
The Slaying of the Kālakeyas and the Greatness of Vināyaka Worship
Nagsisimula ang PP.1.65 sa mga tagubilin sa ritwal at pagpupuri kay Vināyaka (Gaṇeśa/Heramba): ang pagsamba sa mga ritong Nāndīmukha, paglalapat ng mantra sa mga palayok na pangyajña, at paglalagay o pag-ukit ng anyo ni Heramba sa mga lantad na pook upang maghatid ng tagumpay, pag-iingat, karunungan, kasaganaan, at pagkalaya sa mga kapighatian. Itinatampok din ang banal na pook kung saan si Vināyaka ay naroroon bilang isang liṅga sa Vanitā, sa timog na pampang ng Lauhitya; ang darśana, sparśa, at pradakṣiṇā roon ay nagdudulot ng paglilinis, langit, at pangmatagalang kagalingan. Pagkaraan, lumilipat ang salaysay sa krisis: natalo ang mga Deva sapagkat napabayaan nila ang pagsamba kay Gaṇeśa. Itinuro ni Śiva (Tripurāri/Śambhu) na sambahin muna si Gaṇapati; pinagkalooban sila ni Vināyaka ng tagumpay at ipinadala kay Viṣṇu. Pinakilos ni Hari/Nārāyaṇa ang mga Deva laban sa hukbo ni Hiraṇyākṣa, at sumiklab ang malawak na digmaan hanggang sa pagbagsak ng pinunong Kālakeya—pinatutunayan na ang pag-aalis ng mga hadlang ang nauuna sa ganap na pagtatagumpay.
Verse 1
व्यास उवाच । नांदीमुखेषु सर्वेषु पूजयेद्यो गणाधिपम् । तस्य सर्वो भवेद्वश्यः पुण्यं भवति चाक्षयम्
Sinabi ni Vyāsa: Sinumang sumasamba kay Gaṇādhipa (Gaṇeśa) sa lahat ng ritong Nāndīmukha—nagiging masunurin sa kanya ang lahat, at ang kanyang kabutihang-loob ay di-napaparam.
Verse 2
गणानां त्वेति मंत्रेण सर्वयज्ञघटेषु च । सर्वसिद्धिमवाप्नोति स्वर्गं मोक्षं लभेन्नरः
Sa pagbigkas ng mantrang nagsisimula sa “gaṇānāṃ tve” at sa paglalapat nito sa lahat ng mga palayok na panghandog sa mga yajña, nakakamit ng tao ang lahat ng tagumpay, at natatamo ang langit at mokṣa.
Verse 3
मृण्मये प्रतिमायां च चित्रे चाथ दृषण्मये । द्वारदारुणि पात्रे च हेरंबं लेखयेद्बुधः
Ang marunong ay dapat gumuhit o umukit kay Heramba—si Gaṇeśa—sa imaheng luwad, sa larawan, sa bato, at gayundin sa pintuang kahoy at sa sisidlan.
Verse 4
अन्यस्मिन्नपि देशे तु सततं दृष्टिगोचरे । स्थापयित्वा तु हेरंबं शक्त्या यः पूजयेद्बुधः
Kahit sa ibang lupain, kung ang marunong ay magtatag kay Heramba sa lugar na laging nakikita at sasambahin siya nang may debosyon ayon sa sariling kakayahan,
Verse 5
तस्य कार्याणि सिद्ध्यंति दयितानि समंततः । न विघ्नं जायते किंचित्त्रैलोक्यं वशमानयेत्
Ang kanyang mga gawain, na minamahal at ninanais, ay nagtatagumpay sa lahat ng dako; walang anumang hadlang ang sumisilang—napapasunod niya ang tatlong daigdig.
Verse 6
विद्यार्थी लभते विद्यां वेदशास्त्रसमुद्भवाम् । अन्यां च शिल्पिविद्यां च विजयां स्वर्गदायिनीम्
Ang mag-aaral ay nagkakamit ng karunungang mula sa mga Veda at Śāstra; at iba pang kaalaman—mga sining at kasanayan—na nagdudulot ng tagumpay at nagkakaloob ng langit.
Verse 7
धनार्थी विपुलं वित्तं कन्यां साध्वीं मनोरमाम् । ऐश्वर्यं धर्मसाध्यं च तनयं कुलमोक्षदम्
Ang naghahangad ng yaman ay nagkakamit ng saganang kayamanan; (maaari ring makamit) ang isang dalagang banal at kaibig-ibig; kasaganaan na natatamo sa pamamagitan ng dharma; at isang anak na nagpapalaya sa angkan.
Verse 8
न रोगैः पीड्यते कश्चिन्न ग्रहैः प्रेतयोनिभिः । शृंगिभिर्नापि रक्षोभिर्विद्युद्भिर्वनतस्करैः
Walang sinuman ang pinahihirapan ng mga sakit—ni ng masasamang planeta, ni ng mga espiritung mula sa lahing multo; ni ng mga nilalang na may sungay, ni ng mga rākṣasa, ni ng kidlat, ni ng mga tulisan sa gubat.
Verse 9
न राजा कुप्यति गृहे न च मारी प्रवर्तते । न दौर्भिक्ष्यं न दौर्बल्यं पूजयित्वा विनायकम्
Kapag sinamba si Vināyaka, ang hari ay hindi nagagalit sa tahanan; hindi kumakalat ang salot; at hindi sumisibol ang taggutom ni ang panghihina (kapighatian).
Verse 10
अभिप्रेतार्थसिद्ध्यर्थं पूजितो यः सुरैरपि । सर्वविघ्नछिदे तस्मै गणाधिपतये नमः
Pagpupugay sa Panginoon ng mga Gaṇa, na sinasamba maging ng mga diyos upang matupad ang minimithing layon, at siyang pumuputol sa lahat ng balakid.
Verse 11
मंत्रश्चायं ॐ नमो गणपतये । नारायणप्रियैः पुष्पैरन्यैश्चापि सुगंधिभिः । मोदकैः फलमूलैश्च द्रव्यैः कालोद्भवैस्तथा
At ito ang mantra: “Oṃ, pagpupugay kay Gaṇapati.” Siya’y sambahin ng mga bulaklak na minamahal ni Nārāyaṇa at ng iba pang mababangong pamumulaklak; ng mga modaka, ng mga prutas at ugat, at gayundin ng mga handog na pana-panahon na dumarating sa takdang panahon.
Verse 12
दधिदुग्धैः प्रियैर्वाद्यैरपि धूपसुगंधिभिः । पूजयेद्गणपं यस्तु सर्वसिद्धिमवाप्नुयात्
Ang sinumang sumasamba kay Gaṇapa (Gaṇeśa) sa pamamagitan ng yogurt at gatas, ng kaaya-ayang tugtugin, at ng mabangong insenso, ay nagkakamit ng ganap na tagumpay sa lahat ng gawain.
Verse 13
विशेषात्तस्य लिंगे तु यो ददाति वसुप्रियम् । पूजोपकरणं वस्त्रं सर्वं लक्षगुणं भवेत्
Ngunit lalo na, ang sinumang nag-aalay sa kaniyang liṅga ng bagay na minamahal at mahalaga—kayamanan, mga kasangkapang pangpūjā, o kasuotan—ang lahat ng iyon ay nagiging gantimpalang isang daang libong ulit ang bisa.
Verse 14
देशे च भारते वर्षे वनिता पूर्वसन्निधौ । लौहित्यदक्षिणे तीरे लिंगरूपो विनायकः
At sa lupain ng Bhārata (India), sa Vanitā—malapit sa sinaunang banal na pook—sa timog na pampang ng ilog Lauhitya, naroroon si Vināyaka sa anyo ng liṅga.
Verse 15
हरगौरीसमादेशाद्देवानां संमतेन च । स्थितो लोकप्रशांत्यर्थं सर्वविघ्नविनाशनात्
Sa utos ni Hara at ni Gaurī, at sa pagsang-ayon ng mga diyos, siya’y nanatili roon para sa kapayapaan ng daigdig—sapagkat siya ang tagapuksa ng lahat ng hadlang.
Verse 16
पूजयित्वा तु तं देवं शक्तितो द्रव्यसंचयैः । विनायकत्वमाप्नोति वेदशास्त्रार्थपारगः
Matapos sambahin ang Diyos na iyon ayon sa sariling kaya, sa mga handog na natipon, nakakamit ng tao ang katayuang Vināyaka at nagiging ganap na bihasa sa diwa ng mga Veda at mga śāstra.
Verse 17
सकृत्प्रदक्षिणं कृत्वा दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा तु मानवः । अक्षयं लभते स्वर्गं सदा देवैः प्रपूज्यते
Sa pag-ikot nang minsan bilang pradakṣiṇa, at sa pagtanaw at paghipo sa (banal na bagay o pook) na iyon, nakakamit ng tao ang di-nasisirang langit at laging iginagalang ng mga diyos.
Verse 18
संसर्गिणां च म्लेछानां गत्यर्थं सुतपस्विनाम् । पुत्रार्थं सर्वलोकानां तत्र शंभुर्विनायकः
Doon, si Śambhu—na tinatawag na Vināyaka—ay naroroon upang igawad ang mas mataas na kapalaran sa mga nakikihalubilo sa mga mleccha, para sa kapakinabangan ng mga dakilang mapagtapa, at upang tuparin ang pagnanais ng anak ng mga nilalang sa lahat ng daigdig.
Verse 19
कृत्वाभिषेकं लौहित्ये स्पृशेद्यस्तु गणाधिपम् । सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः
Pagkatapos magsagawa ng abhiṣeka (ritwal na pagpapaligo) sa Lauhitya, sinumang humipo kay Gaṇādhipa ay napapalaya sa mga kasalanang naipon sa pitong kapanganakan—walang pag-aalinlangan dito.
Verse 20
न वैधव्यं न कार्पण्यं न शोकं न तु मत्सरम् । विनायकं समासाद्य जन्मजन्मनि संलभेत्
Sa paglapit at pagkanlong kay Vināyaka, hindi makakatagpo ang tao ng pagkabalo, kahirapan, dalamhati, ni inggit—sa bawat kapanganakan.
Verse 21
पुनः सिद्धिः पुनर्भोग्यं पुनः कीर्तिः पुनर्बलम् । पूजयित्वा तु गणपं नरस्य नात्र संशयः
Muling tagumpay, muling ligaya, muling katanyagan, at muling lakas—sa pagsamba kay Gaṇapa (Gaṇeśa) ay nakakamtan ito ng tao; walang alinlangan dito.
Verse 22
अस्य पूजामकृत्वा च सर्वाभीष्टं विनश्यति । तत्र देवाश्च सुप्रीता ब्रह्मविष्णुहरादयः
Kung hindi isasagawa ang pagsamba rito, napaparam ang lahat ng minimithing layon. Doon, ang mga diyos—sina Brahmā, Viṣṇu, Hara (Śiva), at iba pa—ay lubhang nalulugod.
Verse 23
मघोनो गणपस्याथ पूजाविरहितस्य च । अथासुरैर्महावीर्यैर्हिरण्याक्षमुखै रणे
Pagkaraan, sapagkat ang panginoon ng mga gaṇa ni Maghavan (Indra) ay naiwan nang walang pagsamba, ang makapangyarihang mga Asura—pinangungunahan ni Hiraṇyākṣa—ay sumulong sa labanan.
Verse 24
मघवा तु जितो वीर्याद्धिरण्याक्षेण वै तदा । ततस्सुराश्च निर्वीर्या यावद्वर्षशतं पुरा
Noon, si Maghavā (Indra) ay tunay na napagtagumpayan ng lakas ni Hiraṇyākṣa. Pagkaraan, ang mga diyos ay nawalan ng kapangyarihan—sa loob ng sandaang taon noong unang panahon.
Verse 25
दैवासुरे महायुद्धे सुराणां च पराजयः । ततो देवाधिदेवे तु शिवे देवैर्निवेदितम्
Sa dakilang digmaan ng mga Deva at Asura, ang mga diyos ay natalo. Kaya’t ang mga Deva ay nagsumamo at nagsalaysay kay Śiva, ang Diyos ng mga diyos.
Verse 26
भगवन्नसुरैर्नो हि जितं राज्यं गता मखाः । एतस्मिन्नंतरे शंभुर्देवान्वचनमब्रवीत्
“O Panginoon, tunay ngang nasakop ng mga Asura ang aming kaharian; naputol ang aming mga paghahandog. Sa sandaling iyon, si Śambhu ay nagsalita ng ganitong mga salita sa mga diyos.”
Verse 27
हेरंबाय वरो दत्त उमया प्रीतया मया । पूजया ते परा सिद्धिर्देवादीनां भवत्विति
“Kay Heraṁba ay ipinagkaloob ko ang isang biyaya, sapagkat ako’y nalugod kasama ni Umā: ‘Sa pagsamba sa iyo, nawa’y makamtan ng mga diyos at ng iba pa ang pinakamataas na kaganapan.’”
Verse 28
अवजानाति यो मोहात्पुरुषस्तु महोत्सवे । न भवेत्तस्य सिद्धिश्च रणे चापि पराजयः
“Ang taong, dahil sa kamangmangan, ay humahamak sa dakilang banal na pagdiriwang, ay hindi magkakamit ng tagumpay; at maging sa digmaan ay daranas siya ng pagkatalo.”
Verse 29
महामखेन युष्माभिः पूजा गणपतेः कृता । हेलया न कृता मोहात्तस्मात्प्राप्तः पराजयः
“Sa pamamagitan ng dakilang paghahandog, isinagawa ninyo ang pagsamba kay Gaṇapati; hindi iyon ginawa nang may paghamak. Gayunman, dahil sa kamangmangan, dumating sa inyo ang pagkatalo.”
Verse 30
शीघ्रं गच्छत वै पुण्यां गणपस्य महात्मनः । पूजां कुरुत धर्मज्ञा जयस्तूर्णं भविष्यति
“Magmadali kayong pumaroon sa banal na dako ng dakilang-loob na Gaṇapa. Isagawa ninyo ang pagsamba, O mga nakaaalam ng dharma—agad ninyong makakamtan ang tagumpay.”
Verse 31
ततो हरमुखाच्छ्रुत्वा वचः क्षेमपरं हितम् । प्रहृष्टा विबुधास्सर्वे गणपस्य पुरः स्थिताः
Pagkarinig sa sariling bibig ni Śiva ng mga salitang mapagpala at ukol sa kapakanan, nagalak ang lahat ng mga deva, na nakatayo sa harap ni Gaṇapa, ang kanilang pinuno.
Verse 32
देवा ऊचुः । गणाधिप नमस्तुभ्यं सर्वदेवैकपालक । स्वर्गभोगप्रद प्रीत्या हेरंब त्वां नताः स्म ह
Nagsalita ang mga deva: “O Panginoon ng mga Gaṇa, pagpupugay sa iyo, tanging tagapangalaga ng lahat ng mga deva. O Heramba, tagapagkaloob ng mga ligaya ng Svarga, buong debosyon kaming yumuyuko sa iyo.”
Verse 33
जयदं सर्वयुद्धेषु सिद्धिदं सर्वकर्मसु । महामायं महाकायं हेरंब त्वां नताः स्म ह
O Heramba, tagapagkaloob ng tagumpay sa lahat ng digmaan at ng siddhi sa bawat gawain—O Dakilang Mahāmāyā, O makapangyarihang may dakilang katawan—tunay ngang yumuyuko kami sa Iyo.
Verse 34
एकदंतं महाप्राज्ञं लंबतुंडं विनायकम् । देवं महर्षिदेवानांमिंद्रस्य च नताः स्म ह
Yumuko sila sa diyos na si Vināyaka—may iisang pangil, lubhang marunong, at may mahabang nguso—na iginagalang ng mga dakilang ṛṣi at maging ni Indra.
Verse 35
यत्ते पुरार्चनं यज्ञे न कृतं तत्क्षमस्व नः । सुराणां च गिरः श्रुत्वा गणपो वाक्यमब्रवीत्
“Patawarin mo kami, sapagkat sa yajña ay hindi namin nagawa ang unang pagsamba sa iyo.” Nang marinig ang mga salita ng mga deva, nagsalita si Gaṇapa bilang tugon.
Verse 36
युष्माभिर्व्रियतां देवा वरो मत्तो हि वांच्छितः । ततः शक्रादयः सर्वे बृहस्पतिपुरोगमाः
“O mga deva, piliin ninyo ang biyayang ninanais ninyo mula sa akin. Pagkaraan, ang lahat ng diyos—mula kay Śakra (Indra) at pinangungunahan ni Bṛhaspati—ay lumapit.”
Verse 37
ऊचुर्गणपतिं देवा जयोस्माकं भवत्विति । देवानां वचनं श्रुत्वा गणेशो वाक्यमब्रवीत्
Sinabi ng mga deva kay Gaṇapati: “Nawa’y mapasaatin ang tagumpay.” Nang marinig ang salita ng mga diyos, si Gaṇeśa ay nagsalita bilang tugon.
Verse 38
बाढमेव सुरश्रेष्ठा जयो वो भवतु द्रुतम् । ततो देवगणास्सर्वे हर्षनिर्भरमानसाः
“Tunay ngang gayon, O pinakadakila sa mga sura; nawa’y dumating sa inyo ang tagumpay nang madali.” Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga deva, puspos ang puso sa galak, ay nagdiwang.
Verse 39
गणेशं पूजयामासुर्गंधसारैस्तु मण्डनैः । दिव्यधूपैः सुवस्त्रैश्च कुसुमैर्नन्दनोद्भवैः
Sinamba nila si Gaṇeśa sa pamamagitan ng mababangong esensya at mga palamuti, ng makalangit na insenso at mariringal na kasuotan, at ng mga bulaklak na sumibol mula sa Nandana na gubat.
Verse 40
पारिजातादिभिः पुष्पैरन्यैर्देवमनोहरैः । पूजितो गणपो देवैरुवाच सुरसत्तमान्
Pinarangalan ng mga deva si Gaṇapa sa mga bulaklak na pārijāta at iba pang mga bulaklak na kalugud-lugod sa mga diyos; at matapos siyang sambahin, nagsalita siya sa mga pinakadakila sa mga deva.
Verse 41
गच्छध्वं विबुधा देवं विष्णुमद्भुतसाहसम् । स विधास्यति वः कामं वांच्छितं च ततः सुराः
Humayo kayo, O marurunong na nilalang sa langit, sa Panginoong Viṣṇu na may kahanga-hangang kabayanihan. Tutuparin Niya ang inyong nasa at ipagkakaloob ang inyong minimithi; kaya, O mga diyos, lumapit kayo sa Kanya.
Verse 42
स्वंस्वं रथं समारुह्य गतास्ते हरिमव्ययम् । पीतांबरं नमस्कृत्य ऊचुर्देवगणा मुदा
Sumakay ang bawat isa sa kani-kaniyang karwahe at nagtungo sila kay Hari, ang di-nagmamaliw na Panginoon. Yumukod sila sa Kanya na may suot na dilaw na kasuotan, at ang mga pangkat ng mga diyos ay nagsalita nang may galak.
Verse 43
हरात्मजं तु संप्राप्य पूजयित्वा गणाधिपम् । आगतास्त्वत्सकाशं वै महात्मन्नद्य केशव
Nakarating kami sa anak ni Hara at, matapos sambahin si Gaṇādhipa, ang Panginoon ng mga Gaṇa, ay tunay na dumating kami ngayon sa iyong harapan, O dakilang-loob na Keśava.
Verse 44
एतच्छ्रुत्वा तु देवानां वचनं हरिरव्ययः । यथातथ्यमुवाचेदं हनिष्ये दैत्यपुंगवान्
Nang marinig ang mga salita ng mga diyos, si Hari, ang di-nagmamaliw, ay nagsalita nang ayon sa katotohanan: “Papatayin ko ang pinunò at pinakadakila sa mga Daitya.”
Verse 45
श्रुत्वा वागमृतं देवा नारायणमुखाच्च्युतम् । हृष्टाश्च सुमुदाविष्टा द्रव्यैरिष्टैः समर्चयन्
Nang marinig ng mga diyos ang mga salitang tila nektar na lumabas sa bibig ni Nārāyaṇa, sila’y nagalak at napuspos ng matinding tuwa, at sinamba Siya sa kanilang minamahal na mga handog.
Verse 46
पुनर्विष्णुरुवाचेदं देवानिंद्रपुरोगमान् । स्वंस्वं बलं समाहृत्य सज्जी भवत विज्वराः
Muling nagsalita si Viṣṇu sa mga diyos na pinangungunahan ni Indra: “Tipunin ninyo ang kanya-kanyang lakas at magsihanda—malaya sa lagnat ng pangamba.”
Verse 47
हरिष्ये तान्दुराचारान्बलं चैव समंततः । अस्त्रवृंदं तु संगृह्य यूयं तिष्ठत निर्भयाः
“Aagawin ko ang mga masamang asal na iyon at ang kanilang hukbo mula sa lahat ng panig. Kayo, matapos tipunin ang inyong sandatahan, tumindig na walang takot.”
Verse 48
माधवस्य वचः श्रुत्वा प्रगताः सुरपुंगवाः । विमानानि समारुह्य सर्वे दिव्यास्त्रधारिणः
Nang marinig ang mga salita ni Mādhava, umalis ang mga pangunahing diyos; sumakay sa kanilang mga makalangit na vimāna, silang lahat—tagapagdala ng banal na sandata—ay naglakbay.
Verse 49
देवानां हर्षवाक्यानि दैत्यचारैः श्रुतानि वै । राजानं कथयामासुर्हिरण्याक्षं महाबलम्
Tunay ngang narinig ng mga espiya ng mga daitya ang masasayang salita ng mga diyos, at sila’y nagtungo at isinumbong iyon sa kanilang hari—ang makapangyarihang Hiraṇyākṣa.
Verse 50
श्रुत्वा दैत्यपतिस्तत्र चुकोपाति महाबलः । सचिवांस्तु समाहूय क्रुद्धो वचनमब्रवीत्
Nang marinig ito, ang makapangyarihang panginoon ng mga daitya roon ay nag-alab sa galit. Tinawag niya ang kanyang mga ministro at, sa poot, ay nagsalita ng ganito.
Verse 51
अधुनेंद्रादिदेवाश्च निखिलाः क्रूरबुद्धयः । माधवं च परीप्सन्तः शंभौ सर्वं न्यवेदयन्
Pagkaraan, ang lahat ng mga deva—mula kay Indra—na may malulupit na layon at nagnanais makamtan si Mādhava, ay nagsumbong ng lahat kay Śambhu (Śiva).
Verse 52
कथं जयं च लप्स्यामो दैत्यवृंदेतिदारुणे । त्रिपुरारिरुवाचेदं गणेशं यजतामराः
“Paano tayo magkakamit ng tagumpay laban sa lubhang kakila-kilabot na pulutong ng mga daitya?” Sa gayong pananalita, si Tripurāri (Śiva) ay nagsabi sa mga deva: “Sambahin ninyo si Gaṇeśa.”
Verse 53
पूजयित्वा तु तं देवं जेष्यथासुरदानवान् । ततो देवगणैर्हृष्टैः पूजितो गणनायकः
Kapag sinamba ninyo ang diyos na iyon, magagapi ninyo ang mga Asura at Dānava. Kaya’t ang mga pulutong ng deva, nagagalak, ay sumamba kay Gaṇanāyaka (Gaṇeśa), pinuno ng mga gaṇa.
Verse 54
गणाधिपेन तुष्टेन क्रूरो दत्तो वरो महान् । जेष्यथाद्यासुरान्सर्वांस्ततो देवा मुदान्विताः
Nang masiyahan si Gaṇādhipa (Gaṇeśa), ipinagkaloob niya sa mabagsik na isa ang dakilang biyaya: “Magagapi ninyo ang lahat ng sinaunang Asura.” Kaya’t ang mga deva ay napuspos ng galak.
Verse 55
हरिं निवेदयामासुरस्मद्वधपरीप्सवः । हरेर्बाढमुपश्रुत्य रथिनः शस्त्रपाणयः
Sabik na ipahamak ang aming pagpatay, isinumbong nila ang bagay na ito kay Hari; at nang malinaw nilang marinig ang utos ni Hari, ang mga mandirigmang nakasakay sa karwahe—may sandata sa kamay—ay nagsilakad.
Verse 56
युद्धार्थमधितिष्ठंति निर्जरास्त्वभयामयि । यस्य या शक्तिरस्तीह देवाञ्जेतुं वदत्वलम्
O Abhayāmayī, pumuwesto na sa digmaan ang mga walang-kamatayang nilalang. Ang sinumang may lakas na manaig sa mga deva rito ay magsalita—tama na ang pag-aatubili!
Verse 57
ततो राज्ञोवचः श्रुत्वा मधुर्वचनमब्रवीत् । जेष्यामि च हरिं राजन्सहायं मे नियोजय
Pagkarinig sa sinabi ng hari, si Madhu ay nagsalita nang may tamis: “O Hari, tatalunin ko si Hari (Viṣṇu)—italaga mo akong may kakamping tutulong sa akin.”
Verse 58
जिते नारायणे देवाः सभयास्त्रिदशा ध्रुवम् । तस्मान्नारायणोऽस्माकं भागः सर्वपुरंजयः
Kapag nanaig si Nārāyaṇa, ang mga deva—ang tatlumpu’t tatlo—ay tiyak na walang takot. Kaya si Nārāyaṇa ang nararapat na bahagi sa amin, ang mananakop ng bawat kuta at lungsod.
Verse 59
ततो धुंधुश्च सुंदश्च कालकेयो महाबलः । सहायश्च मधोस्तस्य जेष्यामो माधवं नृप
Pagkaraan, sina Dhuṃdhu at Suṃda, at ang makapangyarihang Kālakeya—kasama ang kakampi ni Madhu—ay nagpahayag: “Tatalunin namin si Mādhava (Viṣṇu), O hari.”
Verse 60
सर्वदैत्यबले मुख्याश्चत्वारो दृढविक्रमाः । कालमृत्युसमा वीराः सर्वास्त्रविधिपारगाः
Sa buong hukbo ng mga Daitya, namukod ang apat na pangunahing mandirigma, matatag ang tapang at di matinag ang lakas; mga bayani na kahambing ng Panahon at Kamatayan, ganap sa batas at galing ng bawat sandata.
Verse 61
बलस्तत्राब्रवीद्वाक्यं यस्मिन्जय उपस्थितः । तं च जेष्यामि जिष्णुं च प्रतिज्ञा मे दृढा नृप
Doon ay nagsalita si Balarāma, sa harap ni Jaya: “Siya’y aking tatalunin, at tatalunin ko rin si Jiṣṇu; matatag ang aking panata, O hari.”
Verse 62
नमुचिश्च मुचिश्चैव भ्रातरौ बलदर्पितौ । ऊचतुस्तौ नृपं ह्यावां जेष्यावो वै बलाद्बलौ
Sina Namuci at Muci, magkapatid na nalasing sa pagmamataas ng lakas, ay nagsabi sa hari: “Tunay, kaming dalawa—makapangyarihan sa puwersa—ay mananaig sa tanging lakas.”
Verse 63
जम्भश्चैवाब्रवीद्वाक्यमिंद्रमिंद्रपुरोगमान् । जेष्यामि नात्र संदेहो दैत्या भवत विज्वराः
Pagkaraan, nagsalita si Jambha kay Indra at sa mga pinangungunahan ni Indra: “Tiyak na ako’y mananaig—walang alinlangan. O mga Daitya, iwaksi ang pangamba.”
Verse 64
त्रिपुरश्चाब्रवीद्वाक्यं जेष्यामि च विनायकम् । तावदूचेऽथ सेनानीर्मयो देवांतको बली
Nagsalita si Tripura: “Aking tatalunin si Vināyaka.” Noon din ay nagsalita ang pinunong-kawal, ang makapangyarihang Mayāsura, mamamatay ng mga diyos.
Verse 65
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे कालकेयवधोनाम । पंचषष्टितमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-animnapu’t limang kabanata, na tinatawag na “Pagpaslang sa mga Kālakeya,” sa unang bahagi, ang Sṛṣṭikhaṇḍa, ng kagalang-galang na Padma Purāṇa.
Verse 66
गत्वोवाच हिरण्याक्षं जिष्णुदूतोहमागतः । राज्यं त्यज स्ववाचा नः प्राणेषु यदि ते हितम्
Pagdating niya, sinabi niya kay Hiraṇyākṣa: “Ako’y dumating bilang sugo ni Jiṣṇu (Viṣṇu). Iwaksi mo ang kaharian ayon sa aming salita, kung ang iyong kapakanan ay nasa pag-iingat ng iyong buhay.”
Verse 67
न चेद्युध्यस्व मामद्य न वा गच्छ रसातलम् । ततः कोपादुवाचेदं नारदं मुनिसत्तमम्
“Kung hindi mo ako lalabanan ngayon, bumaba ka sa Rasātala!” Pagkaraan, sa galit, sinabi niya ito kay Nārada, ang pinakadakila sa mga pantas.
Verse 68
अहिंस्यस्त्वं ब्राह्माणाद्य गच्छ तूर्णं ममाग्रतः । देवानां च विपत्तिं च कदनं निधनं पुरः
“Hindi ka dapat saktan, O brāhmaṇa. Lumisan ka agad sa aking harapan—sa unahan ay ang kapahamakan ng mga deva, ang kanilang pagdurusa at pagkalipol.”
Verse 69
पश्य विप्र क्षणेनांतं प्राप्तं हरिहरादिकम् । एवमुक्त्वा स दैत्येंद्रो बलाध्यक्षमुवाच ह
“Tingnan mo, O vipra—sa isang iglap, dumating na ang wakas na dinala nina Hari, Hara, at ng iba pa.” Pagkasabi nito, ang panginoon ng mga Daitya ay nagsalita sa pinuno ng kanyang hukbo.
Verse 70
सज्जीकृत्य बलं सर्वान्रथांश्चानयत द्रुतम् । दैत्यराजवचः श्रुत्वा बलाध्यक्षः समंततः
Inihanda niya ang buong hukbo at agad ding ipinadala ang mga karwahe; at nang marinig ang utos ng hari ng mga Daitya, ang pinuno ng hukbo ay nagtipon at nagpakilos sa lahat ng panig.
Verse 71
बलान्याहूय सहसा संत्रस्तास्तूर्णमागताः । कोटिकोटिसहस्राणि अक्षौहिण्यो बलानि च
Agad nilang ipinatawag ang mga hukbo; sa matinding pangamba, sila’y dumating agad. May di-mabilang na koro-korong libo, at mga ganap na pangkat na akṣauhiṇī ng kawal.
Verse 72
एकैकस्य च वीरस्य वाहनानि महांति च । स्यंदनानि विचित्राणि गजोष्ट्राश्वखरानपि
At bawat mandirigma’y may malalaking sasakyan: mga karwaheng makukulay, at mga sinasakyang elepante, kamelyo, kabayo, at maging asno.
Verse 73
सिंहव्याघ्रलुलायांश्च समारुह्य ययुस्तदा । वाद्यैः सर्वैश्च भूयिष्ठैः सिंहनादैर्भयानकैः
Pagkatapos ay nagsipaglakbay sila, nakasakay sa mga leon, tigre, at iba pang mababangis na hayop, sa gitna ng malakas na tugtugin ng lahat ng uri ng instrumento at nakapanghihilakbot na ungol na tila leon.
Verse 74
दिशस्तु पूरयामासुस्सिन्धुवेलाचला धराः । सर्वलोकाश्च वित्रेसुः समुद्राश्च चकंपिरे
Napuno ang lahat ng dako; ang lupa, kasama ang mga bundok sa baybayin ng dagat, ay umuga. Nanginig ang lahat ng mga daigdig, at maging ang mga karagatan ay yumanig.
Verse 75
देवदुंदुभयो नेदुः सर्वदेवैः समीरिताः । वाद्यैश्च विविधैरन्यैर्वायुपूर्णैर्घनस्वनैः
Umalingawngaw ang mga banal na tambol ng langit, tinugtog ng lahat ng mga diyos; at iba pang sari-saring instrumento—pinupuno ng hangin at malalim ang tunog—ay tumunog din.
Verse 76
सर्वलोकाभयत्रस्ता ये च त्रैलोक्यवासिनः । भ्रष्टकामागताकाशं घोरं तीव्रं महाहवम्
Nanginig sa takot ang lahat ng nilalang sa bawat daigdig, at ang mga nananahan sa tatlong daigdig. Sumiklab ang isang kakila-kilabot, marahas, dakilang labanan—yumanig ang kalangitan at nilamon ang lahat ng pagnanasa.
Verse 77
परिघैः पाशशूलैश्च खड्गयष्टिपरश्वधैः । शरैश्च निशितैर्घोरैर्जघ्नुरन्योन्यमाहवे
Sa mga pamalong bakal, mga pisi at trident, sa mga espada, tungkod at palakol-pandigma—at sa mga kakila-kilabot na matutulis na palaso—nagpatayan sila sa isa’t isa sa labanan.
Verse 78
शस्त्रास्त्रैर्बहुधामुक्तैर्दिशः सर्वा निरंतरम् । विगृहेषु धरण्यां च पर्वतेषु जलेषु च
Sa sari-saring sandata at mga pana na pinakawalan sa maraming paraan, napuno nang walang patid ang lahat ng dako—sa gitna ng mga sagupaan, sa lupa, sa mga bundok, at maging sa mga tubig.
Verse 79
देवस्थाने तथाकाशे पर्वताग्रेषु सानुषु । गह्वरेषु महारण्ये तयोर्युद्धमवर्तत
Sa mga banal na dambana at sa malawak na langit, sa tuktok at dalisdis ng mga bundok, sa mga yungib at sa dakilang gubat—doon nagpatuloy ang digmaan ng dalawa.
Verse 80
पुष्कलादि घनानां च वर्षधारा जलं यथा । पतंत्यस्त्राणि सैन्येषु शतशोथ सहस्रशः
At kung paanong ang malalakas na ulap ay nagbubuhos ng mga agos ng ulan, gayon din ang mga sandata’y bumagsak sa mga hukbo—daan-daan, at saka libu-libo.
Verse 81
केचित्पेतुः पृथिव्यां तु शरैः संभिन्नविग्रहाः । शक्तिभिर्मुसलैश्चान्ये छत्रशूलपरश्वधैः
May ilan na bumagsak sa lupa, ang katawan ay wasak sa mga palaso; ang iba nama’y nalugmok, tinamaan ng sibat at pamalo, at ng payong na ginawang sandata, trishula, at palakol.
Verse 82
पतिताः संमुखे शूरा युद्धेषु न्यायवर्तिनः । गच्छंति सुरसद्मानि स्वाम्यर्थे ये त्वभीरवः
Ang matatapang na mandirigmang bumabagsak na nakaharap sa kaaway—na sa digmaan ay nananatili sa katarungan—yaong mga walang takot na lumalaban para sa layon ng kanilang panginoon ay nagtutungo sa mga tahanan ng mga deva.
Verse 83
ये चान्ये कातराः पापा हंतारो विमुखान्रणे । अन्यायैर्ये च योद्धारस्ते यान्ति यममंदिरं
Ngunit yaong ibang duwag na makasalanan—mga mamamatay na pumapatay sa tumatalikod sa labanan—at yaong mga mandirigmang nakikipagdigma sa di-makatarungang paraan, sila’y nagtutungo sa tahanan ni Yama.
Verse 84
त्रिदिवस्था गजारोहाः सैन्धवस्थास्तथापरान् । रथस्थांश्च रथारोहाः पदगांश्च पदातयः
May ilan na inilagay sa makalangit na dako bilang mga sakay sa elepante; ang iba nama’y nakasakay sa mga kabayong Sindhu. May ilan na nasa mga karwahe bilang mga mananakay ng karwahe, at ang iba’y naglalakad bilang mga kawal na paa.
Verse 85
परस्परं विनिघ्नंति शूरा युद्धाभिकांक्षिणः । मुदिताः सत्वसंपन्ना धर्मिष्ठा बलसंवृताः
Ang matatapang na mandirigma, sabik sa digmaan, ay nagbubuwal sa isa’t isa. Sila’y nagagalak, puspos ng tapang, matatag sa dharma, at pinatatatag ng lakas.
Verse 86
केषांचिद्वाहवश्छिन्ना मुसलैर्भिन्नमस्तकाः । केशाश्शिरांसि वस्त्राणि निपेतुर्धरणीतले
Ang ilan ay naputulan ng mga bisig; ang iba ay nabasag ang mga ulo sa pamamagitan ng mga pamalo. Ang mga buhok, mga pugot na ulo, at mga kasuotan ay naglaglagan sa ibabaw ng lupa.
Verse 87
मध्यच्छिन्नास्तथा भिन्नाः पेतुरुर्व्यां महाबलाः । खड्गपातैस्तथा चोग्रैश्छ्रिन्नभिन्नाः परश्वधैः
Nahati sa gitna at tinaga, ang mga makapangyarihang mandirigma ay bumagsak sa lupa—tinagpas at dinurog ng mababangis na hampas ng espada, at biniyak ng mga palakol.
Verse 88
गामेव पतिता धीरा दिव्यालंकारभूषिताः । प्रदीप्तोभूद्धरादेशो वीरैर्नागैर्हयै रथैः
Sila—na matatag at napapalamutian ng mga banal na ornamento—ay bumagsak sa mismong lupa; at ang buong lupain ay nagliwanag, puno ng mga bayani, elepante, kabayo, at mga karwahe.
Verse 89
विविधाभरणैर्नष्टैः पताकाभिश्च केतुभिः । ततो वसुंधरा सर्वा सशैलवनकानना
Pagkatapos, ang buong daigdig—kasama ang mga bundok, kagubatan, at mga kakahuyan nito—ay naiwang salat sa iba't ibang palamuti, mga bandila, at mga estandarte nito.
Verse 90
रुधिरौघप्लुता तत्र विबुधासुरयोर्युधि । क्रव्यादैर्बहुभिस्तत्र खादितो द्रव्यसंचयः
Doon, sa labanan sa pagitan ng mga diyos at mga asura, ang lupa ay binaha ng mga agos ng dugo; at doon, sa gitna ng maraming nilalang na kumakain ng laman, ang natipong yaman ay nilamon.
Verse 91
लोहितं प्रचुरं पीतं रक्षोभिश्च वृकादिभिः । अन्यैर्महागणैरेव क्षतजं पवनान्वितम्
Masaganang dugo—pula at dilaw—ang ininom ng mga Rākṣasa, ng mga lobo at mga katulad nila, at ng iba pang malalaking pangkat, na tinatangay ng hangin.
Verse 92
खादितं प्रीतिमद्भिश्च फेरुगृध्रगणैर्मुदा । एतस्मिन्नंतरे सूरिः सुरपूज्यो बृहस्पतिः
Kinain iyon nang may galak at tuwa ng mga pangkat ng asong-gubat at mga kawan ng buwitre. Samantala, dumating ang pantas na si Bṛhaspati, na sinasamba at iginagalang ng mga deva.
Verse 93
मृतसंजीवनीविद्यां सुराणां संजजाप ह । विशल्यकरणीं दिव्यां ब्रह्मविद्यां महाबलां
Pagkaraan, inusal niya para sa mga deva ang mṛtasaṃjīvanī-vidyā, ang mantrang nagbabalik-buhay; at gayundin ang banal na viśalyakaraṇī, at ang makapangyarihang brahma-vidyā, ang kaalaman kay Brahman.
Verse 94
ततो धन्वंतरिर्विद्वान्सुरवैद्यो मनोजवः । औषधैस्तत्प्रयोगैश्च रणे पर्यटते मुदा
Pagkatapos, si Dhanvantari—ang marunong at matuling manggagamot ng mga deva—ay masayang naglibot sa larangan ng digmaan, tangan ang mga gamot at ang mga paraan ng paglalapat nito.
Verse 95
तत्र देवाश्च जीवंति ये मृताश्च महाहवे । अव्रणा बलसंपन्नाः प्रयुध्यंति भृशं पुनः
Doon, maging ang mga deva na napatay sa dakilang labanan ay muling nabubuhay; walang sugat at puspos ng lakas, sila’y muling nakikipaglaban nang matindi.
Verse 96
एवं शतसहस्रं तु गणं दैत्यस्य चोद्धतम् । पतितं पुण्ययोगाच्च शरैर्निर्भिन्नकंधरम्
Kaya ang palalong hukbo ng Daitya—may sandaang libo—ay bumagsak, sa bisa ng mapalad na tadhana; ang kanilang mga leeg ay nabiyak sa mga palaso.
Verse 97
ततस्तु जयशब्देन नंदंति सिद्धचारणाः । ऋषयः खेचराश्चान्ये ये चैवाप्सरसां गणाः
Pagkaraan, sa sigaw na “Tagumpay!”, nagalak ang mga Siddha at Cāraṇa; kasama ang mga Ṛṣi, ang mga nilalang na lumilipad sa himpapawid, at ang mga pangkat ng Apsaras.
Verse 98
गीतिं गायंति गंधर्वाः शशंसुः परमर्षयः । अथ क्रुद्धो महातेजा दैत्यमुख्यो महाबलः
Umawit ng maririkit na himig ang mga Gandharva, at nagpuri ang mga dakilang Ṛṣi. Pagkaraan, nag-alab sa galit ang makapangyarihang pinuno ng mga Daitya, maningning sa dakilang lakas.
Verse 99
कालकेय इति ख्यातः सेनानीर्दैत्यपस्य च । स्यन्दनस्थो महावीर्यो धनुरादाय तत्र च
May isang tanyag na tinatawag na Kālakeya, ang punong-kawal ng panginoon ng mga Daitya; nakasakay sa kanyang karwahe, kinuha ng dakilang bayani ang kanyang busog doon.
Verse 100
जघान सुरसंघांस्तान्नर्तयामास भूतले । निरंतरशरौघेण च्छादितं गगनं तदा
Pinuksa niya ang mga pangkat ng mga Deva at pinapanginig sila sa lupa; at noon, natakpan ang langit ng walang patid na ulang ng mga palaso.
Verse 101
निपतंति शराः सैन्ये कोटिकोटि सहस्रशः । निपतंति ततो देवाः संयुगेष्वनिवर्तिनः
Bumagsak ang mga palaso sa hukbo, daan-daang libo—maging koro-korong koro. Pagkaraan, sumugod din ang mga deva sa labanan, hindi umatras sa mga sagupaan.
Verse 102
रुधिरोद्गारिणस्सर्वे सिद्धगंधर्वकिन्नराः । विशिखैः पीडिता देवा निपेतुर्धरणीतले
Lahat ng Siddha, Gandharva, at Kinnara ay nagsusuka ng dugo; at ang mga deva, pinahihirapan ng mga palaso, ay bumagsak sa ibabaw ng lupa.
Verse 103
केचिच्छरशतैर्भिन्नास्सहस्रैरयुतैस्तथा । पेतुरुर्व्यां महावीर्या ये रणे सुरपुंगवाः
Ang ilan, tinusok ng sandaang palaso, gayundin ng libo-libo at sampung libo—yaong mga makapangyarihang bayani, ang pinakamararangal sa mga deva, ay bumagsak sa lupa sa digmaan.
Verse 104
व्यथिताश्चाभवन्सर्वे स्यंदनस्था दिवौकसः । शरैः प्रव्यथितास्ते तु स्थातुं शक्ता न संमुखे
Lahat ng mga nilalang sa langit, nakaupo sa kanilang mga karwahe, ay nabagabag. Tinutusok at labis na nasasaktan ng mga palaso, hindi sila nakatindig na humaharap sa kaaway.
Verse 105
तेनावगाहितं सैन्यं गजेनेव सरोवनम् । शरैस्तस्यार्दिता देवा वज्रानलसमप्रभैः
Dahil sa kanya, nalito at nayanig ang hukbo, gaya ng lawa na hinahalo ng elepante. Ang mga deva, pinahirapan ng kanyang mga palaso na kumikislap na tila kulog at apoy, ay tinamaan at pinasakit.
Verse 106
न शेकुः समरे स्थातुं मघवंतं ययुस्तदा । चित्ररथ इति ख्यातो देवश्शस्त्रभृतां वरः
Hindi nila nakayang tumindig sa digmaan laban kay Maghavan (Indra), kaya sila’y umurong noon. Naroon si Citraratha sa pangalan—tanyag bilang pinakadakila sa mga diyos na may tangan ng sandata.
Verse 107
ययौ स्यंदनमारुह्य युद्धं प्रति धनुर्धरः । अब्रवीद्वचनं सोपि सेनान्यं तु महासुरम्
Sumakay sa kanyang karwaheng pandigma, ang mandirigmang may busog ay tumungo sa labanan. Siya man ay nagsalita ng ilang salita sa pinunong-hukbo—ang dakilang asura.
Verse 108
यथा हंसि महाशूर सुरसेनां मुदान्वितः । स त्वं प्रशंसनीयश्च शूरोसि सुरसंमतः
O dakilang bayani, yamang masaya mong pinupuksa ang hukbo ng mga deva, tunay kang karapat-dapat purihin; ikaw ay matapang, kinikilala at sinasang-ayunan ng mga diyos.
Verse 109
हिरण्याक्षप्रियं कर्म कृतं युद्धे त्वयाधुना । इदानीं मम बाणैश्च गच्छस्व यममंदिरम्
Ngayon sa digmaan, nakagawa ka ng gawaing ikinatuwa ni Hiraṇyākṣa. Ngayon, sa aking mga palaso, humayo ka sa tahanan ni Yama.
Verse 110
ततश्च कालकेयस्तु स्मितो वचनमब्रवीत् । पुरैव विजितो देव गणः सर्वः प्रलीलया
Pagkaraan, si Kālakeya ay ngumiti at nagsalita: “Noon pa man, ang buong pangkat ng mga deva ay napasuko na—parang laro lamang.”
Verse 111
इदानीं तु स्थितं युद्धे बलं सर्वं तु हेलया । यदि ते निधने प्रीतिरस्तीह सुरपुंगव
Ngayon, ang aming buong hukbo’y nakahanda na sa digmaan—tila isang laro lamang. Kung tunay kang nalulugod dito sa sarili mong kamatayan, O pinakadakila sa mga deva, lumapit ka.
Verse 112
एभिस्त्वां निशितैर्बाणैर्नयामि यममंदिरम् । इत्युक्त्वा परमक्रुद्धो बाणमंतकसन्निभम्
“Sa mga matutulis na palasong ito, ihahatid kita sa tahanan ni Yama.” Pagkasabi nito, nag-aalab sa matinding galit, kinuha niya ang palasong kahawig ni Antaka, ang Kamatayan.
Verse 113
जघान समरे वीरस्त्रिभिश्चिच्छेद सोंबरे । पुनर्बाणांश्च समरे योजयित्वा द्रुतं रुषा
Sa labanan, tumama ang bayani; sa tatlong palaso’y pinutol niya si So’mbara. Muli, sa gayong sagupaan, mabilis at sa poot, ikinabit niya ang iba pang mga palaso.
Verse 114
जघान प्रचुरान्दैत्यांस्तांश्चकर्त्त स लाघवात् । ततोन्योन्यं शरैस्तीक्ष्णैः कालानलसमप्रभैः
Marami siyang Dānava na mabilis na pinabagsak, at sa gaan ng kilos ay pinagpira-piraso. Pagkaraan, sila’y nagpalitan ng matutulis na palaso, nagniningas na tulad ng apoy ng huling paglalagablab ng Panahon.
Verse 115
युद्धे धनुष्मतां श्रेष्ठश्चिच्छेद भुवि वेगतः । तद्युद्धमभवद्देवदैत्ययोर्धर्मतो भृशम्
Sa digmaan, ang pinakadakila sa mga mamamana ay mabilis na ibinagsak sa lupa ang kalaban. Kaya’t sumiklab ang mabagsik na labanan ng mga deva at mga daitya, na isinagawa nang mahigpit ayon sa dharma.
Verse 116
द्रष्टुकामागताः पार्श्वमृषि देवाः सुरोरगाः । एवं शतसहस्राणि बाणानां विधृतानि च
Nagnanais na masaksihan ito, ang mga diyos, mga pantas, mga nilalang sa langit, at mga ahas ay lumapit sa panig ng tagakita; at sa ganitong paraan, daan-daang libong mga palaso ang napigilan.
Verse 117
अन्योन्यं समरे वीरौ विजयाय विरेजतुः । अथ क्रुद्धो महातेजा गंधर्वाणां पतिस्तदा
Ang dalawang bayani ay nagningning laban sa isa't isa sa labanan, bawat isa ay nagsusumikap para sa tagumpay. Pagkatapos, sa oras na iyon, ang makapangyarihan at nagniningning na panginoon ng mga Gandharva ay nagalit.
Verse 118
त्रिभिर्बिभेद बाणैश्च ललाटे हृदि पंचभिः । सप्तभिर्जठरे नाभौ बस्तौ तस्य स पंचभिः
Tinuhog niya siya ng tatlong palaso sa noo, lima sa puso, pito sa tiyan, sa pusod, at lima sa kanyang pantog.
Verse 119
शरैः संपातितो दैत्यो मुग्धः कश्मलतां गतः । शिथिलीकृतचापश्च लेभे संज्ञां चिराद्बली
Tinamaan ng mga palaso, ang daitya ay bumagsak—nalilito at nawalan ng malay. Ang kanyang busog ay lumuwag; at ang makapangyarihang iyon ay nagkamalay lamang pagkaraan ng mahabang panahon.
Verse 120
मधुसंज्ञं त्रिभिर्बाणैस्स बिभेद सुरोत्तमम् । चकर्त्त धनुरस्त्रैश्च दैत्यराजस्य पश्यतः
Tinuhog niya ang pinakamahusay sa mga diyos—na nagngangalang Madhu—ng tatlong palaso, at gamit ang mga sandata ng busog ay pinabagsak siya, habang nakamasid ang hari ng mga Daitya.
Verse 121
ततो बाणसहस्रैस्तु कालांतकसमप्रभैः । बिभेद दैत्यसिंहं तु सुराणामुत्तमो बली
Pagdaka, sa libu-libong palaso na nagliliyab na wari’y si Kāla, ang Wakas ng Panahon, tinuhog ni Bali—ang pinakadakila sa mga deva—ang leon sa hanay ng mga asura.
Verse 122
हतचेताः स दैत्येंद्रो बहुशोणितसंस्रवः । विह्वलो बहुबाणार्तः शूलं जग्राह दानवः
Nawasak ang loob ng panginoon ng mga Daitya; dumaloy ang saganang dugo. Nahihilo at pinahihirapan ng maraming palaso, sinunggaban ng Danava ang isang trishula.
Verse 123
शूलहस्तस्य तस्यैव चतुर्भिस्तुरगान्शरैः । हत्वा च पातयामास त्रिभिर्यंतारमेव च
Pagdaka, sa apat na palaso ay pinatay niya ang mga kabayo ng yaong may sibat; at sa tatlo pa, ibinagsak din niya ang mismong tagapagmaneho ng karwahe.
Verse 124
जघान शूलमुर्वीष्ठस्ततो गंधर्वसत्तमम् । विचकर्त्त त्रिभिर्बाणैः शूलं चित्ररथो बली
Pagdaka, tinamaan ni Urvīṣṭha ng sibat ang dakilang Gandharva; ngunit si Citraratha na makapangyarihan ay winasak ang sibat sa tatlong palaso.
Verse 125
शूलं च नष्टकं दृष्ट्वा हतभोगमिवोरगम् । गृहीत्वा मुद्गरं घोरं प्रदुद्राव सुरं बली
Nang makita niyang wasak ang trishula—gaya ng ahas na nabali ang mga pangil—sinunggaban ni Bali ang kakila-kilabot na pamukpok at sumugod sa deva.
Verse 126
स मुद्गरं समायातं दैत्यसेनाधिपं तदा । विचकर्त्त शिरो देहादर्धचंद्रेण संभ्रमात्
Pagdaka, kanyang tinamaan ang pinunò ng hukbong-demonyo na sumugod na may pamukpok; at sa gitna ng labanan, sa biglang sigla, pinutol niya ang ulo mula sa katawan sa pamamagitan ng sandatang hugis gasuklay.
Verse 127
स पपात महीपृष्ठे संचचाल वसुंधरा । ततो दैत्यगणाः सर्वे विमुखा विप्रदुद्रुवुः
Bumagsak siya sa ibabaw ng lupa, at yumanig ang mismong daigdig. Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga Dānava, tumalikod sa pangamba, ay nagsitakas nang nagmamadali.