Puruṣottama-māhātmya
The Greatness of Puruṣottama Kṣetra
विश्वेश्वरमजं विष्णुं सर्वज्ञमपराजितम् । नीलोत्पलदलश्यामं पुंडरीकनिभेक्षणम् ॥ ७४ ॥
viśveśvaramajaṃ viṣṇuṃ sarvajñamaparājitam | nīlotpaladalaśyāmaṃ puṃḍarīkanibhekṣaṇam || 74 ||
Ako’y yumuyukod kay Viṣṇu—Panginoon ng sansinukob, ang Di-isinilang, ang Lubos na Nakaaalam at Di-matatalo—maitim na gaya ng talulot ng bughaw na lotus, at may mga matang lotus.
Narada
Vrata: none
Rasa: {"primary_rasa":"bhakti","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_journey":"Invocation of cosmic sovereignty and invincibility → shifts to intimate visual contemplation (blue-lotus hue, lotus eyes) → culminates in bowing."}
It functions as a dhyāna-stuti: the devotee centers the mind on Viṣṇu’s supreme lordship (viśveśvara), transcendence (aja), omniscience (sarvajña), and invincibility (aparājita), using sacred iconography (blue-lotus hue, lotus eyes) to stabilize devotion.
It models bhakti through praise and remembrance (smaraṇa) of Viṣṇu’s names and qualities; such contemplative glorification is a direct, accessible practice that purifies the heart and aligns worship—especially in tīrtha contexts—toward the Supreme.
Primarily vyākaraṇa-based clarity of divine epithets (compound meanings like nīlotpaladalaśyāma and puṇḍarīkanibhekṣaṇa) supports correct recitation and meditation; the verse is used as a dhyāna aid rather than a ritual-technical injunction.