Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 46, Shloka 30

शरबन्धनम् (The Binding by Arrows) / Indrajit’s Illusory Assault and the Vanaras’ Consolation

Devanagari script

रामलक्ष्मणयोर्दृष्टवाशरीरेसायकैश्चिते ।।6.46.29।।सर्वाणिचाङ्गोपाङ्गानिसुग्रीवंभयमाविशत् ।

Transliteration

rāma-lakṣmaṇayor dṛṣṭvā śarīre sāyakaiś cite |

sarvāṇi cāṅgopāṅgāni sugrīvaṃ bhayam āviśat ||6.46.29||

Translation

Nang makita ni Sugrīva ang mga katawan nina Rāma at Lakṣmaṇa na punô ng mga palaso, at sugatan sa bawat bahagi ng katawan, siya’y sinakmal ng matinding takot.

Word by Word

• रामलक्ष्मणयोः: of Rama and Lakshmana
• रामलक्ष्मणयोः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राम + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय, ‘having seen’

• शरीरे: in the body
• शरीरे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शरीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• सायकैः: with arrows
• सायकैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सायक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• चिते: riddled
• चिते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: चि (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; शरीरे इत्यस्य विशेषणम्

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; अङ्गोपाङ्गानि इत्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha/Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• अङ्गोपाङ्गानि: limbs and sub-limbs
• अङ्गोपाङ्गानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अङ्ग + उपाङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः

• सुग्रीवम्: Sugriva
• सुग्रीवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• भयम्: fear
• भयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• आविशत्: entered/possessed
• आविशत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-विश् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Context

Sugriva was overtaken by fear on seeing Rama and Lakshmana riddled with arrows from head to foot all over the body

Characters & Entities

• Rāma
• Lakṣmaṇa
• Sugrīva
• arrows (sāyaka)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

As in 6.46.29, it frames the moral challenge: fear arises, but dharma requires regaining composure and acting rightly.

What is the narrative situation?

A repeated/duplicated transmission of the same narrative moment: Sugrīva’s fear upon seeing the wounded Rāghavas.

Which character virtue is emphasized?

The need for courage (śaurya/dhairya) that will be reinforced by counsel immediately afterward.