Sarga 5

Verse 1

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।।।

Pagkatapos, si Nīla, ayon sa wastong kaayusan at matapos ayusin ang mga bantay, ay matagumpay na nagkampo ng hukbo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 2

मैन्दश्चद्विविदश्चोभौतत्रवानरपुङ्गवौ ।विचेरतुश्चतांसेनांरक्षार्थंसर्वतोदिशम् ।।।।

Doon, sina Mainda at Dvivida—kapwa pinakadakila sa mga Vānara—ay naglibot sa hukbong iyon sa lahat ng panig upang ito’y bantayan at ingatan.

Verse 3

निविष्टायांतुसेनायांतीरेनदनदीपतेः ।पार्श्वस्थंलक्ष्मणंदृष्टवारामोवचनमब्रवीत् ।।।।

Nang ang hukbo’y nakapuwesto na sa pampang ng karagatan—ang panginoon ng mga ilog—si Rāma, pagkakita kay Lakṣmaṇa na nasa kaniyang tabi, ay nagsalita ng ganitong mga salita.

Verse 4

शोकश्चकिलकालेनगच्छताह्यपगच्छति ।ममचापश्यतःकान्तामहन्यहनिवर्धते ।।।।

Ang dalamhati, wika nila, ay humuhupa habang lumilipas ang panahon; ngunit sa akin—na di masilayan ang aking minamahal—lalo itong lumalaki araw-araw.

Verse 5

नमेदुःखंप्रियादूरेनमेदुःखंहृतेतिवा ।एतदेवानुशोचामिवयोऽस्याह्यतिवर्तते ।।।।

Hindi ako nagdadalamhati dahil malayo ang aking minamahal, ni dahil lamang siya’y inagaw; ito ang tunay kong ikinapipighati—na ang kanyang kabataan ay tunay na lumilipas.

Verse 6

वाहिवातयतःकान्तातांस्पृष्टवामामपिस्पृश ।त्वयिमेगात्रसंस्पर्शश्चन्द्रेदृष्टिसमागमः ।।।।

O Hangin, humayo ka sa kinaroroonan ng aking minamahal; paghipo mo sa kanya, hipuin mo rin ako—sa pamamagitan mo madarama ko ang dampi ng kanyang katawan, at sa buwan ay makakatagpo ko ang kanyang titig.

Verse 7

तन्मेदहतिगात्राणिविषंपीतमिवाशये ।हानाथेतिप्रियासामांह्रियमाणायदब्रवीत् ।।।।

Ang guniguning iyon ay sinusunog ang aking mga sangkap, na wari’y lasong nainom at nanahan sa loob: sapagkat ang aking sinta, habang inaagaw, ay sumigaw sa akin, ‘Ay, aking panginoon!’

Verse 8

तद्वियोगेन्धनवतातच्चिन्ताविपुलार्चिषा ।रात्रिंदिवंशरीरंमेदह्यतेमदनाग्निना ।।।।

Sa paghihiwalay na siyang panggatong, at sa malalawak na liyab ng walang humpay na pagninilay, ang apoy ng pag-ibig ay sinusunog ang aking katawan, gabi at araw.

Verse 9

अवगाह्यर्णवंस्वप्स्येसौमित्रेभवताविना ।कथञ्चित्प्रज्वलन्कामस्समांसुप्तंजलेदहेत् ।।।।

O Saumitri, kung wala ka, lulusong ako sa karagatan at hihiga roon; marahil sa tubig, habang ako’y natutulog, hindi ako susunugin ng naglalagablab na diyos ng pag-ibig.

Verse 10

बह्वेतत्कामयानस्यशक्यमेतेनजीवितुम् ।यदहंसाचवामोरूरेकांधरणिमाश्रितौ ।।।।

Para sa isang nilalamon ng pangungulila, ang buhay ay makakayanan lamang dahil dito: siya na may maririkit na hita at ako ay nakatayo pa rin sa iisang lupa.

Verse 11

केदारस्येवकेदारस्सोदकस्यनिरूदकः ।उपस्नेहेनजीवामिजीवन्तींयच्छृणोमिताम् ।।।।

Tulad ng isang tuyong palayan na nababasa dahil sa kalapit na palayang may tubig, ako ay nabubuhay sa pamamagitan ng kalapitang iyon lamang—sa pagkarinig na siya ay buhay pa.

Verse 12

कदानुखलुसुश्रोणींशतपत्त्रायतेक्षणाम् ।विजित्यशत्रून्द्रक्ष्यामिसीतास्फीतामिवश्रियम् ।।।।

Kailan kaya, pagkatapos lupigin ang mga kaaway, aking masisilayan si Sita—na may kaaya-ayang anyo at mga matang tila talulot ng lotus—tulad ng kasaganaan sa kaganapan nito?

Verse 13

कदानुचारुबिम्बोष्ठंतस्याःपद्ममिवाननम् ।ईषदुन्नम्यपास्यामिरसायनमिवातुरः ।।।।

Kailan ko kaya dahan-dahang iaangat ang kanyang mukhang tila lotus at iinuman ang kanyang maririkit na labing tila prutas na bimba—tulad ng isang maysakit na umiinom ng gamot na pampalakas?

Verse 14

तस्यात्तुसंहितौपीनौस्तनौतालफलोपमौ ।कदानुखलुसोत्कम्पौश्लिष्यन्त्यामांभजिष्यत: ।।।।

Kailan kaya ako sasalubungin ng kanyang sabik at nanginginig na yakap—at ang kanyang buong dibdib, na magkadikit at tila mga bunga ng palmyra, ay dadampi sa akin?

Verse 15

सानूनमसितापाङ्गीरक्षोमध्यगतासती ।मन्नाथानाथहीनेवत्रातारंनाधिगच्छति ।।।।

Tunay ngang yaong may maiitim na sulok ng mga mata, ang tapat na maybahay, napapagitna sa mga rākṣasa; at bagaman ako ang kanyang panginoon, wari’y walang asawa, hindi niya matagpuan ang tagapagtanggol.

Verse 16

कथंजनकरजस्यदुहिताममचप्रिया ।राक्षसीमध्यगाशेतेस्नुषादशरथस्यच ।।।।

Paano nangyari na ang aking minamahal—anak ni Haring Janaka at manugang ni Daśaratha—ay nahihiga sa gitna ng mga rākṣasī?

Verse 17

कदाऽविक्षोभ्यरक्षांसिसाविधूयोत्पतिष्यति ।विधूयजलदान्नीलान् शशिरेखाशरत्स्विव ।।।।

Kailan siya sasambulat, inaalis at ipinagpag ang matitigas na rākṣasa—gaya ng gasuklay na buwan sa taglagas na lumilitaw matapos iwaksi ang maiitim na ulap?

Verse 18

स्वभावतनुकानूनंशोकेनानशनेनच ।भूयस्तनुतरासीतादेशकालविपर्ययात् ।।।।

Si Sītā, na likas na payat, ay tiyak na lalo pang nangayayat dahil sa dalamhati, sa pag-aayuno, at sa mabagsik na pagbaligtad ng lugar at panahon.

Verse 19

कदानुराक्षसेन्द्रस्यनिधायोरसिसायकान् ।सीतांप्रत्याहरिष्यामिशोकमुत्सृज्यमानसम् ।।।।

Kailan nga ba, matapos ibaon ang aking mga palaso sa dibdib ng hari ng mga Rākṣasa, maibabalik ko si Sītā at maitatapon ang dalamhating ito sa aking puso?

Verse 20

कदानुखलुमांसाध्वीसीतासुरसुतोपमा ।सोत्कण्ठाकण्ठमालम्ब्यमोक्ष्यत्यानन्दजंजलम् ।।।।

Kailan nga ba ako yayakapin ng banal na si Sītā, na tila anak ng mga diyos—sabik na sasandig sa aking leeg—at papatak ang mga luha ng kagalakan?

Verse 21

कदाशोकमिमंघोरंमैथिलीविप्रयोगजम् ।सहसाविप्रमोक्ष्यामिवासश्शुक्लेतरंयथा ।।।।

Kailan ko biglang maihahagis ang kakila-kilabot na dalamhating ito, na bunga ng pagkawalay kay Maithilī—gaya ng pagtatapon sa maruming kasuotan?

Verse 22

एवंविलपतस्तस्यतत्ररामस्यधीमतः ।दिनक्षयान्मन्दवपुर्भास्करोऽस्तमुपागतः ।।।।

Habang sa gayong paraan ay nananaghoy roon ang marunong na si Rāma, lumubog ang araw; natapos ang maghapon, at ang araw na nanghihina ang liwanag ay lumisan sa kanluran.

Verse 23

आश्वासितोलक्ष्मणेनरामस्सन्ध्यामुपासत ।स्मरन्कमलपत्राक्षींसीतांशोकाकुलीकृतः ।।।।

Inaliw ni Lakṣmaṇa, isinagawa ni Rāma ang pagsamba sa dapithapon; subalit sa paggunita kay Sītā na may matang tulad ng talulot ng lotus, nanatili siyang yumanig sa dalamhati.

Verse 24

Kailan ko nga ba, bahagyang iaangat ang kaniyang mukhang gaya ng lotus, na may magagandang labing tila bungang bimba, at iinumin iyon na parang maysakit na umiinom ng eliksir na nagbibigay-buhay?

Verse 25

Kailan ko nga ba mabubutas ang malapad na dibdib ni Ravana, hari ng mga rakshasa, sa pamamagitan ng matutulis na palasong pinahiran ng langis at may balahibo ng buwitre?

Verse 26

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Pagkaraan, si Nīla, matapos ayusin nang wasto ang sariling pagbabantay at pananggalang, ay maayos na nagkampo ng hukbo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 27

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Pagkaraan, si Nīla, matapos ayusin nang wasto ang sariling pagbabantay at pananggalang, ay maayos na nagkampo ng hukbo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 28

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Pagkaraan, si Nīla, sa nararapat at wastong paraan, ay inayos ang mga bantay at itinatag ang kampo ng hukbo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 29

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Kaya si Nīla, ayon sa wastong tuntunin at maingat na nag-ayos ng pagbabantay, ay maayos na pinahimpil ang hukbo sa hilagang pampang ng dagat.

Verse 30

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Pagkatapos, si Nīla, matapos ayusin nang nararapat ang mga bantay, ay maayos na itinatag ang hukbo sa hilagang pampang ng dagat.

Verse 31

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Kaya, sa wastong kaayusan at nakahandang mga pananggalang, si Nīla ay pinahimpil ang hukbo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 32

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Si Nīla, na sumusunod sa wastong kaugalian at maingat na nag-ayos ng pagbabantay, ay matatag na inilagay ang hukbo sa hilagang pampang ng dagat.

Verse 33

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Sa wastong kaayusan, inayos ni Nīla ang mga pagbabantay at pananggalang; at ang hukbo’y maayos na inilagak sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 34

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Si Nīla, ayon sa itinakdang paraan, ay naglagay ng mga bantay; at ang hukbo’y matatag na naitatag sa hilagang pampang ng dagat.

Verse 35

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Sa pamamatnubay ni Nīla, ang hukbo’y inayos nang wasto, na may sariling mga bantay; at nararapat na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 36

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Sa pamamatnubay ni Nīla, ang hukbo’y inayos nang wasto, na may sariling mga bantay; at nararapat na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 37

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Sa pamumuno ni Nīla, ang hukbo’y maayos na naihanay, na may sariling pagbabantay; at nararapat na naitayo ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 38

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Sa pamamatnubay ni Nīla, ang hukbo’y inayos nang wasto, may sariling mga bantay; at maayos na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 39

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Sa pamamatnubay ni Nīla, ang hukbo’y inayos nang wasto, may sariling mga bantay; at maayos na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 40

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Sa pamamatnubay ni Nīla, ang hukbo’y inayos nang wasto, may sariling mga bantay; at maayos na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 41

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Sa pamamatnubay ni Nīla, ang hukbo’y inayos nang wasto, may sariling mga bantay; at maayos na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 42

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Sa pamamatnubay ni Nīla, ayon sa wastong kaayusan, inayos ang hukbo na may sariling mga bantay; at marangal na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 43

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Sa pamamatnubay ni Nīla, ayon sa wastong kaayusan, inayos ang hukbo na may sariling mga bantay; at marangal na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 44

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Si Nīla, ayon sa wastong pamamaraan, ay inayos ang hukbo na may sariling mga bantay, at matagumpay na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 45

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Si Nīla, ayon sa wastong pamamaraan, ay inayos ang hukbo na may sariling mga bantay, at matagumpay na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 46

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Si Nīla, ayon sa wastong pamamaraan, ay inayos ang hukbo na may sariling mga bantay, at matagumpay na nagkampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 47

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

At si Nīla, ayon sa wastong tuntunin, ay inayos ang hukbo na may sariling mga bantay; at mainam na naitayo ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 48

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

At si Nīla, ayon sa wastong tuntunin, ay inayos ang hukbo na may sariling mga bantay; at mainam na naitayo ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 49

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

At si Nīla, ayon sa wastong tuntunin, ay inayos ang hukbo na may sariling mga bantay; at mainam na naitayo ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 50

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

At si Nīla, ayon sa wastong tuntunin, ay inayos ang hukbo na may sariling mga bantay; at mainam na naitayo ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 51

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

At si Nīla, ayon sa wastong paraan, ay inayos ang hukbo na may sariling mga bantay; at maayos na naitindig ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 52

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

At si Nīla, ayon sa wastong paraan, ay inayos ang hukbo na may sariling mga bantay; at maayos na naitindig ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 53

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Pagkaraan, si Nīla ay marapat na nag-ayos ng hukbo, inilagay ang sariling mga bantay, at matagumpay na itinayo ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 54

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Pagkaraan, si Nīla ay marapat na nag-ayos ng hukbo, inilagay ang sariling mga bantay, at matagumpay na itinayo ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 55

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Pagkaraan, si Nīla ay marapat na nag-ayos ng hukbo, inilagay ang sariling mga bantay, at matagumpay na itinayo ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 56

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Pagkaraan, si Nīla ay maayos na nag-ayos ng hukbo ayon sa wastong kaayusan, na may sariling mga bantay; at mabuting naitindig ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 57

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Pagkaraan, si Nīla ay maayos na nag-ayos ng hukbo ayon sa wastong kaayusan, na may sariling mga bantay; at mabuting naitindig ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.

Verse 58

सातुनीलेनविधिवत्स्वारक्षासुसमाहिता ।सागरस्योत्तरेतीरेसाधुसेनानिवेशिता ।।6.5.1।।

Pagkaraan, si Nīla ay maayos na nag-ayos ng hukbo ayon sa wastong kaayusan, na may sariling mga bantay; at mabuting naitindig ang kampo sa hilagang pampang ng karagatan.