि

Nang mamatay ang kanyang asawa, ang babaeng iyon ay nabalot ng dalamhati at labis na pangungulila; gayunman, sa loob ng ilang panahon ay nanatili siya sa kanilang tahanan, pinangangalagaan ang mabuting asal at marangal na pagkatao.

Verse 8

ततस्सा मन्मथाविष्टहृदया विधवापि च । युवावस्थाविशेषेण बभूव व्यभिचारिणी

Pagkaraan, bagama’t siya’y balo, ang kanyang puso ay sinakmal ni Kāma, ang diyos ng pagnanasa; at dahil sa tindi ng kabataan, siya’y naligaw sa di-malinis na asal.

Verse 9

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां चाण्डालीसद्गतिवर्णनं नाम नवमोऽध्यायः

Kaya, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikaapat na bahagi—ang Koṭirudra-saṃhitā—nagtatapos ang ikasiyam na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan sa Pagkamit ng Mapalad na Kapalaran ng Chāṇḍālī.”

Verse 10

कश्चिच्छूद्रवरस्तां वै विचरन्तीं निजेच्छया । दृष्ट्वा वने स्त्रियं चक्रे निनाय स्वगृहं तत

Isang Śūdra na mababa ang asal ang nakakita sa babaeng iyon na gumagala sa gubat ayon sa sariling kalooban; siya’y sinunggaban at dinala sa sariling bahay.

Verse 11

अथ सा पिशिताहारा नित्यमापीतवारुणी । अजीजनत्सुतान्तेन शूद्रेण सुरतप्रिया

Pagkaraan, ang babaeng iyon—na kumakain ng laman at laging umiinom ng alak—na mahilig sa pita ng pagnanasa, ay nagsilang ng isang anak na lalaki sa pamamagitan ng Śūdra na iyon.

Verse 12

कदाचिद्भर्तरि क्वापि याते पीतसुराथ सा । इयेष पिशिताहारं सौमिनी व्यभिचारिणी

Minsan, nang ang kanyang asawa ay umalis sa kung saan, ang Sauminī na iyon—pagkatapos uminom ng alak at pagiging di-tapat—ay nagkaroon ng pagnanais na kumain ng laman.

Verse 13

ततो मेषेषु बद्धेषु गोभिस्सह बहिर्व्रजे । निशामुखे तमोऽन्धे हि खड्गमादाय सा ययौ

Pagkatapos, nang matali na ang mga lalaking tupa, lumabas siya sa kulungan ng mga baka kasama ang mga baka—sa pagsisimula ng gabi, sa lubhang kadiliman—na may hawak na espada sa kamay.

Verse 14

अविमृश्य मदावेशान्मेषबुद्याऽऽमिष प्रिया । एकं जघान गोवत्सं क्रोशंतमतिदुर्भगा

Dahil sa pagkalasing at sa pagkilos nang walang pag-iisip, ang lubhang kaawa-awang babae—na mahilig sa laman—ay napagkamalang lalaking tupa at pinatay ang isang guya, kahit ito’y umiiyak at sumisigaw.

Verse 15

हतं तं गृहमानीय ज्ञात्वा गोवत्समंगना । भीता शिवशिवेत्याह केनचित्पुण्यकर्मणा

Ang babae—malambing na gaya ng batang guya—ay dinala siya sa bahay; nang matanto niyang siya’y napatay, siya’y nanginig sa takot at, sa bisa ng dating naipong kabutihan, sumigaw: “Śiva! Śiva!”

Verse 16

सा मुहूर्तं शिवं ध्यात्वामिषभोजनलालसा । छित्त्वा तमेव गोवत्सं चकाराहारमीप्सितम्

Dahil sa pagnanasa sa pagkain ng karne, sandali niyang pinagmunihan ang Panginoong Śiva; saka niya tinadtad ang mismong guya at inihanda ang pagkaing ninanais niya.

Verse 17

एवं बहुतिथे काले गते सा सौमिनी द्विजाः । कालस्य वशमापन्ना जगाम यमसंक्षयम्

Kaya nga, nang lumipas ang mahabang panahon, ang maamong babaeng brahmana, O mga dwija, ay napasailalim sa kapangyarihan ng Panahon at nagtungo sa tahanan ni Yama—ang itinakdang wakas para sa buhay na may katawan.

Verse 18

यमोऽपि धर्ममालोक्य तस्याः कर्म च पौर्विकम् । निवर्त्य निरयावासाच्चक्रे चाण्डालजातिकाम्

Maging si Yama, nang masdan ang kanyang katuwiran at mga dating gawa, ay inalis siya mula sa tahanan ng impiyerno at ipinanganak siyang muli sa uring Caṇḍāla.

Verse 19

साथ भ्रष्टा यमपुराच्चाण्डालीगर्भमाश्रिता । ततो बभूव जन्मान्धा प्रशांतांगारमेचका

Pagkaraan, nang mapahiwalay mula sa lungsod ni Yama, pumasok siya sa sinapupunan ng isang babaeng Caṇḍāla. Mula roon ay isinilang siyang bulag mula pa sa kapanganakan, ang katawan ay maitim na tila uling at abo—ganap na naparam ang kanyang ningning.

Verse 20

जन्मान्धा साथ बाल्येऽपि विध्वस्तपितृमातृका । ऊढा न केनचिद्दुष्टा महाकुष्ठरुजार्दिता

Siya’y bulag mula pa sa pagsilang; at kahit sa pagkabata’y naulila sa ama at ina. Walang sinumang nagnasang pakasalan siya, at siya’y pinahirapan ng matinding ketong (kuṣṭha) at kirot na nagpapahirap.

Verse 21

ततः क्षुधार्दिता दीना यष्टिपाणिर्गतेक्षणा । चाण्डालोच्छिष्टपिंडेन जठराग्निमतपर्यत्

Pagkaraan, pinahirapan ng gutom at lubhang kaawa-awa, may tungkod sa kamay at nakayuko ang tingin, sinikap niyang pawiin ang “apoy sa tiyan” sa pamamagitan ng isang tipak na tirang pagkain mula sa isang caṇḍāla.

Verse 22

एवं कृच्छ्रेण महता नीत्वा स्वविपुलं वयः । जरयाग्रस्तसवार्ङ्गी दुःखमाप दुरत्ययम्

Kaya nga, matapos niyang tawirin ang mahabang buhay sa matinding paghihirap, nang masakmal ng katandaan ang buong katawan, nalugmok siya sa pagdurusang mahirap lampasan—pahiwatig na tanging pagkanlong kay Pati, Panginoong Śiva, ang makapagpapatawid sa pagkabulok ng panahon.

Verse 23

कदाचित्साथ चांडाली गोकर्णं तं महाजनान् । आयास्यंत्यां शिवतिथौ गच्छतो बुबुधेऽन्वगान्

Minsan, isang babaeng Caṇḍālī, na nagnanais pumunta sa banal na Gokarṇa sa mapalad na araw ng tithi ni Śiva, ay napansin ang malaking pulutong na naglalakbay at sumunod sa kanilang likuran.

Verse 24

अथासावपि चांडाली वसनासनतृष्णया । महाजनान् याचयितुं संचचार शनैः शनैः

Pagkaraan, ang babaeng Caṇḍālī na iyon, dahil sa pananabik sa damit at mauupuan, ay dahan-dahang naglibot upang mamalimos sa mga kagalang-galang na tao.

Verse 25

गत्वा तत्राथ चांडाली प्रार्थयन्ती महाजनान् । यत्र तत्र चचारासौ दीनवाक्प्रसृताञ्जलिः

Pagdating doon, ang babaeng Caṇḍālī ay nagsimulang manikluhod sa mga kilalang tao. Sa malungkot na pananalita at mga kamay na nakalahad sa pagsusumamo, naglibot siya rito at roon.

Verse 26

एवमभ्यर्थयंत्यास्तु चांडाल्याः प्रसृताञ्जलौ । एकः पुण्यतमः पान्थः प्राक्षिपद्बिल्वमंजरीम्

Nang ang babaeng Caṇḍāla ay gayong nakiusap, nakalahad ang mga palad sa anjali; isang manlalakbay—pinakamatuwid sa mga tao—ang naghandog sa pamamagitan ng paghahagis ng kumpol ng mga bulaklak na bilva sa banal na liṅga ni Śiva.

Verse 27

तामंजलौ निपतिता सा विमृश्य पुनः पुनः । अभक्ष्यमिति मत्वाथ दूरे प्राक्षिपदातुरा

Nang mahulog iyon sa guwang ng kanyang magkadikit na palad, sinuri niya ito nang paulit-ulit. Sa kanyang dalamhati, inakala niyang hindi iyon nararapat kainin, kaya itinapon niya ito nang malayo.

Verse 28

तस्याः कराद्विनिर्मुक्ता रात्रौ सा बिल्वमंजरी । पपात कस्यचिद्दिष्ट्या शिवलिंगस्य मस्तके

Sa gabi, ang kumpol ng mga bulaklak na bilva ay dumulas mula sa kanyang kamay; sa bisa ng banal na pagtatakda, ito’y nahulog sa tuktok ng Śiva-liṅga.

Verse 29

सैवं शिवचतुर्दश्यां रात्रौ पान्थजनान्मुहुः । याचमानापि यत्किंचिन्न लेभे दैवयोगतः

Kaya, sa gabi ng Śiva-caturdaśī, paulit-ulit niyang pinakiusapan ang mga nagdaraang manlalakbay; ngunit sa hatol ng tadhana, wala siyang nakamtan ni anuman.

Verse 30

एवं शिवचतुर्दश्या व्रतं जातं च निर्मलम् । अज्ञानतो जागरणं परमानन्ददायकम्

Kaya nga, ang panatang Śiva-caturdaśī ay nagiging dalisay at nagpapabanal; kahit ang pagpupuyat (jāgaraṇa) na nagawa nang di sinasadya ay, sa biyaya ni Panginoong Śiva, nagkakaloob ng sukdulang kaligayahan.

Verse 31

ततः प्रभाते सा नारी शोकेन महता वृता । शनैर्निववृते दीना स्वदेशायैव केवलम्

Pagdating ng bukang-liwayway, ang babaeng iyon ay nabalot ng matinding dalamhati; dahan-dahan siyang bumalik, lugmok at nagdadalamhati, at tumungo na lamang sa sarili niyang lupang sinilangan.

Verse 32

श्रांता चिरोपवासेन निपतंती पदेपदे । अतीत्य तावतीं भूमिं निपपात विचेतना

Dahil sa matagal na pag-aayuno, siya’y nanghina at nadadapa sa bawat hakbang. Pagkaraang malampasan ang gayong layo, tuluyan siyang bumagsak sa lupa, nawalan ng malay.

Verse 33

अथ सा शंभुकृपया जगाम परमं पदम् । आरुह्य सुविमानं च नीतं शिवगणैर्द्रुतम्

Pagkaraan, sa biyaya ni Śambhu, narating niya ang kataas-taasang tahanan. Sumakay siya sa maringal na vimāna, at mabilis siyang inihatid ng mga gaṇa ni Śiva.

Verse 34

आदौ यदेषा शिवनाम नारी प्रमादतो वाप्यसती जगाद । तेनेह भूयः सुकृतेन विप्रा महाबलस्थानमवाप दिव्यम्

O brāhmaṇa, sapagkat ang babaeng ito—bagaman hindi banal—noong una ay nabigkas ang sagradong Pangalan ni Śiva, kahit sa pagkakaligta lamang; dahil sa kabutihang iyon, sa mundong ito rin ay nakamtan niya ang banal na tahanang tinatawag na Mahābala.

Verse 35

श्रीगोकर्णे शिवतिथावुपोष्य शिवमस्तके । कृत्वा जागरणं सा हि चक्रे बिल्वार्चनं निशि

Sa banal na Gokarṇa, sa sagradong tithi na minamahal ni Śiva, siya ay nag-ayuno. Pagkaraan, nagbantay siya magdamag sa harap ng dambana ni Śiva at nagsagawa ng pagsamba sa pamamagitan ng mga dahon ng bilva sa gabi.

Verse 36

अकामतः कृतस्यास्य पुण्यस्यैव च तत्फलम् । भुनक्त्यद्यापि सा चैव महाबलप्रसादतः

Kahit ang kabutihang ito’y nagawa nang walang pansariling hangarin, tinatamasa pa rin niya ang bunga nito hanggang ngayon—sa biyaya ng Makapangyarihang Śiva.

Verse 37

एवंविधं महालिंगं शंकरस्य महाबलम् । सर्वपापहरं सद्यः परमानन्ददायकम्

Ganyan ang Dakilang Liṅga—anyo ng makapangyarihang lakas ni Śaṅkara—na agad pumupuksa sa lahat ng kasalanan at nagkakaloob ng sukdulang kaligayahan ng paglaya.

Verse 38

एवं वः कथितं विप्रा माहात्म्यं परमं मया । महाबलाभिधानस्य शिवलिंगवरस्य हि

Kaya nga, O mga vipra na pantas, isinalaysay ko na sa inyo ang sukdulang kaluwalhatian ng pinagpalang Śiva-liṅga na kilala sa pangalang Mahābala.

Verse 39

अथान्यदपि वक्ष्यामि माहात्म्यं तस्य चाद्भुतम् । श्रुतमात्रेण येनाशु शिवे भक्तिः प्रजायते

Ngayon ay ipahahayag ko pa ang isa pang kamangha-manghang kaluwalhatian nito: sa pagdinig lamang, ang debosyon kay Panginoong Śiva ay agad na sumisibol.