Adhyaya 31

Verse 1

भीष्म उवाच । भगवन्महदाश्चर्यं बाष्कलेर्बंधनं हि यत् । कृतं त्रिविक्रमं रूपं यदा संयमितो बलि

Sinabi ni Bhīṣma: O Panginoon, tunay na dakilang kababalaghan—kung paanong naigapos si Bāṣkali, at kung paanong kinuha ang anyong Trivikrama nang mapigil si Bali.

Verse 2

एतन्मया श्रुतं पूर्वं कथ्यमानं द्विजोत्तमैः । पाताले वसतेद्यापि वैरोचनसुतो बलि

Ito’y aking narinig noon, nang isinasalaysay ng pinakadakila sa mga dvija. Hanggang ngayon, si Bali, anak ni Virocana, ay nananahan sa Pātāla, ang Daigdig sa Ilalim.

Verse 3

नागतीर्थं यथाभूतं पिशाचानां तु संभवम् । शिवदूती कथं चात्र केनेयं मंगलीकृता

Paano nagkaroon ang Nāga-tīrtha ayon sa tunay na pangyayari, at paano nagsimula ang mga piśāca? At dito, paano lumitaw ang Śiva-dūtī—at sino ang nagpagpalang-mabuti sa kanya?

Verse 4

अंतरिक्षे पुष्करं तु केन नीतं महामुने । एतदाचक्ष्व मे सर्वं यथा बाष्कलिबंधनम्

O dakilang muni, sino ang nag-angat sa Puṣkara patungo sa kalangitan? Isalaysay mo sa akin ang lahat nang ganap—gaya ng pagpapaliwanag mo sa pagkakagapos ni Bāṣkali.

Verse 5

भूमिप्रक्रमणं पूर्वं कृतं देवेन विष्णुना । द्वितीये कारणं किं च येन देवश्चकार ह

Noon, ginawa ng Diyos na si Viṣṇu ang ‘paglakad sa ibabaw ng lupa.’ Ano naman ang dahilan sa ikalawang pagkakataon, kaya muling ginawa iyon ng Panginoon?

Verse 6

तत्त्वतस्त्वं हि तत्सर्वं यथाभूतं तथा वद । पापक्षयकरं ह्येतच्छ्रोतव्यं भूतिमिच्छता

Kaya’t sabihin mo ang lahat nang tumpak, ayon sa katotohanan at sa nangyari. Sapagkat ang salaysay na ito’y pumapawi ng kasalanan, at dapat pakinggan ng nagnanais ng kasaganaan at kagalingan.

Verse 7

पुलस्त्य उवाच । प्रश्नभारस्त्वया राजन्कौतुकादेव कीर्तितः । कथयामि हि तत्सर्वं यथाभूतं नृपोत्तम

Sinabi ni Pulastya: O Hari, ang bigat ng iyong mga tanong ay inihayag mo dahil lamang sa pag-uusisa. Kaya isasalaysay ko sa iyo ang lahat, ayon sa tunay na nangyari, O pinakamainam sa mga pinuno.

Verse 8

विष्णोः पदानुषंगेण बंधनं बाष्कलेरिह । श्रुतं तद्भवता सर्वं मया ते परिकीर्तितं

Dito, ang salaysay ng pagkagapos ni Bāṣkala na nagmula sa pakikisalamuha sa mga paa ni Viṣṇu ay napakinggan mo nang buo; aking isinalaysay sa iyo ang lahat.

Verse 9

भूयोपि विष्णुना भीष्म प्राप्ते वैवस्वतेंतरे । त्रैलोक्यं बलिनाक्रांतं विष्णुना प्रभविष्णुना

Muli, O Bhīṣma, nang dumating ang Vaivasvata Manvantara, ang tatlong daigdig ay sinakop ni Bali—hanggang sa kumilos si Viṣṇu, ang Makapangyarihang Panginoon.

Verse 10

गत्वा त्वेकाकिना यज्ञे तथा संयमितो बलि । भूयोपि देवदेवेन भूमेः प्रक्रमणं कृतम्

Nagpunta siyang mag-isa sa paghahandog na yajña, at sa gayon ay napigil si Bali; at muli, sa pamamagitan ng Diyos ng mga diyos, isinagawa ang paglakad na sumaklaw sa lupa.

Verse 11

प्रादुर्भावो वामनस्य तथाभूतो नराधिप । पुनस्त्रिविक्रमो भूत्वा वामनो भूदवामनः

O hari, ganyan nagpakita si Vāmana. Pagkaraan, muling naging Trivikrama, at si Vāmana ay hindi na nanatiling duwende.

Verse 12

उत्पत्तिरेषा ते सर्वा कथिता कुरुनंदन । नागानां तु यथा तीर्थं तच्छृणुष्व महाव्रत

O inapo ng mga Kuru, naisalaysay ko na sa iyo ang buong pinagmulan. Ngayon, O may dakilang panata, pakinggan mo ang banal na tīrtha na kaugnay ng mga Nāga.

Verse 13

अनंतो वासुकिश्चैव तक्षकश्च महाबलः । कर्कोटकश्च नागेंद्रः पद्मश्चान्यः सरीसृपः

Si Ananta, si Vāsuki, at si Takṣaka na makapangyarihan; si Karkoṭaka, ang hari ng mga ahas, at si Padma—isa pang dakilang serpiyente—ay pinangalanan.

Verse 14

महापद्मस्तथा शंखः कुलिकश्चापराजितः । एते कश्यपदायादा एतैरापूरितं जगत्

Si Mahāpadma, si Śaṅkha, si Kulika, at si Aparājita na di-matatalo—sila’y mga supling ni Kaśyapa; sa kanila napuno ang sanlibutan.

Verse 15

एतेषां तु प्रसूत्या तु इदमापूरितं जगत् । कुटिलाभीमकर्माणस्तीक्ष्णास्याश्च विषोल्बणाः

Tunay, sa kanilang mga supling napuno ang mundong ito—mga baluktot at kakila-kilabot ang gawa, matatalim ang mukha, at nag-uumapaw sa lason.

Verse 16

दष्ट्वा मंदांश्चमनुजान्कुर्युर्भस्मक्षणात्तु ते । तद्दर्शनाद्भवेन्नाशो मनुष्याणां नराधिप

Pagkakita nila sa mga taong mahihina, gagawin nila itong abo sa isang kisap; at sa kanilang sulyap pa lamang, dumarating ang kapahamakan sa tao, O hari ng mga tao.

Verse 17

अहन्यहनि जायेत क्षयः परमदारुणः । आत्मनस्तु क्षयं दृष्ट्वा प्रजास्सर्वास्समंततः

Araw-araw ay sumisilang ang isang lubhang kakila-kilabot na pagkalugmok; at pagkakita niya sa sariling pagkapawi, ang lahat ng mga nasasakupan sa paligid ay nadadamay.

Verse 18

जग्मुः शरण्यं शरणं ब्रह्माणं परमेश्वरं । इममेवार्थमुद्दिश्य प्रजाः सर्वा महीपते

Kaya, O hari, ang lahat ng mga nasasakupan ay nagtungo kay Brahmā—ang Kataas-taasang Panginoon, ang kanlungan ng mga naghahanap ng kanlungan—taglay ang layuning ito mismo.

Verse 19

ऊचुः कमलजं दृष्ट्वा पुराणं ब्रह्मसंज्ञकम् । प्रजा ऊचुः । देवदेवेश लोकानां प्रसूते परमेश्वर

Nang makita ang lotus-na-ipinanganak na si Brahmā at ang sinaunang kasulatang tinatawag na “Brahma-named Purāṇa,” nagsalita ang mga nilalang: “O Panginoon ng mga diyos, O Kataas-taasang Panginoon—likhain mo ang mga daigdig.”

Verse 20

त्राहि नस्तीक्ष्णदंष्ट्राणां भुजगानां महात्मनाम् । दिनेदिने भयं देव पश्यामः कृपणा भृशम्

Iligtas mo kami mula sa mga dakilang ahas na may matatalim na pangil. Araw-araw, O Panginoon, kaming mga abang nilalang ay nakakakita ng matinding takot.

Verse 21

मनुष्यपशुपक्ष्यादि तत्सर्वं भस्मसाद्भवेत् । त्वया सृष्टिः कृता देव क्षीयते तु भुजंगमैः

Ang lahat ng ito—tao, hayop, ibon, at iba pa—ay magiging abo. O Diyos, ang nilikhang ginawa mo ay unti-unting nauubos dahil sa mga ahas.

Verse 22

एतज्ज्ञात्वा यदुचितं तत्कुरुष्व पितामह । ब्रह्मोवाच । अहं रक्षां विधास्यामि भवतीनां न संशयः

“Yamang ito’y nalalaman, gawin mo ang nararapat, O Pitāmaha.” Wika ni Brahmā: “Ako ang magtatakda ng pag-iingat sa inyong lahat—walang alinlangan.”

Verse 23

व्रजध्वं स्वनिकेतानि नीरुजो गतसाध्वसाः । एवमुक्ते प्रजाः सर्वा ब्रह्मणाऽव्यक्तमूर्तिना

“Magsiyaon kayo sa inyong sariling tahanan, walang karamdaman at napawi ang pangamba.” Nang masabi ito ng Brahmā na may di-nahahayag na anyo, ang lahat ng nilalang…

Verse 24

आजग्मुः परमप्रीताः स्तुत्वा चैव स्वयंभुवम् । प्रयातासु प्रजास्वेवं तानाहूय भुजंगमान्

Sila’y nagbalik na lubhang nagalak, at pinuri ang Svayambhū (Brahmā). Nang makaalis na ang mga nilalang, saka niya ipinatawag ang mga nāga, ang mga ahas-diyos.

Verse 25

शशाप परमक्रुद्धो वासुकिप्रमुखांस्तदा । ब्रह्मोवाच । अहन्यहनि भूतानि भक्ष्यंते वै दुरात्मभिः

Pagkatapos, sa matinding poot, isinumpa niya si Vāsuki at ang iba pang pangunahing nāga. Wika ni Brahmā: “Araw-araw, ang mga nilalang ay nilalamon nga ng masasama.”

Verse 26

नश्यंति तूरगैर्दष्टा मनुष्याः पशवस्तथा । यस्मान्मत्प्रभवान्नित्यं क्षयं नयथ मानुषान्

Napapahamak ang mga tao, gayundin ang mga hayop, kapag tinuklaw ng mga tūraga; kaya, yamang kayo’y laging nagmumula sa akin, patuloy ninyong dinadala sa kapahamakan ang sangkatauhan.

Verse 27

अतोन्यस्मिन्भवे भूयान्ममकोपात्सुदारुणात् । भवतां हि क्षयो घोरो भावि वैवस्वतेंतरे

Kaya sa ibang darating na pag-iral, dahil sa aking lubhang kakila-kilabot na poot, tunay na darating sa inyo ang isang nakapanghihilakbot na paglipol sa pagitan ng panahon ni Vaivasvata Manu.

Verse 28

तथान्यः सोमवंशीयो राजा वै जनमेजयः । धक्ष्यते सर्पसत्रेण प्रदीप्ते हव्यवाहने

Gayundin, isang ibang haring mula sa Somavaṃśa—si Janamejaya nga—ay susunog (sa mga ahas) sa pamamagitan ng sarsatra, kapag naglalagablab ang apoy na tagapagdala ng handog.

Verse 29

मातृष्वसुश्च तनयांस्तार्क्ष्यो वो भक्षयिष्यति । एवं वो भविता नाशः सर्वेषां दुष्टचेतसाम्

Kakainin ni Tārkṣya (Garuḍa) ang mga anak ng inyong mga tiyahing sa ina. Sa gayon darating sa inyo ang pagkapuksa, sapagkat kayong lahat ay may masamang kalooban.

Verse 30

शप्त्वा कुलसहस्रं तु यावदेकं कुलं स्थितम् । एवमुक्ते तु वेपंतो ब्रह्मणा भुजगोत्तमाः

Matapos sumpain ang sanlibong angkan hanggang sa iisang angkan na lamang ang natira, nang sabihin ito ni Brahmā, ang pinakadakila sa mga ahas ay nagsimulang manginig.

Verse 31

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे शिवदूतीचरितं नाम एकत्रिंशोऽध्यायः

Sa ganito, sa kagalang-galang na Padma Purāṇa, sa unang aklat na Sṛṣṭikhaṇḍa, nagwawakas ang ikatatlumpu’t isang kabanata na tinatawag na “Salaysay ni Śivadūtī.”

Verse 32

विषोल्बणत्वं क्रूरत्वं दंदशूकत्वमेव च । संपादितं त्वया देव इदानीं शपसे कथं

Ang makamandag na bagsik, ang kalupitan, at maging ang likas na ugali ng ahas na nanunuklaw—ikaw, O Panginoon, ang siyang nagpasapit nito. Bakit ngayo’y ikaw pa ang magpapataw ng sumpa (sa akin)?

Verse 33

ब्रह्मोवाच । यदि नाम मया सृष्टा भवंतः कुटिलाशयाः । ततः किं बहुना नित्यं भक्षयध्वं गतव्यथाः

Sinabi ni Brahmā: “Kung tunay ngang nilikha ko kayo na may baluktot na hangarin, ano pa ang saysay ng mahabang usapan? Kumain kayo nang palagi, na walang dalamhati.”

Verse 34

नागा ऊचुः । मर्यादां कुरु देवेश स्थानं चैव पृथक्पृथक् । मनुष्याणां तथास्माकं समयं देव कारय

Sinabi ng mga Nāga: “O Panginoon ng mga diyos, magtakda ka ng wastong hangganan at maglaan ng magkakahiwalay na pook. At, O Diyos, itatag mo ang napagkasunduang tuntunin para sa mga tao at para sa amin.”

Verse 35

शापो यो भवता दत्तो मनुष्यो जनमेजयः । नाशं नः सर्पसत्रेण उल्बणं च करिष्यति

Ang sumpang ibinigay mo ay magpapangyari sa haring-taong si Janamejaya na lipulin kami sa pamamagitan ng handog na sakripisyong para sa mga ahas, at magdudulot siya ng matinding kapahamakan.

Verse 36

ब्रह्मोवाच । जरत्कारुरिति ख्यातो भविता ब्रह्मवित्तमः । जरत्कन्या तस्य देया तस्यामुत्पत्स्यते सुतः

Sinabi ni Brahmā: “Isisilang ang isang tanyag na Jaratkāru, ang pinakadakila sa mga nakakabatid ng Brahman. Sa kanya dapat ibigay ang dalagang Jarat-kanyā; at mula sa kanya’y isisilang ang isang anak.”

Verse 37

रक्षां कर्ता स वो विप्रो भवतां कुलपावनः । तथा करोमि नागानां समयं मनुजैः सह

Ang brahmin na iyon ang magiging tagapagtanggol ninyo, tagapaglinis ng inyong angkan. Gayundin, itinatatag ko ang isang kasunduan para sa mga Nāga kasama ng mga tao.

Verse 38

तदेकमनसः सर्वे शृणुध्वं मम शासनम् । सुतलं वितलं चैव तृतीयं च तलातलम्

Kayong lahat, na iisa ang diwa, dinggin ninyo ang aking kautusan: (magtungo sa) Sutala, Vitala, at sa ikatlong daigdig na Talātala.

Verse 39

दत्तं च त्रिप्रकारं वो गृहं तत्र गमिष्यथ । तत्र भोगान्बहुविधान्भुंजाना मम शासनात्

Ipinagkaloob sa inyo ang tatluhang tahanan; doon kayo paroroon. Doon, ayon sa aking utos, tatamasahin ninyo ang sari-saring kaluguran.

Verse 40

तिष्ठध्वं सप्तमं यावत्कालं तं तु पुनःपुनः । ततो वैवस्वतस्यादौ काश्यपेयो भविष्यति

Manatili kayo hanggang sa ikapitong yugto ng panahon—muli’t muli, sa bawat pag-ikot. Pagkaraan, sa pasimula ng Vaivasvata Manvantara, lilitaw ang anak ni Kaśyapa.

Verse 41

दायादः सर्वदेवानां सुपर्णस्सर्पभक्षकः । तदा प्रसूतिः सर्पाणां दग्धा वै चित्रभानुना

Si Garuḍa, tagapagmana ng lahat ng mga diyos at maninila ng mga ahas, ay lumitaw noon; at sa panahong iyon, ang lahi ng mga ahas ay tunay na nasunog ni Citrabhānu, ang Araw.

Verse 42

भवतां चैव सर्वेषां भविष्यति न संशयः । ये ये क्रूरा भोगिनो दुर्विनीतास्तेषामंतो भाविता नान्यथैतत्

Sa inyong lahat din, ito’y tiyak na mangyayari—walang alinlangan. Yaong malulupit, lulong sa pagnanasa, at walang disiplina—ang kanilang wakas ay itinakda na; hindi ito magiging iba.

Verse 43

कालव्याप्तं भक्षयध्वं च सत्वं तथापकारे चकृते मनुष्यम् । मंत्रौषधैर्गारुडैश्चैव तंत्रैर्बंधैर्जुष्टा मानवा ये भवंति

“Lamunin ninyo ang nilalang na sinakmal ng Panahon; gayundin ang taong gumawa ng kapinsalaan. Yaong mga taong kumakapit sa mga mantra, mga ritwal na panggamot, mga Garuḍa-inkantasyon, at mga tanrikong pagbibigkis—ganyan ang mga tao na nagiging (sa ganitong landas).”

Verse 44

तेभ्यो भीतैर्वर्तितव्यं न चान्यच्चित्ते कार्यं चान्यथा वो विनाशः । इतीरिते ब्रह्मणा वै भुजंगा जग्मुः स्थानं सुतलाख्यं हि सर्वे

“Dahil sa takot sa kanila, mamuhay kayo nang ayon dito; huwag magtanim ng ibang hangarin sa isipan—kung hindi, kayo’y mapapahamak.” Sa gayong turo ni Brahmā, ang lahat ng mga Nāga ay nagtungo sa pook na tinatawag na Sutala.

Verse 45

तस्थुर्भोगान्भुंजमानाश्च सर्वे रसातले लीलया संस्थितास्ते । एवं शापं तुते लब्ध्वाप्रसादं च चतुर्मुखात्

Nanatili silang lahat sa Rasātala, masayang namamalagi roon habang tinatamasa ang kanilang mga kaluguran. Sa gayon, tinanggap nila kapwa ang sumpa at ang biyaya mula sa Apat-na-Mukha (Brahmā)…

Verse 46

तस्थुः पातालनिलये मुदितेनांतरात्मना । ततः कालांत रेभूते पुनरेवं व्यचिंतयन्

Nanatili sila sa tahanan ng Pātāla, ang kalooban ay lihim na nagagalak. Pagkaraan, nang lumipas ang ilang panahon, muli silang nagmuni-muni nang ganito.

Verse 47

भविता भरतो राजा पांडवेयो महायशाः । अस्माकं तु क्षयकरो दैवयोगेन केनचित्

Darating ang haring nagngangalang Bharata, maluwalhating inapo ng mga Pāṇḍava; datapwat sa amin siya’y magiging sanhi ng kapahamakan—sa isang lihim na pagsasanib ng tadhana.

Verse 48

कथं त्रिभुवने नाथः सर्वेषां च पितामहः । सृष्टिकर्ता जगद्वंद्यः शापमस्मासु दत्तवान्

Paano nangyari na ang Panginoon ng tatlong daigdig—ang Pitāmaha ng lahat, ang Lumikha, na sinasamba ng buong sansinukob—ay nagbitiw ng sumpa laban sa amin?

Verse 49

देवं विरंचिनं त्यक्त्वा गतिरन्या न विद्यते । वैराजे भवनश्रेष्ठे तत्र देवः स तिष्ठति

Maliban sa diyos na Virāñci (Brahmā), wala nang ibang kanlungan. Sa kataas-taasang tahanang tinatawag na Vairāja, doon nananahan ang mismong Diyos na iyon.

Verse 50

स देवः पुष्करस्थो वै यज्ञं यजति सांप्रतम् । गत्वा प्रसादयामस्तं वरं तुष्टः प्रदास्यति

Ang Diyos na iyon, na nananahan sa Puṣkara, ay kasalukuyang nagsasagawa ng isang yajña. Pumaroon tayo at sambahin siya; kapag nalugod, ipagkakaloob niya ang isang biyaya.

Verse 51

एवं विचिंत्य ते सर्वे नागा गत्वा च पुष्करम् । यज्ञपर्वतमासाद्य शैलभित्तिमुपाश्रिताः

Sa gayong pagninilay, ang lahat ng Nāga ay nagtungo sa Puṣkara; at nang marating ang Bundok-Yajña, sila’y sumilong sa tabi ng batuhing bangin.

Verse 52

दृष्ट्वा नागांस्तथा श्रान्तान्वारिधाराश्च शीतलाः । उदङ्मुखा वै निष्क्रांतास्सर्वेषां तु सुखप्रदाः

Nang makita ang mga Nāga na gayon ding pagod, ang malamig na mga agos ng tubig ay tunay na umagos na nakaharap sa hilaga, na nagdudulot ng ginhawa at ligaya sa lahat.

Verse 53

नागतीर्थं ततो जातं पृथिव्यां भरतर्षभ । नागकुंडं च वै केचित्सरितं चापरेऽब्रुवन्

Pagkaraan nito, O pinakamainam sa mga Bharata, nagkaroon sa lupa ng banal na Nāga-tīrtha. May ilan na tumawag dito na “Nāga-kuṇḍa,” at ang iba nama’y nagsabing ito’y isang ilog.

Verse 54

पुण्यं तत्सर्वतीर्थानां सर्पाणां विषनाशनम् । मज्जन्ति तत्र ये मर्त्या अधिश्रावण पंचमि

Yaon ay lubhang banal sa lahat ng mga tīrtha at pumupuksa sa lason ng mga ahas. Ang mga mortal na naliligo roon sa ikalimang araw ng buwan sa panahon ng Śrāvaṇa ay tumatamo ng biyaya nito.

Verse 55

न तेषां तु कुले सर्पाः पीडां कुर्वन्ति कर्हिचित् । श्राद्धं पितॄणां ये तत्र करिष्यंति नरा भुवि

Ngunit sa kanilang angkan, kailanman ay hindi nagdudulot ng pighati ang mga ahas—yaon ay para sa mga taong sa lupa na roon magsasagawa ng śrāddha para sa kanilang mga ninuno.

Verse 56

ब्रह्मा तेषां परं स्थानं दास्यते नात्र संशयः । नागानां तु भयं ज्ञात्वा ब्रह्मा लोकपितामहः

Ipagkakaloob ni Brahmā sa kanila ang pinakamataas na tahanan—walang alinlangan dito. At si Brahmā, ang Pitāmaha ng mga daigdig, nang maunawaan ang pangamba ng mga Nāga…

Verse 57

पूर्वोक्तं तु पुनर्वाक्यं नागानश्रावयत्तदा । पंचमी सा तिथिर्धन्या सर्वपापहरा शुभा

Muli niyang binigkas nang malakas ang naunang sinabi upang marinig ng mga Nāga. Ang ikalimang tithi, Pañcamī, ay mapalad—mapagpala, mabuti, at tagapawi ng lahat ng kasalanan.

Verse 58

यतोऽस्यामेव सुतिथौ नागानां कार्यमुद्धृतम् । एतस्यां सर्वतो यस्तु कट्वम्लं परिवर्जयेत्

Sapagkat sa mismong banal na tithing ito naitatag at naihayag ang tungkulin para sa mga Nāga; kaya sa araw na ito, sinumang tumutupad ay dapat lubusang umiwas sa maaanghang at maaasim na pagkain.

Verse 59

क्षीरेण स्नापयेन्नागांस्तस्य ते यांति मित्रताम् । भीष्म उवाच । शिवदूती यथा जाता येन चैव निवेशिता

Dapat paliguan ang mga Nāga ng gatas; kung gayon, sila’y magiging kaibigan ng taong iyon. Si Bhīṣma ay nagsabi: Paano isinilang si Śivadūtī, at sino ang nagtalaga o nagluklok sa kanya?

Verse 60

तन्मे सर्वं यथातत्त्वं भवान्शंसितुर्महति । पुलस्त्य उवाच । शिवा नीलगिरिं प्राप्ता तपसे धृतमानसा

“Kaya nga, ipaliwanag mo sa akin ang lahat niyan ayon sa tunay na kalikasan; ikaw ay karapat-dapat na magsalaysay.” Sinabi ni Pulastya: “Dumating si Śivā sa bundok na Nīlagiri, ang kanyang isip ay matatag sa pag-aayuno at pagninilay.”

Verse 61

रौद्री जटोद्भवा शक्तिस्तस्याः शृणु नृप व्रतम् । तपः कृत्वा चिरं कालं ग्रसिष्याम्यखिलं जगत्

Pakinggan mo, O hari, ang panata ng kapangyarihang Raudrī na isinilang mula sa mga buhol-buhol na buhok: matapos magsagawa ng mahabang panahon ng tapas, ‘lalamunin ko ang buong daigdig.’

Verse 62

एवमुद्दिश्य पंचाग्निं साधयामास भामिनी । तस्याः कालांतरे देव्यास्तपंत्यास्तप उत्तमम्

Sa gayon, nagpasyang isagawa ang pag-aayuno ng limang apoy, at tinupad ito ng maningning na babae. Sa paglipas ng panahon, habang patuloy na nagtatapa ang diyosa, ang kanyang tapas ay naging sukdulang matindi.

Verse 63

रुरुर्नाममहातेजा ब्रह्मदत्तवरोऽसुरः । समुद्रमध्ये रत्नाख्यं पुरमस्ति महाधनम्

May isang Asura na nagngangalang Ruru, dakila ang ningning, na pinagkalooban ng biyaya ni Brahmā. Sa gitna ng karagatan ay naroon ang lungsod na tinatawag na Ratna, sagana sa di-mabilang na kayamanan.

Verse 64

तत्रातिष्ठत्स दैत्येंद्रस्सर्वदेवभयंकरः । अनेक शतसाहस्र कोटिकोटिशतोत्तमैः

Doon nanahan ang hari ng mga Daitya, kinatatakutan ng lahat ng mga diyos, na napapaligiran ng di-mabilang na hukbo—daan-daang libo, at maging mga koro-korong pangkat na pinakamahuhusay ang anyo.

Verse 65

असुरैरर्चितः श्रीमान्द्वितीयो नमुचिर्यथा । कालेन महता सोऽथ लोकपालपुरं ययौ

Pinarangalan ng mga Asura—gaya ni Namuci noong unang panahon—ang maringal na ito; at pagkaraan ng mahabang panahon, siya’y nagtungo sa lungsod ng mga Lokapāla, ang mga tagapangalaga ng daigdig.

Verse 66

जिगीषुः सैन्यसंवीतो देवैर्वैरमरोचयत् । उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृधेति वेगात्

Nagnanais manakop at napapaligiran ng kanyang hukbo, pinukaw niya ang poot at alitan laban sa mga diyos. Nang tumindig ang dakilang asura, ang tubig ng karagatan ay biglang umalon at lumobo nang ubod-lakas.

Verse 67

अनेक नाग ग्रह मीनजुष्टमाप्लावयत्पर्वतसानुदेशान् । अंतःस्थितानेकसुरारिसंघं विचित्रवर्मायुधचित्रशोभम्

Binaha nito ang mga dalisdis at lupain ng bundok, hitik sa maraming nāga, buwaya at isda; at sa loob nito’y naroon ang mga pulutong ng kaaway ng mga deva, maringal sa mahiwagang baluti at sandata, kumikislap sa sari-saring ningning.

Verse 68

भीमं बलं चलितं चारुयोधं विनिर्ययौ सिंधुजलाद्विशालम् । तत्र द्विपा दैत्यभठाभ्युपेताः सयानघंटाश्च समृद्धियुक्ताः

Mula sa tubig ng Sindhu ay lumitaw ang isang malawak at kakila-kilabot na hukbo—kumikilos at maringal sa digmaan. Doon din nagsilitawan ang mga elepante na sinasamahan ng mga mandirigmang daitya, may mga sasakyan at kampana, at puspos ng saganang kagamitan at kasaganaan.

Verse 69

विनिर्ययुः स्वाकृतिभिर्झषाणां समत्वमुच्चैः खलु दर्शयंतः । अश्वास्तथा कांचनसूत्रनद्धा रोहीतमत्स्या इव ते जलांते

Sila’y nagsilabas, tunay nga, na itinaas ang anyong tulad ng mga isda sa pamamagitan ng sarili nilang hugis. Ang mga kabayong yaon—tinalian ng gintong tali—ay nagmistulang mapupulang isda sa gilid ng tubig.

Verse 70

व्यवस्थितास्तैः सममेव तूर्णं विनिर्ययुर्लक्षशः कोटिशश्च । तथा रविस्यंदनतुल्यवेगाः सचक्रदंडाक्षतवेणुयुक्ताः

Pagkaraan, magkakasabay na nakaayos, sila’y mabilis na nagsilarga—sa daan-daang libo at sa mga koti—na may bilis na tulad ng karwahe ng Araw, taglay ang mga gulong at tungkod, at may handog na buo-buong butil at mga plawtang kawayan.

Verse 71

रथाश्च यंत्रोपरिपीडितांगाश्चलत्पताकाः स्वनितं विचक्रुः । तथैव योधाः स्थगितास्तरीभिस्तितीर्षवस्ते प्रवरास्त्रपाणयः

Ang mga ratha, na ang mga bahagi’y pinipiga ng bigat ng mga mekanismo, at ang mga watawat ay kumakaway, ay lumikha ng umuugong na dagundong. Gayundin ang mga mandirigma, napipigil ng mga bangka, ay sabik tumawid—yaong mga pangunahing lalaki na may mahuhusay na sandata sa kanilang mga kamay.

Verse 72

रणेरणे लब्धजयाः प्रहारिणो विरेजुरुच्चैरसुरानुगा भृशं । देवेषु वै रणे तेषु विद्रुतेषु विशेषतः

Sa labanan sa labanan, ang mababangis na mananagupit—mga tagasunod ng mga Asura—ay nagningning at umalingawngaw sa tagumpay; lalo na nang sa mga sagupaan, ang mga Deva ay nagsitakas.

Verse 73

असुरास्सर्वदेवानामन्वधावंस्ततस्ततः । ततो देवगणाः सर्वे द्रवंतो भयविह्वलाः

Paulit-ulit na hinabol ng mga Asura ang lahat ng mga diyos; kaya ang buong pangkat ng mga Deva ay nagsitakbo, nanginginig at nalilito sa takot.

Verse 74

नीलं गिरिवरं जग्मुर्यत्र देवी स्वयं स्थिता । रौद्री तपोन्विता धन्या शांभवी शक्तिरुत्तमा

Nagtungo sila sa dakilang bundok na Nīla, kung saan nananahan ang Diyosa mismo—mabangis bilang Raudrī, puspos ng pag-aayuno at tapas, mapalad at mapagpala—ang kataas-taasang kapangyarihang Śāmbhavī.

Verse 75

संहारकारिणी देवी कालरात्रीति यां विदुः । सा तु दृष्ट्वा तदा देवान्भयत्रस्तान्विचेतसः

Ang Diyosang yaon, na kilala bilang Kālarātrī—ang tagapaghatid ng paglipol—ay nakita noon ang mga Deva na takot na takot at wala sa sarili.

Verse 76

पप्रच्छ विस्मयाद्देवी प्रोत्फुल्लांबुजलोचना । पृष्ठतो वो न पश्यामि भयं किंचिदुपागतम्

Sa pagkamangha, ang Diyosa—na ang mga mata’y gaya ng ganap na namumukadkad na lotus—ay nagtanong: “Sa likuran ninyo’y wala akong nakikitang anumang pangambang dumarating.”

Verse 77

कथं तु विद्रुता देवाः सर्वे शक्रपुरःसराः । देवा ऊचुः । अयमायाति दैत्येंद्रो रुरुर्भीमपराक्रमः

Paano nangyaring tumakas ang lahat ng mga deva, na si Śakra (Indra) ang nangunguna? Wika ng mga deva: “Dumarating ang panginoon ng mga Daitya—si Ruru, na may nakapanghihilakbot na lakas.”

Verse 78

चतुरंगेण सैन्येन महता परिवारितः । तस्माद्दीना वयं देवीं भवतीं शरणं गताः

Pinalilibutan siya ng isang napakalaking hukbong may apat na sangay; kaya kami’y naging abang at walang magawa. Kaya, O Devi, sa iyo kami lumapit at sumilong.

Verse 79

देवानामिति वै श्रुत्वा वाक्यमुच्चैर्जहास सा । तस्यां हसंत्यां निश्चेरुर्वरांग्यो वदनात्ततः

Nang marinig niya ang salitang, “(ito’y) para sa mga deva,” siya’y tumawa nang malakas. At habang siya’y tumatawa, mula sa kanyang bibig ay lumitaw ang mga maririkit na babae.

Verse 80

पाशांकुशधराः सर्वाः पीनोन्नतपयोधराः । सर्वाश्शूलधरा भीमाः सर्वा दंष्ट्राङ्कुशाननाः

Lahat sila’y may hawak na pisi (pāśa) at pang-udyok (aṅkuśa), at ang kanilang dibdib ay hitik at mataas. Lahat ay kakila-kilabot, may tangan na trident (śūla), at lahat ay may mukhang may nakausling pangil at anyong aṅkuśa.

Verse 81

आबद्धमकुटाः सर्वाः संदष्टदशनच्छदाः । फूत्काररावैरशिवैस्त्रासयंत्यश्चराचरम्

Lahat sila’y may mahigpit na nakatali ang mga korona, at ang kanilang mga labi’y nakadiin sa mga ngipin. Sa kanilang masamang pagsitsit at nakapanghihilakbot na sigaw, pinanginginig nila sa takot ang buong daigdig—gumagalaw man o di-gumagalaw.

Verse 82

काश्चिच्छुक्लाम्बरधराः काश्चिच्चित्राम्बरास्तथा । सुनीलवसनाः काश्चिद्रक्तपानातिलालसाः

May ilan ang may suot na puting kasuotan; may ilan ding may sari-saring kulay. May ilan ay nababalutan ng malalim na bughaw, at may ilan ay labis na sabik sa pag-inom ng dugo.

Verse 83

नानारूपैर्मुखैस्तास्तु नानावेषवपुर्धराः । ताभिरेवं वृता देवी देवानामभयंकरी

Taglay ang maraming anyo at maraming mukha, at nagsusuot ng iba’t ibang kasuotan at katawan, pinalibutan nila ang Diyosa sa ganitong paraan—siya na nagbibigay ng kawalang-takot sa mga diyos.

Verse 84

मा भैष्ट देवा भद्रं वो यावद्वदति दानवः । चतुरंगबलोपेतो रुरुस्तावत्समागतः

“Huwag kayong matakot, O mga diyos—nawa’y mapasa-inyo ang pagpapala—habang nagsasalita pa ang Dānava. Samantala, dumating na si Ruru, na may kasamang hukbong may apat na sangay.”

Verse 85

तं नीलपर्वतवरं देवानां मार्गमार्गणः । देवानामग्रतः सैन्यं दृष्ट्वा देवी समाकुलम्

Nang makita ang dakilang bundok na Nīla—na siyang landas at patnubay ng mga diyos—at makita ang hukbo ng mga diyos na sumusulong sa unahan, nabalisa ang Diyosa.

Verse 86

तिष्ठतिष्ठेति जल्पंतो दैत्यास्ते समुपागताः । ततः प्रववृते युद्धं तासां तेषां महाभयम्

Sumisigaw ng, “Tumigil! Tumigil!”, ang mga daitya ay sumugod. Pagkaraan, sumiklab ang labanan sa pagitan nila, at dakilang pangamba ang bumalot sa magkabilang panig.

Verse 87

नाराचैर्भिन्नदेहानां दैत्यानां भुवि सर्पतां । रोषाद्दंडप्रभग्नानां सर्पाणामिव सर्पताम्

Sa lupa, ang mga Daitya—na ang mga katawan ay nahati ng mga palasong bakal—ay gumagapang at namimilipit, tulad ng mga ahas na dinurog ang ulo ng isang tungkod sa matinding galit.

Verse 88

शक्तिनिर्भिन्नहृदया गदासंचूर्णितोरसः । कुठारैर्भिन्नशिरसो मुसलैर्भिन्नमस्तकाः

Ang kanilang mga puso ay tinusok ng mga sibat; ang kanilang mga dibdib ay dinurog ng mga maso; ang kanilang mga ulo ay biniyak ng mga palakol; at ang kanilang mga bungo ay binasag ng mga pambayo.

Verse 89

विद्धोदरास्त्रिशूलाग्रैश्छिन्नग्रीवा वरासिभिः । क्षताश्वरथमातंगपादाताः पेतुराहवे

Sa kanilang mga tiyan na tinusok ng dulo ng mga tridente, ang kanilang mga leeg na pinutol ng matatalim na espada, at ang kanilang mga kabayo, karwahe, at elepante na napinsala—ang mga mandirigmang iyon ay bumagsak sa labanan.

Verse 90

रणभूमिं समासाद्य दैत्याः सर्वे रुरुं विना । ततो बलं हतं दृष्ट्वा रुरुर्मायां तदाददे

Pagdating sa larangan ng digmaan, ang lahat ng mga Daitya—maliban kay Ruru—ay nakipaglaban. Nang makita niyang nawasak ang kanyang hukbo, ginamit ni Ruru ang kanyang kapangyarihan ng ilusyon (māyā).

Verse 91

तया संमोहिता देव्यो देवाश्चापि रणाजिरे । तामस्या मायया देव्या सर्वमन्धंतमोभवत्

Nalinlang niya, ang mga diyosa—at pati na rin ang mga diyos—ay tumayo sa larangan ng digmaan; at sa pamamagitan ng Māyā ng Diyosang iyon, ang lahat ay naging bulag na kadiliman.

Verse 92

ततो देवी महाशक्या तं दैत्यं समताडयत् । तया तु ताडितस्याजौ दैत्यस्य प्रगतं तमः

Pagkatapos, ang Diyosa, na nagtataglay ng dakilang kapangyarihan, ay hinampas ang demonyo. Nang siya ay tamaan sa labanan, ang kadiliman ng demonyo ay napawi.

Verse 93

मायायामथ नष्टायां तामस्यां दानवो रुरुः । पातालमाविशत्तूर्णं तत्रापि परमेश्वरी

Pagkatapos, nang ang madilim na māyā ay nawasak, ang Dānava na si Ruru ay mabilis na pumasok sa Pātāla; naroon din ang Kataas-taasang Diyosa.

Verse 94

देवीभिः सहिता क्रुद्धा पुरतोभिमुखी स्थिता । रुरोस्तु दानवेंद्रस्य भीतस्याग्रे गतस्य च

Galit, at kasama ang mga diyosa, siya ay tumayo sa kanyang harapan; at hinarap niya ang panginoon ng mga Dānava, na natakot at lumapit.

Verse 95

नखाग्रेण शिरश्छित्वा चर्म चादाय वेगिता । निष्पपाताथ पातालात्पुष्करं च पुनर्गिरिम्

Sa pagputol ng ulo gamit ang dulo ng kanyang kuko at mabilis na kinuha ang balat, siya ay lumabas mula sa Pātāla—pagkatapos ay muling nagtungo sa Puṣkara at sa bundok.

Verse 96

कन्या सैन्येन महता बहुरूपेण भास्वता । देवैस्तुविस्मितैर्दृष्टा चर्ममुंडधरा रुरोः

Ang dalaga ay nakita ng mga namanghang diyos, na dinaluhan ng malawak na hukbo—nagniningning at may iba't ibang anyo; siya ay nakasuot ng balat at may ahit na ulo.

Verse 97

स्वकीये तपसः स्थाने निविष्टा परमेश्वरी । ततो देव्यो महाभागाः परिवार्य व्यवस्थिताः

Umupo ang Kataas-taasang Diyosa sa sarili Niyang luklukan ng tapasya; at ang mga mapalad na diyosa, pumaligid sa Kanya at nagtipon nang maayos.

Verse 98

याचयामासुरव्यग्रास्तां तु देवीं बुभुक्षिताः । बुभुक्षिता वयं देवि देहि नो भोजनं वरम्

Gutom at sabik, nakiusap sila sa Diyosa: “Kami’y nagugutom, O Devi—ipagkaloob Mo sa amin ang marangal na pagkain.”

Verse 99

एवमुक्त्वा ततो देवी दध्यौ तासां तु भोजनम् । नाध्यगच्छत्तदा तासां भोजनं चिन्तितम्महत्

Pagkasabi nito, nagmuni-muni ang Diyosa tungkol sa kanilang pagkain; ngunit noon ay hindi Niya matagpuan para sa kanila ang dakilang pagkaing naisip Niya.

Verse 100

तदा दध्यौ महादेवं रुद्रं पशुपतिं विभुम् । सोपि ध्यानात्समुत्तस्थौ परमात्मा त्रिलोचनः

Pagkaraan, nagdhyāna siya kay Mahādeva—kay Rudra, Paśupati, ang Panginoong laganap sa lahat. At ang Tatlong-Mata na Kataas-taasang Sarili, mula sa pagninilay, ay tumindig at lumitaw.

Verse 101

उवाच रुद्रस्तां देवीं किं ते कार्यं विवक्षितम् । ब्रूहि देवि महामाये यत्ते मनसि वर्तते

Wika ni Rudra sa Diyosa: “Ano ang gawain na nais Mong ipahayag? Sabihin Mo, O Devi na dakilang Māyā, ang anumang nasa Iyong isipan.”

Verse 102

शिवदूत्युवाच । छागमध्ये तु वै देव छागरूपेण वर्तसे । एतास्त्वां भक्षयिष्यन्ति भक्ष्यमीप्सितमादरात्

Sinabi ni Śivadūtī: “O diyos, tunay na nasa gitna ka ng mga kambing, namamalagi sa anyong kambing. Lalamunin ka ng mga ito, masigla at may pagnanasa, bilang pagkaing minimithi nila.”

Verse 103

भक्षार्थमासां देवेश किंचिद्दातुमिहार्हसि । शूलीकुर्वंति मामेता भक्षार्थिन्यो महाबलाः

O Panginoon ng mga diyos, nararapat na bigyan mo sila rito ng kaunting pagkain. Itong mga makapangyarihan, gutom sa kakanin, ay itinutulos ako sa tulos para sa pagkain.

Verse 104

अन्यथा मामपि बलाद्भक्षयेयुर्बुभुक्षिताः । एवं मां तु समालक्ष्य भक्ष्यं कल्पय सत्वरम्

Kung hindi, sa tindi ng gutom ay lalamunin pa nila ako nang sapilitan. Kaya, sa pagtingin mo sa aking kalagayan, agad kang maghanda ng pagkaing makakain ko.

Verse 105

रुद्र उवाच । शिवदूति ब्रवीम्येकं प्रवृत्तं यद्युगांतरे । गंगाद्वारे दक्षयज्ञो गणैर्विध्वंसितो मम

Sinabi ni Rudra: “O sugo ni Śiva, sasabihin ko sa iyo ang isang pangyayaring naganap sa isang dating yugto: sa Gaṅgā-dvāra, winasak ng aking mga gaṇa ang paghahandog ni Dakṣa.”

Verse 106

तत्र यज्ञो मृगो भूत्वा प्रदुद्राव सुवेगवान् । मया बाणेन निर्विद्धो रुधिरेण प्रसेचितः

Doon, ang Yajña ay naging usa at tumakas nang ubod-bilis. Tinamaan ng aking palaso, siya’y nabalot at nabasa ng dugo.

Verse 107

अजगंधस्तदा भूतो नाम देवैस्तु मे कृतम् । अजगंधस्त्वमेवेति दास्ये चान्यत्तु भोजनम्

Noong sandaling iyon, binigyan ako ng mga diyos ng pangalang ‘Ajagandha’. Sinabi nila, ‘Ikaw nga ay Ajagandha,’ at ‘bibigyan pa kita ng iba pang pagkain.’

Verse 108

एतासां शृणु मे देवि भक्ष्यमेकं मयोचितम् । कथ्यमानं वरारोहे कालरात्रि महाप्रभे

O Diyosa, pakinggan mo ako tungkol sa isang handog na pagkain sa mga ito na itinuturing kong nararapat. Habang isinasalaysay ko, O marikit ang balakang—O Kālarātri, dakila at maningning na Ginang—dinggin mo nang mabuti.

Verse 109

या स्त्री सगर्भा देवेशि अन्यस्त्रीपरिधानकम् । परिधत्ते स्पृशेद्वापि पुरुषस्य विशेषतः

O Diyosa, ang babaeng nagdadalang-tao—kung magsuot siya ng kasuotan ng ibang babae, o kahit mahawakan man niya iyon, lalo na kung may kaugnayan sa isang lalaki—nagkakaroon ng kasalanan.

Verse 110

सभागोस्तु वरारोहे कासांचित्पृथिवीतले । अप्येकवर्षं बालं तु गृहीत्वा तत्र वै बलात्

O marikit ang balakang, sa ibabaw ng daigdig ay may ilang (tao) na sa dahas ay sinunggaban maging ang isang sanggol na isang taong gulang at dinala siya roon.

Verse 111

भुक्त्वा तिष्ठंतु सुप्रीता अपि वर्षशतान्बहून् । अन्याः सूतिगृहे च्छिद्रं गृह्णीयुस्तु ह्यपूजिताः

Pagkakain nila, manatili silang lubhang nasiyahan kahit sa maraming daan-daang taon; datapwat ang iba—na hindi pinarangalan—ay saka kukuha ng kapintasan, isang siwang na marupok, sa silid ng panganganak (sūtigṛha).

Verse 112

निवसिष्यंति देवेशि तथा वै जातहारिकाः । गृहे क्षेत्रे तटाके च वाप्युद्यानेषु चैव हि

O Diyosa, ang mga jātahārikā rin ay tunay na maninirahan—sa bahay, sa bukid, sa lawa, at gayundin sa mga imbakan ng tubig at sa mga hardin.

Verse 113

अत्येषु च रुदंत्यो या स्त्रियस्तिष्ठंति नित्यशः । तासां शरीरगाश्चान्याः काश्चित्तृप्तिमवाप्नुयुः

At sa mga laging nananatili roon, yaong mga babaeng patuloy na tumatangis—may ilang ibang nilalang na nananahan sa loob ng kanilang mga katawan na, sa kanilang bahagi, makatatamo ng kasiyahan.

Verse 114

शिवदूत्य उवाच । कुत्सितं भवता दत्तं प्रजानां परिपीडनम् । न च त्वं बुध्यसे दातुं शंकररस्य विशेषतः

Sinabi ni Śivadūtī: “Kasuklam-suklam ang ipinagkaloob mo—isang pang-aapi sa mga nilalang. At hindi mo pa nauunawaan kung paano magbigay, lalo na sa paraang nakalulugod kay Śaṅkara.”

Verse 115

त्रपाकरं यद्भवति प्रजानां परिपीडकम् । न तु तद्युज्यते दातुं तासां भक्ष्यं तु शंकर

Ang anumang nagiging sanhi ng kahihiyan at nagpapahirap sa mga nilalang ay hindi dapat ibigay; hindi nararapat—O Śaṅkara—na ialay iyon bilang kanilang pagkain.

Verse 116

रुद्र उवाच । अवंत्यां तु यदा स्कंदो मया पूर्वं तु भद्रितः । चूडाकर्मणि वृत्ते तु कुमारस्य तदा शुभे

Sinabi ni Rudra: “Noong una, sa Avantī, nang si Skanda ay pinagpala ko—sa mapalad na sandali nang maisagawa ang cūḍākarma, ang ritwal ng pag-ahit ng buhok ng batang lalaki…”

Verse 117

आगत्य मातरो भक्ष्यमपूर्वं तु प्रचक्रिरे । देवलोकाद्देवगणा मातॄणां भोक्तुमागताः

Pagdating, ang mga Ina-Diyosa ay naghanda ng isang handog na pagkain na di pa nasasaksihan; at ang mga pangkat ng mga deva mula sa makalangit na daigdig ay bumaba upang makikain sa piging ng mga Ina.

Verse 118

तासां गृहे यदा पूर्वं ब्रह्माद्यास्सुरसत्तमाः । गंधर्वाप्सरसश्चैव यक्षास्सर्वे च गुह्यकाः

Noon, nang una, nang si Brahmā at ang iba pang pinakadakila sa mga deva—kasama ang mga Gandharva at Apsaras, at ang lahat ng Yakṣa at Guhyaka—ay dumating sa kanilang tahanan,

Verse 119

मेर्वादयः शिखरिणो गंगाद्याः सरितस्तथा । सर्वे नागा गजास्सिद्धाः पक्षिणोऽसुरसूदनाः

ang mga tuktok ng bundok na pinangungunahan ni Meru, at ang mga ilog na pinangungunahan ng Gaṅgā; gayundin ang lahat ng Nāga, ang mga elepante, ang mga Siddha, at ang mga ibon—O tagapagpuksa ng mga asura—ay naroon din.

Verse 120

डाकिन्यः सह वेतालैर्वृताः सर्वैर्ग्रहैस्तदा । किमुक्तेनामुना देवि यत्सृष्टं ब्रह्मणा त्विह

Noon, napalilibutan ng mga ḍākinī kasama ng mga vetāla, at ng lahat ng mga graha, ay nagsalita siya: “O Diyosa, ano pa ang masasabi tungkol dito—sa nilikha ni Brahmā rito?”

Verse 121

तत्सर्वं भोजनं दत्तं स्वेच्छान्नं च नभोगतं । शिवदूत्युवाच । आसां कृतं देहि भोज्यं दुर्लभं यत्त्रिविष्टपे

“Ang lahat ng pagkaing iyon ay naipamahagi, at ang kusang handog na kainan ay nakaabot din sa kalangitan. Sinabi ng sugo ni Śiva: ‘Ibigay ninyo sa mga babaeng ito ang inihandang pagkain—pagkaing bihira kahit sa tatlong langit.’”

Verse 122

स्नेहाक्तं सगुडं हृद्यं सुपक्वं परिकल्पितम् । क्वचिन्नान्येन यद्भुक्तमपूर्वं परमेश्वर

Pinahiran ng ghee, pinatamis ng jaggery, kaaya-aya sa puso, lutong-luto at maingat na inihanda—yaong hindi pa natitikman ninuman kahit minsan—ganyan ang tunay na pambihirang handog, O Kataas-taasang Panginoon.

Verse 123

एवमुक्तस्तदा सोपि देवदेवो महेश्वरः । भक्ष्यार्थं तास्तदा प्राह पार्वत्याश्चैव सन्निधौ

Nang masabi ito, ang Panginoon ng mga panginoon, si Maheshvara, ay nagsalita rin noon sa kanila tungkol sa pagkain, sa mismong harapan ni Pārvatī.

Verse 124

मया वै साधितं चान्नं प्रकारैर्बहुभिः कृतं । तत्सर्वं च व्ययं यातं न चान्यदिह दृश्यते

Tunay ngang naghanda ako ng pagkain sa maraming paraan; datapwat ang lahat ay naubos na, at wala nang iba pang nakikita rito ngayon.

Verse 125

भवतीष्वागतास्वद्य किं मया देयमुच्यताम् । अपूर्वं भवतीनां यन्मया देयं विशेषतः

Ngayong dumating kayo, mga ginang, sa araw na ito, sabihin ninyo kung ano ang dapat kong ibigay. Anong natatangi at di-pa-nangyayaring kaloob ang dapat kong ialay sa inyo, lalo na?

Verse 126

अस्वादितं न चान्येन भक्ष्यार्थे च ददाम्यहम् । अधोभागे च मे नाभेर्वर्तुलौ फलसन्निभौ

Hindi ako nagbibigay para kainin ng anumang natikman na, ni ng anumang natikman ng iba. At sa ibabang bahagi ng aking pusod ay may dalawang bilog na tanda, na wari’y mga bunga.

Verse 127

भक्षयध्वं हि सहिता लंबौ मे वृषणाविमौ । अनेन चापि भोज्येन परा तृप्तिर्भविष्यति

“Magsalo-salo kayo—kainin ang dalawang nakalaylay kong bayag. Sa pagkaing ito rin, lilitaw ang ganap na pagkabusog.”

Verse 128

महाप्रसादं ता लब्ध्वा देव्यस्सर्वास्तदा शिवम् । प्रणिपत्य स्थिताश्शर्व इदं वचनमब्रवीत्

Matapos matanggap ang dakilang biyaya, ang lahat ng mga diyosa ay yumukod kay Śiva at tumindig nang may paggalang. Pagkaraan, nagsalita si Śarva ng ganitong mga salita.

Verse 129

करिष्यंति शुभाचारान्विना हास्येन ये नराः । तेषां धनं पशुः पुत्रा दाराश्चैव गृहादिकम्

Yaong mga lalaking nagsasagawa ng mabuting asal nang walang panlilibak o pangungutya—sa kanila ay darating ang yaman, mga hayop, mga anak, mga asawa, at mga ari-ariang pangtahanan.

Verse 130

भविष्यति मया दत्तं यच्चान्यन्मनसि स्थितम् । हास्येन दीर्घदशना दरिद्राश्च भवंति ते

“Magaganap ang anumang ibinigay ko—at maging ang iba pang nasa aking isipan. Sa aking tawa lamang, sila’y nagiging mahahaba ang ngipin at sila’y nagiging dukha.”

Verse 131

तस्मान्न निंदा हास्यं च कर्तव्यं हि विजानता । भवत्यो मातरः ख्याता ह्यस्मिन्लोके भविष्यथ

Kaya ang nakauunawa ay hindi dapat manlait ni manlibak. Sapagkat kayo’y magiging tanyag sa mundong ito bilang mga ina.

Verse 132

उपहारे नरा ये तु करिष्यंति च कौमुदीम् । चणकान्पूरिकाश्चैव वृषणैः सह पूपकान्

Ngunit yaong mga lalaki na, bilang handog, magsasagawa ng Kaumudī at mag-aalay ng garbansos, mga pinalamang kakanin, at maliliit na keyk—kasama ng vṛṣaṇa—

Verse 133

बंधुभिः स्वजनैश्चैव तेषां वंशो न छिद्यते । अपुत्रो लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम्

Kasama ang mga kamag-anak at sariling mga tao, hindi mapuputol ang kanilang angkan. Ang walang anak na lalaki ay magkakamit ng anak, at ang naghahangad ng yaman ay magkakamit ng yaman.

Verse 134

रूपवान्सुभगो भोगी सर्वशास्त्रविशारदः । हंसयुक्तेन यानेन ब्रह्म लोके महीयते

Maganda ang anyo, mapalad, nagtatamasa ng ligaya, at bihasa sa lahat ng śāstra; sa mundong ni Brahmā siya’y pinararangalan, sakay ng sasakyang hinihila ng mga hamsa.

Verse 135

शिवदूति मयाप्येवं तासां दत्तं च भक्षणम् । त्रपाकरं किं भवत्या उक्तोहं तन्निशामय

O sugo ni Śiva, sa ganitong paraan ay nagbigay rin ako sa kanila ng pagkaing kakainin. Ano ngang kahiya-hiyang bagay ang sinabi ko sa iyo? Dinggin mo iyon.

Verse 136

जयस्व देवि चामुंडे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोस्तु ते

Tagumpay sa iyo, O Diyosa Cāmuṇḍā; tagumpay sa iyo, tagapag-alis ng masasamang espiritu. Tagumpay sa iyo, O Diyosang Kālarātri na nasa lahat ng dako—pagpupugay sa iyo.

Verse 137

विश्वमूर्तियुते शुद्धे विरूपाक्षि त्रिलोचने । भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदरे

O dalisay na nagtataglay ng anyo ng sansinukob; O Virūpākṣī, ang tatlong-mata; O Śivā na may kakilakilabot na anyo; O banal na Kaalaman; O dakilang Māyā; O may dakilang sinapupunan!

Verse 138

मनोजये मनोदुर्गे भीमाक्षि क्षुभितक्षये । महामारि विचित्रांगि गीतनृत्यप्रिये शुभे

O Manojayā, O Manodurgā, O may mabagsik na mga mata; O pumupuksa sa pagyanig at pagkabulok; O Mahāmārī; O may kahanga-hangang mga sangkap; O mapalad na Ginang na nalulugod sa awit at sayaw.

Verse 139

विकरालि महाकालि कालिके पापहारिणि । पाशहस्ते दंडहस्ते भीमहस्ते भयानके

O Nakakatakot na Isa, O Dakilang Kāli, O Kālikā, tagapag-alis ng mga kasalanan—O may hawak na lubid na panggapos, may hawak na tungkod, ang mga kamay ay mabagsik—O diyosang kahindik-hindik!

Verse 140

चामुंडे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शिवयानप्रिये देवि प्रेतासनगते शिवे

O Cāmuṇḍā, na may naglalagablab na mukha at matutulis na pangil, O makapangyarihan—O Diyosa na nalulugod sa sasakyan ni Śiva, O mapalad na nakaluklok sa upuang-bangkay!

Verse 141

भीमाक्षि भीषणे देवि सर्वभूतभयंकरि । करालि विकराले च महाकालि करालिनि

O Diyosa na may nakakatakot na mga mata, O kahindik-hindik na Devī, na nagbibigay-takot sa lahat ng nilalang—O Karālī, O Vikarālī, at O Mahākālī, O mabagsik na Isa.

Verse 142

कालिकरालविक्रांते कालरात्रि नमोस्तु ते । सर्वशस्त्रभृते देवि नमो देवनमस्कृते

Pagpupugay sa Iyo, O Kālarātri—nakapanghihilakbot gaya ng Panahon, makapangyarihan ang iyong hakbang. O Diyosa na may tangan ng lahat ng sandata, pagpupugay sa Iyo, na sinasamba maging ng mga diyos.

Verse 143

एवं स्तुता शिवदूती रुद्रेण परमेष्ठिना । तुतोष परमा देवी वाक्यं चैवमुवाच ह

Sa gayong pagpupuri ni Rudra, ang Kataas-taasang Panginoon, ang sugo-dalaga ni Śiva ay nagalak; at ang dakilang Diyosa, lubos na nasiyahan, ay nagsalita ng ganitong mga salita.

Verse 144

वरं वृणीष्व देवेश यत्ते मनसि वर्तते । रुद्र उवाच । स्तोत्रेणानेन ये देवि स्तोष्यंति त्त्वां वरानने

“Pumili ka ng biyaya, O Panginoon ng mga diyos, ayon sa nasa iyong puso.” Wika ni Rudra: “O Diyosa, O marikit ang mukha, yaong mga pumupuri sa Iyo sa pamamagitan ng himnong ito…”

Verse 145

तेषां त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती । इमं पर्वतमारुह्य यः पूजयति भक्तितः

Kaya, O Diyosa na tagapagkaloob ng biyaya, maging mapagpala Ka sa kanila, O Satī na lumalaganap sa lahat. Sinumang umakyat sa bundok na ito at sumamba (sa Iyo) nang may debosyon…

Verse 146

स पुत्रपौत्रपशुमान्समृद्धिमुपगच्छतु । यश्चैवं शृणुयाद्भक्त्या स्तवं देवि समुद्भवं

Nawa’y makamtan niya ang kasaganaan—mayaman sa mga anak, apo, at mga alagang hayop—at yaong nakikinig nang may debosyon, O Diyosa, sa himnong ito na sumibol nang ganito.

Verse 147

सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छतु । भ्रष्टराज्यो यदा राजा नवम्यां नियतः शुचिः

Malaya sa lahat ng kasalanan, nawa’y marating niya ang kataas-taasang kalayaan (nirvāṇa). Kapag ang haring nawalan ng kaharian, na may pagpipigil at kadalisayan, ay tumutupad ng panata sa ikasiyam na araw ng buwan (Navamī)…

Verse 148

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां सोपवासो नरोत्तम । संवत्सरेण लभतां राज्यं निष्कंटकं पुनः

O pinakamainam sa mga tao, ang nag-aayuno sa ikawalong at ikalabing-apat na araw ng buwan ay nagkakamit, sa loob ng isang taon, ng kaharian muli—walang tinik, ibig sabihi’y walang pighati at kaaway.

Verse 149

एषा ज्ञानान्विता शक्तिः शिवदूतीति चोच्यते । य एवं शृणुयान्नित्यं भक्त्या परमया नृप

Ang kapangyarihang ito, na may taglay na kaalaman, ay tinatawag na Śivadūtī, ang sugo ni Śiva. O hari, sinumang nakikinig nito araw-araw nang may sukdulang debosyon…

Verse 150

सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमाप्नुयात् । यश्चैनं पठते भक्त्या स्नात्वा वै पुष्करे जले

Malaya sa lahat ng kasalanan, nakakamit ang kataas-taasang kalayaan (nirvāṇa). At sinumang bumibigkas nito nang may debosyon, matapos maligo sa mga tubig ng Puṣkara, ay nagkakamit din ng gayong gantimpala.

Verse 151

सर्वमेतत्फलं प्राप्य ब्रह्मलोके महीयते । यत्रैतल्लिखितं गेहे सदा तिष्ठति पार्थिव

Matamo ang buong bunga ng gantimpalang ito, siya’y pinararangalan sa daigdig ni Brahmā (Brahmaloka). O hari, sa tahanang kinasusulatan nito, ito’y laging nananatili—ang pagpapala’y di umaalis.

Verse 152

न तत्राग्निभयं घोरं सर्वचोरादिसंभवं । यश्चेदं पूजयेद्भक्त्या पुस्तकेपि स्थितं बुधाः

Doon ay walang kakila-kilabot na pangamba sa apoy, ni panganib mula sa mga magnanakaw at iba pa. O mga pantas, sinumang sumamba rito nang may debosyon—kahit nakalagay lamang sa isang aklat—ay nagkakamit ng gayong pag-iingat at bisa.

Verse 153

तेन चेष्टं भवेत्सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरं । जायंते बहवः पुत्रा धनं धान्यं वरस्त्रियः

Sa bisa niyon, nagiging matagumpay ang lahat ng gawain sa tatlong daigdig—maging ang gumagalaw at ang di-gumagalaw; maraming anak na lalaki ang isinisilang, at dumarating ang yaman, ang butil, at mararangal na asawa.

Verse 154

रत्नान्यश्वा गजा भृत्यास्तेषामाशु भवंति च । यत्रेदं लिख्यते गेहे तत्राप्येवं ध्रुवं भवेत्

Mga hiyas, mga kabayo, mga elepante, at mga lingkod ay madaling nagkakamit. Sa alinmang bahay na doo’y isinusulat ito, tiyak na gayon din ang bunga roon.