Adhyaya 41

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च महाबलौ । सबलाः सानुगाश्चैव संनह्यन्त यथाक्रमम्

Sinabi ni Pulastya: Ang mga Āditya, ang mga Vasu, ang mga Rudra, at ang makapangyarihang Aśvin—kasama ang kanilang mga hukbo at mga kasamang tagapaglingkod—ay nagsipaghanda at nagsandata, bawat isa ayon sa wastong kaayusan.

Verse 2

पुरुहूतश्च पुरतो लोकपालः सहस्रदृक् । ग्रामणीः सर्वदेवानामारुरोह वरद्विपम्

Sa unahan ay si Puruhūta (Indra), ang tagapangalaga ng mga daigdig, ang libong-mata, pinunò ng lahat ng mga diyos; sumakay siya sa dakilang elepanteng nagbibigay ng mga biyaya.

Verse 3

सव्ये चास्य रथः पार्श्वे पक्षिप्रवरकेतनः । सुरारुचक्रचरणो हैमच्छत्रपरिष्कृतः

Sa kaniyang kaliwang panig ay nakatindig ang kaniyang karwahe, taglay ang sagisag ng pinakadakila sa mga ibon; ang mga gulong at palamuti nito’y kumikislap sa makalangit na liwanag, at pinalamutian ng gintong payong.

Verse 4

देवगंधर्वयक्षौघैरनुयातः सहस्रशः । दीप्तिमद्भिश्च स्वर्गस्थैर्ब्रह्मर्षिभिरभिष्टुतः

Sinundan siya ng libu-libo ng mga pangkat ng mga Deva, Gandharva, at Yakṣa; at pinuri siya ng maningning na mga Brahmarṣi na nananahan sa langit.

Verse 5

वज्रविस्फारितोद्भूतैर्विद्युदिंद्रायुधप्रभैः । युक्तं बलाहकगणैः पर्वतैरिव कामगैः

Napuno iyon ng mga pangkat ng ulap-ulan, kumikislap na tila kidlat at ningning ng sandata ni Indra; gumagalaw ayon sa nais, na wari’y mga bundok na nakalalakad saan man nila ibigin.

Verse 6

यमारूढः स भगवान्पर्येति सकलं जगत् । हविर्दानेषु गायंति विप्रा मखमुखेस्थिताः

Nakasakay kay Yama, ang kagalang-galang na Panginoon ay lumilibot sa buong daigdig; at sa paghahandog ng mga oblation, ang mga Brahmin na nasa bunganga ng yajña ay umaawit ng kanyang papuri.

Verse 7

स्वर्गसंग्रामयातेषु देवतूर्यनिनादिषु । सेंद्रं तमुपनृत्यंति शतशो ह्यप्सरोगणाः

Nang sumulong ang makalangit na martsa ng digmaan at umalingawngaw ang mga banal na tugtugin, daan-daang pangkat ng mga Apsara ang sumayaw sa paligid niya—kasama si Indra at ang kanyang mga kasamahan.

Verse 8

केतुना नागराजेन राजमानो यथा रविः । युक्तो हयसहस्रेण मनोमारुतरंहसा

Kumikinang kasama ang ahas-haring si Ketu na gaya ng araw, siya’y nakaharness sa sanlibong kabayo at sumulong na kasingbilis ng isip at ng hangin.

Verse 9

सम्यग्रथवरो भाति युक्तो मातलिना तदा । कृत्स्नः परिवृतो मेरुर्भास्करस्येव तेजसा

Noon, ang napakahusay na karwahe, na maayos na iniharness ni Mātali, ay nagningning; at ang Bundok Meru, na lubos na napaliligiran ng liwanag nito, ay nagliyab na wari’y ang Araw mismo.

Verse 10

यमस्तु दंडमुद्यम्य कालयुक्तं च मुद्गरं । तस्थौ सुरगणानीके दैत्यानां चैव दर्शयन्

Ngunit si Yama, itinaas ang kanyang tungkod at ang pamalong pinuspos ng kapangyarihan ng Panahon, ay tumindig sa hanay ng mga diyos, itinuturo ang mga Daitya.

Verse 11

चतुर्भिः सागरैर्युक्तो लेलिहानैश्च पन्नगैः । शंखमुक्तांगदधरो बिभ्रत्तोयमयं वपुः

Pinagkalooban ng apat na karagatan at ng mga ahas na tila dumidila sa mga tubig; taglay ang kabibe, mga perlas, at mga pulseras, kaniyang dinadala ang anyong katawan na yari sa tubig.

Verse 12

कालपाशान्समाविध्य हयैः शशिकरोपमैः । वाय्वीरितजलाकारैः कुर्वन्लीलाः सहस्रशः

Binutas niya ang mga tali ng Panahon sa pamamagitan ng mga kabayong maningning na gaya ng sinag ng buwan; at sa pag-aanyong tulad ng tubig na itinutulak ng hangin, nagsagawa siya ng di-mabilang na libong mapaglarong gawa.

Verse 13

पांडुरोद्धूतवसनः प्रवालरुचिरांगदः । मणिश्यामोत्तमवपुर्हारकेणार्चितोदरः

Nagsuot siya ng mapuputing kasuotang hinahampas ng hangin; ang kaniyang mga pulseras ay kumikislap sa ningning ng koral. Ang kaniyang marilag na katawan ay maitim na gaya ng batong sapiro, at ang kaniyang baywang ay pinalamutian ng maringal na kuwintas.

Verse 14

वरुणः पाशधृङ्मध्ये देवानीकस्य तस्थिवान् । युद्धवेलामभिलषन्भिन्नवेल इवार्णवः

Si Varuṇa, na may hawak na kaniyang tali, ay tumindig sa gitna ng hukbo ng mga diyos—nananabik sa pagtaas ng alon ng digmaan, gaya ng dagat kapag nabasag ang pampang nito.

Verse 15

यक्षराक्षससैन्येन गुह्यकानां गणैरपि । युक्तश्च शंखपद्माभ्यां निधीनामधिपः प्रभुः

Kasama ang mga hukbo ng Yakṣa at Rākṣasa, at gayundin ang mga pangkat ng Guhyaka, ang Panginoon—ang hari ng mga kayamanan—ay sinamahan ng dalawang diyos ng kayamanan, sina Śaṅkha at Padma.

Verse 16

राजराजेश्वरःश्रीमान्गदापाणिरदृश्यत । विमानयोधी धनदो विमाने पुष्पके स्थितः

Nagpakita ang maringal na Hari ng mga Hari, may hawak na pamalo. Si Kubera, tagapagkaloob ng yaman at mandirigma ng mga sasakyang panghimpapawid, ay nakaluklok sa Puṣpaka vimāna.

Verse 17

स राजराजः शुशुभे यक्षेशो नरवाहनः । पूर्वपक्षे सहस्राक्षः पितृराजश्च दक्षिणे

Ang Hari ng mga Hari ay nagningning sa karilagan: si Kubera, panginoon ng mga Yakṣa, na nakasakay sa tao. Sa silangan ay naroon si Sahasrākṣa (Indra), at sa timog ang Hari ng mga Pitṛ (Yama).

Verse 18

वरुणः पश्चिमे पक्ष उत्तरे नरवाहनः । चतुःपक्षाश्च चत्त्वारो लोकपाला महाबलाः

Si Varuṇa ay nasa kanlurang panig, at sa hilaga ay si Naravāhana. Sa apat na dako, nakatindig ang apat na makapangyarihang tagapangalaga ng mga daigdig.

Verse 19

आत्मदिक्षुचरंतश्चतस्यदेवबलस्यते । सूर्यः सप्ताश्वयुक्तेन रथेनानिलगामिना

At sa bisa ng banal na lakas na yaon, sila’y gumagalaw sa kani-kanilang dako. Ang Araw ay sumusulong sa karwaheng may pitong kabayong nakayuko, kasingbilis ng hangin.

Verse 20

श्रिया जाज्वल्यमानेन दीप्यमानैश्च रश्मिभिः । उदयास्तमयौ चक्रे मेरुपर्यन्तगामिना

Nagniningas sa karangalan at kumikislap sa mga sinag, itinakda nito ang pagsikat at paglubog, habang naglalakbay hanggang sa paligid ng Bundok Meru.

Verse 21

त्रिदिव द्वारचक्रेण तपसा लोकमव्ययम् । सहस्ररश्मियुक्तेन भ्राजमानेन तेजसा

Sa pamamagitan ng mahigpit na tapasya, sa gulong na bantay sa pintuan ng langit, narating niya ang di-nagmamaliw na daigdig—nagniningning sa liwanag na may sanlibong sinag.

Verse 22

चचार मध्ये देवानां द्वादशात्मा दिवाकरः । सोमः श्वेतहयो भाति स्यंदने शीतरश्मिमान्

Sa gitna ng mga deva ay gumagalaw ang Araw, na may labindalawang anyo; at ang Buwan—may malamig na sinag—ay nagniningning sa kanyang karwaheng hinihila ng mapuputing kabayo.

Verse 23

हिमतोयप्रपूर्णाभिर्भाभिराह्लादयञ्जगत् । तमृक्षयोगानुगतं शिशिरांशुं द्विजेश्वरम्

Sa liwanag na puspos ng niyebe at malamig na hamog, pinasasaya niya ang daigdig—ang malamig-sinag na panginoon ng mga dvija, ang Buwan, na sumusunod sa mga yoga ng mga bahay-buwan (nakshatra).

Verse 24

शशच्छायांकिततनुं नैशस्य तमसः क्षयम् । ज्योतिषामीश्वरं व्योम्नि रसदं प्रभुमव्ययम्

Ang kanyang katawan ay may tatak ng liwanag ng buwan; siya ang pumupuksa sa dilim ng gabi; ang Panginoon ng mga tala sa kalangitan—tagapagkaloob ng tamis at ligaya—ang makapangyarihang Guro, di-nagmamaliw.

Verse 25

ओषधीनां पवित्राणां निधानममृतस्य च । जगतः परमं भागं सौम्यं सर्वमयं रसम्

Siya ang sisidlan ng mga banal na halamang-gamot at ng mismong amṛta; ang pinakamataas at maamong bahagi ng sanlibutan, ang katas-buhay na lumalaganap sa lahat.

Verse 26

ददृशुर्दानवाः सोमं हिमप्रहरणं स्थितम् । यः प्राणः सर्वभूतानां पंचधा भिद्यते नृषु

Namataan ng mga Dānava si Soma, na nakatindig na wari’y sandata ng nagyeyelong hamog. Siya ang hininga-buhay ng lahat ng nilalang, na sa tao’y nahahati sa limang anyo.

Verse 27

सप्तस्कंधगतो लोकांस्त्रीन्दधार चकार च । यमाहुरग्निकर्त्तारं सर्वप्रभवमीश्वरम्

Pumasok siya sa pitong saklaw at inalagaan at hinubog ang tatlong daigdig; siya ang tinatawag na tagapaglikha ng apoy, ang Panginoon, ang pinagmumulan ng lahat.

Verse 28

सप्तस्वरगता यस्य योनिर्गीर्भिरुदीर्यते । यं वदंति चलं भूतं यं वदंत्यशरीरिणम्

Ang pinagmulan niya’y ipinahahayag ng mga banal na bigkas bilang napapaloob sa pitong himig; siya’y tinatawag na gumagalaw na nilalang, at tinatawag din na walang katawan.

Verse 29

यमाहुराकाशगमं शीघ्रगं शब्दयोनिजम् । स वायुः सर्वभूतायुरुद्धतः स्वेन तेजसा

Tinatawag nila itong Vāyu—lumalagos sa kalawakan, matulin, isinilang sa tunog; siya ang hininga-buhay ng lahat ng nilalang, itinutulak ng sarili niyang likas na kapangyarihan.

Verse 30

ववौ प्रव्यथयन्दैत्यान्प्रतिलोमं सतोयदः । मारुतो देवगंधर्वैर्विद्याधरगणैः सह

Pagkaraan, umihip ang hangin nang salungat sa agos, at labis na pinahirapan ang mga Daitya, kasabay ng mga diyos, mga Gandharva, at mga pangkat ng Vidyādhara.

Verse 31

चिक्रीड रश्मिभिश्शुभ्रैर्निर्मुक्तैरिव पन्नगैः । सृजंतः सर्पपतयस्तीव्रं रोषमयं विषम्

Nagsipaglaro sila sa maningning na mga sinag, na wari’y mga ahas na pinakawalan; at ang mga panginoon ng mga serpiyente, habang inilalabas iyon, ay nagpakawala ng mabagsik na lasong isinilang sa poot.

Verse 32

शरभूता विलग्नाश्च चेरुर्व्यात्तानना दिवि । पर्वताश्च शिलाशृंगैः शतशाखैश्च पादपैः

Kumapit na parang śarabha, na nakanganga ang mga bibig, sila’y gumala sa himpapawid; at maging ang mga bundok—kasama ang batuhing tuktok at mga punong may sandaang sanga—ay nayanig at naitulak sa paggalaw.

Verse 33

उपतस्थुः सुरगणान्प्रहर्तुं दानवं बलम् । यः स देवो हृषीकेशः पद्मनाभस्त्रिविक्रमः

Humanda ang lakas ng mga Dānava upang hampasin ang mga pangkat ng mga deva. Siya ngang Panginoon—Hṛṣīkeśa, Padmanābha, Trivikrama—ang Diyos na nagwawagi at nananaig.

Verse 34

युगांते कृष्णवर्त्मा च विश्वस्य जगतः प्रभुः । सर्वयोनिः समधुहा हव्यभुक्क्रतुसंस्थितः

Sa wakas ng yugto, ang Panginoon ng sansinukob at ng buong daigdig—Siya na ang landas ay madilim at mahiwaga—ang pinagmulan ng lahat ng sinapupunan, ang tagapagtipon ng pulot (diwa), ang tumatanggap ng handog sa yajña, at ang nakatatag sa banal na sakripisyo.

Verse 35

भूम्यम्बुव्योमभूतात्मा श्यामः शांतिकरोरिहा । अविघ्नममरादीनां चक्रे चक्रगदाधरः

Ang maitim na Panginoon—na ang sarili’y diwa ng lupa, tubig, at kalangitan, at tagapagkaloob ng kapayapaan—dito’y gumawa ng walang hadlang para sa mga deva at iba pa; Siya na may hawak ng cakra at gada.

Verse 36

सव्येनालभ्य महतीं सर्वायुधविनाशिनीं । करेण कालीं वपुषा शत्रुकालप्रदां गदां

Hinipo niya sa kaliwang kamay ang makapangyarihang pamalo—tagapuksa ng lahat ng sandata—maitim ang anyo, at tagapaghatid ng takdang kamatayan sa mga kaaway; at mahigpit niya itong hinawakan.

Verse 37

शेषैर्भुजैः प्रदीप्ताभैर्भुजगारिध्वजः प्रभुः । दधारायुधजालानि शार्ङ्गादीनि महाबलः

Sa natitira niyang mga bisig na nagliliwanag sa ningning, ang Panginoon—na may sagisag na ahas—ay nagbitbit ng sangkaterbang sandata, pasimula sa busog na Śārṅga, sa dakilang lakas.

Verse 38

स कश्यपस्यात्मभवं द्विजं भुजगभोजनम् । भुजगेंद्रेण वदने निविष्टेन विराजितम्

Siya’y isang dalawang-ulit-na-ipinanganak na anak ni Kaśyapa, tagakain ng mga ahas; at siya’y nagniningning habang ang hari ng mga ahas ay nakaluklok sa kanyang bibig.

Verse 39

अमृतारंभसंयुक्तं मंदराद्रिमिवोच्छितम् । देवासुरविमर्देषु बहुशो दृष्टविक्रमम्

Kaugnay ng pag-ikot upang makamtan ang amṛta, matayog na parang Bundok Mandara; at ang kanyang kagitingan ay maraming ulit nang nasaksihan sa mga sagupaan ng mga deva at asura.

Verse 40

महेंद्रेणामृतस्यार्थे वज्रेण कृतलक्षणम् । विचित्रपत्रवसनं धातुमंतमिवाचलम्

Nilagyan ni Mahendra (Indra) ng tanda ng vajra alang-alang sa pagkuha ng amṛta; at ito’y nagmistulang bundok na hitik sa mga mineral, nababalutan ng kasuotang may hiwagang kulay na tila mga dahon.

Verse 41

स्फीतक्रोधावलंबेन शीतांशुसमतेजसा । भोगिभोगावसक्तेन मणिरत्नेन भास्वता

Sinusuportahan ng sumisidhing poot, taglay ang ningning na kapantay ng buwan, at kumikislap sa maningning na hiyas—nakadikit sa mga likaw ng ahas.

Verse 42

पक्षाभ्यां चारुपत्राभ्यामावृतं दिवि लीलया । युगांते सेंद्रचापाभ्यां तोयदाभ्यामिवांबरम्

Sa dalawang pakpak na gaya ng maririkit na dahon, nilarong tinakpan nito ang langit; sa wakas ng isang yugto, wari’y binalot ang kalangitan ng dalawang ulap-ulan na may bahaghari ni Indra.

Verse 43

नीललोहितपीताभिः पताकाभिरलंकृतम् । अरुणावरजं श्रीमानारुह्य समरे प्रभुः

Pinalamutian ng bughaw, pula, at dilaw na mga watawat, ang maluwalhating Panginoon ay sumakay sa nakababatang kapatid ni Aruṇa at pumasok sa labanan.

Verse 44

सुवर्णवर्णवपुषं सुपर्णं खेचरोत्तमम् । तमन्वयुः सुरगणा मुनयश्च समाहिताः

Sinundan siya ng mga diyos at ng mga pantas, payapa ang loob—gintong kulay ang katawan, may pakpak, at siyang pinakadakila sa mga lumilipad sa langit.

Verse 45

गीर्भिः परममंत्राभिस्तुष्टुवुश्च गदाधरम् । तद्वैश्रवणसंश्लिष्टं वैवस्वतपुरःसरम्

Sa mga banal na pananalita at sa pinakadakilang mga mantra, pinuri nila si Gadādhara (Viṣṇu), kasama si Vaiśravaṇa (Kubera) at pinangungunahan ni Vaivasvata (Yama).

Verse 46

वारिराजपरिक्षिप्तं देवराजविराजितम् । पवनाबद्धनिर्घोषं संप्रदीप्त हुताशनम्

Pinalilibutan ng maharlikang tubig, kumikislap sa liwanag ng Hari ng mga Deva; umuugong sa hiyaw na itinutulak ng hangin—ang apoy ay sumiklab, ganap na nagningas.

Verse 47

विष्णोर्जिष्णोः सहिष्णोश्च भ्राजिष्णोस्तेजसावृतम् । बलं बलवदुद्रिक्ते युद्धाय समवर्तत

Pagkatapos, ang makapangyarihang lakas—nababalutan ng kaningningan ni Viṣṇu, ang matagumpay, matiisin, at maningning—ay umangat nang buong tindi, handa sa digmaan.

Verse 48

स्वस्त्यस्तु देवेभ्य इति बृहस्पतिरभाषत । स्वस्त्यस्तु दैत्येभ्य इति उशना वाक्यमाददे

Wika ni Bṛhaspati, “Nawa’y maging mapagpala ang mga Deva.” At sumagot si Uśanā (Śukrācārya), “Nawa’y maging mapagpala ang mga Daitya.”

Verse 49

ताभ्यां बलाभ्यां संजज्ञे तुमुलो विग्रहस्तथा । सुराणामसुराणां च परस्परजयैषिणाम्

Mula sa lakas ng dalawang panig, sumilang ang mabangis at magulong sagupaan—sa pagitan ng mga Sura at Asura—kapwa sabik na manaig sa isa’t isa.

Verse 50

दानवा दैवतैः सार्द्धं नानाप्रहरणोद्यमाः । समीयुर्युध्यमाना वै पर्वता इव पर्वतैः

Ang mga Dānava, tangan ang sari-saring sandata, ay sumugod at nakipagbanggaan sa mga Deva sa digmaan—na wari’y mga bundok na nagbabanggaan sa kapwa bundok.

Verse 51

तत्सुरासुरसंयुक्तं युद्धमत्यद्भुतं बभौ । धर्माधर्मसमायुक्तं दर्पेण विनयेन च

Ang labang yaon—na pinagsanib ng mga deva at mga asura—ay nagmistulang lubhang kagila-gilalas, nahaluan ng dharma at adharma, at tinatakan kapwa ng pagmamataas at ng pagpapakumbaba.

Verse 52

ततो हयैः प्रजवितैर्वारणैश्च प्रचोदितैः । उत्पतद्भिश्च गगने सासिहस्तैः समंततः

Pagkaraan, sa mga kabayong pinasulong at sa mga elepanteng itinulak pasulong, at sa mga mandirigmang may tabak na nagsisipagliparan sa himpapawid sa bawat panig, umalun-alon ang digmaan sa paligid.

Verse 53

क्षिप्यमाणैश्च मुसलैः संपतद्भिश्च सायकैः । चापैर्विस्फार्यमाणैश्च पात्यमानैः सुदारुणैः

Sa mga pamalong inihahagis, sa mga palasong dumaragsa, sa mga busog na pinapaputok at hinihila pabalik, at sa mababangis na sandatang bumabagsak—lalo pang nagngitngit ang labanan.

Verse 54

तद्युद्धमभवद्घोरं देवदानवसंकुलम् । जगतस्त्रासजननं युगसंवर्तकोपमम्

Ang digmaang yaon ay naging kakila-kilabot, siksik sa mga deva at mga dānava; naghasik ito ng pangamba sa buong daigdig, na wari’y poot ng pagkalusaw ng sansinukob sa wakas ng isang yuga.

Verse 55

स्वहस्तमुक्तैः परिघैर्मुद्गरैश्चैव पर्वतैः । दानवास्समरे जघ्नुर्देवानिंद्रपुरोगमान्

Sa labanan, pinabagsak ng mga dānava ang mga deva—na si Indra ang nangunguna—sa pamamagitan ng mga bakal na pamalong inihagis mula sa sariling kamay, gayundin ng mga maso at maging ng mga bundok.

Verse 56

ते वध्यमाना बलिभिर्दानवैर्जितकाशिभिः । विषण्णवदना देवा जग्मुरार्तिं परां मृधे

Ang mga diyos, na pinabagsak ng mga makapangyarihang Danava na sumakop sa Kashi, ay labis na nagdalamhati at nahulog sa matinding paghihirap sa gitna ng labanan.

Verse 57

ते चास्त्रशूलमथिताः परिघैर्भिन्नमस्तकाः । भिन्नोरस्का दितिसुतैः स्रवद्रक्ता रणे बहु

Sila ay nayanig ng mga sandata at tridente, ang kanilang mga ulo ay nabiyak ng mga pamalo, at ang kanilang mga dibdib ay nawasak ng mga anak ni Diti, na nagdulot ng pagdanak ng maraming dugo.

Verse 58

सूदिताः शरजालैश्च निर्यत्नाश्च शरैः कृताः । प्रविष्टा दानवीं मायां न शेकुस्ते विचेष्टितम्

Pinahirapan ng mga pana at nawalan ng lakas dahil sa mga ito, sila ay pumasok sa ilusyon ng demonyo ngunit hindi sila makakilos o makagawa ng anuman.

Verse 59

उत्तंभितमिवाभाति निष्प्राण सदृशाकृति । बलं सुराणामसुरैर्निष्प्रयत्नायुधं कृतम्

Ang hukbo ng mga diyos ay tila nakatukod na lamang, na parang walang buhay, dahil ang kanilang mga sandata ay pinawalang-bisa ng mga Asura nang walang kahirap-hirap.

Verse 60

दैत्यचापच्युतान्घोरांश्छित्वा वज्रेण तान्शरान् । शक्रो दैत्यबलं घोरं विवेश बहुलोचनः

Matapos putulin ng kanyang kidlat ang mga nakakatakot na panang pinakawalan ng mga demonyo, si Sakra, ang may maraming mata, ay sumugod sa hukbo ng mga demonyo.

Verse 61

स दैत्यप्रमुखान्सर्वान्हत्वा दैत्यबलं महत् । तामसेनास्त्रजालेन तमोभूतमथाकरोत्

Matapos patayin ang lahat ng pangunahing Dāitya at ang makapangyarihang hukbo ng mga asura, saka niya, sa pamamagitan ng lambat ng mga sandatang Tāmāsa, ibinaon sila sa kadiliman.

Verse 62

तेऽन्योन्यं नान्वबुध्यंत दैत्यानां वाहनानि च । घोरेण तमसाविष्टाः पुरुहूतस्य तेजसा

Hindi na nila nakilala ang isa’t isa—ni maging ang mga sasakyan ng mga Dāitya—sapagkat binalot sila ng kakila-kilabot na dilim sa ningning ni Puruhūta (Indra).

Verse 63

मायापाशैर्विमुक्तास्तु यत्नवंतः सुरोत्तमाः । शिरांसि दैत्यसंघानां तमोभूतान्यपातयन्

Naligtas sa mga gapos ng māyā, ang pinakadakila sa mga deva—na buong pagsisikap na lumalaban—ay nagpabagsak ng mga ulo ng mga pulutong ng asura, na ngayo’y nalulubog sa dilim.

Verse 64

अपध्वस्ता विसंज्ञाश्च तमसा नीलवर्चसा । पेतुस्ते दानवास्सद्यश्छिन्नपक्षा इवाद्रयः

Nawasak at nawalan ng ulirat dahil sa bughaw na kumikislap na dilim, ang mga Dānava ay biglang bumagsak—na wari’y mga bundok na naputulan ng mga pakpak.

Verse 65

तत्राभिभूतदैत्यैंद्रमंधकारमिवांतरं । दानवं देहसदनं तमोभूतमिवाभवत्

Doon, nang madaig ang panginoon ng mga Dānava, ang kaloob-looban niya’y tila natakpan ng dilim; at ang katawan ng Dānava—ang tahanan ng laman—ay waring naging dilim na rin.

Verse 66

तथाऽसृजन्महामायां मयस्तां तामसीं दहन् । युगांतोद्योतजननीं सृष्टा मौर्वेण वह्निना

Pagkaraan, nilikha ni Māyā ang Mahāmāyā; at sa apoy na isinilang mula sa Mūrva, sinunog niya ang madilim na kapangyarihang tāmasī, at iniluwal ang Ina ng ningas na nagliliwanag sa wakas ng yuga.

Verse 67

स ददाह च तां शाक्रीं माया मयविकल्पिता । दैत्याश्चादित्यवपुषा सद्य उत्तस्थुराहवे

Sinunog niya yaong guniguning anyo—isang tila-Indra na pagpapakitang nilikha ng salamangka; at ang mga Dānava, na nagsuot ng anyo ng mga Āditya, ay agad tumindig para sa digmaan.

Verse 68

मायां मौर्वीं समासाद्य दह्यमाना दिवौकसः । भेजिरे चंद्रविषयं शीतांशुसलिलह्रदम्

Nang masunog sa init ang mga diyos at masalubong ang Māyā na tinatawag na Maurvī, sila’y tumungo sa nasasakupan ng Buwan—sa isang lawa na hitik sa tubig ng malamig ang sinag.

Verse 69

ते दह्यमाना और्वेण वह्निना नष्टचेतसः । शशंसुर्वज्रिणं देवाः संतप्ताः शरणैषिणः

Nasusunog sa apoy na Aurva at nawalan ng panatag na isip, ang mga diyos—pinahihirapan at naghahanap ng kanlungan—ay nagpuri kay Vajrin (Indra).

Verse 70

संतप्ते मायया सैन्ये हन्यमाने च दानवैः । चोदितो देवराजेन वरुणो वाक्यमब्रवीत्

Nang ang hukbo’y sinusunog ng Māyā at pinapatay ng mga Dānava, si Varuṇa—sa udyok ng Hari ng mga diyos—ay nagsalita ng ganitong mga salita.

Verse 71

पुरा ब्रह्मर्षिजः शक्र तपस्तेपे सुदारुणम् । उर्वः स पूर्वं तेजस्वी सदृशो ब्रह्मणो गुणैः

Noong unang panahon, O Śakra, ang anak ng isang Brahmarṣi ay nagsagawa ng napakahigpit na tapas. Noon, ang maningning na Urva ay kahawig ni Brahmā sa kanyang mga katangian.

Verse 72

तं तपंतमिवादित्यं तपसा जगदव्ययं । उपतस्थुर्मुनिगणा देवा देवर्षिभिः सह

Habang siya’y nagniningas sa tapas na gaya ng araw, at sa kanyang pag-aayuno’y pinananatili ang di-nasisirang daigdig, dumating ang mga pangkat ng mga muni at ang mga deva, kasama ang mga devarṣi, at naglingkod sa kanya.

Verse 73

हिरण्यकशिपुश्चैव दानवो दानवेश्वरः । ॠषिं विज्ञापयामास पुरा परमतेजसम्

At si Hiraṇyakaśipu rin—ang Dānava, panginoon ng mga Dānava—noon ay nagharap ng pagsusumamo sa isang rishi na may sukdulang ningning.

Verse 74

ऊचुर्ब्रह्मर्षयस्ते तु वचनं धर्मसंहितम् । ॠषिवंशेषु भगवंश्छिन्नमूलमिदं कुलं

Pagkaraan, nagsalita ang mga Brahmarṣi ng mga salitang ayon sa dharma: “O Mapalad, sa mga angkan ng mga rishi, ang pamilyang ito’y naputol ang ugat.”

Verse 75

एकस्त्वमनपत्यश्च गोत्रा याऽन्यो न विद्यते । कौमारं व्रतमास्थाय क्लेशमेवानुवर्तसे

Ikaw ay nag-iisa at walang supling; wala nang iba sa iyong gotra. Gayunman, sa pagyakap mo sa panatang kaumāra, tanging paghihirap ang patuloy mong sinusundan.

Verse 76

बहूनि विप्रगोत्राणि मुनीनां भावितात्मनाम् । एकदेहानि तिष्ठंति विविक्तानि विना प्रजाः

Maraming angkan ng mga Brahmanang pantas—na may pusong sinanay—ay nananatiling nag-iisa ang katawan, namumuhay sa pag-iisa at walang supling.

Verse 77

एवंभूतेषु सर्वेषु पुत्रैर्मे नास्ति कारणम् । भवांश्च तापसश्रेष्ठः प्रजापति समद्युतिः

Kung ganyan ang lahat ng aking mga anak, wala akong sapat na sandigan sa kanila. At ikaw, pinakadakila sa mga tapasvin, ay isang Prajāpati na kasingningning ng kapantay na liwanag.

Verse 78

तत्प्रवर्तस्व वंशाय वर्धयात्मानमात्मना । समाधत्स्वोर्जितं तेजो द्वितीयां कुरु वै तनुं

Kaya pasimulan mo ang iyong angkan; sa sarili mong lakas, palawakin mo ang iyong sarili. Tipunin at ituon ang iyong makapangyarihang ningning, at tunay na lumikha ng ikalawang katawan.

Verse 79

स एवमुक्तो मुनिभिर्मुनिर्मनसि ताडितः । जगर्ह तानृषिगणान्वचनं चेदमब्रवीत्

Nang masabi ito ng mga pantas, ang pantas—tinamaan sa loob ng isipan—ay sinaway ang pulutong ng mga ṛṣi at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 80

यथा हि विहितो धर्मो मुनीनां शाश्वतः पुरा । आर्षं हि केवलं कर्म वन्यमूलफलाशिनः

Sapagkat ang walang hanggang dharma ng mga muni ay itinakda noong unang panahon: ang kanilang gawa ay tanging ayon sa landas ng ṛṣi—kumakain lamang ng mga ugat at bungang-gubat.

Verse 81

ब्रह्मयोनौ प्रसूतस्य ब्राह्मणस्यात्मवर्तिनः । ब्रह्मचर्यं सुचरितं ब्रह्माणमपि चालयेत्

Ang banal at mahusay na naisagawang panata ng brahmacarya ng isang brāhmaṇa na may pagpipigil-sa-sarili—isinilang mula sa pinagmulan ni Brahmā—ay makapagpapakilos maging kay Brahmā mismo.

Verse 82

जनानां वृत्तयस्तिस्रो ये गृहाश्रमवासिनः । अस्माकं च वने वृत्तिर्वनाश्रमनिवासिनां

Sa mga naninirahan sa gṛhastha-āśrama ay sinasabing may tatlong paraan ng ikabubuhay; ngunit para sa amin na nananahan sa vanāśrama, ang aming ikabubuhay ay nasa gubat.

Verse 83

अब्भक्षा वायुभक्षाश्च दंतोलूखलिनस्तथा । अश्मकुट्टादयो यत्र पंचाग्नितपसश्च ये

May mga ascetic na tubig lamang ang kinakain, at may nabubuhay sa hangin; gayundin yaong ginagawang almires ang kanilang mga ngipin, at yaong dinudurog sa bato ang pagkain; at yaong nagsasagawa ng limang-apoy na tapas.

Verse 84

एते तपसि तिष्ठंतो व्रतैरपि सुदुश्चरैः । ब्रह्मचर्यं पुरस्कृत्य प्रार्थयंति परां गतिम्

Sila, na nananatili sa tapas at tumutupad ng mga panatang lubhang mahirap, ay inuuna ang brahmacarya at taimtim na nananalangin para sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 85

ब्रह्मचर्याद्ब्रह्मणस्य ब्राह्मणत्वं विधीयते । एवमाहुः परे लोके ब्राह्मचर्यविदो जनाः

Sa pamamagitan ng brahmacarya, itinatatag ang pagiging brāhmaṇa ng isang tao; gayon ang ipinahahayag, sa mas mataas na daigdig, ng mga tunay na nakaaalam ng brahmacarya.

Verse 86

ब्रह्मचर्ये स्थितो धर्मो ब्रह्मचर्ये स्थितं तपः । ये स्थिता ब्रह्मचर्ये तु ब्राह्मणा दिवि ते स्थिताः

Sa brahmacarya nananahan ang dharma; sa brahmacarya rin nakasalig ang tapas. Yaong mga brāhmaṇa na nananatiling matatag sa brahmacarya, sila’y nakatatag sa langit.

Verse 87

नास्ति योगं विना सिद्धिर्नास्ति योगं विना यशः । नास्ति लोके यशोमूलं ब्रह्मचर्यात्परंतपः

Kung walang yoga, walang siddhi; kung walang yoga, walang tunay na karangalan. Sa mundong ito, ang ugat ng wagas na katanyagan ay brahmacarya, O manunupil ng kaaway.

Verse 88

यो निगृह्येंद्रियग्रामं भूतग्रामं च पंचकम् । ब्रह्मचर्यं समाधत्ते किमतः परमं तपः

Ang pumipigil sa pulutong ng mga pandama at sa pangkat ng limang elemento, at matatag na yumayakap sa brahmacarya—anong tapas pa ang hihigit dito?

Verse 89

अयोगकेशधरणमसंकल्प व्रत क्रिया । अब्रह्मचर्या चर्या च त्रयं स्याद्दंभसंज्ञितं

Ang pagsusuot ng buhol-buhol na buhok na walang tunay na yoga, ang pagsasagawa ng mga panata at ritwal na walang tapat na pasiya, at ang asal na lumalabag sa brahmacarya—ang tatlong ito’y tinatawag na pagkukunwari (dambha).

Verse 90

क्व दाराः क्व च संयोगः क्व च भावविपर्ययः । नन्वियं ब्रह्मणा सृष्टा मनसा मानसी प्रजा

Saan naroon ang mga asawa, at saan ang pagsasamang mag-asawa? Saan magkakaroon ng pagbaligtad ng damdamin? Tunay, ito’y lahing isinilang sa isip—nilalang ni Brahmā sa pamamagitan ng kanyang isipan.

Verse 91

यद्यस्ति तपसो वीर्यं युष्माकं विजितात्मनाम् । सृजध्वं मानसान्पुत्रान्प्राजापत्येन कर्मणा

Kung nasa inyo nga ang lakas ng inyong tapas, kayong nagwagi sa sarili, lumikha kayo ng mga anak na isinilang sa isip—sa gawaing paglikha ni Prajāpati.

Verse 92

मनसा निर्मिता योनिराधातव्या तपस्विभिः । नो दारयोगं बीजं च व्रतमुक्तं तपस्विनां

Sa mga tapasyā, ang ‘sinapupunan’ na itatatag ay yaong nilikha ng isip; sa mga nag-aayuno at nagtitiyaga, hindi itinakda bilang panata ang pakikipag-ugnay sa asawa ni ang paglalagak ng binhi.

Verse 93

यदिदं लुप्तधर्माख्यं युष्माभिरिह निर्भयैः । व्याहृतं सद्भिरत्यर्थमसद्भिरिव संमतं

Ang aral na ito, na tinatawag na ‘nawawalang dharma,’ ay inyong binigkas dito nang walang takot; bagaman mariing ipinahayag ng mabubuti, ngayo’y tinatrato na waring sinasang-ayunan ng masasama.

Verse 94

वपुर्दीप्तांतरात्मानमेष कृत्वा मनोमयं । दारयोगं विना स्रक्ष्ये पुत्रमात्मतनूरुहं

Pagkalikhang ganito ang nilalang na may maningning na katawan, nagniningning sa loob at isinilang sa isip, lilikha ako—nang walang pakikipag-ugnay sa asawa—ng isang anak na usbong ng aking sariling pagkatao.

Verse 95

एवमात्मानमात्मा मे द्वितीयं जनयिष्यति । प्राजापत्येन विधिना दिधक्षंतमिव प्रजाः

Sa gayon, ang aking Sarili ay magsisilang ng ikalawang sarili—sa paraang itinakda ni Prajāpati—na maglalabas ng mga nilalang, na wari’y sinisindihan sila tungo sa pag-iral.

Verse 96

वरुण उवाच । उर्वस्तु तपसाविष्टो निवेश्योरुं हुताशने । ममंथैकेन दर्भेण पुत्रस्य प्रसवारणिं

Sinabi ni Varuṇa: “Si Urvaśī, lubos sa tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay), ay ipinatong ang kaniyang hita sa apoy ng yajña; at sa iisang talim ng damong darbha ay inikid niya ang pangkiskis na kahoy na nagbubunga ng anak.”

Verse 97

तस्योरुं सहसा भित्वा वरोऽसौ ह्यग्निरुत्थितः । जगतो दहनाकांक्षी पुत्रोग्निस्समपद्यत

Nang biglang mabiyak ang kaniyang hita, yaong dakilang Apoy—si Agni—ay sumiklab at lumitaw; nagnanais na tupukin ang sanlibutan, siya’y naging anak, si Agni mismo.

Verse 98

उर्वस्योरुं विनिर्भिद्य और्वो नामांतकोऽनलः । दिधक्षुरिव लोकांस्त्रीन्जज्ञे परमकोपनः

Binuksan at biniyak ang hita ni Urva, at isinilang ang naglalagablab na nilalang na tinawag na Aurva—parang apoy ng paglipol—sukdulang galit, na wari’y ibig sunugin ang tatlong daigdig.

Verse 99

उत्पद्यमानश्चोवाच पितरं दीनया गिरा । क्षुधा मे बाधते तात जगद्भक्षेत्यजस्व मां

Habang siya’y isinisilang, nagsalita siya sa kaniyang ama sa kaawa-awang tinig: “Ama, pinahihirapan ako ng gutom. Pahintulutan mo akong lumaya, upang lamunin ko ang mga daigdig.”

Verse 100

त्रिदिवारोहिभिर्ज्वालैर्जृम्भमाणो दिशो दश । निर्दहन्सर्वभूतानि ववृधे सोंतकोपमः

Sa mga liyab na umaabot sa langit, lumalaganap sa sampung dako, sinusunog ang lahat ng nilalang, siya’y lalo pang lumaki—kawangis ng nagngangalit na apoy ng pangwakas na pagkalipol.

Verse 101

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा मुनिमुर्वं समागतः । उवाच वार्यतां पुत्रो जगतस्त्वं दयां कुरु

Samantala, lumapit si Brahmā sa pantas na si Urva at nagsabi: “Pigilin mo ang iyong anak; mahabag ka sa sanlibutan.”

Verse 102

अस्यापत्पस्यते विप्र करिष्ये साह्यमुत्तमं । तथ्यमेतद्वचः पुत्र शृणु त्वं वदतां वर

O brāhmaṇa, sa pagtanaw ko sa kapahamakan niyang ito, magbibigay ako ng pinakadakilang tulong. Totoo ang salitang ito, anak ko—makinig ka, O pinakamahusay sa mga nagsasalita.

Verse 103

और्व उवाच । धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि यन्मे त्वं भगवन्शिशोः । मतिमेतां ददासीह परमात्मन्हिताय वै

Sinabi ni Aurva: “Mapalad ako; tunay akong pinagpala, O Panginoon, sapagkat dito’y ipinagkakaloob mo sa akin ang ganitong pagkaunawa para sa kapakanan ng Kataas-taasang Sarili at debosyon sa Kanya.”

Verse 104

प्रभातकाले संप्राप्ते कांक्षितव्ये समागमे । भगवंस्तर्पितः पुत्रः कैर्हव्यैः प्राप्स्यते सुखम्

Pagdating ng bukang-liwayway at nalalapit na ang minimithing pagtatagpo, ang anak—na napasiyahan sa Panginoon sa pamamagitan ng mga handog—ay magtatamo ng kaligayahan sa tulong ng mga Kairhavya.

Verse 105

कुत्र चास्य निवासः स्याद्भोजनं तु किमात्मकम् । विधास्यतीह भगवान्वीर्यतुल्यं महौजसः

At saan magiging tahanan niya, at anong uri ng pagkain ang kanya? Paano itatatag dito ng Mapalad na Panginoon—na dakila ang kaningningan—ang isang katapat na kapantay ng kanyang sariling lakas?

Verse 106

ब्रह्मोवाच । बडवामुखे च वसतिः समुद्रे वै भविष्यति । ममयोनिर्जलं विप्र तच्चामेयं व्रजत्वयं

Wika ni Brahmā: “Sa karagatan, tunay na magkakaroon ng tahanan sa Bibig-ng-Kabayong-Dagat (Baḍavāmukha). O brāhmaṇa, ang tubig ay mula sa aking sariling sinapupunan; ito’y di-masusukat—humayo ka at magpatuloy kasama nito.”

Verse 107

तत्राऽयमास्ते नियतं पिबन्वारिमयं हविः । तद्वारिविस्तरं विप्र विसृजाम्यालयं च तम्

Doon siya nananatili nang palagian, may pagpipigil, umiinom ng handog na pawang-tubig. O brāhmaṇa, pinalalaya ko ang lawak ng tubig na yaon, at pinawawalan ko rin ang tahanang iyon.

Verse 108

ततो युगांते भूतानामेष चाहं च पुत्रक । सहितो विचरिष्यावो निष्पुराणकराविह

Pagkaraan, sa wakas ng yugto, anak ko, kaming dalawa—ako at ang isang ito—ay maglalagalag dito, upang gawing walang mga Purāṇa ang daigdig na ito.

Verse 109

एषोग्निरंतकाले तु सलिलाशी मया कृतः । दहनः सर्वभूतानां सदेवासुररक्षसाम्

Ang apoy na ito, sa oras ng pagkalusaw, ay ginawa kong tagalunok ng tubig; siya ang magiging tagasunog ng lahat ng nilalang—maging ng mga deva, asura, at rākṣasa.

Verse 110

एवमस्त्विति तं सोग्निः संवृतज्वालमंडलः । प्रविवेशार्णवमुखं नत्वोर्वं पितरं प्रभुम्

“Gayon na nga,” wika ng Apoy, na pinigil ang bilog ng kaniyang mga liyab; at matapos yumukod sa kaniyang ama, ang Panginoong Urva, pumasok siya sa bibig ng karagatan.

Verse 111

प्रतियातस्ततो ब्रह्मा ते च सर्वे महर्षयः । और्वस्याग्नेः प्रभावज्ञाः स्वांस्वां गतिमुपागताः

Pagkaraan nito, lumisan si Brahmā, at ang lahat ng dakilang ṛṣi rin—na batid ang kapangyarihan ng apoy ni Aurva—ay nagbalik, bawat isa, sa kani-kaniyang tahanang banal.

Verse 112

हिरण्यकशिपुर्दृष्ट्वा तदा तन्महदद्भुतम् । उर्वं प्रणतसर्वांगो वाक्यमेतदुवाच ह

Nang makita ni Hiraṇyakaśipu ang dakilang kababalaghan, siya’y yumukod na lubos, nagpatirapa nang buong katawan, at nagsalita ng ganitong mga salita.

Verse 113

भगवन्नद्भुतमिदं संवृत्तं लोकसाक्षिकम् । तपसा ते मुनिश्रेष्ठ परितुष्टः पितामहः

O Bhagavan, isang kababalaghan ito na naganap, at ang buong daigdig ang saksi. O pinakadakila sa mga muni, sa iyong mga tapas ay lubos na nalugod ang Pitāmaha, si Brahmā.

Verse 114

अहं तु तव पुत्रस्य तव चैव महाव्रत । भृत्य इत्यवगंतव्यः श्लाघ्यस्त्वमिह कर्मणा

Ngunit ako’y dapat kilalaning isang lingkod—ng iyong anak at gayundin ng ikaw, O may dakilang panata. Tunay na karapat-dapat kang purihin dito dahil sa iyong asal at gawa.

Verse 115

तन्मां पश्य समापन्नं तवैवाराधने रतम् । यदि सीदेन्मुनिश्रेष्ठ तवै वस्यात्पराजयः

Kaya masdan mo ako ngayon, lumalapit sa iyo at tanging sa iyong pagsamba nakatuon. O pinakadakila sa mga muni, kung ako’y magdusa o mabigo, ang pagkatalong iyon ay sa iyo lamang mapapasa.

Verse 116

उर्व उवाच । धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि यस्य तेऽहं गुरुर्मतः । नास्ति ते तपसानेन भयं चैवेह सुव्रत

Sinabi ni Urva: “Mapalad ako; tunay akong pinagpala, sapagkat itinuring mo akong iyong guro. Sa iyong tapasya, O matatag sa panata, wala kang dapat katakutan dito.”

Verse 117

तामेव मायां गृह्णीष्व मम पुत्रेण निर्मिताम् । निरिंधिनामग्निमयीं दुःस्पर्शां पावकैरपि

Kunin mo ang yaong mismong māyā na nilikha ng aking anak—isang kapangyarihang apoy na hindi nangangailangan ng panggatong, di-malapitan, na kahit apoy ay di makasayad dito.

Verse 118

एषा ते स्वस्य वंशस्य वशगारि विनिग्रहे । रक्षिष्यत्यात्मपक्षं च विपक्षं च प्रधक्ष्यति

Siya’y magiging kapangyarihang pumipigil at nagpapasunod upang mapigil ang sarili mong angkan; iingatan niya ang iyong panig, at lubos ding susunugin ang panig ng kalaban.

Verse 119

वरुण उवाच । एषा दुर्विषहा माया देवैरपि दुरासदा । और्वेण निर्मिता पूर्वं पावकेनोर्वसूनुना

Sinabi ni Varuṇa: “Ang māyā na ito’y lubhang di-matiis—mahirap daigin kahit ng mga deva. Noong una pa, nilikha ito ni Aurva, ni Pāvaka, anak ni Urvasū.”

Verse 120

तस्मिंस्तु व्यथिते दैत्ये निर्वीर्यैषा न संशयः । शापो ह्यस्याः पुरा दत्तः सृष्टा येनैव तेजसा

Ngunit nang ang Daitya ay nabagabag, siya’y nawalan ng bisa—walang pag-aalinlangan; sapagkat noon pa’y isinumpa siya ng mismong ningning na siyang lumikha sa kanya.

Verse 121

यद्येषा प्रतिहंतव्या कर्तव्यो भगवान्सुखी । दीयतां मे सखो शक्र तोययोनिर्निशाकरः

Kung siya’y tunay na dapat pigilan o pabagsakin, at upang malugod ang Mapalad na Panginoon, ipagkaloob mo siya sa akin, kaibigang Śakra—ang Buwan, si Niśākara, na isinilang sa karagatan.

Verse 122

तेनाहं सहसं गम्य यादोभिश्च समावृतः । मायामेतां हनिष्यामि त्वत्प्रसादान्न संशयः

Kaya ako’y yayaon agad, napaliligiran ng mga nilalang sa tubig; at sa iyong biyaya, wawasakin ko ang ilusyon na ito—walang pag-aalinlangan.

Verse 123

एवमस्त्वितिसंहृष्टः शक्रस्त्रिदशवर्धनः । संदिदेशाग्रतः सोमं युद्धाय शिशिरायुधम्

“Gayon nga,” wika ni Śakra (Indra), nagalak, ang nagpapalago sa mga diyos; at inutusan niya si Soma na mauna sa digmaan, tangan ang sandata ng lamig.

Verse 124

गच्छ सोम सहायन्त्वं कुरु पाशधरस्य वै । असुराणां विनाशाय जयार्थं त्रिदिवौकसाम्

Humayo ka, O Soma—maging tunay na katulong ng may hawak ng lubid; para sa paglipol ng mga asura at sa tagumpay ng mga nananahan sa langit.

Verse 125

त्वं मतः प्रतिवीर्यश्च ज्योतिषामपि चेश्वरः । त्वन्मयान्सर्वलोकेषु रसान्वेदविदो विदुः

Ikaw ang kinikilalang kapantay na lakas na sumasalungat, at tunay na Panginoon maging ng mga tanglaw sa langit. Batid ng mga nakaaalam ng Veda na sa lahat ng daigdig, ang mga diwa (rasa) ay nilulukuban mo at mula sa iyong kalikasan.

Verse 126

त्वया समो न लोकेस्मिन्विद्यते शिशिरायुधः । क्षयवृद्धीतवाव्यक्तेसागरेचैवचांबरे

O may hawak ng malamig na sandata, walang kapantay sa mundong ito. Sa iyo—na di nahahayag—naroroon ang pagliit at paglaki, sa karagatan at gayundin sa kalangitan.

Verse 127

प्रवर्तयस्यहोरात्रात्कालं संमोहयन्जगत् । लोकच्छायामयं लक्ष्म तवांकः शशविग्रहः

Pinaiikot mo ang panahon sa araw at gabi, nililito ang sanlibutan. O mapalad na tanda, ang iyong sagisag ay anino ng daigdig—na anyong liyebre sa buwan.

Verse 128

न विदुः सोम ते मायां ये च नक्षत्रयोनयः । त्वमादित्यपथादूर्ध्वं ज्योतिषां चोपरिस्थितः

O Soma, kahit ang mga isinilang sa mga tahanan ng bituin (Nakṣatra) ay di nauunawa ang iyong mahiwagang kapangyarihan. Ikaw ay nananahan sa ibabaw ng landas ng Araw, higit sa lahat ng mga tanglaw.

Verse 129

तमः प्रोत्सार्य सहसा भासयस्यखिलं जगत् । शीतभानुर्हिमतनुर्ज्योतिषामधिपः शशी

Itinataboy mo ang dilim sa isang iglap at pinapaliwanag ang buong daigdig—O Buwan, malamig ang sinag, nagyeyelong katawan, panginoon sa mga tanglaw.

Verse 130

अपि तत्कालयोगात्मा इज्यो यज्ञरथोऽव्ययः । ओषधीशः क्रियायोनिरपां योनिरनुष्णगुः

Ikaw rin ang mismong kaluluwa ng yoga sa takdang panahon; ang karapat-dapat sambahin; ang di-nasisirang karwahe ng yajña; ang Panginoon ng mga halamang-gamot; ang sinapupunan ng banal na gawa; ang pinagmulan ng mga tubig; at yaong ang paglakad o liwanag ay hindi mainit.

Verse 131

शीतांशुरमृताधारश्चपलः श्वेतवाहनः । त्वं कांतिः कांतवपुषां त्वं सोमः सोमपायिनाम्

Ikaw ang may malamig na sinag, ang salalayan ng amṛta; mabilis, may puting karwahe. Ikaw ang ningning ng mga may maningning na katawan; ikaw si Soma para sa mga umiinom ng Soma.

Verse 132

सौम्यस्त्वं सर्वभूतानां तिमिरघ्नस्त्वमृक्षराट् । तद्गच्छ त्वं महासेन वरुणेन वरूथिना

Ikaw ay maamo sa lahat ng nilalang; ikaw ang pumupuksa sa dilim, ang hari ng mga bituin. Kaya humayo ka, O Mahāsena, kasama si Varuṇa, na ligtas sa kanyang hukbo.

Verse 133

शमयस्वासुरीं मायां यया दह्यामहे रणे । सोम उवाच । यन्मां वदसि युद्धार्थं देवराजवरप्रद

“Patahimikin mo ang asurang māyā na siyang nagliliyab sa amin sa digmaan.” Wika ni Soma: “Tungkol sa sinasabi mo sa akin—na makipagdigma—O tagapagkaloob ng biyaya sa hari ng mga deva (Indra)… ”

Verse 134

एष वर्षामि शिशिरं दैत्यमायापकर्षणं । एतान्मे शीतनिर्दग्धान्पश्यस्व हिमवेष्टितान्

“Masdan—ibubuhos ko ang malamig na taglamig na nag-aalis sa mahikang daitya. Tingnan mo sila: tinupok ng lamig, nababalutan ng niyebe.”

Verse 135

तथा हिमकरोत्सृष्टाः सपाशा हिमवृष्टयः । वेष्टयंति च तान्दैत्यान्वायुर्मेघगणानिव

Gayon din, ang mga ulang-niyebeng pinakawalan ng Buwan—na wari’y mga lubid na panghuli—ay bumalot sa mga Daitya, gaya ng pagyakap ng hangin sa mga kumpol ng ulap.

Verse 136

तौ पाशशीतांशुधरौ वरुणेंदू महाबलौ । जघ्नतुर्हिमपातैश्च पाशपातैश्च दानवान्

Ang dalawang makapangyarihan—si Varuṇa at si Indu, mga may hawak ng pāsá at ng malamig na yelong lakas—ay nagpabagsak sa mga Dānava sa ulang-yelo at sunod-sunod na hagis ng pāsá.

Verse 137

द्वावंबुनाथौ समरे तौ पाशहिमयोधिनौ । मृधे चेरतुरंभोभिः क्षुब्धाविव महार्णवौ

Ang dalawang panginoon ng mga tubig, mga mandirigmang gaya ng pāsá at ng yelo, ay gumalaw sa digmaan; sa labanan ay umalun-alon sila na parang dalawang malalawak na karagatang nagugulo.

Verse 138

ताभ्यामापूरितं सर्वं तद्दानवबलं महत् । जगत्संवर्त्तकांभोदैः प्रवर्षैरिव संवृतं

Ang napakalaking hukbo ng mga Dānava ay lubusang nalukob ng dalawang iyon, na wari’y natakpan ng rumaragasang ulan mula sa mga ulap na nagwawasak ng daigdig sa panahon ng pagkalusaw ng sansinukob.

Verse 139

तावुद्यतावंबुनाथौ शशांकवरुणावुभौ । शमयामासतुस्तां तु मायां दैत्येन्द्रनिर्मितां

Pagkaraan, ang dalawang iyon—si Śaśāṅka (ang Buwan) at si Varuṇa, panginoon ng mga tubig—ay kapwa kumilos at pinawi ang gayong māyā na nilikha ng hari ng mga Dānava.

Verse 140

शीतांशुजालनिर्दग्धाः पाशैश्चास्कंदिता रणे । न शेकुश्चलितुं दैत्या विशिरस्का इवाद्रयः

Nasunog sa lambat ng sinag na tulad ng buwan at napigilan ng mga pāsá sa digmaan, hindi man lamang makakilos ang mga Daitya—na parang mga bundok na naputulan ng ulo.

Verse 141

शीतांशु निहतास्ते तु दैत्यास्सर्वे निपातिताः । हिमप्लावित सर्वांगानिरूष्माण इवाग्नयः

Tinamaan ng Buwan (Śītāṃśu), nalugmok ang lahat ng mga Daitya; ang kanilang mga katawan ay binaha ng yelong lamig, na wari’y mga apoy na napawi ang init.

Verse 142

तेषां तु दिवि दैत्यानां निपतंति शुभानि वै । विमानानि विचित्राणि निपतंत्युत्पतंति च

Ngunit sa langit ng mga Daitya, ang kanilang mapalad at kamangha-manghang mga vimāna ay bumabagsak—at muli ring umaangat at lumilipad.

Verse 143

तान्पाशहस्तग्रथितान्छादितान्शीतरश्मिभिः । मयो ददर्श मायावी दानवान्दिवि दानवः

Nang magkagayon, nakita ni Maya, ang salamangkero at Dānava, sa langit ang mga Dānava na mahigpit na ginapos ng lubid sa kamay ng dumakip at natabingan ng malamig na sinag.

Verse 144

सशैलजालां विततां खड्गपट्टसहासिनीम् । पादपोत्करकूटस्थां कंदराकीर्णकाननां

Malawak na nakalatag ang lambat ng mga bundok, umaalingawngaw sa kalansing ng mga espada at talim; nakaluklok sa magagaspang na tuktok na siksik sa mga punongkahoy, at punô ng gubat na nagkalat ang mga yungib.

Verse 145

सिंहव्याघ्रगणाकीर्णां नदद्भिर्देवयूथपैः । ईहामृगगणाकीर्णां पवनाघूर्णितद्द्रुमाम्

Punô ng mga pangkat ng leon at tigre, umaalingawngaw sa dagundong ng mga pinuno ng mga pangkat na makalangit; siksik sa mga kawan ng usa, at ang mga punò’y iniikot ng umiihip na hangin.

Verse 146

निर्मितां स्वेन पुत्रेण कूजंतीं दिविकामगां । प्रथितां पार्वतीं मायां ससृजे स समंततः

Pagkaraan, nilikha niya sa lahat ng dako ang isang anyong-maya ni Pārvatī—hinubog ng sarili niyang anak—na marahang humuhuni at malayang naglalakbay sa kalangitan, bantog sa lahat ng panig.

Verse 147

सासिशब्दैश्शिलावर्षैः संपतद्भिश्च पादपैः । जघान देवसंघांस्ते दानवानभ्यजीवयत्

Sa kalansing ng mga tabak, sa ulang ng mga bato, at sa mga punong inihahagis sa kanila, kanyang pinuksa ang mga pangkat ng mga diyos; at muling binuhay niya ang mga Dānava.

Verse 148

नैशाकरी वारुणी च माये अंतर्हिते तदा । अभवद्घोरसंचारा पृथिवी पर्वतैरिव

Nang maglaho noon ang dalawang Māyā—ang Naiśākarī at ang Vāruṇī—ang daigdig ay naging kakila-kilabot lakbayin, na wari’y pawang mga bundok lamang.

Verse 149

न चारुद्धो द्रुमगणैर्देवो दृश्यत कश्चन । तदपध्वस्तधनुषं भग्नप्रहरणाविलम्

Ngunit wala ni isang diyos ang nakita—bagaman napalilibutan ng nagkakapal na mga punò—ang kanyang busog ay naiwaksi, ang mga sandata’y nabasag, at ang anyo’y nagulo.

Verse 150

निष्प्रयत्नं सुरानीकं वर्जयित्वा गदाधरं । स हि युद्धगतः श्रीमानीशो न स्म व्यकंपत

Nilampasan niya ang hukbo ng mga sura na halos walang paglaban, at hinarap si Gadādhara; sapagkat ang maluwalhating Panginoon, nasa gitna ng digmaan, ay hindi man lamang nanginig.

Verse 151

सहिष्णुत्वाज्जगत्स्वामी न चुक्रोध गदाधरः । कालज्ञः कालमेघाभः समीक्षन्कालमाहवे

Dahil sa Kanyang pagtitiis, ang Panginoon ng sansinukob—si Gadādhara—ay hindi nagalit. Batid Niya ang takdang sandali, madilim na gaya ng ulap na hitik sa ulan, minamasdan Niya ang tamang oras sa digmaan.

Verse 152

देवासुरविमर्दं च द्रष्टुकामस्तदा हरिः । ततो भगवतादिष्टौ रणे पावकमारुतौ

Pagkatapos, si Hari, na nagnanais masaksihan ang sagupaan ng mga deva at asura, ay nag-utos sa Pāvaka (Apoy) at Māruta (Hanging) na kumilos sa digmaan.

Verse 153

चोदितौ विष्णुवाक्येन ततो मायां व्यकर्षतां । ताभ्यामुद्भ्रांतवेगाभ्यां प्रबुद्धाभ्यां महाहवे

Sa pag-uudyok ng mga salita ni Viṣṇu, kanilang hinugot ang kapangyarihan ng māyā; at sa dakilang labanan, kapwa sila—nagising at nag-alab—sumugod nang may nakalilitong bilis.

Verse 154

दग्धा सा पार्वती माया भस्मीभूता ननाश ह । सोनिलोनलसंयुक्तस्सोनलश्चानिलाकुलः

Ang anyong-māyā ni Pārvatī ay nasunog; naging abo at naglaho. At ang apoy, na kaisa ng hangin, ay naging magulo, at ang hangin nama’y nabalisa rin dahil sa apoy.

Verse 155

दैत्यसेनां ददहतुर्युगांतेष्विव मूर्च्छितौ । वायुः प्रजवितस्तत्र पश्चादग्निश्च मारुतात्

Sinunog nila ang hukbo ng mga Daitya, nagngangalit na tila wakas ng isang yugto. Doon, ang hangin ay umihip nang marahas, at pagkaraan, ang apoy ay sumiklab mula sa hanging iyon.

Verse 156

चेरतुर्दानवानीके क्रीडंतावनलानिलौ । भस्मीभूतेषु भूतेषु प्रपतत्सूत्पतत्सु च

Naglibot ang Apoy at ang Hangin sa hukbo ng mga Dānava, na wari’y naglalaro; at habang ang mga nilalang ay nagiging abo, sila’y bumabagsak at muling tumatalon sa kaguluhan.

Verse 157

दानवानां विमानेषु निपतत्सु समंततः । वातस्कंधापविद्धेषु कृतकर्मणि पावके

Habang ang mga panghimpapawid na sasakyang-pandigma ng mga Dānava ay nagsisibagsak sa lahat ng dako, tinatamaan ng mararahas na bugso ng hangin, ang Apoy—naganap na ang gawain—ay patuloy na naglalagablab.

Verse 158

मायावधे प्रवृत्ते तु स्तूयमाने गदाधरे । निष्प्रयत्नेषु दैत्येषु त्रैलोक्ये मुक्तबंधने

Nang isinasagawa ang pagpatay kay Māyā at pinupuri si Gadādhara, habang ang mga daitya’y walang magawa at nanghihina, napalaya ang pagkakagapos ng tatlong daigdig.

Verse 159

प्रहृष्टेषु च देवेषु साधुसाध्विति जल्पिषु । जये दशशताक्षस्य दैत्यानां च पराजये

Nang ang mga deva ay nag-uumapaw sa galak at nagsasabi, “Mabuti! Mabuti!”, sa tagumpay ng may sampu at sandaang mata at sa pagkatalo ng mga Dāitya—

Verse 160

दिक्षु सर्वासु शुद्धासु प्रवृत्ते धर्मविस्तरे । अपावृते चंद्रपथे स्वस्थानस्थे दिवाकरे

Nang luminis ang lahat ng mga dako at nagsimulang lumaganap ang kalawakan ng dharma; nang maging walang hadlang ang landas ng buwan at ang araw ay nanatili sa sariling wastong kinalalagyan—

Verse 161

प्रवृत्तिस्थेषु भूतेषु नृषु चारित्रवत्सु च । अभिन्नबंधने मृत्यौ हूयमाने हुताशने

Kapag ang mga nilalang ay abala sa mga gawaing makamundo, at maging sa mga taong may mabuting asal—kapag dumarating ang kamatayan na hindi napuputol ang mga tali, at kapag ibinubuhos ang mga handog sa apoy ng yajña—(kung gayon…)

Verse 162

यज्ञशोभिषु देवेषु स्वर्गमार्गं दिशत्सु च । लोकपालेषु सर्वेषु दिक्षु संधानवर्तिषु

Kapag ang mga diyos, na pinaliliwanag ng karangalan ng yajña, ay itinuturo ang landas patungong langit, at kapag ang lahat ng Lokapāla, mga tagapagbantay ng mga dako, ay nakapuwesto sa mga tagpuan ng mga direksiyon—

Verse 163

भावे तपसि सिद्धानामभावे पापकर्मणाम् । देवपक्षे प्रमुदिते दैत्यपक्षे विषीदति

Kapag naroroon ang dharma, nagtatagumpay ang mga siddha na nahinog sa tapas; kapag ito’y wala, nangingibabaw ang mga gumagawa ng kasalanan. Kapag nagagalak ang panig ng mga diyos, ang panig ng mga daitya ay lumulubog sa panghihina ng loob.

Verse 164

त्रिपादविग्रहे धर्मेऽधर्मे पादपरिग्रहे । अपावृत्ते महाद्वारे वर्तमाने च सत्पथे

Kapag ang Dharma ay matatag na nakatindig sa tatlong paa at ang Adharma ay nakasaklot lamang sa isa; kapag ang dakilang tarangkahan ay nabubuksang maluwang at ang tunay na landas ay masiglang tinatahak—

Verse 165

लोकेषु धर्मवृत्तेषु प्रवृत्तेष्वाश्रमेषु च । प्रजारक्षणयुक्तेषु राजमानेषु राजसु

Kapag sa mga daigdig ang mga tao’y namumuhay sa gawang-dharma, kapag ang mga āśrama, mga yugto ng buhay, ay masiglang sinusunod, at kapag ang mga hari’y namamayani na may tungkuling ingatan ang kanilang mga nasasakupan, tunay na nagniningning ang kaharian.

Verse 166

प्रशांतेषु च लोकेषु शांते तमसि दानवे । अग्निमारुतयोस्तस्मिन्वृत्ते संग्रामकर्मणि

Nang mapayapa na ang mga daigdig, at napahinuhod ang demonyo ng kadiliman, at nang huminto na ang gawaing-digmaan nina Apoy at Hangin,

Verse 167

तन्मया विमला लोकास्ताभ्यां जयकृतक्रियाः । तीव्रं दैत्यभयं श्रुत्वा मारुताग्निकृतं महत्

Sa kapangyarihang yaon, luminis at naging dalisay ang mga daigdig; at sa dalawang iyon, naisagawa ang mga ritwal ng tagumpay. Nang marinig ang matinding pangamba ng mga Daitya—malaking idinulot ng hangin at apoy—

Verse 168

कालनेमीति विख्यातो दानवः प्रत्यदृश्यत । भास्कराकारमुकुटः शिंजिताभरणांगदः

Pagkaraan, nagpakita ang danava na tanyag sa pangalang Kālanemi—may koronang anyong araw, at pinalamutian ng kumakalansing na alahas at mga armlet.

Verse 169

मंदराद्रिप्रतीकाशो महारजतसंवृतः । शतप्रहरणोदग्रः शतबाहुः शताननः

Kumikinang siya na tila Bundok Mandara, nababalutan ng maningning na pilak; matayog na may sandaang sandata, may sandaang bisig at sandaang mukha.

Verse 170

शतशीर्षः स्थितः श्रीमान्शतशृंग इवाचलः । कक्षे महति संवृद्धो निदाघ इव पावकः

Maluwalhati siyang nakatindig na may sandaang ulo, gaya ng bundok na may sandaang tuktok; sa kaniyang makapangyarihang yakap ay lumawak, at naglalagablab na parang apoy sa init ng tag-araw.

Verse 171

धूम्रकेशो हरिश्मश्रुर्दंतुरो विकटाननः । त्रैलोक्यांतरविस्तारं धारयन्विपुलं वपुः

May usok-abong buhok at kayumangging balbas, may nakausling mga ngipin at kakila-kilabot na mukha; taglay niya ang napakalawak na katawan na wari’y sumasaklaw sa kaloob-looban ng tatlong daigdig.

Verse 172

बाहुभिस्तुलयन्व्योम क्षिपन्पद्भ्यां महीधरान् । ईरयन्मुखनिःश्वासैर्वृष्टिकारान्बलाहकान्

Sa kanyang mga bisig ay wari’y tinitimbang niya ang kalangitan; sa kanyang mga paa’y inihahagis niya ang mga bundok; at sa bugso ng hininga mula sa bibig ay itinutulak niya ang mga ulap na tagapagdala ng ulan.

Verse 173

तिर्यगायतरक्ताक्षं मंदरोदग्रवर्चसाम् । दिधक्षंतमिवायांतं सर्वान्देवगणान्मृधे

Sa digmaan, nakita ng lahat ng pangkat ng mga deva na siya’y papalapit—pulang mga matang pahilis ang tingin, ningning na tumatayog na parang Mandara—dumarating na wari’y ibig silang tupukin lahat.

Verse 174

तर्जयंतं सुरगणांश्छादयंतं दिशो दश । संवर्तकाले हृषितं दृष्टं मृत्युमिवोत्थितम्

Nakita nila siya—nananakot sa mga pangkat ng mga deva, tinatakpan ang sampung direksiyon—nagagalak sa oras ng pagkalusaw ng sansinukob, na parang si Kamatayan mismong bumangon.

Verse 175

सुतलेनोच्छ्रयवता विपुलांगुलिपर्वणा । लंबाभरणपूर्णेन किंचिच्चलितकर्मणा

May mataas na talampakan at malalapad na buko ng mga daliri, nabibigatan sa mahahabang palamuti, at sa pagkilos ay bahagyang hindi matatag ang kanyang mga galaw.

Verse 176

उच्छ्रितेनाग्रहस्तेन दक्षिणेन वपुष्मता । दानवान्देवनिहतान्ब्रुवन्तं तिष्ठतेति च

Itaas ang kanang kamay sa harap, taglay ang makapangyarihang anyo, hinarap niya ang mga Dānava—yaong pinaslang ng mga deva—at sinabi: “Tumindig kayo, humarap sa akin!”

Verse 177

तं कालनेमिं समरे द्विषतां कालनेमिनम् । वीक्षंते स्म सुराः सर्वे भयविह्वललोचनाः

Sa digmaan, minasdan ng lahat ng mga deva si Kālanemi—si Kālanemi, mamamatay ng mga kaaway—na nanginginig sa takot ang kanilang mga mata.

Verse 178

तं वीक्षंते स्म भूतानि ग्रसंतं कालनेमिनम् । त्रिविक्रमं विक्रमं तं नारायणमिवापरम्

Namamasdan ng mga nilalang siya habang nilalamon niya si Kālanemi—siya, ang makapangyarihang Trivikrama—na wari’y isa pang Nārāyaṇa sa lakas at hakbang.

Verse 179

सोभ्युच्छ्रयं पुनः प्राप्तो मारुताघूर्णितांबरः । प्रक्रामदसुरो योद्धुं त्रासयन्सर्वदेवताः

Muli siyang umabot sa mataas na anyo; ang kanyang kasuotan ay umiikot sa hangin. Ang asura’y humakbang upang makipaglaban, na nangingilabot ang lahat ng mga deva.

Verse 180

समेयिवान्सुरेंद्रेण परिष्वक्तो भ्रमन्रणे । कालनेमिर्बभौ दैत्यः सविष्णुरिव मंदरः

Nakipagsalubong siya kay Indra; habang magkayakap sila at umiikot sa labanan, ang daitya na si Kālanemi’y nagningning na parang Bundok Mandara na may Viṣṇu sa ibabaw.

Verse 181

अथ विव्यथिरे देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः । कालनेमिनमायांतं दृष्ट्वा कालमिवापरम्

Pagdaka, ang lahat ng mga deva, na pinangungunahan ni Śakra (Indra), ay nanginig sa takot nang makita si Kālanemi na papalapit—na wari’y isa pang anyo ng Panahon, ang Kamatayan mismo.

Verse 182

दानवाननुपिप्रीषुः कालनेमिर्महासुरः । व्यवर्धत महातेजास्तपांते जलदो यथा

Si Kālanemi, ang dakilang asura, na sabik magbigay-lugod sa mga Dānava, ay lalo pang lumaki sa maringal na ningning—gaya ng ulap-ulan na namamaga sa dulo ng tag-init.

Verse 183

तं त्रैलोक्यांतरगतं दृष्ट्वा ते दानवेश्वराः । उत्तस्थुरपरिश्रांताः पीत्वेवामृतमुत्तमम्

Nang makita nila siya na pumasok sa kalawakan ng tatlong daigdig, ang mga panginoon ng Dānava ay tumindig na walang kapaguran, na para bang uminom sila ng pinakadakilang amṛta.

Verse 184

ते वीतभयसंत्रासा मयतारपुरोगमाः । तारकामयसंग्रामे सततं जितकाशिनः

Walang takot at walang pangamba, na sina Maya at Tārā ang nangunguna, sila’y laging nagwawagi sa digmaan nina Tāraka at Maya, at patuloy na sinasakop ang Kāśī.

Verse 185

रेजुरायोधनगता दानवा युद्धकांक्षिणः । मंत्रमभ्यसतां तेषां व्यूहं च परिधावताम्

Ang mga Dānava, sabik sa labanan, ay sumulong sa pook-digma. Sila’y nagningning habang inuulit ang kanilang mga mantra at nagmamadaling umiikot, bumubuo ng mga hanay at pabilog na ayos ng digmaan.

Verse 186

प्रेक्षतां चाभवत्प्रीतिर्दानवं कालनेमिनम् । ये तु तत्र मयस्यासन्मुख्या युद्धपुरस्सराः

Sa mga nanonood, sumibol ang paglingap kay Kālanemi na Dānava. Ngunit yaong nasa panig ni Maya ang mga pangunahing pinuno, na nangunguna sa paglusob ng digmaan.

Verse 187

ते तु सर्वे भयं त्यक्त्वा हृष्टा योद्धुमुपस्थिताः । मयस्तारो वराहश्च हयग्रीवश्च दानवः

Pagkaraan, silang lahat, itinakwil ang takot at nag-uumapaw sa galak, ay humarap na handang makipaglaban—si Mayastāra, si Varāha, at ang Dānava na si Hayagrīva.

Verse 188

विप्रचित्तिसुतः श्वेतः खरलंबावुभावपि । अरिष्टो बलिपुत्रश्च किशोराख्यस्तथैव च

Si Śveta, anak ni Vipracitti; at si Kharalamba (silang dalawa); gayundin si Ariṣṭa; at si Kiśora na anak ni Bali—sila man ay nabanggit din.

Verse 189

सुर्भानुश्चामरप्रख्यश्चक्रयोधी महासुरः । एतेऽस्त्रवेदिनः सर्वे सर्वे तपसि सुस्थिताः

Si Surbhānu, at si Āmara-prakhya, at si Cakra-yodhī—ang dakilang asura: silang lahat ay bihasa sa kaalaman ng mga sandata, at silang lahat ay matatag sa pag-aayuno at tapasya.

Verse 190

दानवाः कृतिनो जग्मुः कालनेमिनमुद्धतम् । ते गदाभिस्सुगुर्वीभिश्चक्रैरथपरश्वधैः

Ang mga bihasang Dānava ay lumapit sa palalong Kālanemi, tangan ang napakabibigat na mga pamalo, mga sandatang cakra, at mga palakol-pandigma.

Verse 191

कालकल्पैश्च मुसलैः क्षेपणीयैश्च मुद्गरैः । अश्मभिश्चास्त्रसदृशैस्तथा शैलैश्च दारुणैः

Taglay ang mga pambayo na kasindak-sindak na wari’y si Kamatayan, ang mga pamukpok na naihahagis, ang mga batong tila sandata, at gayundin ang mababangis na tipak at bundok.

Verse 192

पट्टिशैर्भिंडिपालैश्च परिघैश्चोत्तमायसैः । घातिनीभिश्च गुर्वीभिः शतघ्नीभिस्तथैव च

May mga tabak at sibat, may mga pamalong bakal na pinakadalisay, at gayundin ang mabibigat na sandatang pumapatay, pati ang mga śataghnī—mga sandatang may tinik na pangdigma.

Verse 193

युगैर्यंत्रैश्च निर्मुक्तैर्लांगलैरुग्रताडितैः । दोर्भिरायतमानैश्च पाशैश्च परिघादिभिः

Pinakawalan ng mga pamatok at mga kasangkapang pangdigma, marahas na hinahampas ng mga talim ng araro, iniunat ng mga bisig, at iginapos ng mga silo at mga pamalo at iba pang gayong gamit.

Verse 194

भुजंगवक्त्रैर्लेलिहानैर्विसर्पद्भिश्च सायकैः । वज्रैः प्रहरणीयैश्च दीप्यमानैश्च तोमरैः

May mga palasong ang bunganga’y gaya ng ahas—dumidila at gumagapang—kasama ang mga sandatang tila vajra na angkop sa pagwasak, at ang mga nagliliyab na sibat.

Verse 195

विकोशैरसिभिस्तीक्ष्णैः शूलैश्च शितनिर्मलैः । दैत्यैः संदीप्यमानैश्च प्रगृहीतशरासनैः

Sa mga demonyong nagwawasiwas ng mga tabak na hubad at ubod-talim, at ng mga sibat na malinis at kumikislap—sa mga daitya na naglalagablab sa poot, tangan ang kanilang mga busog.

Verse 196

ततः पुरस्कृत्य तदा कालनेमिनमाहवे । सा दीप्तशस्त्रप्रवरा दैत्यानां रुरुचे चमूः

Pagkaraan, inilagay nila si Kālanemi sa unahan ng labanan; ang hukbo ng mga Daitya—pinakamapanguna sa nagliliyab na sandata—ay kumislap nang maringal.

Verse 197

यैर्निमीलितसर्वांगा वनालीवांबुदागमे । देवतानामपि चमूर्मुमुदे शक्रपालिता

Sila—na ang buong katawan ay wari’y nakatiklop, gaya ng hanay ng mga baging sa gubat sa pagdating ng ulan—ay nagpasaya maging sa hukbo ng mga diyos, na iniingatan ni Śakra (Indra).

Verse 198

उपेता शिशिरोष्णाभ्यां तेजोभ्यां चंद्रसूर्ययोः । वायुवेगवती सौम्या तारागणपताकिनी

Pinagkalooban ng malamig at mainit na ningning ng Buwan at Araw, kasingbilis ng hangin, banayad ang likas, at taglay ang mga pangkat ng bituin bilang watawat.

Verse 199

तोयदा बद्धवसना ग्रहनक्षत्रहासिनी । यमेंद्रधनदैर्गुप्ता वरुणेन च धीमता

Nakabihis ng nakatali at nabigkis na kasuotan, si Toyadā—na nagpapangiting wari sa mga planeta at bituin—ay binantayan nina Yama, Indra, at Dhanada (Kubera), at gayundin ni Varuṇa na marunong.

Verse 200

सा प्रदीप्ताग्निपवना नारायणपरायणा । सासमुद्रौघसदृशी दीप्यमाना महाचमूः

Ang dakilang hukbong yaon ay nagliliyab na parang apoy na hinahampas ng mabagsik na hangin; ganap na nakatuon kay Nārāyaṇa, ito’y nagningning na gaya ng rumaragasang bugso ng dagat.