महाकालज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्ये चन्द्रसेन-चिन्तामणि-प्रसङ्गः (Mahākāla Jyotirliṅga Māhātmya: The Episode of King Candrasena and the Cintāmaṇi)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । महाकालसमाह्वस्थज्योतिर्लिंगस्य रक्षिणः । भक्तानां महिमानं च पुनर्ब्रूहि महामते

Wika ng mga rishi: “O dakilang-isip, ipahayag mong muli ang kaluwalhatian ng mga deboto, at ang kapangyarihang nag-iingat na kaugnay ng Jyotirliṅga na kilala bilang Mahākāla.”

Verse 2

सूत उवाच । शृणुतादरतो विप्रो भक्तरक्षाविधायिनः । महाकालस्य लिंगस्य माहात्म्यं भक्तिवर्द्धनम्

Wika ni Sūta: “O mga rishí na Brahmin, makinig nang may paggalang sa kaluwalhatian ng Liṅga ni Mahākāla—Siya na nagtatakda ng pag-iingat sa mga deboto—ang salaysay na ito’y nagpapalago ng bhakti.”

Verse 3

उज्जयिन्यामभूद्राजा चन्द्रसेनाह्वयो महान् । सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञश्शिवभक्तो जितेन्द्रियः

Sa Ujjayinī ay namuhay ang dakilang haring nagngangalang Candrasena—nakaaalam sa tunay na diwa ng lahat ng śāstra, tapat na deboto ng Panginoong Śiva, at nagwagi sa pagpipigil ng mga pandama.

Verse 4

तस्याभवत्सखा राज्ञो मणिभद्रो गणो द्विजाः । गिरीशगणमुख्यश्च सर्वलोकनमस्कृतः

O kayong mga pantas na dalawang-ulit na isinilang, ang kaibigan ng hari ay si Maṇibhadra, isang gaṇa ni Girīśa (Panginoong Śiva)—pinunong pangunahing-una sa mga tagapaglingkod ni Śiva, na iginagalang at sinasamba ng lahat ng daigdig.

Verse 5

एकदा स गणेन्द्रो हि प्रसन्नास्यो महामणिम् । मणिभद्रो ददौ तस्मै चिंतामणिमुदारधीः

Minsan, ang panginoon ng mga gaṇa, na may masayang mukha, ay nagkaloob sa kanya ng isang dakilang hiyas. Si Maṇibhadra, na marangal ang kalooban, ay nagbigay ng dakilang Cintāmaṇi—ang hiyas na tumutupad ng ninanais.

Verse 6

स वै मणिः कौस्तुभवद्द्योतमानोर्कसन्निभः । ध्यातो दृष्टः श्रुतो वापि मंगलं यच्छति ध्रुवम्

Ang hiyas na iyon ay nagniningning na gaya ng Kaustubha at kumikislap na parang araw; kapag ito’y pinagninilayan, nakita, o kahit narinig lamang, tiyak na nagkakaloob ng pagpapala at kabutihang-palad.

Verse 7

तस्य कांतितलस्पृष्टं कांस्यं ताम्रमयं त्रपु । पाषाणादिकमन्यद्वा द्रुतं भवति हाटकम्

Anumang mahawakan ng ibabaw ng kanyang maningning na liwanag—maging bronse, tanso, lata, o kahit bato at iba pa—ay agad na nagiging ginto.

Verse 8

स तु चिन्तामणिं कंठे बिभ्रद्राजा शिवाश्रयः । चन्द्रसेनो रराजाति देवमध्येव भानुमान्

Ang haring si Chandrasena—na sumilong sa Panginoong Śiva—ay nagsuot ng hiyas na nagbibigay-katuparan sa hiling (Cintāmaṇi) sa kanyang leeg; at siya ay nagningning sa gitna ng mga diyos tulad ng maningning na araw.

Verse 9

श्रुत्वा चिन्तामणिग्रीवं चन्द्रसेनं नृपोत्तमम् । निखिलाः क्षितिराजानस्तृष्णाक्षुब्धहृदोऽभवन्

Nang marinig ang tungkol kay Candrasena—ang pinakamataas sa mga hari, na kilala bilang “Cintāmaṇigrīva” (ang may hiyas sa leeg)—lahat ng mga pinuno sa lupa ay nabagabag ang kalooban, ang kanilang mga puso ay niyanig ng pagnanasa.

Verse 10

नृपा मत्सरिणस्सर्वे तं मणिं चन्द्रसेनतः । नानोपायैरयाचंत देवलब्धमबुद्धयः

Lahat ng mga hari, na nilalamon ng inggit, ay sumubok sa iba't ibang paraan na hingin ang hiyas na iyon kay Candrasena—mga hangal na tao, sapagkat ito ay nakuha sa pamamagitan ng biyaya ng mga diyos.

Verse 11

सर्वेषां भूभृतां याञ्चा चन्द्रसेनेन तेन वै । व्यर्थीकृता महाकालदृढभक्तेन भूसुराः

O mga brāhmaṇa, ang mga pakiusap ng lahat ng mga haring namumuno ay napawalang-bisa ni Candrasena—isang matatag na deboto na buong tibay na nakatalaga kay Mahākāla.

Verse 12

ते कदर्थीकृतास्सर्वे चन्द्रसेनेन भूभृता । राजानस्सर्वदेशानां संरम्भं चक्रिरे तदा

Ang lahat ng mga haring iyon, matapos mapahiya ni Haring Candrasena, ay nag-alab sa galit at nagpasiklab ng pagkapoot; mga pinuno mula sa iba’t ibang lupain ang nagsama sa poot na iyon.

Verse 13

अथ ते सर्वराजानश्चतुरंगबलान्विताः । चन्द्रसेनं रणे जेतुं संबभूवुः किलोद्यताः

Pagkatapos ang lahat ng mga haring iyon—na may kasamang apat na bahagi ng hukbo—ay naging determinadong lupigin si Candrasena sa labanan.

Verse 14

ते तु सर्वे समेता वै कृतसंकेतसंविदः । उज्जयिन्याश्चतुर्द्वारं रुरुधुर्बहुसैनिकाः

Pagkaraan, silang lahat ay nagtipon, na naitakda na ang balak sa pagkakasundo; kasama ang maraming kawal, hinarangan nila ang apat na tarangkahan ng Ujjayinī.

Verse 15

संरुध्यमानां स्वपुरीं दृष्ट्वा निखिल राजभिः । तमेव शरणं राजा महाकालेश्वरं ययौ

Nang makita ng hari na ang sarili niyang lungsod ay kinukubkob ng lahat ng mga hari, siya’y sumilong sa Mahākāleśvara lamang at lumapit sa Kanya upang humingi ng pag-iingat.

Verse 16

निर्विकल्पो निराहारस्स नृपो दृढनिश्चयः । समानर्च महाकालं दिवा नक्तमनन्यधीः

Ang haring iyon, walang pag-aalinlangan, nag-ayuno at matatag ang pasya; araw at gabi niyang sinamba si Mahākāla, ang isip ay hindi lumilihis sa iba pa.

Verse 17

ततस्स भगवाञ्छंभुर्महाकालः प्रसन्नधीः । तं रक्षितुमुपायं वै चक्रे तं शृणुतादरात्

Pagkatapos ay si Bhagavān Śambhu—Mahākāla, na ang isip ay payapa at mapagbiyaya, ay gumawa ng tiyak na paraan upang protektahan siya. Pakinggan ang lunas na iyon nang may magalang na atensyon.

Verse 18

तदैव समये गोपि काचित्तत्र पुरोत्तमे । चरंती सशिशुर्विप्रा महाकालांतिकं ययौ

Sa mismong oras na iyon, sa napakagandang lungsod na iyon, isang babaeng pastol ng baka—na isa ring babaeng brāhmaṇa—ang naglalakad kasama ang kanyang sanggol, at lumapit siya kay Mahākāla.

Verse 19

पञ्चाब्दवयसं बालं वहन्ती गतभर्तृका । राज्ञा कृतां महाकालपूजां सापश्यदादरात्

Isang biyuda, na karga ang isang limang taong gulang na bata, ang nagmasid nang may paggalang sa pagsamba kay Mahākāla na isinasagawa ng hari.

Verse 20

सा दृष्ट्वा सुमहाश्चर्यां शिवपूजां च तत्कृताम् । प्रणिपत्य स्वशिविरं पुनरेवाभ्यपद्यत

Matapos makita ang pinakamakamanghang pagsamba sa Panginoong Śiva na ginawa niya, siya ay yumukod nang may paggalang at pagkatapos ay bumalik sa kanyang sariling kampo.

Verse 21

तत्सर्वमशेषेण स दृष्ट्वा बल्लवीसुतः । कुतूहलेन तां कर्त्तुं शिवपूजां मनोदधे

Nang makita niyang ganap ang lahat ng iyon, ang anak ng babaeng pastol ng baka, dahil sa masidhing pag-uusisa, ay nagpasya sa puso na isagawa ang pagsamba kay Panginoong Śiva.

Verse 22

आनीय हृद्यं पाषाणं शून्ये तु शिविरांतरे । अविदूरे स्वशिबिराच्छिवलिगं स भक्तितः

Dala ang isang batong kaaya-aya, at sa isang bakanteng pook sa loob ng kampo—hindi malayo sa sarili niyang himpilan—itinindig niya ang Śiva-liṅga nang may taos-pusong debosyon.

Verse 23

गन्धालंकारवासोभिर्धूपदीपाक्षतादिभिः । विधाय कृत्रिमैर्द्रव्यैर्नैवेद्यं चाप्यकल्पयत्

Sa pamamagitan ng mga pabango, palamuti, at kasuotan—kasama ang insenso, mga ilawan, akṣata (bigas na buo), at iba pang handog—iniayos niya ang pagsamba. Gamit ang mga bagay na inihanda, naghanda rin siya ng naivedya, ang handog na pagkain para kay Panginoong Śiva.

Verse 24

भूयोभूयस्समभ्यर्च्य पत्रैः पुष्पैर्मनोरमैः । नृत्यं च विविधं कृत्वा प्रणनाम पुनःपुनः

Muli’t muli niyang sinamba si (Śiva) sa pamamagitan ng mga kaakit-akit na dahon at mga bulaklak na nakalulugod sa puso; at matapos magsayaw ng iba’t ibang anyo, paulit-ulit siyang nagpatirapa sa pagpupugay.

Verse 25

एतस्मिन्समये पुत्रं शिवासक्तसुचेतसम् । प्रणयाद्गोपिका सा तं भोजनाय समाह्वयत्

Sa sandaling iyon, ang babaeng pastol, dahil sa mapagmahal na pag-ibig, ay inanyayahan ang kanyang anak—na ang isip ay lubos na nakatuon kay Śiva—na lumapit at kumain.

Verse 26

यदाहूतोऽपि बहुशश्शिवपूजाक्तमानसः । बालश्च भोजनं नैच्छत्तदा तत्र ययौ प्रसूः

Kahit paulit-ulit siyang tinawag, ang bata—na ang isip ay lubos na nalulubog sa pagsamba kay Śiva—ay ayaw pa ring kumain. Kaya ang kanyang ina ay lumapit sa kinaroroonan niya.

Verse 27

तं विलोक्य शिवस्याग्रे निषण्णं मीलितेक्षणम् । चकर्ष पाणिं संगृह्य कोपेन समताडयत्

Nang makita siyang nakaupo sa harap ni Panginoong Śiva na nakapikit, sinunggaban ng isa pa ang kanyang kamay, kinaladkad siya, at sa tindi ng galit ay sinaktan siya.

Verse 28

आकृष्टस्ताडितश्चापि नागच्छत्स्वसुतो यदा । तां पूजां नाशयामास क्षिप्त्वा लिंगं च दूरतः

Nang ang sariling anak, kahit kinaladkad at binugbog, ay hindi pa rin lumapit, winasak niya ang pagsamba—at inihagis nang malayo ang Śiva-liṅga.

Verse 29

हाहेति दूयमानं तं निर्भर्त्स्य स्वसुतं च सा । पुनर्विवेश स्वगृहं गोपी क्रोधसमन्विता

Sumigaw siya ng “Ay! Ay!” habang nag-aalab sa dalamhati, at pinagalitan ang sarili niyang anak; saka ang babaeng pastol ng baka—nalulunod sa galit—ay muling pumasok sa kanyang bahay.

Verse 30

मात्रा विनाशितां पूजां दृष्ट्वा देवस्य शूलिनः । देवदेवेति चुक्रोश निपपात स बालकः

Nang makita niyang winasak ng kanyang ina ang pagsamba sa Panginoong may Trisula (Śiva), sumigaw ang bata, “O Diyos ng mga diyos!” at bumagsak sa matinding dalamhati.

Verse 31

प्रनष्टसंज्ञः सहसा स बभूव शुचाकुलः । लब्धसंज्ञो मुहूर्तेन चक्षुषी उदमीलयत्

Bigla siyang nawalan ng malay at nabalot ng matinding dalamhati. Pagkaraan ng sandali, nang magkamalay muli, idinilat niya ang kanyang dalawang mata.

Verse 32

तदैव जातं शिबिरं महाकालस्य सुन्दरम् । ददर्श स शिशुस्तत्र शिवानुग्रहतोऽचिरात्

Sa sandaling iyon, ang magandang kampo ni Mahākāla ay sumulpot. Doon, nakita iyon ng bata sa madaling panahon—sa pamamagitan ng biyaya ng Panginoong Shiva.

Verse 33

हिरण्मयबृहद्द्वारं कपाटवरतोरणम् । महार्हनीलविमलवज्रवेदीविराजितम्

Ito ay may malawak na pintuan na kumikinang na parang ginto, na may magagandang pinto at isang mahusay na arko; nagniningning ito sa isang dambana na parang brilyante.

Verse 34

संतप्तहेमकलशैर्विचित्रैर्बहुभिर्युतम् । प्रोद्भासितमणिस्तंभैर्बद्धस्फटिकभूतलैः

Ito ay pinalamutian ng maraming kamangha-manghang mga plorera ng ginto, at nagniningning sa mga maningning na haliging may hiyas, ang sahig nito ay may mga kristal na slab.

Verse 35

तन्मध्ये रत्नलिंगं हि शंकरस्य कृपानिधे । स्वकृतार्चनसंयुक्तमपश्यद्गोपिकासुतः

Sa loob nito, O imbakan ng awa ni Shankara, nakita ng anak ng babaeng pastol ang isang parang hiyas na Lingga ng Panginoong Shankara.

Verse 36

स दृष्ट्वा सहसोत्थाय शिशुर्विस्मितमानसः । संनिमग्न इवासीद्वै परमानंदसागरे

Nang makita Siya, agad na tumindig ang bata, napuno ng pagkamangha ang kanyang isip; at nanatili siyang wari’y lumulubog sa karagatan ng sukdulang kaligayahan.

Verse 37

ततः स्तुत्वा स गिरिशं भूयोभूयः प्रणम्य च । सूर्ये चास्तं गते बालो निर्जगाम शिवालयात्

Pagkaraan, pinuri niya si Girīśa (Panginoong Śiva) at paulit-ulit na nagpatirapa; nang lumubog na ang araw, ang bata ay umalis mula sa Śivālaya, ang tahanan ni Śiva.

Verse 38

अथापश्यत्स्वशिबिरं पुरंदरपुरोपमम् । सद्यो हिरण्मयीभूतं विचित्रं परमोज्ज्वलम्

Pagkatapos, nakita niya ang sarili niyang kampamento, na wari’y lungsod ni Purandara (Indra). Sa isang iglap, ito’y naging ginto—kamangha-mangha ang anyo at sukdulang maningning.

Verse 39

सोन्तर्विवेश भवनं सर्वशोभासमन्वितम् । मणिहेमगणाकीर्ण मोदमानो निशामुखे

Sa pagsisimula ng gabi, pumasok siya sa mansiyon na may lahat ng karangyaan, na nagkalat ang mga kumpol ng hiyas at ginto; at siya’y nagalak sa loob nito.

Verse 40

तत्रापश्यत्स्वजननीं स्वपंतीं दिव्यलक्षणाम् । रत्नालंकारदीप्तांगीं साक्षात्सुरवधूमिव

Doon ay nakita niya ang sarili niyang ina, mahimbing na natutulog at may mga banal na palatandaang mapalad; ang kanyang mga sangkap ay kumikislap sa mga hiyas na alahas, na wari’y isang dalagang makalangit ng mga diyos.

Verse 41

अथो स तनयो विप्राश्शिवानुग्रहभाजनम् । जवेनोत्थापयामास मातरं सुखविह्वलः

Pagkaraan, ang anak na iyon—O mga brāhmaṇa—na naging karapat-dapat na tumanggap ng biyaya ni Śiva, ay dali-daling iniahon ang kanyang ina, na nalulunod sa galak.

Verse 42

सोत्थिताद्भुतमालक्ष्यापूर्वं सर्वमिवाभवत् । महानंदसुमग्ना हि सस्वजे स्वसुतं च तम्

Nang masaksihan ang kababalaghang bagong sumilang, ang lahat ay tila ganap na di pa kailanman nangyari. Nalubog sa dakilang ligaya, niyakap niya ang sarili niyang anak na iyon.

Verse 43

श्रुत्वा पुत्रमुखात्सर्वं प्रसादं गिरिजापतेः । प्रभुं विज्ञापयामास यो भजत्यनिशं शिवम्

Nang marinig mula sa bibig ng kanyang anak ang buong salaysay ng biyayang ipinagkaloob ng Panginoon ni Girijā (Śiva), ipinaalam niya ito sa Kataas-taasang Panginoon, na pinatotohanang ang sinumang sumasamba kay Śiva nang walang patid ay tumatamo ng Kanyang biyaya.

Verse 44

स राजा सहसागत्य समाप्तनियमो निशि । ददर्श गोपिकासूनोः प्रभावं शिवतोषणम्

Ang haring iyon ay biglang dumating sa gabi matapos ganap na maisagawa ang kanyang mga panata at pagtalima. Nasaksihan niya ang kapangyarihan ng anak ng babaeng pastol ng baka—kapangyarihang nakalulugod kay Panginoong Śiva.

Verse 45

दृष्ट्वा महीपतिस्सर्वं तत्सामात्यपुरोहितः । आसीन्निमग्नो विधृतिः परमानंदसागरे

Nang makita ang lahat ng ito, ang hari—kasama ang kanyang mga ministro at ang pari ng angkan—ay lubos na nalubog, na wari’y isinawsaw sa karagatan ng sukdulang ligaya.

Verse 46

प्रेम्णा वाष्पजलं मुञ्चञ्चन्द्रसेनो नृपो हि सः । शिवनामोच्चरन्प्रीत्या परिरेभे तमर्भकम्

Si Haring Candrasena, na lumuluha sa pag-ibig, ay masayang bumigkas ng Banal na Pangalan ni Śiva; at sa taos-pusong pagsinta, niyakap niya ang munting bata.

Verse 47

महामहोत्सवस्तत्र प्रबभूवाद्भुतो द्विजाः । महेशकीर्तनं चक्रुस्सर्वे च सुखविह्वलाः

O mga brāhmaṇa, doon ay sumiklab ang isang pambihirang dakilang pagdiriwang. Silang lahat, nalulunod sa galak, ay nagsagawa ng kīrtana—ang debosyonal na pag-awit—para kay Maheśa (Panginoong Śiva).

Verse 48

एवमत्यद्भुताचाराच्छिवमाहात्म्यदर्शनात् । पौराणां सम्भ्रमाच्चैव सा रात्रिः क्षणतामगात्

Kaya nga, dahil sa lubhang kahanga-hangang asal na iyon at sa tuwirang pagtanaw sa kadakilaan ni Śiva, at dahil din sa pagkamangha at pananabik ng mga mamamayan, ang gabing iyon ay lumipas na wari’y isang kisapmata lamang.

Verse 49

अथ प्रभाते युद्धाय पुरं संरुध्य संस्थिताः । राजानश्चारवक्त्रेभ्यश्शुश्रुवुश्चरितं च तत्

Pagkatapos, pagsikat ng araw, tumindig silang handa sa digmaan, matapos palibutan at harangin ang lungsod. At ang mga hari, mula sa bibig ng mga espiya at sugo, ay nakarinig ng salaysay ng lahat ng naganap.

Verse 50

ते समेताश्च राजानः सर्वे येये समागताः । परस्परमिति प्रोचुस्तच्छ्रुत्वा चकित अति

Pagkaraan, ang lahat ng haring nagtipon doon ay nagsama-sama at nag-usap-usap sa isa’t isa. Nang marinig iyon, sila’y lubhang namangha at natigilan.

Verse 51

राजान ऊचुः । अयं राजा चन्द्रसेनश्शिवभक्तोति दुर्जयः । उज्जयिन्या महाकालपुर्याः पतिरनाकुलः

Sinabi ng mga hari: “Ang haring si Candrasena ay isang deboto ni Śiva, kaya’t siya’y di-madadaig. Siya ang payapang panginoon ng Ujjayinī, ang lungsod ni Mahākāla.”

Verse 52

ईदृशाश्शिशवो यस्य पुर्य्यां संति शिवव्रताः । स राजा चन्द्रसेनस्तु महाशंकरसेवकः

Sa lungsod niya, maging ang mga bata ay gayon—matatag na tagapag-ingat ng mga panata ni Śiva. Siya nga si Haring Candrasena, dakilang tagapaglingkod at deboto ni Mahāśaṅkara.

Verse 53

नूनमस्य विरोधेन शिवः क्रोधं करिष्यति । तत्क्रोधाद्धि वयं सर्वे भविष्यामो विनष्टकाः

Tunay, sa pagsalungat sa kanya, magagalit ang Panginoong Śiva. At dahil sa galit na iyon, tayong lahat ay tiyak na mauuwi sa ganap na kapahamakan.

Verse 54

तस्मादनेन राज्ञा वै मिलापः कार्य एव हि । एवं सति महेशानः करिष्यति कृपां पराम्

Kaya nga, kailangang-kailangan na maihanda ang pakikipagtagpo sa haring ito; sapagkat kapag naganap ito, si Maheśāna (Śiva) ay magkakaloob ng Kanyang sukdulang biyaya.

Verse 55

सूत उवाच । इति निश्चित्य ते भूपास्त्यक्तवैरास्सदाशयाः । सर्वे बभूवुस्सुप्रीता न्यस्तशस्त्रास्त्रपाणयः

Wika ni Sūta: Nang mapagpasyahan nila ito, ang mga haring iyon ay tinalikdan ang poot at pag-aalitan, at nagtaglay ng marangal na hangarin. Silang lahat ay lubos na nasiyahan; ibinaba ang mga sandata at mga pana, at tumindig na ang mga kamay ay wala nang hawak na armas.

Verse 56

विविशुस्ते पुरीं रम्यां महाकालस्य भूभृतः । महाकालं समानर्चुश्चंद्रसेनानुमोदिताः

Pumasok ang mga haring iyon sa marikit na lungsod ni Mahākāla; at sa pagsang-ayon ni Haring Candrasena, marapat nilang sinamba si Mahākāla—si Śiva, ang Dakilang Panginoon ng Panahon.

Verse 57

ततस्ते गोपवनिता गेहं जग्मुर्महीभृतः । प्रसंशंतश्च तद्भाग्यं सर्वे दिव्यमहोदयम्

Pagkatapos, ang mga babaeng pastol ng baka, kasama ang mga hari, ay umuwi sa kani-kanilang tahanan; silang lahat ay nagpupuri sa pambihirang kapalarang iyon—isang mapalad at tunay na makalangit na pagsilang ng biyaya.

Verse 58

ते तत्र चन्द्रसेनेन प्रत्युद्गम्याभिपूजिताः । महार्हविष्टरगताः प्रत्यनंदन्सुविस्मिताः

Doon, sinalubong sila ni Candrasena na lumapit upang bumati at pinarangalan sila nang nararapat. Nang maupo sa mga upuang mahalaga at marangal, sila’y nagalak na tumugon, punô ng pagkamangha.

Verse 59

गोपसूनोः प्रसादात्तत्प्रादुर्भूतं शिवालयम् । संवीक्ष्य शिवलिंगं च शिवे चकुः परां मतिम्

Sa biyaya ng anak ng pastol ng baka, nahayag ang templong kay Śiva. Nang masdan din nila ang Śiva-liṅga, itinuon nila ang pinakamataas na panata kay Śiva lamang.

Verse 60

ततस्ते गोपशिशवे प्रीता निखिलभूभुजः । ददुर्बहूनि वस्तूनि तस्मै शिवकृपार्थिनः

Pagkatapos, ang lahat ng mga hari sa lupa, nalugod sa batang pastol na iyon, ay nagkaloob sa kanya ng maraming handog—naghahangad ng mahabaging biyaya ng Panginoong Śiva.

Verse 61

येये सर्वेषु देशेषु गोपास्तिष्ठंति भूरिशः । तेषां तमेव राजानं चक्रिरे सर्वपार्थिवाः

Sa lahat ng mga lupain, saanman naninirahan ang maraming pastol ng baka, pinili ng lahat ng mga pinunong makalupa ang mismong taong iyon at itinalaga siyang hari.

Verse 62

अथास्मिन्नन्तरे सर्वैस्त्रिदशैरभिपूजितः । प्रादुर्बभूव तेजस्वी हनूमान्वानरेश्वरः

Pagkaraan, sa mismong sandaling iyon, si Hanūmān—ang maningning na panginoon ng mga Vānara—ay nagpakita, na pinarangalan at sinamba ng lahat ng mga deva.

Verse 63

ते तस्याभिगमादेव राजानो जातसंभ्रमाः । प्रत्युत्थाय नमश्चकुर्भक्तिनम्रात्ममूर्तयः

Sa mismong paglapit niya, napuno ng banal na paggalang at pangingilabot ang mga hari. Tumindig sila upang salubungin siya at yumukod sa pagpupugay—mga anyo ng pagpapakumbabang pinapahinahon ng debosyon.

Verse 64

तेषां मध्ये समासीनः पूजितः प्लवगेश्वरः । गोपात्मजं तमालिंग्य राज्ञो वीक्ष्येदमब्रवीत्

Nakaupo sa gitna nila at pinarangalan nang wasto, niyakap ng panginoon ng mga Vānara ang anak ng mga pastol ng baka. Pagkaraan, tumingin siya sa hari at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 65

हनूमानुवाच । सर्वे शृण्वन्तु भद्रं वो राजानो ये च देहिनः । ऋते शिवं नान्यतमो गतिरस्ति शरीरिणाम्

Wika ni Hanuman: “Nawa’y mapasainyo ang pagpapala—makinig kayong lahat, O mga hari at lahat ng nilalang na may katawan. Maliban kay Shiva, wala nang ibang tunay na kanlungan o huling hantungan para sa mga nananahan sa katawan.”

Verse 66

एवं गोपसुतो दिष्ट्या शिवपूजां विलोक्य च । अमंत्रेणापि संपूज्य शिवं शिवमवाप्तवान्

Kaya nga, sa mabuting kapalaran, nasilayan ng anak ng pastol ang pagsamba kay Shiva; at kahit sumamba kay Shiva nang walang mantra, naabot niya si Shiva—ang kabanalan at kalayaan sa pamamagitan ng pakikiisa sa Panginoon.

Verse 67

एष भक्तवरश्शंभोर्गोपानां कीर्तिवर्द्धनः । इह भुक्त्वाखिलान्भोगानंते मोक्षमवाप्स्यति

Ito ang pinakadakilang deboto ni Śambhu, na nagpapalago ng dangal ng mga pastol ng baka. Dito sa daigdig ay tatamasahin niya ang lahat ng ligaya; at sa huli ay makakamtan niya ang mokṣa, ang paglaya.

Verse 68

अस्य वंशेऽष्टमो भावी नन्दो नाम महायशाः । प्राप्स्यते तस्य पुत्रत्वं कृष्णो नारायणस्स्वयम्

Sa angkang ito, ang ikawalo sa pagkakasunod ay magiging si Nanda, ang lubhang tanyag at marangal. At si Panginoong Nārāyaṇa mismo, bilang Kṛṣṇa, ay isisilang bilang kanyang anak na lalaki.

Verse 69

अद्यप्रभृति लोकेस्मिन्नेष गोप कुमारकः । नाम्ना श्रीकर इत्युच्चैर्लोकख्यातिं गमिष्यति

Mula sa araw na ito, sa mundong ito, ang batang pastol ng baka na ito ay tatawaging Śrīkara, at magkakamit ng malawak na katanyagan sa mga tao.

Verse 70

सूत उवाच । एवमुक्त्वाञ्जनीसूनुः शिवरूपो हरीश्वरः । सर्वान्राज्ञश्चन्द्रसेनं कृपादृष्ट्या ददर्श ह

Sinabi ni Sūta: Pagkasabi niya nang gayon, ang anak ni Anjanī—si Hariśvara na may mismong anyo ni Śiva—ay tumingin sa lahat, pati na rin kay Haring Candrasena, sa isang titig ng habag.

Verse 71

अथ तस्मै श्रीकराय गोपपुत्राय धीमते । उपादिदेश सुप्रीत्या शिवाचारं शिवप्रियम्

Pagkaraan, sa dakilang pag-ibig, itinuro niya kay Śrīkara, ang matalinong anak ng pastol, ang wastong asal at pagsunod kay Śiva—mga disiplina at panata na minamahal ni Panginoong Śiva.

Verse 72

हनूमानथ सुप्रीतः सर्वेषां पश्यतां द्विजः । चन्द्रसेनं श्रीकरं च तत्रैवान्तरधी यत

Pagkaraan, si Hanumān, lubos na nalugod, ay naglaho mula roon sa harap ng paningin ng lahat. At ang brahmana—kasama sina Candrasena at Śrīkara—ay naglaho rin sa mismong lugar na iyon.

Verse 73

तं सर्वे च महीपालास्संहृष्टाः प्रतिपूजिताः । चन्द्रसेनं समामंत्र्य प्रतिजग्मुर्यथागतम्

Ang lahat ng haring iyon ay nagalak at pinarangalan nang nararapat. Nagpaalam sila kay Candrasena at bumalik sa kani-kanilang dako, gaya ng kanilang pagdating.

Verse 74

श्रीकरोपि महातेजा उपदिष्टो हनूमता । ब्राह्मणैस्सहधर्मज्ञैश्चक्रे शम्भोस्समर्हणम्

Si Śrīkara rin, na may dakilang ningning at tinuruan ni Hanumān, ay kasama ang mga brahmanang nakaaalam ng dharma, nagsagawa ng nararapat na pagsamba at paggalang kay Panginoong Śambhu (Śiva).

Verse 75

चन्द्रसेनो महाराजः श्रीकरो गोपबालकः । उभावपि परप्रीत्या महाकालं च भेजतुः

Si Haring Candrasena at ang batang pastol na si Śrīkara—kapwa sa sukdulang debosyon—ay kumupkop at naglingkod kay Panginoong Mahākāla.

Verse 76

कालेन श्रीकरस्सोपि चन्द्रसेनश्च भूपतिः । समाराध्य महाकालं भेजतुः परमं पदम्

Sa paglipas ng panahon, si Śrīkara at si Haring Candrasena, matapos sumamba nang wasto kay Mahākāla (Panginoong Śiva), ay nakamit ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 77

एवंविधो महाकालश्शिवलिंगस्सतां गतिः । सर्वथा दुष्टहंता च शंकरो भक्तवत्सलः

Ganyan ang Mahākāla—ang Śiva-liṅga na ito—ang kanlungan at hantungan ng mga banal. Sa lahat ng paraan Siya ang pumupuksa sa masasama; si Śaṅkara ay laging mahabagin sa Kanyang mga deboto.

Verse 78

इदं पवित्रं परमं रहस्यं सर्वसौख्यदम् । आख्यानं कथितं स्वर्ग्यं शिवभक्तिविवर्द्धनम्

Ang banal na salaysay na ito ay ang kataas-taasang lihim, na nagkakaloob ng lahat ng kaligayahan. Isinalaysay ito bilang kuwentong umaakay sa langit at nagpapalago ng debosyon kay Panginoong Śiva.