
Isinalaysay ni Sūta na matapos marinig ang mga pamamaraan ng paghahandog at pagsamba, tinanong ni Nārada si Sanatkumāra tungkol sa wastong pagdarasal at pag-aalay kay Śrī Rādhā bilang Sinaunang Ina, at tungkol sa mga kalā ng banal na pagpapakita. Sinimulan ni Sanatkumāra ang “pinakalihim” na paliwanag: binanggit ang mahahalagang sakhī gaya nina Candrāvalī at Lalitā, at inilista ang mas malawak na lupon ng tatlumpu’t dalawang kasama. Ipinahayag niya ang aral ng labing-anim na kalā at mga kalā na pantulong na lumalaganap sa sagradong pananalita. Pagkaraan, lumipat ang kabanata sa teknikal na mantra-śāstra: mga kodigong tunog at pagtukoy sa mga elemento sa pagbuo ng mantra, pag-uuri ng Haṃsa na metro/paraan ng pagbigkas, at ugnay sa mga linya ng Tripurasundarī/Śrīvidyā. Itinatakda ang nyāsa (aṅga at vyāpaka), pagbuo ng yantra (mga lotus na may talulot, heksagon, parisukat, mga bhūpura), at masusing dhyāna na anyo (kulay, mga bisig, sandata, palamuti). Malaking bahagi ang nagtatapat ng mga tiyak na vidyā at mantra sa mga Nityā na diyosa ayon sa mga tithi ng buwan (hal. Kāmeśvarī, Bhagamālinī, Nityaklinnā, Bheruṇḍā, Mahāvajreśvarī, Dūtī/Vahnivāsinī, Tvaritā, Nīlapatākā, Vijayā, Jvālāmālinī, Maṅgalā), at nagwawakas na ang pagsamba ay nagdudulot ng siddhi, kasaganaan, at pagkapawi ng kasalanan.
Verse 1
सूत उवाच । श्रुत्वेत्थं यजनं विप्रा मन्त्रध्यानपुरःसरम् । सर्वासामवताराणां नारदो देवदर्शनः ॥ १ ॥
Sinabi ni Sūta: O mga brāhmaṇa, matapos marinig nang gayon ang pagsamba sa yajña na pinangungunahan ng pagbigkas ng mantra at pagninilay (dhyāna), si Nārada, ang rishi na nakakakita sa mga deva, ay nagsalita tungkol sa lahat ng banal na paglusong (avatāra).
Verse 2
सर्वाद्याया जगन्मातुः श्रीराधायाः समर्चनम् । अवतारकलानां हि पप्रच्छ विनयान्वितः ॥ २ ॥
Sa kababaang-loob, siya’y nagtanong tungkol sa wastong pagsamba kay Śrī Rādhā—ang Sinaunang Pinagmulan, Ina ng sansinukob—at tungkol din sa mga kalā, ang mga banal na bahagi ng mga avatāra ng Panginoon.
Verse 3
नारद उवाच । धन्योऽस्मिकृतकृत्योऽस्मि जातोऽहं त्वत्प्रसादतः । पज्जगन्मातृमंत्राणां वैभवं श्रुतवान्मुने ॥ ३ ॥
Wika ni Nārada: “Mapalad ako; sa iyong biyaya ay natupad ang aking buhay. O pantas, narinig ko na ang kadakilaan at kapangyarihan ng mga mantra ng mga Banal na Ina na lumalaganap sa lahat ng daigdig.”
Verse 4
यथा लक्ष्मीमुखानां तु अवताराः प्रकीर्तिताः । तथा राधावताराणां श्रोतुमिच्छामि वैभवम् ॥ ४ ॥
Kung paanong ipinahayag na ang mga avatāra ni Lakṣmī at ng iba pang banal na kabiyak, gayon din nais kong marinig ang kaluwalhatian at kadakilaan ng mga avatāra ni Rādhā.
Verse 5
यत्संख्याकाश्च यद्रूपा यत्प्रभावा विदांवर । राधावतारास्तान्सत्यं कीर्तयाशेषसिद्धिदान् ॥ ५ ॥
O pinakadakila sa mga marurunong, isalaysay nang tunay ang mga Rādhā-avatāra—ang bilang, anyo, at kapangyarihan—sapagkat sila’y nagkakaloob ng lahat ng uri ng siddhi at kaganapang espirituwal.
Verse 6
एतच्छुत्वा वचस्तस्य नारदस्य विधेः सुतः । सनत्कुमारः प्रोवाच ध्यात्वा राधापदांबुजम् ॥ ६ ॥
Nang marinig ang mga salitang iyon ni Nārada, si Sanatkumāra—anak ni Brahmā (Vidhi)—ay nagmuni-muni sa mga paang-lotong ni Rādhā, at saka nagsimulang magsalita.
Verse 7
सनत्कुमार उवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि रहस्यातिरहस्यकम् । राधावतारचरितं भजतामिष्टिसिद्धिदम् ॥ ७ ॥
Wika ni Sanatkumāra: Makinig ka, O brāhmaṇa; ipahahayag ko ang isang lihim—ang pinakalihim—ang banal na salaysay ng paglusong (avatāra) ni Rādhā, na nagkakaloob ng katuparan ng minimithing layon sa mga sumasamba nang may bhakti.
Verse 8
चन्द्रावली च ललिता द्वे सख्यौ सुप्रिये सदा । मालावतीमुखाष्टानां चन्द्रावल्यधिपास्मृता ॥ ८ ॥
Sina Candrāvalī at Lalitā ang dalawang sakhī na laging pinakamamahal. Sa pangkat ng walo na pinangungunahan ni Mālāvatī, si Candrāvalī ang inaalala bilang pinuno.
Verse 9
कलावतीमुखाष्टानामीश्वरी ललिता मता । राधाचरणपूजायामुक्ता मालावतीमुखाः ॥ ९ ॥
Sa walong pangkat na nagsisimula kay Kalāvatī, si Lalitā ang itinuturing na naghaharing Diyosa. At sa pagsamba sa mga banal na paa ni Rādhā, sila’y binabanggit na nagsisimula kay Mālāvatī.
Verse 10
ललिताधीश्वरीणां तु नामानि श्रृणु सांप्रतम् । कलावती मधुमती विशाखा श्यामलाभिधा ॥ १० ॥
Ngayon, pakinggan ang mga pangalan ni Lalitādhīśvarī: Kalāvatī, Madhumatī, Viśākhā, at ang kilala bilang Śyāmalā.
Verse 11
शैब्या वृन्दा श्रीधराख्या सर्वास्तुत्तुल्यविग्रहाः । सुशीलाप्रमुखा श्चान्याः सख्यो द्वात्रिंशदीरिताः ॥ ११ ॥
Si Śaibyā, Vṛndā, at ang kilala bilang Śrīdharā—kasama ang lahat ng iba pa na may kapantay na marilag na anyo—gaya nina Suśīlā at iba pa—ay sinasabing tatlumpu’t dalawang sakhī na mga kasama.
Verse 12
ताः श्रृणुष्व महाभाग नामतः प्रवदामि ते । सुशीलां शशिलेखा च यमुना माधवी रतिः ॥ १२ ॥
Makinig ka, O lubhang mapalad; ipahahayag ko sa iyo ayon sa mga pangalan—Suśīlā, Śaśilekhā, Yamunā, Mādhavī, at Rati.
Verse 13
कदम्बमाला कुन्ती च जाह्नवी च स्वयंप्रभा । चन्द्रानना पद्ममुखी सावित्री च सुधामुखी ॥ १३ ॥
Kadambamālā, Kuntī, Jāhnavī at Svayaṃprabhā; Candrānanā, Padmamukhī, Sāvitrī at Sudhāmukhī—ang mga ito rin ay pinangalanan.
Verse 14
शुभा पद्मा पारिजाता गौरिणी सर्वमंगला । कालिका कमला दुर्गा विरजा भारती सुरा ॥ १४ ॥
Siya ay Śubhā, Padmā, Pārijātā; si Gaurī, ang Tagapagkaloob ng lahat ng pagpapala. Siya rin ay Kālīkā, Kamalā, Durgā, Virajā, Bhāratī, at Surā—nakikilala sa maraming banal na pangalan at anyo.
Verse 15
गंगा मधुमती चैव सुन्दरी चन्दना सती । अपर्णा मनसानन्दा द्वात्रिंशद्राधिकाप्रियाः ॥ १५ ॥
Gaṅgā, Madhumatī, Sundarī, Candanā, Satī, Aparṇā, at Manasānandā—mga pangalang ito; at sila’y minamahal ni Rādhikā. Kaya ang talaan ay umaabot sa tatlumpu’t dalawa sa kabuuan.
Verse 16
कदाचिद्छलिला देवी पुंरूपा कृष्णविग्रहा । ससर्ज षोडशकलास्ताः सर्वास्तत्समप्रभाः ॥ १६ ॥
Noong minsan, ang diyosang Chalilā—na nag-anyong lalaki na may maitim na katawan na tulad ni Kṛṣṇa—ay lumikha ng labing-anim na kalā (mga pagpapakita), at silang lahat ay nagliliwanag sa kaparehong ningning niya.
Verse 17
तासा मन्त्रं तथा ध्यानं यन्त्रार्चादिक्रमं तथा । वर्णये सर्वतंत्रेषु रहस्यं मुनिसत्तम ॥ १७ ॥
O pinakamainam sa mga pantas, ilalarawan ko ang kanilang mga mantra, ang mga pagninilay at pagtanaw sa loob, at gayundin ang mga hakbang mula sa yantra at pagsamba—upang ihayag ang lihim na aral na matatagpuan sa lahat ng Tantra.
Verse 18
वातो मरुच्चाग्रिवह्नी धराक्ष्मे जलचारिणी । विमुखं चरशुचिविभू वनस्वशक्तयः स्वराः ॥ १८ ॥
Ang mga patinig ay inuuri bilang: hangin, hanging-bagyo, mga tagapagdala ng apoy, lupa at langit, at mga gumagalaw sa tubig; at bilang ‘tumatalikod’, ‘gumagalaw’, ‘dalisay’, at ‘sumasaklaw sa lahat’; at bilang ‘gubat’, ‘yaman’, at ‘kapangyarihan’.
Verse 19
प्राणस्तेजः स्थिरा वायुर्वायुश्चापि प्रभा तथा । ज्यकुमभ्रं तथा नादो दावकः पाथ इत्यथ ॥ १९ ॥
Ngayon ay binibilang ng tradisyon: prāṇa (hiningang-buhay), tejas (ningning at init), sthirā (katatagan), vāyu (hangin), at muli vāyu; gayundin prabhā (kislap), jyakumabhra, nāda (alunignig), dāvaka (apoy), at pātha (pagbigkas/pagbasa).
Verse 20
व्योमरयः शिखी गोत्रा तोयं शून्यजवीद्युतिः । भूमी रसो नमो व्याप्तं दाहश्चापि रसांबु च ॥ २० ॥
“Kalangitan, mga sinag, apoy, angkan, tubig, kawalan, kabilisan, ningning; lupa, lasa, ang pagbating ‘namo’, paglaganap, pagliyab, at gayundin ang katas at tubig”—ang mga ito rin ay sinasabi bilang mga teknikal na katawagan sa pag-uuri ayon sa Veda at śāstra.
Verse 21
वियत्स्पर्शश्च हृद्धंसहलाग्रासो हलात्मिकाः । चन्द्रावली च ललिता हंसेला नायके मते ॥ २१ ॥
Ayon sa Nayaka-mata, ang mga (teknikal) na pangalang ito ay: Viyatsparśa, Hṛddhaṁsa, Halāgrāsa, Halātmikā, Candrāvalī, Lalitā, at Haṁselā.
Verse 22
ग्रासस्थिता स्वयं राधा स्वयं शक्तिस्वरूपिणी । शेषास्तु षोडशकला द्वात्रिंशत्तत्कलाः स्मृताः ॥ २२ ॥
Si Śrī Rādhā mismo ay nananahan sa banal na saklaw na tinatawag na “grāsa,” at sa katotohanan ay siyang mismong anyo ng Śakti. Ang iba pang pagpapakita ay inaalala bilang labing-anim na kalā, at tatlumpu’t dalawang kalā na pantulong na nauukol sa Śakti na iyon.
Verse 23
वाङ्मयं निखिलं व्याप्तमाभिरेव मुनीश्वर । ललिताप्रमुखाणां तु षोडशीत्वमुपागता ॥ २३ ॥
O pinakamainam sa mga pantas, ang buong kalipunan ng banal na pananalita ay napuspos ng mga (anyo) na ito. At yaong nagsisimula kay Lalitā ay tunay na umabot sa kalagayang “Ṣoḍaśī,” ang “Labing-anim.”
Verse 24
श्रीराधा सुन्दरी देवी तांत्रिकैः परिकीर्त्यते । कुरुकुल्ला च वाराही चन्द्रालिललिते उभे ॥ २४ ॥
Si Śrī Rādhā, ang marikit na Devī, ay pinupuri ng tradisyong Tantrika. Siya rin ay tinatawag na Kurukullā at Vārāhī—na kapwa mga anyong nakikilala bilang Candrālī at Lalitā.
Verse 25
संभूते मन्त्रवर्गं तेऽभिधास्येऽहं यथातथम् । हृत्प्राणेलाहंसदावह्निस्वैर्ललितेरिता ॥ २५ ॥
O Sambhūta, ipahahayag ko ngayon sa iyo, ayon sa tunay na kalagayan, ang pangkat ng mga mantra—yaong itinuro sa paraan ng puso at ng hiningang-buhay, ipinahahayag sa pamamagitan ng mga binhing pantig na “lā” at “haṃsa,” at pinasisigla ng panloob na apoy sa malayang, mapaglarong daloy ni Lalitā.
Verse 26
त्रिविधा हंसभेदेव श्रृणु तां च यथाक्रमम् । हंसाद्ययाऽद्या मध्या स्यादादिमध्यस्थहंसया ॥ २६ ॥
Ngayon ay pakinggan, ayon sa wastong pagkakasunod, ang tatluhang pag-uuri ng sukat na tinatawag na Haṃsa: ang una ay nagsisimula sa “haṃsa”; ang panggitna ay yaong may “haṃsa” sa gitna; at ang huli ay yaong ang “haṃsa” ay nasa simula at nasa gitna rin.
Verse 27
तृतीया प्रकृतिः सैव तुर्या तैरंत्यमायया । आसु तुर्याभवन्मुक्त्यै तिस्रोऽन्याः स्युश्चसंपदे ॥ २७ ॥
Ang ikatlong kalikasan ding iyon ay nagiging Ikaapat (turīya) sa pamamagitan ng huling, transendente na māyā. Ang pagkatatag sa turīya ay humahantong sa kalayaan; ang iba pang tatlo ay nananatili para sa tagumpay at kasaganaan sa daigdig.
Verse 28
इति त्रिपुरसुंदर्या विद्या सरुमतसमीरिता । दाहभूमीरसाक्ष्मास्वैर्वशिनीबीजमीरितम् ॥ २८ ॥
Sa ganito, ang Vidyā ni Tripurasundarī ay itinuro ayon sa tradisyong Sarumata; at ang Vaśinī-bīja ay ipinahayag sa pamamagitan ng mga lihim na pantig na “dāha”, “bhūmī”, “rasa”, at “akṣmā”.
Verse 29
प्राणो रसाशक्तियुतः कामेश्वर्यक्षरं महत् । शून्यमंबुरसावह्निस्वयोगान्मोहनीमनुः ॥ २९ ॥
Kapag ang pantig na “prāṇa” ay iniugnay sa kapangyarihan ng “rasa” at isinama sa dakilang pantig ni Kāmeśvarī, at saka—ayon sa wastong pagdurugtong—ikinabit sa “śūnya”, “ambu”, “rasa”, “vahni”, at “sva”, ito’y nagiging Mohanī-mantra, ang pormulang pang-akit.
Verse 30
व्याप्तं रसाक्ष्मास्वयुतं विमलाबीजमीरितम् । ज्यानभोदाहवह्निस्वयोगैः स्यादरुणामनुः ॥ ३० ॥
Kapag ang pantig na “vyāpta” ay iniugnay sa mga pantig na tinutukoy ng mga koda na “rasa” at “akṣmā”, at isinama sa dalisay na binhing pantig (vimalabīja) gaya ng itinuro, kung gayon—sa pamamagitan ng mga pagdurugtong na tinatawag na “jyāna”, “bho”, “dāha”, at “vahni”—ito’y nagiging mantra ni Aruṇā.
Verse 31
जयिन्यास्तु समुद्दिष्टः सर्वत्र जयदायकः । कं नभोदाहसहितं व्याप्तक्ष्मास्वयुतं मनुः ॥ ३१ ॥
Para kay (diyosa) Jayinī, itinakda ang isang mantra na nagbibigay ng tagumpay sa lahat ng dako. Ang pantig ng mantra ay “kaṃ”, iniugnay sa mga binhing pantig ng langit at apoy, at isinama sa yaong lumalaganap sa lupa—ganyan itinuro ang pormulang mantriko.
Verse 32
सर्वेश्वर्याः समाख्यातः सर्वसिद्धिकरः परः । ग्रासो नभोदाहवह्निस्वैर्युक्तः कौलिनीमनुः ॥ ३२ ॥
Ang Kaulinī-Manu na ito ay ipinahahayag bilang kataas-taasang tagapagkaloob ng lahat ng kapangyarihang panginoon at pinakadakilang tagapagpaganap ng bawat siddhi; ito’y nabuo sa pagsasanib ng mga pantig na “grāsa”, “nabhas”, “dāha”, “vahni”, at “svaira.”
Verse 33
एतैर्मनुभिरष्टाभिः शक्तिभिर्वर्गसंयुक्तैः । वाग्देवतांतैर्न्यासः स्याद्येन देव्यात्मको भवेत् ॥ ३३ ॥
Sa walong mantrang ito—na kaugnay ng kani-kanilang śakti at inayos ayon sa mga pangkat ng tunog (varga)—dapat isagawa ang nyāsa na nagtatapos kay Vāgdevatā, ang diyos ng pananalita; sa gayon, ang nagsasagawa ay napupuspos ng kalikasan ng Diyosa.
Verse 34
रंध्रे भाले तथाज्ञायां गले हृदि तथा न्यसेत् । नाभावाधारके पादद्वये मूलाग्रकावधि ॥ ३४ ॥
Isagawa ang nyāsa sa siwang ng bumbunan, sa noo, sa ājñā (gitna ng kilay), sa lalamunan, at sa puso; gayundin sa pusod at sa ādhāra (pinakabatayan), at sa dalawang paa—sa gayon, mula ugat hanggang dulo, sa buong guhit ng katawan.
Verse 35
षड्दीर्घाढ्येन बीजेन कुर्याश्चैव षडंगकम् । लोहितां ललितां बाणचापपाशसृणीः करैः ॥ ३५ ॥
Sa bīja-mantra na may anim na mahahabang patinig, isagawa ang nyāsa na may anim na bahagi (ṣaḍaṅga). Pagkatapos, pagnilayan ang Diyosa na mapulang-hue at marikit, tangan ang palaso, busog, panali (pāśa), at panggabay na pangsilo (goad).
Verse 36
दधानां कामराजांके यन्त्रीतां मुदुतां स्मरेत् । मध्यस्थदेवी त्वेकैव षोडशाकारतः स्थाता ॥ ३६ ॥
Pagnilayan ang Diyosa na nakaupo sa kandungan ni Kāmarāja (Panginoon ng pagnanasa), banayad at payapa, na itinatag sa loob ng yantra. Ang Diyosang nasa gitna ay iisa, subalit lumilitaw sa labing-anim na anyo (aspekto).
Verse 37
यतस्तस्मात्तनौ तस्यास्त्वन्याः पंचदशार्चयेत् । ऋषिः शिवश्छंद उक्ता देवता ललितादिकाः ॥ ३७ ॥
Kaya nga, sa mismong katawan ng Devī, dapat sambahin ang iba pang labinlimang anyo. Ang ṛṣi ay sinasabing si Śiva; ang chandas (sukat ng taludtod) ay ipinahayag; at ang mga diyosang pinupuri ay si Lalitā at ang iba pa.
Verse 38
सर्वासामपि नित्यानामावृतीर्नामसंचये । पटले तु प्रयोगांश्च वक्ष्याम्यग्रे सविस्तरम् ॥ ३८ ॥
Sa pagtitipon ng mga banal na pangalan, itinakda ko rin ang mga pag-uulit (āvṛtti) na iniaatas para sa lahat ng pang-araw-araw na ritwal. Sa bahaging paṭala tungkol sa pamamaraan, ipaliliwanag ko sa bandang huli ang kanilang wastong pagsasagawa nang lubos na detalyado.
Verse 39
अथ षोडशनित्यासु द्वितीया या समीरिता । कामेश्वरीति तां सर्वकामदां श्रृणु नारद ॥ ३९ ॥
Ngayon, sa labing-anim na Nityā na mga diyosa, ang ipinahayag na ikalawa ay tinatawag na Kāmeśvarī. O Nārada, pakinggan mo Siya—Siya ang nagkakaloob ng lahat ng minimithing layon.
Verse 40
शुचिः स्वेन युतस्त्वाद्यो ललिता स्याद्द्वितीयकः । शून्यमग्नियुतं पश्चाद्रयोव्याप्तेन संयुतम् ॥ ४० ॥
Ang unang pantig/kataga ay “Śuci” na inuugnay sa sarili nitong tanda; ang ikalawa ay dapat “Lalitā”. Pagkaraan, ang “Śūnya” ay idurugtong sa “Agni”, at saka pagsasamahin sa yaong nilulukuban ng “Raya”.
Verse 41
प्राणो रसाग्निसहितः शून्ययुग्मं चरान्वितम् । नभोगोत्रा पुनश्चैषां दाहेन समयोजिता ॥ ४१ ॥
Ang Prāṇa, kasama ang Rasa at Agni, ay inuugnay sa pares ng mga sero at isinasama sa mga salik na “gumagalaw” (nagbabago). Muli, para sa mga ito, inilalapat ang “sky-gotra” (nabhogotra), at iniuugnay nang wasto sa pamamagitan ng gawaing tinatawag na dāha (pagpapaapoy/pagsusunog).
Verse 42
अंबु स्याच्चरसंयुक्तं नवशक्तियुतं च हृत् । एषा कामेश्वरी नित्या कामदैकादशाक्षरी ॥ ४२ ॥
Ang “Ambu” ay dapat iugnay sa “cara”, at saka sa “hṛt” na pinagkalooban ng siyam na Śakti. Ito ang walang-hanggang Kāmeśvarī—ang labing-isang pantig na mantra na tumutupad ng ninanais.
Verse 43
मूलविद्याक्षरैरेव कुर्यादंगानि षट् क्रमात् । एकेन हृदयं शीर्षं तावताथो द्वयं द्वयात् ॥ ४३ ॥
Gamit lamang ang mga pantig ng mūla-vidyā, isagawa ang anim na aṅga-nyāsa ayon sa wastong pagkakasunod. Sa tig-iisang pantig, itinatatag ang Puso at ang Ulo; pagkatapos, sa tig-dalawang pantig, itinatatag ang natitirang mga bahagi nang magkapares.
Verse 44
चतुर्भिर्नयनं तद्वदस्त्रमेकेन कीर्तितम् । दृक्श्रोत्रनासाद्वितये जिह्वाहृन्नाभिगुह्यके ॥ ४४ ॥
Ang mata ay sinasabing kinakatawan ng apat (tanda/yunit); gayundin, ang astra o sandata ay inilalarawan ng isa. Ito’y iuugnay sa mga pandamang-laman—mata, tainga, at ang dalawang butas ng ilong—pati sa dila, puso, pusod, at lihim na sangkap.
Verse 45
व्यापकत्वेन सर्वांगे मूर्द्धादिप्रपदावधि । न्यसेद्विद्याक्षराण्येषु स्थानेषु तदनंतरम् ॥ ४५ ॥
Pagkaraan, sa pagninilay sa pagiging laganap ng mantra, ilagay (nyāsa) ang mga pantig ng Vidyā sa buong katawan—mula sa tuktok ng ulo hanggang sa mga paa—sa kani-kaniyang himpilan.
Verse 46
समस्तेन व्यापकं तु कुर्यादुक्तक्रमेण तु । अथ ध्यानं प्रवक्ष्यामि नित्यपूजासु चोदितम् ॥ ४६ ॥
Matapos maisagawa ang laganap na ritwal ng pagpapadalisay ayon sa naunang pagkakasunod, ipaliliwanag ko ngayon ang dhyāna—ang pagninilay na itinatakda para sa araw-araw na pagsamba.
Verse 47
येन देवी सुप्रसन्ना ददातीष्टमयत्नतः । बालार्ककोटिसंकाशां माणिक्यमुकुटोज्ज्वलाम् ॥ ४७ ॥
Sa pamamagitan ng pagsasanay na iyon, ang Diyosa ay lubhang nalulugod at kusang ipinagkakaloob ang ninanais na biyaya—nagniningning na tila sampung milyong sumisikat na araw, at kumikislap sa koronang may batong manikya (rubi).
Verse 48
हारग्रैवेयकांचीभिरूर्मिकानूपुरादिभिः । मंडितां रक्तवसनां रत्नाभरणशोभिताम् ॥ ४८ ॥
Pinalalamutian Siya ng mga kuwintas, palamuting pang-leeg, pamigkis, mga pulseras, mga anklet at iba pa; nakadamit ng pula; at nagniningning sa mga alahas na may hiyas.
Verse 49
षड्भुजां त्रीक्षणामिंदुकलाकलितमौलिकाम् । पञ्चाष्टषोडशद्वंद्वषट्कोणचतुरस्रगाम् ॥ ४९ ॥
Magnilay sa Kanya bilang may anim na bisig, tatlong mata, at may gasuklay na buwan sa korona; at bilang nananahan sa yantra na binubuo ng magkapares na talulot na limahan, walo, at labing-anim, kasama ang heksagon at parisukat.
Verse 50
मंदस्मितलसद्वक्त्रां दयामंथरवीक्षणाम् । पाशांकुशौ च पुंड्रेक्षुचापं पुष्पशिलीमुखम् ॥ ५० ॥
Nagniningning ang Kanyang mukha sa banayad na ngiti, at ang Kanyang titig ay pinalalambot ng habag. Sa Kanyang mga kamay ay ang lubid na panghuli (pāśa) at ang pang-udyok (aṅkuśa), gayundin ang busog na tubo at mga palasong bulaklak.
Verse 51
रत्नपात्रं सीधुपूर्णं वरदं बिभ्रतीं करैः । ततः प्रयोगान्कुर्वीत सिद्धे मत्रे तु साधकः ॥ ५१ ॥
Hawak Niya sa mga kamay ang isang sisidlang hiyas na punô ng sīdhu (inuming pinaasim/fermented), at ang kamay na nagbibigay-biyaya. Pagkatapos, kapag ganap na ang mantra (siddha), ang sādhaka ay dapat magsagawa ng mga itinakdang prayoga, ang mga pagsasakatuparang ritwal.
Verse 52
तृतीयामथ वक्ष्यामि नाम्ना तु भगमालिनी । कामेश्वर्यादिरादिः स्याद्रसश्चापस्थिरारसः ॥ ५२ ॥
Ngayon ay ipaliliwanag ko ang ikatlong kaayusan na tinatawag na Bhagamālinī. Ang pambungad na pangalan ng diyosa ay Kāmeśvarī, at ang kaugnay na ‘rasa’ ay ang hanay na ‘busog—matatag na rasa’.
Verse 53
धरायुक्सचरा पश्चात्स्थिरा पश्चाद्रसः स्मृतः । स्थिराशून्येऽग्निसंयुक्ते रसः स्यात्तदनंतरम् ॥ ५३ ॥
Pagkaraan ng kalagayang ‘kumikilos na kaugnay ng lupa’, itinuturo ang ‘matatag’; at matapos ang matatag, inaalala ang ‘rasa’. Kapag ang matatag ay nawalan ng dating katangian at nakipag-ugnay sa apoy, agad itong nagiging ‘rasa’.
Verse 54
स्थिरा भूसहिता गोत्रा सदाहोऽग्निरसः स्थिरा । नभश्च मरुता युक्तं रसवर्णसमन्वितम् ॥ ५४ ॥
Ang lupa ay matatag at siksik, tagapagdala ng ‘gotra’ (salinlahi o mga sapin). Ang apoy ay laging nagliliyab at ang lasa ang kanyang diwa. Ang eter din, kapag kaisa ng hangin, ay nagtataglay ng lasa at kulay.
Verse 55
ततो रसः स्थिरा पश्चान्मरुता सह योजिता । अंबहंसचरोऽथिक्तो रसोऽथ स्यात्स्थिरा पुनः ॥ ५५ ॥
Pagkaraan nito, ang ‘rasa’ ay nagiging matatag; saka ito inuugnay sa paggalaw ng hangin (vāyu). Sumunod, gaya ng sisne sa ibabaw ng tubig, ito’y tumitindi; at ang ‘rasa’ ay muling nagiging matatag.
Verse 56
स्थिराधरान्विता हंसो व्याप्तेन च चरेण च । रसः स्थिरा ततो व्याप्तं भूयुतं शून्यमग्नियुक् ॥ ५६ ॥
Ang Haṁsa (ang panloob na Sarili) ay sinasandigan ng matatag na saligan, at gumagalaw kapwa sa lumalaganap sa lahat at sa gumagalaw. Ang ‘rasa’ ay matatag; mula rito sumisibol ang kalagayang laganap—masagana, tila walang-laman, at kaugnay ng apoy.
Verse 57
रसः स्थिरा ततः साग्निशून्यं तवियुतो मरुत् । रयः शून्यं चाग्नियुतं हृदाहंसाच्च तत्परम् ॥ ५७ ॥
Ang “Rasa” ay itinatag; saka dumarating ang walang apoy na, kapag iniugnay sa “tavi,” ay nagiging “marut” (hangin). Ang “Rayaḥ” ay walang-laman; at kapag iniugnay sa “agni,” ito’y nagiging “hṛdāhaṃsā.” Mula roon, natatamo ang kasunod na bunga.
Verse 58
रसः स्थिरांबु च वियत्स्वयुतं प्राण एव च । दाहोऽग्रियुग्रसस्तस्मास्थिराक्ष्मा दाहसंयुता । सचरः स्याज्जवीपूर्वविद्या तर्तीयतः क्रमात् ॥ ५८ ॥
Inilalarawan ang Rasa (diwa), ang matatag na tubig, at ang kalawakan kasama ang prāṇa (hininga ng buhay); saka dumarating ang “dāha”—ang apoy, ang lumalamon. Mula roon sumisibol ang mga anyong matitibay, kalakip ang init. Kaya, kasama ang paggalaw ng mga nilalang, nagpapatuloy ang pagkakasunod sa ikatlong bahagi ayon sa kaayusang itinuro ng naunang kaalaman.
Verse 59
चतुष्टयमथार्णानां रसस्तदनु च स्थिरा । हृदंबुयुक् क्ष्मया दाहः सचरः स्याज्जवी च हृत् ॥ ५९ ॥
Sumunod, ang pangkat ng apat (na titik-titik ng tunog) ay ukol sa mga karagatan; saka dumarating ang titik na “ra,” kasunod ang “sthi” at “rā.” Kapag iniugnay sa “hṛd” at “ambu,” at dinagdagan ng “kṣmā,” nalilikha ang “dāha”; kapag iniugnay sa “cara,” nagiging “sacara”; at kapag iniugnay sa “javī,” nagiging “hṛt.”
Verse 60
दाहोंऽबुमरुता युक्तो व्योम्नि साग्निरसस्तुतः । स्थिरा तु मरुता युक्ता शून्यं साग्निनभश्चरौ ॥ ६० ॥
Ang tunog na “dāhoṃ,” kapag iniugnay sa tubig at hangin, ay itinatatag sa kalangitan bilang diwa ng pantig na may kasamang apoy. Ngunit kapag ito’y naging matatag at iniugnay sa hangin, nagiging “kawalan.” Kaya, sa paglalakbay nito sa kalawakan, kasama nito ang apoy at ang eter (nabh).
Verse 61
हंसो व्याप्तमरुद्युक्तः शून्यं व्याप्तमतोंऽबु च । दाहो गोत्राचरयुता तथा दाहस्तथा रयः ॥ ६१ ॥
Ang “Haṁsa” (ang Kataas-taasang Sarili) ay nilulukuban ng gumagalaw na hangin; ang kawalan ay nilulukuban din, gayundin ang tubig. May “dāha” (paglalagablab) na kasama ang paggalaw ng mga angkan at ng asal; gayundin ang paglalagablab, at gayundin ang mga agos (rayaḥ) ng pag-uudyok.
Verse 62
हृद्धरासहितं दाहरयौ चरसमन्वितौ । रसः स्थिरा ततः प्राणो रसाग्निसहितो भवेत् ॥ ६२ ॥
Kapag ang puso at ang mga daluyang sumusuporta ay nagkaisa, at ang apoy ng pagtunaw ay may kasamang paggalaw, ang “rasa” (katas na nagpapalusog) ng katawan ay nagiging matatag; pagkaraan, ang prāṇa (hininga-buhay) ay napupuspos ng rasa at agni.
Verse 63
शून्ययुग्मं चरयुतं ततः पूर्वमतः परम् । शून्ययुग्मं च गोत्रा स्याद्वाहयुक्तांबुना चरः ॥ ६३ ॥
Kunin ang isang pares ng sero at idagdag ang bilang na tinutukoy ng “cara”; mula roon, kunin ang nauna at ang kasunod ayon sa pagkakasunod. Ang pares ng sero ay sinasabing tumutukoy sa “gotra”; at ang “cara,” kapag iniugnay sa “vāha” at “ambu,” ay nagbibigay ng nilalayong halaga sa kodigong ito.
Verse 64
प्राणो रसा चरयुतो गोत्रव्यसिमतः परम् । गोत्रादाहमरुद्युक्ता त्वंबुन्यासमतो भवेत् ॥ ६४ ॥
Ang prāṇa, kasama ang rasa at ang mga gumagalaw na agos ng buhay, ay ipinahahayag na kataas-taasan, lampas sa hangganan ng gotra (angkan). Mula sa diwa ng gotra ay sumisibol ang “ako” na kaugnay ng mga hangin (vāyu); sa pamamagitan nito, natatamo ang paglalagak ng “ikaw” sa mga tubig (tvaṃ-bhu-nyāsa).
Verse 65
युक्तोनांभश्च भूयुक्तं वाश्चरेण समन्वितम् । ग्रासो धरायुतः पश्चाद्रसः शक्त्या समन्वितः ॥ ६५ ॥
Kapag ang prinsipyo ng tubig ay wastong naiuugnay sa prinsipyo ng lupa, at ang hangin ay naiuugnay sa paggalaw, sumisibol ang “grāsa” (pagpasok/paglunok) kasama ng elemento ng lupa; pagkaraan, nalilikha ang “rasa” (lasa/diwa) na kaugnay ng śakti (kapangyarihan).
Verse 66
ग्रासो भूसहितो विप्र रसो व्याप्तं ततश्च हृत् । दाहोनांबु च हृत्पश्चाद्रयेंऽबुमरुदन्वितः ॥ ६६ ॥
O brāhmaṇa, ang subo ng pagkain (grāsa), kasama ang elemento ng lupa, ay napupuspos ng rasa; pagkaraan ay dinadala ito sa puso. Pagkatapos, kumikilos ang init na nagsusunog (apoy ng pagtunaw) at ang elemento ng tubig, at matapos ang puso ay dumaraan ito nang mabilis, na may kasamang tubig at hangin.
Verse 67
शून्यं च केवलं चैव रसश्च सचरस्थिरा । वियदंबुयुतं दाहस्त्वग्नियुक्सयुतः शुचिः ॥ ६७ ॥
(Ito ang mga katawagang teknikal:) “Kawalan” at “Ang Tanging Isa”; “Rasa” kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw; “kalangitan na kaisa ng tubig”; “pagkakasunog”—yaong kaisa ng apoy; at “dalisay.”
Verse 68
भूमी रसाक्ष्मास्वयुता पंचैकांतरिताः स्थिराः । तदंतरित बीजानि स्वसंयुक्तानि पंच वै ॥ ६८ ॥
Lupa, Tubig, Apoy, Hangin, at Kalawakan—ang limang ito ay matatag na naitatag sa salit-salit na kaayusan. At sa pagitan nila ay may limang “binhi” (maselang sanhi), bawat isa’y nakaugnay sa katumbas nitong elemento.
Verse 69
तानि क्रमाज्ज्यासचरो रसो भूश्च नभोयुता । हंसश्चरयुतो द्विः स्यात्ततः प्राणो रसाग्नियुक् ॥ ६९ ॥
Sa wastong pagkakasunod, ito ang dapat mahango: una ang “jyāsacara”, saka ang “rasa”; pagkatapos ang “bhū” na kaisa ng “nabhas”. Ang “haṃsa” na pinagsama sa “cara” ay nagiging doble; at kasunod ay ang “prāṇa” na kaugnay ng “rasa” at “agni”.
Verse 70
शून्ययुग्मं चरयुतं हृद्दाहोंबुमरुद्युतः । व्योमाग्निसहितं पश्चाद्रसश्च मरुता स्थिरा ॥ ७० ॥
“(Kunin) ang pares ng sero na kaisa ng ‘cara’; (saka) ang pangkat na itinuturo ng pagliyab sa puso, tubig, at hangin; pagkatapos (idagdag) ang kaisa ng kalawakan at apoy; at saka ang ‘rasa’—na ang hangin ay nananatiling nakapirmi (bilang palagian).”
Verse 71
शून्यं साग्निनभश्चैव चरेण सहितं तथा । अंबु पश्चाद्वियत्तस्मान्नभश्च मरुदन्वितम् ॥ ७१ ॥
Mula sa “kawalan” ay sumibol ang kalawakan na kaisa ng apoy; gayundin, kasama ang “cara” (paggalaw). Pagkaraan ay dumarating ang tubig; at mula sa tubig na iyon ay muling lumilitaw ang kalawakan—ngayo’y may kasamang hangin.
Verse 72
शून्यं व्याप्तं च दद्युक्तं रयदाहस्ववह्निभिः । हंसः सदाहोंबगुरसा चरस्वैः संयुतो भवेत् ॥ ७२ ॥
Kapag pinagsama ang mga katagang “śūnya” at “vyāpta” sa “dad‑yukta”, at idinugtong ang mga tunog na ‘raya’, ‘dāha’, ‘sva’, at ‘vahni’, ang nabubuong (teknikal) anyo ay nagiging “haṃsa”, na kaugnay ng hanay na ‘sadāhoṃba‑gurasā’ at ‘carasvai’.
Verse 73
हंसः सदाहवह्निस्वैर्युक्तमंत्यमुदीरितम् । सप्तत्रिंशच्छतार्णैः स्यान्नित्या सौभागमालिनी ॥ ७३ ॥
Ang mantrang tinatawag na “Haṃsa”, kasama ang huling pagbigkas na iniuugnay sa ‘sadā’, ‘havas’, ‘agni’, at ‘svair’—kapag inusal na parang kuwintas ng 3,700 pantig—ay nagiging “Saubhāgya‑mālinī” na laging mabisa, tagapagkaloob ng walang patid na magandang kapalaran.
Verse 74
अंगानि मंत्रवर्णैः स्युराद्येन हृदुदीरितम् । ततश्चतृर्भिः शीर्षं स्याच्छिखा त्रिभिरुदीरिता ॥ ७४ ॥
Ang mga bahagi ng katawan (sa nyāsa) ay dapat italaga ayon sa mga pantig ng mantra. Sa unang pantig, hipuin at tawagin ang Puso; pagkatapos, sa apat na pantig, italaga ang Ulo; at sa tatlong pantig, italaga ang śikhā (tuktok na buhol ng buhok), ayon sa turo.
Verse 75
गुणवेदाक्षरैः शेषाण्यंगानि षडिति क्रमात् । अरुणामरुणाकल्पां सुंदरीं सुस्मिताननाम् ॥ ७५ ॥
Pagkaraan, sa wastong pagkakasunod, italaga ang natitirang anim na bahagi sa mga pantig na tumutukoy sa mga guṇa at sa Veda. Pagkatapos nito, magnilay sa Kanya—mapulang maningning na gaya ng bukang-liwayway, marikit, at may mukhang may banayad na ngiti.
Verse 76
त्रिनेत्रां बाहुभिः षड्भिरुपेतां कमलासनाम् । कह्लारपाशपुंड्रेक्षुकोदंडान्वामबाहुभिः ॥ ७६ ॥
Dapat Siyang pagnilayan bilang may tatlong mata, may anim na bisig, nakaupo sa luklukan ng lotus; at sa Kanyang mga kaliwang kamay ay may hawak na asul na lotus, pāśa (lambat na tali), tangkay ng tubo, at busog.
Verse 77
दधानां दक्षिणैः पद्ममंकुशं पुष्पसायकम् । तथाविधाभिः परितो युतां शक्तिगणैः स्तुतैः ॥ ७७ ॥
Sa kaniyang mga kanang kamay ay tangan niya ang lotus, ang angkuśa (pangsungkit), at ang palasong bulaklak; at sa lahat ng panig ay napalilibutan siya ng mga kapulungan ng Śakti na kapareho ang anyo, na pinupuri.
Verse 78
अक्षरोक्ताभिरन्याभिः स्मरोन्मादमदात्मभिः । एषा तृतीया कथिता वनिता जनमोहिनी ॥ ७८ ॥
Sa iba pang mga pagbigkas na binibigkas pantig sa pantig, na ang likas ay pagnanasa, pagkahibang, at pagkalango: ito ang ipinahayag na ikatlong uri ng babae, ang mang-aakit na nagliligaw sa mga tao.
Verse 79
चतुर्थीं श्रृणु विप्रेन्द्र नित्यक्लिन्नासमाह्वयाम् । हंसस्तु दाहवह्निस्वैर्युक्तः प्रथममुच्यते ॥ ७९ ॥
O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, pakinggan mo ang ikaapat na uri na tinatawag na Nityaklinnā. Dito, ang una ay sinasabing Haṁsa, na kaugnay ng apoy ng pagliyab at ng pagiging malaya (svairya).
Verse 80
कामेश्वर्यास्तृतीयादिवर्णानामष्टकं भवेत् । हृदंबुमरुता युक्तः स एवैकादशाक्षरः ॥ ८० ॥
Ang pangkat ng walong pantig ay nabubuo mula sa ikatlo at mga kasunod na titik ng (mantra ni) Kāmeśvarī. Kapag idinugtong ang mga pantig na ‘hṛd’, ‘ambu’, at ‘marut’, ito’y nagiging labing-isang pantig na mantra.
Verse 81
एकादशाक्षरी चेयं विद्यार्णैरंगकल्पनम् । आद्येन मन्त्रवर्णेन हृदयं समुदीरितम् ॥ ८१ ॥
Ito ang banal na pormulang labing-isang pantig; ang paglalapat sa mga sangkap ng katawan (nyāsa) ay dapat ayusin ng mga pantas na tila karagatan ng kaalaman. Sa unang titik ng mantra, bigkasin at itatag ang ‘puso’ (hṛdaya-nyāsa).
Verse 82
द्वाभ्यां द्वाभ्यां तु शेषाणि अंगानि परिकल्पयेत् । न्यसेदंगुष्ठमूलादिकनिष्ठाग्रांतमूर्द्ध्वगम् ॥ ८२ ॥
Pagkaraan, gamit ang magkapares na daliri, italaga at isagawa ang nyāsa sa natitirang mga bahagi ng katawan. Ilagay ang mantra mula sa ugat ng hinlalaki, paakyat, hanggang sa dulo ng kalingkingan.
Verse 83
शेषं तद्वलये न्यस्य हृद्दृक्छ्रोत्रे नसोर्द्वयोः । त्वचि ध्वजे च पायौ च पादयो रर्णकान्न्यसेत् ॥ ८३ ॥
Ilagay ang natitira sa palasingsingan, at saka isagawa ang nyāsa sa puso, mga mata, mga tainga, at sa dalawang butas ng ilong. Ilagay din ang itinakdang mga pantig sa balat, sa dhvaja (bandila/pananda), sa puwit, at sa dalawang paa.
Verse 84
अरुणामरुणाकल्पामरुणांशुकधारिणीम् । अरुणस्रग्विलेपां तां चारुस्मेरमुखांबुजाम् ॥ ८४ ॥
Ninilay-nilay ko si Arunā Devī—mapulang-mapula ang anyo, pinalamutian ng pulang hiyas, nakasuot ng pulang kasuotan, may pulang kuwintas ng bulaklak at pulang pahid—ang mukha niyang tulad ng lotus ay nagniningning sa banayad at marikit na ngiti.
Verse 85
नेत्रत्रयोल्लसद्वक्त्रां भालेघर्मांबुमौक्तिके । विराजमानां मुकुटलसदर्द्धेंदुशेखराम् ॥ ८५ ॥
Nagniningning ang mukha niya sa tatlong mata; sa noo ay kumikislap ang mga perlas na wari’y nabuo mula sa mga patak ng pawis; at siya’y maringal, may putong na kumikislap at may nakalagay na maningning na kalahating buwan.
Verse 86
चतुर्भिर्बाहुभिः पाशमंकुशं पानपात्रकम् । अभयं बिभ्रतीं पद्ममध्यासीनां मदालसाम् ॥ ८६ ॥
Sa apat na bisig, tangan niya ang pāśa (lambat), ang aṅkuśa (pang-udyok), ang saro ng inumin, at ang mudrā ng Abhaya (kawalang-takot). Siya’y nakaupo sa gitna ng lotus, banayad at tila nalalasing sa banal na kalasingan.
Verse 87
ध्यात्वैवं पूजयेन्नित्यक्किन्नां नित्यां स्वशक्तिभिः । पुण्या चतुर्थी गदिता नित्याक्किन्नाह्वया मुने ॥ ८७ ॥
Pagkatapos magnilay nang ganito, dapat sambahin araw-araw si Nityāklinnā—ang walang hangganang Diyosa—ayon sa sariling kakayahan. Ang mapagpalang pagtalima sa ikaapat na tithi, O pantas, ay ipinahayag sa pangalang “Nityāklinnā.”
Verse 88
वनिता नवनीतस्य दाविकाग्निर्जयादिना । भूः स्वेन युक्ता प्रथमं प्राणो दाहेन तद्युतः ॥ ८८ ॥
Ang babae ay inihahalintulad sa sariwang mantikilya; at ang apoy sa gubat, sa lakas ng pananaig at iba pa, ay lumalamon dito. Ang prinsipyo ng “Bhū” (lupa) ang una, kaugnay ng sariling katangian; at ang “Prāṇa” (hininga-buhay) ay may taglay na apoy ng pagliyab at sa pamamagitan niyon ay nagliliwanag.
Verse 89
रसो दाहेन तद्युक्तं प्रभादाहेन तद्युता । ज्या च दाहेन तद्युक्ता नित्याक्लिन्नांतगद्वयम् ॥ ८९ ॥
Ang “Rasa” ay dapat iugnay sa “dāha”; ang “Prabhā” ay iugnay rin sa “prabhā-dāha”; at ang “Jyā” ay iugnay din sa “dāha”—sa gayon nabubuo ang pares ng mga pahayag na mantriko/teknikal na nagtatapos sa “nityāklinnā.”
Verse 90
एषा नवाक्षरी नित्या भेरुण्डा सर्वसिद्धिदा । प्रणवं ठद्वयं त्यक्त्वा मध्यस्थैः षड्भिरक्षरैः ॥ ९० ॥
Ito ang walang hanggang siyam-na-pantig na mantra, na tinatawag na Bheruṇḍā, tagapagkaloob ng lahat ng siddhi. Dapat alisin ang praṇava (Oṁ) at ang pares na pantig na “ṭha”, at buuin ito sa anim na pantig na nasa gitna.
Verse 91
षडंगानि प्रकुर्वीत वर्णन्यासं ततः परम् । रंध्राद्यामुखकंठेषु हन्नाभ्यां धारयद्वयम् ॥ ९१ ॥
Dapat munang isagawa ang ṣaḍ-aṅga-nyāsa (nyāsa ng anim na sangkap), at saka ang varṇa-nyāsa (paglalagay ng mga titik). Pagkaraan nito, dapat itanim sa isip ang pares na bīja na “ha” at “na” sa mga siwang ng katawan, sa bibig, at sa lalamunan.
Verse 92
न्यसेन्मंत्रार्णनवकं मातृकान्यासपूर्वकम् । अथ ध्यानं प्रवक्ष्यामि देव्याः सर्वार्थसिद्धिदम् ॥ ९२ ॥
Matapos munang isagawa ang mātṛkā-nyāsa, saka ilagak ang siyam na pantig ng mantra. Ngayon ay ipaliliwanag ko ang pagninilay sa Diyosa, na nagkakaloob ng katuparan ng lahat ng layon.
Verse 93
तप्तकांचनसंकाशदेहां नेत्रत्रयान्विताम् । चारुस्मितां चितमुखीं दिव्यालंकारभूषिताम् ॥ ९३ ॥
Ang katawan Niya’y kumikislap na tila pinadalisay na ginto; may tatlong mata; may marikit na ngiti at maningning na mukha; at pinalamutian ng mga banal na alahas.
Verse 94
ताटंकहारकेयूररत्नस्तबकमंडिताम् । रसनानूपुरोर्म्यादिभूषणैरतिसुन्दरीम् ॥ ९४ ॥
Siya’y lubhang napakaganda, pinalamutian ng hikaw, kuwintas, pulseras sa bisig, at kumpol ng mga hiyas; at lalo pang pinaganda ng sinturong may hiyas, anklet, mga singsing at iba pang palamuti.
Verse 95
पाशांकुशौ चर्मखङ्गौ गदावह्निधनुःशरान् । करैर्दधानामासीना पूजायां मत्पसस्थिताम् ॥ ९५ ॥
Sa Kanyang mga kamay ay tangan ang pisi (pāśa) at pang-udyok (aṅkuśa), kalasag at espada, pamalo (gadā), apoy, busog at mga palaso; nakaupo Siya para sa pagsamba, nakatatag sa kataas-taasang tahanan ng Panginoon (aking dakilang dako).
Verse 96
शक्तीश्च तत्समाकारतेजोहेतिभिरन्विताः । पूजयेत्तद्वदभितः स्मितास्या विजयादिकाः ॥ ९६ ॥
Dapat ding sambahin ang mga banal na Śakti na may anyong kahawig Niya, nagliliwanag sa karilagan at may tangan na mga sandata. Gayundin sa paligid, sambahin ang mga diyos na may ngiting mukha gaya ni Vijayā at iba pa.
Verse 97
पंचमीय समाख्याता भेरुंडाख्या मुनीश्वर । यस्याः स्मरणतो नश्येद्गरलं त्रिविधं क्षणात् ॥ ९७ ॥
O dakilang muni, ang ikalimang vidyā ay itinuturo bilang “Bheruṇḍā”; sa pag-alaala lamang nito, ang tatluhang lason ay napapawi sa isang kisapmata.
Verse 98
या तु षष्ठी द्विजश्रेष्ठ सा नित्या वह्निवासिनी । तद्विधानं श्रृणुष्वाद्य साधकानां सुसिद्धिदम् ॥ ९८ ॥
Ngunit ang ikaanim, O pinakamainam sa mga dvija, ay walang-hanggang naroroon at nananahan sa banal na apoy. Ngayon pakinggan ang pamamaraan nito, na nagkakaloob ng ganap na tagumpay sa mga sādhaka.
Verse 99
भेरुंडाद्यमिहाद्यं स्यान्नित्यक्लिन्नाद्यनंतरम् । ततोंऽबुशून्ये हंसाग्निह्युत्तमंबुमरुद्युतम् ॥ ९९ ॥
Dito, nagsisimula ang hanay sa “Bheruṇḍa”; kaagad na kasunod nito ang nagsisimula sa “Nityaklinna”. Pagkaraan, sa pagbigkas na walang sangkap na “tubig”, sumusunod ang “Haṃsa” at “Agni”; at pagkatapos ay ang pangkat na may “dakilang tubig” at “hangin”.
Verse 100
हृदग्निना युतं शून्यं व्याप्तेन शुचिना च युक् । शून्यं नभः शक्तियुतं नवार्णेयमुदाहृता ॥ १०० ॥
Ang “śūnya” na kaisa ng apoy ng puso, at kaisa rin ng dalisay na lumalaganap sa lahat; at ang “śūnya”—ang langit (nabhas) na may Śakti—ito ang ipinahahayag bilang Navārṇa, ang siyam-na-pantig na mantra.
Verse 101
विद्या द्वितीयबीजेन स्वरान्दीर्घान्नियोजयेत् । मायांतान्षड्भिरेवां गान्याचरेत्सकरांगयोः ॥ १०१ ॥
Sa vidyā ng mantra, dapat pahabain ang mga patinig sa paglalapat ng ikalawang bīja; at para sa mga pantig na nagtatapos sa “māyā”, isagawa ang itinakdang pag-awit ayon sa anim na salik, kasama ang mga aṅga na “ka” at “ra”.
Verse 102
नवाक्षराणि विद्याया नवरंध्रेषु विन्यसेत् । व्यापकं च समस्तेन कुर्यादेवात्मसिद्धये ॥ १०२ ॥
Ilagay ang siyam na pantig ng banal na Vidyā sa siyam na butas ng katawan sa pamamagitan ng nyāsa; at pagnilayan ito bilang lubos na sumasaklaw sa lahat, upang makamtan ang pagsasakatuparan ng Sarili (Ātman).
Verse 103
सर्वास्वपि च विद्यासु व्यापकन्यासमाचरेत् । तप्तकांचनसंकाशां नवयौवनसुन्दरीम् ॥ १०३ ॥
Sa lahat ng anyo ng kaalaman, isagawa rin ang vyāpaka-nyāsa, ang nyāsa na sumasaklaw sa lahat; at pagnilayan Siya na nagniningning na parang pinainit na ginto, isang dalagang marikit sa kasariwaan ng kabataan.
Verse 104
चारुस्मेरमुखांभोजां विलसन्नयनत्रयाम् । अष्टाभिर्बाहुभिर्युक्तां माणिक्याभरणोज्ज्वलाम् ॥ १०४ ॥
Namataan niya ang mukha Niyang tulad ng lotus, pinalamutian ng banayad at kaibig-ibig na ngiti; kumikislap ang tatlong mata; may walong bisig, at nagniningning sa mga palamuting rubi.
Verse 105
पद्मरागकिरीटांशुसंभेदारुणितांबराम् । पीतकौशेयवसनां रत्नमंजीरमेखलाम् ॥ १०५ ॥
Namumula ang kasuotan Niya dahil sa pinaghalong sinag mula sa koronang may rubi; Siya’y nakasuot ng dilaw na sutla, at pinalamutian ng mga anklet na may hiyas at sinturong may batong mahalaga.
Verse 106
रक्तमौक्तिकसकंभिन्नस्तबकाभरणोज्ज्वलाम् । रत्नाब्जकंबुपुंड्रेक्षुचापपूर्णेन्दुमंडलम् ॥ १०६ ॥
Nagniningning Siya sa mga palamuting tila kumpol-kumpol, inukit at pinaghahalo ng mapupulang perlas; taglay ang mga sagisag: lotus na hiyas, conch (śaṅkha), banal na tanda ng puṇḍra, busog na tubo, at bilog ng kabilugan ng buwan.
Verse 107
दधानां बाहुभिर्वामैः कह्लारं हेमश्रृंगकम् । पुष्पेषुं मातुलिंगं च दधानां दक्षिणैः करैः ॥ १०७ ॥
Sa mga kaliwang bisig, tangan Niya ang kahlāra na lotus at sagisag na may gintong sungay; sa mga kanang kamay, tangan Niya ang palasong bulaklak at bungang mātuliṅga (citron).
Verse 108
स्वस्वनामाभिरभितः शक्तिभिः परिवारिताम् । एवं ध्यात्वार्चयेद्वह्निवासिनीं वह्निविग्रहम् ॥ १०८ ॥
Napapaligiran Siya sa lahat ng panig ng mga śakti na may kani-kaniyang pangalan; kaya, matapos magnilay, sambahin ang Diyosa na nananahan sa Apoy, bilang mismong anyo ng Apoy.
Verse 109
यस्याः स्मरपतो वश्यं जायते भुवनत्रयम् । अथ या सप्तमी नित्या महावज्रेश्वरी मुने ॥ १०९ ॥
Sa pag-alaala lamang sa Kanya, ang tatlong daigdig ay napapasailalim. Ngayon, O muni, ang ikapitong Nityā na laging nananatili ay tinatawag na Mahāvajreśvarī.
Verse 110
तस्या विद्यां प्रवक्ष्यामि साधकानां सुसिद्धिदाम् । द्वितीयं वह्विवासिन्या नित्यक्लिन्ना चतुर्थकम् ॥ ११० ॥
Ngayon ituturo ko ang Vidyā na nagbibigay ng dakilang katuparan sa mga sādhaka. Ang ikalawang anyo ay Vahni-vāsinī, at ang ikaapat ay Nitya-klinnā.
Verse 111
पंचमं भगमालाद्यं भेरुंडाया द्वितीयकम् । नित्यक्लिन्नाद्वितीयं च तृतीयं षष्ठसप्तमौ ॥ १११ ॥
Ang ikalima ay ang Vidyā na nagsisimula sa Bhagāmālā; ang ikalawang pangkat ay ukol kay Bheruṇḍā. Mula kay Nitya-klinnā, binabanggit ang ikalawa at ikatlo; gayundin, ang ikaanim at ikapito ay kukunin sa gayong pagkakasunod.
Verse 112
अष्टमं नवमं चापि पूर्वं स्यादंतिमं पुनः । द्वयमेकैकमथ च द्वयद्वयमथ द्वयम् ॥ ११२ ॥
Ang ikawalo at ikasiyam ay inilalagay muna, at muli’y sinusundan ng huli. Pagkaraan nito, dumarating ang dalawang pinagsama, saka ang bawat isa nang hiwa-hiwalay; pagkatapos ay mga pares ng mga pares, at muli bilang isang pares.
Verse 113
मायया पुटितं कृत्वा कुर्यादंगानि षट् क्रमात् । प्रत्येकं शक्तिपुटुतैर्मंत्रार्णैर्दशभिर्न्यसेत् ॥ ११३ ॥
Matapos munang ‘selyuhan’ at patibayin sa pamamagitan ng Māyā, isagawa nang sunod-sunod ang anim na ritong aṅga. Sa bawat aṅga, ilagay ang nyāsa ng sampung pantig ng mantra, na bawat isa’y pinagtitibay ng pagse-seal ng Śakti.
Verse 114
दृक्छ्रोत्रनासावाग्वक्षोनाभिगुह्येषु च क्रमात् । रक्तां रक्तांबरां रक्तगंघमालाविभूषणाम् ॥ ११४ ॥
Pagkatapos, ayon sa pagkakasunod sa mga mata, tainga, ilong, pananalita, dibdib, pusod, at lihim na bahagi, pagnilayan Siya bilang pulang-pula—nakadamit ng pula, pinalalamutian ng pulang halimuyak, pulang kuwintas ng bulaklak, at mga palamuting pula.
Verse 115
चतुर्भुजां त्रिनयनां माणिक्यमुकुटोज्ज्वलाम् । पाशांकुशामिक्षुचापं दाडिमीशायकं तथा ॥ ११५ ॥
Pagnilayan Siya na may apat na bisig at tatlong mata, nagniningning sa koronang may batong rubi; tangan ang pisi (pāśa) at pang-udyok (aṅkuśa), at gayundin ang busog na tubo at palasong granada.
Verse 116
दधानां बाहुभिर्नेत्रैर्दयासुप्रीतिशीतलैः । पश्यंती साधके अस्त्रषट्कोणाब्जमहीपुरे ॥ ११६ ॥
Siya, na taglay ang mga banal na sandata sa Kanyang mga bisig at may mga matang malamig at nakaaaliw dahil sa habag at malalim na pag-ibig, ay tumitingin sa sādhaka sa loob ng sagradong lungsod-lupain na anyong lotus na may heksagon at ayos ng “astra” (sandata).
Verse 117
चक्रमध्ये सुखासीनां स्मेरवक्त्रसरोरुहाम् । शक्तिभिः स्वस्वरूपाभिरावृतां पीतमध्यगाम् ॥ ११७ ॥
Sa gitna ng banal na cakra, siya’y nakaupo nang payapa—ang mukha’y tulad ng lotus na may banayad na ngiti—napalilibutan ng sarili niyang mga śakti sa kani-kaniyang anyo, at nagliliwanag ang kaniyang baywang na tila ginto.
Verse 118
सिंहासनेऽभितः प्रेंखत्पोतस्थाभिश्च शक्तिभिः । वृतां ताभिर्विनोदानि यातायातादिभिः सदा ॥ ११८ ॥
Sa paligid ng siṃhāsana, ang trono ng leon, siya’y laging napalilibutan ng mga śakti—nakatindig sa mga munting bangkang umuugoy—na walang humpay na nagkakaloob ng mga aliw gaya ng pagparito’t pagpanaw (prusisyon at paggalaw) at iba pang paglilibang.
Verse 119
कुर्वाणामरुणांभोधौ चिंतयेन्मन्त्रनायकम् । एषा तु सप्तमीप्रोक्ता दूतिं चाप्यष्टमीं श्रृणु ॥ ११९ ॥
Habang isinasagawa ang ritong ito, pagnilayan ang Panginoon ng mga mantra (Mantra-nāyaka) sa loob ng mapulang karagatan ng liwanag. Ito ang ipinahayag na ikapito; ngayo’y pakinggan din ang tungkol sa “dūtī,” ang ikawalo.
Verse 120
वज्रेश्वर्याद्यमाद्यं स्याद्वियदग्नियुतं ततः । अंबु स्यान्मरुता युक्तं गोत्रा क्ष्मासंयुता ततः ॥ १२० ॥
Una, ang bīja na nagsisimula sa “Vajreśvarī”; kasunod, iugnay sa ‘langit’ at ‘apoy’. Pagkaraan, iugnay sa ‘tubig’ na kasama ang ‘hangin’; pagkatapos ay idugtong sa gotra, at sa huli’y muling ipag-ugnay sa ‘lupa’.
Verse 121
रयोव्यासेन शुचिना युतः स्यात्तदनंतरम् । अत्यार्णां वह्निवासिन्या दूती नित्या समीरिताः ॥ १२१ ॥
Pagkaraan, iugnay sa dalisay na “rayovyāsa” (ang mapaglinis na pagkalat/pag-aayos ng mga sinag). Sa pagkakasunod na iyon, ang dūtī na nananahan sa apoy (vahnivāsinī) ay ipinahahayag na “nityā,” ang laging naroroon—kaya’t gayon ang pagkakasabi.
Verse 122
षड्दीर्घस्वरयुक्तेन विद्यायाः स्यात्षडंगकम् । तेनैव पुटितैरर्णैर्न्यसेच्छ्रोत्रादिपञ्चसु ॥ १२२ ॥
Kapag ang Vidyā ay iniuugnay sa anim na mahahabang patinig, ito’y nagiging Vidyā na may anim na sangkap. Sa mismong mga pantig na iyon—na nabalutan at pinatatag—dapat isagawa ang nyāsa sa limang sentrong pandama, simula sa mga tainga.
Verse 123
षष्ठकं नसि विन्यस्य व्यापकं विद्यया न्यसेत् । निदाघकालमध्याह्नदिवाकरसमप्रभाम् ॥ १२३ ॥
Ilagay ang ikaanim (pantig/bahagi) sa ilong, at sa itinakdang Vidyā ay isagawa ang nyāsa ng Prinsipyong lumalaganap sa lahat. Ituon ang guniguni sa liwanag na tulad ng araw sa katanghaliang-tapat sa tindi ng tag-init.
Verse 124
नवरत्नकिरीटां च त्रीक्षणामरुणांबराम् । नानाभरणसंभिन्नदेहकांतिविराजिताम् ॥ १२४ ॥
At (nasaksihan) niyang suot niya ang koronang may siyam na hiyas, may tatlong mata, at nakadamit ng mapulang kasuotan. Ang ningning ng kanyang katawan ay kumikislap nang marilag, lalo pang pinatingkad ng sari-saring alahas.
Verse 125
शुचिस्मितामष्टभुजा स्तूयमानां महर्षिभिः । पाशं खेटं गदां रत्नचषकं वामबाहुभिः ॥ १२५ ॥
Ngumingiti siya nang dalisay at maningning, may walong bisig, at pinupuri ng mga dakilang rishi. Sa kanyang mga kaliwang kamay ay hawak niya ang pisi (pāśa), espada, pamalo (gada), at isang kopang may hiyas.
Verse 126
दक्षिणैरंकुशं खड्गं कट्टारं कमलं तथा । दधानां साधकाभीष्टदानोद्यमसमन्विताम् ॥ १२६ ॥
Sa kanyang mga kanang kamay ay hawak niya ang pang-udyok (aṅkuśa), espada, punyal, at lotus—taglay ang masiglang kapangyarihang magkaloob sa sādhaka ng anumang ninanais.
Verse 127
ध्यात्वैवं पृनयेद्देवीं दूतीं दुर्न्नीतिनाशिनीम् । इत्येषा कथिता तुभ्यं समस्तापन्निवारिणी ॥ १२७ ॥
Pagkatapos magnilay nang gayon, dapat sambahin at palugdan ang Diyosa—ang banal na Sugo—na pumupuksa sa masamang patakaran at pagkaligaw. Ganito ipinahayag sa iyo ang pagsasanay na ito, ang tagapag-alis ng lahat ng kapahamakan.
Verse 128
श्रीकरी शिवतावासकारिणी सर्वसिद्धिदा । अथ ते नवमीं नित्यां त्वरितां नाम नारद ॥ १२८ ॥
Siya ang nagbibigay ng kasaganaan, nagpapapanahan ng mapalad na kalikasan ni Śiva sa kalooban, at nagkakaloob ng lahat ng siddhi. Ngayon, O Nārada, sasabihin ko sa iyo ang palagiang panata sa ikasiyam na araw, na tinatawag na “Tvaritā.”
Verse 129
प्रवक्ष्यामि यशोविद्याधनारोग्यसुखप्रदाम् । आद्यं तु वह्निवासिन्या दूत्यादिस्तदनन्तरम् ॥ १२९ ॥
Ngayon ay ipaliliwanag ko ang vidyā/mga mantra na nagbibigay ng dangal, karunungan, yaman, kalusugan, at ligaya. Una ang vidyā ni Vahnivāsinī; pagkatapos, sa wastong pagkakasunod, susunod ang mga nagsisimula kay Dūtyā (ang Sugo).
Verse 130
हंसो धरा स्वयं युक्तस्तेजश्चरसमन्वितम् । वायुः प्रभाचरयुता ग्रासशक्तिसमन्वितः ॥ १३० ॥
Ang Haṁsa, ayon sa sariling likas, ay kaugnay ng Lupa; ang Apoy ay pinagkalooban ng paggalaw; at ang Hangin, na may liwanag at kilos, ay may lakas na dumakma at lumamon.
Verse 131
हृदार येण दाहेन वह्निस्वाष्टमं तथा । हंसः क्ष्माखंयुतो ग्रासश्चरयुक्तो द्वितीयकः ॥ १३१ ॥
Sa pagliyab na init na nalilikha sa pamamagitan ng gawaing “hṛdāra” (nakasentro sa puso), ang Apoy ay sinasabing ikawalo. Gayundin, ang Haṁsa ay inilalarawang “ikalawa”—kaugnay ng lupa at kalawakan, at may kasamang mga kilos ng paglunok at paglalagalag.
Verse 132
द्वितिर्नादयुता नित्या त्वरिता द्वादशाक्षरी । विद्या चतुर्थवर्णादिसप्तभिस्त्वक्षरैस्तथा ॥ १३२ ॥
Ang “Dvitī” ay kaisa ng mahiwagang tunog (nāda) at walang hanggan. Ang “Tvaritā” ay isang mantrang may labindalawang pantig. Gayundin, ang Vidyā na ito ay binubuo ng pitong pantig na nagsisimula sa ikaapat na titik (sa hanay ng mga titik).
Verse 133
कुर्यादंगानि युग्मार्णैः षट्क्रमेण करांगयोः । शिरोललाटकंठेषु हृन्नाभ्याधारके तथा ॥ १३३ ॥
Isagawa ang nyāsa ng mga bahagi ng mantra gamit ang magkapares na pantig, ayon sa anim na pagkakasunod—una sa mga bahagi ng mga kamay; saka sa ulo, noo, at lalamunan; at gayundin sa puso, pusod, at ādhāra (pinakapundasyon).
Verse 134
ऊरुयुग्मे तथा जानुद्वये जंघाद्वये तथा । पादयुग्मे तथा वर्णान्मंत्रजान्दश विन्यसेत् ॥ १३४ ॥
Gayundin, sa magkabilang hita, sa dalawang tuhod, sa dalawang binti, at sa magkabilang paa, ilagay (nyāsa) ang sampung pantig na nagmumula sa mantra—iniuukol ang mga tunog nito ayon sa wastong ayos.
Verse 135
द्वितीयोपांत्यमध्यस्थैर्मंत्रार्णैरितरैरपि । ताराद्यैः श्रृणु तद्ध्यानं सर्वसिद्धिविधायकम् ॥ १३५ ॥
Gamit ang mga pantig ng mantra na nasa ikalawa, nasa bago ang huli, at nasa gitnang puwesto—at pati ang iba pang pantig na nagsisimula sa Tārā—pakinggan ang pagninilay na yaon, na nagkakaloob ng lahat ng siddhi (kaganapan).
Verse 136
श्यामवर्णशुभाकारां नवयौवनशोभिताम् । द्विद्विक्रमादष्टनागैः कल्पिताभरणोज्ज्वलैः ॥ १३६ ॥
May kulay na maitim at anyong mapalad at marikit, siya’y nagniningning sa kariktan ng sariwang kabataan. Siya’y kumikislap sa mga hiyas na hinubog ayon sa maalamat na sukat ng “dalawang hakbang” at ng “walong Nāga”.
Verse 137
ताटंकमंगदं तद्वद्रसना नूपुरं च तैः । विप्रक्षत्रियविट्शूद्रजातिभिर्भीमविग्रहैः ॥ १३७ ॥
Sila rin ang lumikha ng mga palamuting pangtenga at mga pulseras sa bisig, gayundin ng pamigkis at mga pulseras sa bukung-bukong—ginawa ng mga nilalang na nakapanghihilakbot ang anyo mula sa apat na uri: brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, at śūdra.
Verse 138
पल्लवांशुकसंवीतां शिखिपिच्छकृतैः शुभैः । वलयैर्भूषितभुजां माणिक्यमुकुटोज्ज्वलाम् ॥ १३८ ॥
Nakabihis siya ng kasuotang tila malalambot na dahon, pinalamutian ng mapalad na gayak na yari sa balahibo ng paboreal; ang kanyang mga bisig ay pinaganda ng mga pulseras, at nagniningning sa koronang may batong rubi.
Verse 139
बर्हिबर्हिकृतापीडां तच्छत्रां तत्पताकिनीम् । गुंजागुणलसद्वक्षः कुचकुंकुममंडलाम् ॥ १३९ ॥
Namataan niya siyang may putong na yari sa balahibo ng paboreal, may payong at mga watawat; kumikislap ang kanyang dibdib sa mga kuwintas ng butil na guñjā, at ang kanyang mga dibdib ay may mga bilog na tanda ng kuṅkuma (safron).
Verse 140
त्रिनेत्रां चारुवदनां मंदस्मितमुखांबुजाम् । पाशांकुशवराभीतिलसद्भुजचतुष्टयाम् ॥ १४० ॥
Siya’y may tatlong mata, may marikit na mukha at mukhang-lotong may banayad na ngiti; at nagniningning sa apat na bisig na may hawak na lubid (pāśa), pangganyak (aṅkuśa), mudrā ng pagbibigay-biyaya, at mudrā ng kawalang-takot.
Verse 141
ध्यात्वैवं तोतलां देवीं पूजयेच्छक्तिभिर्वृताम् । तदग्रस्था लु फट्कारी शरचापकरोज्ज्वला ॥ १४१ ॥
Matapos magnilay nang ganito sa Diyosa Totalā, dapat siyang sambahin na napaliligiran ng mga Śakti. Sa kanyang harapan ay nakatayo ang Śakti na Phaṭkārī, nagniningning, tangan ang busog at mga palaso.
Verse 142
प्रसीदेत्फलदाने च साधकानां त्वरान्वितां । एषा तु नवमी नित्या त्वरितोक्ता मुनीश्वर ॥ १४२ ॥
Nalulugod ang Diyosa sa pagbibigay ng bunga sa mga sādhaka na kumikilos nang may agarang sigasig. Ang ikasiyam na tithi (Navamī) na ito ay laging mabisa; ito ang itinuro bilang ritwal na Tvaritā, O panginoon ng mga muni.
Verse 143
विध्नदुःस्वप्रशमनी सर्वाभीष्टप्रदायिनी । शुचिः स्वेन युतस्त्वाद्यो रसावह्निसमन्वितः ॥ १४३ ॥
Pinapawi Niya ang mga hadlang at masasamang panaginip, at ipinagkakaloob ang lahat ng ninanais. Siya’y dalisay, taglay ang sariling likas na kapangyarihan; siya ang sinaunang pinagmulan, at kaisa ng rasa (diwa), vāyu (hangin), at agni (apoy).
Verse 144
प्राणो द्वितीयः स्वयुतो वनदुच्छक्तिभिः परः । इतीरिता त्र्यक्षराख्या नित्येयं कुलसुंदरी ॥ १४४ ॥
“Ang ikalawang pantig ay ‘prāṇa’, na kaisa ng ‘sva’, at inilalagay lampas (ibig sabihi’y kasunod) ng mga kapangyarihang ipinahihiwatig ng ‘vana’ at ‘du’. Sa gayon ipinahayag ang laging naroroon na Kulasundarī, na tanyag bilang tatlong-pantig na mantra.”
Verse 145
यस्याः स्मरण मात्रेण सर्वज्ञत्वं प्रजायते । त्रिभिस्तैरुदितैर्मूलवर्णैः कुर्य्यात्षडंगकम् ॥ १४५ ॥
Sa pag-alaala lamang sa Kanya, sumisilang ang pagkaalam-sa-lahat. Sa tatlong ipinahayag na ugat na pantig, nararapat buuin ang ṣaḍaṅga, ang anim na pantulong na sangkap.
Verse 146
आदिमध्यावसानेषु पूजाजपविधिक्रमात् । प्रत्येक तैस्त्रिभिर्बीजैर्दीर्घस्वरसमन्वितैः ॥ १४६ ॥
Ayon sa itinakdang paraan ng pagsamba at pagbigkas ng mantra, sa simula, sa gitna, at sa wakas, sa bawat pagkakataon ay gawin ito gamit ang tatlong bīja na yaon, na binibigkas na may mahabang patinig.
Verse 147
कुर्यात्करांगवक्त्राणां न्यासं प्रोक्तं यथाविधि । ऊर्द्ध्वप्राग्दक्षिणोदक्च पश्चिमाधस्नाग्नभिः ॥ १४७ ॥
Isagawa ang itinakdang nyāsa (paglalagay ng mga mantra) sa mga kamay, mga sangkap ng katawan, at mukha, ayon sa itinuro. Gawin ito sa pagkakasunod ng mga direksiyon—pataas, silangan, timog, at hilaga—at gayundin sa kanluran, pababa, kasama ang mga mantra ng paliligo at ng apoy (Agni) para sa paglilinis.
Verse 148
सुविनद्यंतरस्थैस्तन्नदात्मसु यथाक्रमम् । आधाररंध्रहृत्स्वेकं द्वितीयं लोचनत्रये ॥ १४८ ॥
Pagkaraan, sa maingat na pagbigkas ng panloob na alingawngaw na nananahan sa mga nāḍī (maseselang daluyan), magpatuloy ayon sa wastong ayos sa mga anyo ng tunog: ang unang paglalagay ay sa ādhāra (ugat), sa brahmarandhra (banal na siwang sa tuktok), at sa puso; ang ikalawa ay sa tatluhang mata.
Verse 149
तृतीयं श्रोत्रचिबुके चतुर्थं घ्राणतालुषु । पंचमं चांसनाभीषु ततः पाणिपदद्वये ॥ १४९ ॥
Ang ikatlong paglalagay ay nasa mga tainga at baba; ang ikaapat ay nasa ilong at ngalangala. Ang ikalima ay nasa mga balikat at pusod; at pagkatapos ay nasa kapwa mga kamay at kapwa mga paa.
Verse 150
मूलमध्याग्रतो न्यस्येन्नवधा मूलवर्णकैः । लोहितां लोहिताकारशक्तिंबृदनिषेविताम् ॥ १५० ॥
Isagawa ang nyāsa sa ugat, sa gitna, at sa dulo—ilagay nang siyam na ulit ang mga pantig ng mantra gamit ang mga ugat-na-titik. Pagkaraan, pagnilayan ang pulang Śakti, na may pulang anyo, na pinaglilingkuran ng isang pangkat ng mga banal na tagasunod.
Verse 151
लोहितांशुकभूषास्रग्लेपनां षण्मुखांबुजाम् । अनर्घ्यरत्नघटितमाणिक्यमुकुटोज्वलाम् ॥ १५१ ॥
Nakasuot siya ng pulang kasuotan, pinalamutian ng mga hiyas, mga garland, at banal na pahid ng pabango; siya ang may anim-na-lotus na mukha (anim na aspekto), nagniningning sa koronang rubi na hinubog mula sa mga batong-hiyas na di-matatawaran ang halaga.
Verse 152
रत्नस्तबकसंभिन्नलसद्वक्षःस्थलां शुभाम् । कारुण्यानंदपरमा मरुणांबुजविष्टराम् ॥ १५२ ॥
Mapalad at maningning siya; ang marilag na dibdib ay pinalamutian ng mga kumpol ng hiyas. Kataas-taasan sa habag at kaligayahang banal, siya’y nakaluklok sa isang lotus.
Verse 153
भुजैर्द्वादशभिर्युक्तां सर्वेषां सर्ववाङ्मयीम् । प्रवालाक्षस्रजं पद्मं कुंडिकां रत्ननिर्मिताम् ॥ १५३ ॥
May labindalawang bisig siya, sagisag ng lahat ng wika at karunungan. Hawak niya ang lotus, ang kuwintas na sanal at mga butil ng rudrākṣa, at ang kundikā—banga ng tubig na yari sa hiyas.
Verse 154
रत्नपूर्णं तु चषकं लुंगीं व्याख्यानमुद्रिकाम् । दधानां दक्षिणैर्वामैः पुस्तकं चारुणोत्पलम् ॥ १५४ ॥
Sa mga kanang kamay, hawak niya ang kopang punô ng hiyas, isang munting supot, at ang mudrā ng pagpapaliwanag (pagtuturo); sa mga kaliwang kamay, hawak niya ang aklat at ang marikit na lotus.
Verse 155
हैमीं च लेखनीं रत्नमालां कंबुवरं भुजैः । अभितः स्तूयमानां च देवगंधर्वकिन्नरैः ॥ १५५ ॥
At (nasaksihan) ang panulat na ginto, ang kuwintas ng mga hiyas, at ang dakilang kabibe (conch) na hawak sa mga bisig; samantalang ang kagalang-galang na anyo ay pinupuri sa lahat ng dako ng mga deva, Gandharva, at Kinnara.
Verse 156
यक्षराक्षसदैत्यर्षिसिद्धविद्याधरादिभिः । ध्यात्वैवमर्चयेन्नित्यां वाग्लक्ष्मीकान्तिसिद्धये ॥ १५६ ॥
Pagkatapos magnilay nang ganito sa banal na diyosang ito, dapat siyang sambahin araw-araw—kasama ng mga Yakṣa, Rākṣasa, Daitya, Ṛṣi, Siddha, Vidyādhara at iba pa—upang makamtan ang ganap na husay sa pananalita, kasaganaan, at maningning na karilagan.
Verse 157
सितां केवलवाक्सिद्ध्यै लक्ष्म्यै हेमप्रभामपि । धूमाभां वैरिविद्विष्ट्यै मृतये निग्रहाय च ॥ १५७ ॥
Gamitin ang puting anyo/ritwal para lamang sa pagkamit ng kapangyarihan ng pananalita; ang kumikislap na gintong anyo para sa kasaganaan at kay Śrī Lakṣmī; at ang anyong kulay-usok para sa pagsupil sa kaaway, pagdulot ng kamatayan, at pagpigil (nigraha).
Verse 158
नीलां च मूकीकरणे स्मरेत्तत्तदपेक्षया । इत्येषा दशमी नित्या प्रोक्ता ते कुलसुन्दरी ॥ १५८ ॥
Upang gawing walang tinig ang isang tao (mūkī-karaṇa), alalahanin si Nīlā ayon sa tiyak na layuning iyon. Kaya, O Kulasundarī, itinuro sa iyo ang walang-hanggang (nityā) anyong “Daśamī” na ito.
Verse 159
नित्यानित्यां तु दशमीं त्रिकुटां वच्मि सांप्रतम् । हंसश्च हृत्प्राणरसादाहकर्णैः समन्वितः ॥ १५९ ॥
Ngayon ay ilalarawan ko ang Daśamī (ika-sampung tithi), na may dalawang uri—palagian at paminsan-minsan—at tinatawag na Trikuṭā. Kaugnay din ito ng Haṃsa, na may puso, prāṇa (hininga-buhay), rasa (diwa), init na nagliliyab, at mga tainga.
Verse 160
विद्यया कुलसुंदर्या योजितः संप्रदायतः । नित्यानित्यत्रिवर्णेयं ष़ड्भिः कूटाक्षरैर्युता ॥ १६० ॥
Pinag-isa sa mapalad na Vidyā na tinatawag na Kulasundarī, at itinatag sa pamamagitan ng linya ng paghahatid (sampradāya), ang aral na ito ay dapat maunawaan sa tatlong anyo—may kaugnayan sa nitya at anitya—at may anim na lihim na pantig (kūṭākṣara).
Verse 161
प्रतिलोमादिभी रूपैर्द्विसप्ततिभिदा मता । यस्या भजनतः सिद्धो नरः स्यात्खेचरः सुखी ॥ १६१ ॥
Sa mga anyong gaya ng ‘pratiloma’ (pabaligtad) at iba pa, itinuturing itong nahahati sa pitumpu’t dalawang uri. Sa pagbhajana (pagsamba/pagbigkas) nito, ang tao’y nagiging ganap na siddha at nagiging khecara—yaong nakalalakbay sa langit—na may ligaya.
Verse 162
निग्रहानुग्रहौ कर्तुं क्षमः स्याद्भुवनत्रये । दीर्घस्वरसमेताभ्यां हंसहृभ्द्यां षडंगकम् ॥ १६२ ॥
Siya’y nagiging may kakayahan, sa tatlong daigdig, na kapwa pumigil at magkaloob ng biyaya. Sa pagsasanib ng dalawang pantig na “haṃsa” at “hṛbh” na may mahahabang patinig, ipinahihiwatig ang anim na sangay na pantulong (ṣaḍaṅga/vedāṅga).
Verse 163
भ्रूमध्ये कण्ठहृन्नाभिगुह्याधारेषु च क्रमात् । विद्याक्षराणि क्रमशो न्यसेद्विंदुयुतानि च ॥ १६३ ॥
Sa wastong pagkakasunod—sa pagitan ng mga kilay, sa lalamunan, sa puso, sa pusod, sa lihim na bahagi, at sa pinakaugat—dapat isagawa ang nyāsa: ilagay nang sunod-sunod ang mga pantig ng vidyā, bawat isa’y may kasamang bindu.
Verse 164
व्यापकं च समस्तेन विधाय विधिना पुनः । ध्यायेत्समस्तसंपत्तिहेतोः सर्वात्मिकां शिवाम् ॥ १६४ ॥
Matapos muling ganapin nang wasto ang buong ritwal, magnilay sa Śivā—ang Diyosa na sumasaklaw sa lahat at siyang Sarili ng sansinukob—na pinagmumulan ng lahat ng kasaganaan at katuparan.
Verse 165
उद्यद्भास्करबिंबाभां माणिक्यमुकुटोज्ज्वलाम् । पद्मरागकृताकल्पामरुणांशुकधारिणीम् ॥ १६५ ॥
Siya’y nagniningning na gaya ng bilog ng sumisikat na araw, maningning sa koronang rubi; pinalamutian ng mga hiyas na padmarāga na mapulang gaya ng lotus, at nakasuot ng kasuotang kulay-krimson.
Verse 166
चारुस्मितलसद्वक्त्रषट्सरोजविराजिताम् । प्रतिवक्त्रं त्रिनयनां भुजैर्द्वादशभिर्युताम् ॥ १६६ ॥
Siya’y nagliliwanag sa anim na mukhang gaya ng lotus, kumikislap sa kaakit-akit na ngiti; sa bawat mukha ay may tatlong mata, at siya’y may labindalawang bisig.
Verse 167
पाशाक्षगुणपुंड्रेक्षुचापखेटत्रिशूलकान् । करैर्वामैर्दधानां च अङ्कुशं पुस्तकं तथा ॥ १६७ ॥
Sa kaniyang mga kaliwang kamay, hawak niya ang lubid na panggapos (pāśa), ang dice (akṣa), ang pisi ng busog, ang tandang puṇḍra, ang busog na tubo, ang espada at ang trishula; at taglay rin niya ang aṅkuśa at ang banal na aklat.
Verse 168
पुष्पेषुमंबुजं चैव नृकपालाभये तथा । दधानां दक्षिणैर्हस्तैर्ध्यायेद्देवीमनन्यधीः ॥ १६८ ॥
Sa isip na di-nalilihis at iisang-tuon, pagnilayan ang Diyosa: sa kaniyang mga kanang kamay ay may mga bulaklak, lotus, bungo ng tao, at ang mudrā ng Abhaya—kumpas ng kawalang-takot.
Verse 169
इत्येषैकादशी प्रोक्ता द्वादशीं श्रृणु नारद । त्वरितोयांत्यमाद्यं स्याद्युतिदोहचरस्वयुक् ॥ १६९ ॥
Sa ganito, naipaliwanag na ang pagtalima sa Ekādaśī. Ngayon, O Nārada, pakinggan ang tuntunin ng Dvādaśī: kapag may kagipitan upang mawakasan nang wasto ang panata, simulan ang nararapat na ritong pangwakas, kalakip ang mga itinakdang gawain gaya ng mga handog at kaugnay na pagtalima.
Verse 170
हृञ्च दाहक्ष्मास्वयुतं वज्रेशीपञ्चमं तथा । मरुत्स्वयुक्तो मध्याढ्यो दशम्याः परतः पुनः ॥ १७० ॥
“Ang pantig na ‘hṛñ’ ay dapat iugnay sa ‘dāha’ at ‘kṣmā’ ayon sa itinakda; gayundin, ang ikalima ay ‘vajreśī’. Pagkaraan, isama sa ‘marut’ at ilagay sa gitna; at muli, itakda ito pagkatapos ng ikasampu.”
Verse 171
भूमी रसाक्ष्मास्वयुता वज्रेशीत्यष्टमः क्रमात् । षडक्षराणि त्वरिता तृतीयं तदनंतरम् ॥ १७१ ॥
Sa wastong pagkakasunod, ang ikawalo ay binibigkas na: “Bhūmī, Rasā, Kṣmā, kasama ang Sva, at Vajreśī.” Pagkatapos nito ay ibinibigay ang anim-na-pantig na mantra na tinatawag na Tvaritā, at kasunod agad ang ikatlo.
Verse 172
द्युतिर्दाहचरस्वेन अस्या आद्यमनन्तरम् । उक्ता नीलपताकाख्या नित्या सप्तदशाक्षरी ॥ १७२ ॥
Kaagad pagkatapos nito, ang unang pantig ay ipinahayag na “Dyuti”; kasunod ang “Dāha-carasvena.” Ito ang walang-hanggang mantrang may labimpitong pantig na tinatawag na “Nīlapatākā.”
Verse 173
द्विद्विपक्षाक्षिषड्वर्णैर्मंत्रोत्थैरंगकल्पनम् । श्रोत्रादिनासायुगले वाचि कण्ठे हृदि क्रमात् ॥ १७३ ॥
Sa mga pantig na isinilang mula sa mantra—(binibilang bilang) dalawa, dalawa, mga pakpak, mga mata, at anim—gawin ang aṅga-kalpanā (nyāsa) sa wastong ayos: mula sa mga tainga, saka sa magkaparis na butas ng ilong, sa wika (bibig), sa lalamunan, at sa huli sa puso.
Verse 174
नाभावाधारकेऽथापि पादसंधिषु च क्रमात् । मन्त्राक्षराणि क्रमशो न्यसेत्सप्तदशापि च ॥ १७४ ॥
Pagkatapos, sa pusod (ādhāra—salalayan) at gayundin, sa wastong ayos, sa mga dugtungan ng mga paa, ilagay nang sunod-sunod ang mga pantig ng mantra—ang lahat ng labimpito.
Verse 175
व्यापकं च समस्तेन विदध्याञ्च यथाविधि । इन्द्रनीलनिभां भास्वन्मणिमौलिविराजिताम् ॥ १७५ ॥
At ayon sa itinakdang paraan, buuin nang ganap ang anyong sumasaklaw sa lahat: bughaw-itim na gaya ng sapiro, maningning, at pinalalamutian ng koronang may kumikislap na hiyas.
Verse 176
पञ्चवक्त्रां त्रिनयनामरुणांशुकधारिणीम् । दशहस्तां लसन्मुक्तामण्याभरणमंडिताम् ॥ १७६ ॥
Dapat pagnilayan Siya bilang may limang mukha at tatlong mata, nakadamit ng mapulang kasuotan, may sampung kamay, at pinalalamutian ng maningning na mga hiyas na perlas at batong-mamahalin.
Verse 177
रत्नस्तबकसंपन्नदेहां चारुस्मिताननाम् । पाशं पताकां चर्मापि शार्ङ्गचापं वरं करैः ॥ १७७ ॥
Ang kanyang katawan ay pinalamutian ng mga kumpol ng hiyas, at ang mukha’y pinagpala ng marikit na ngiti. Sa kanyang mga kamay ay tangan niya ang panali (pāśa), ang watawat, ang kalasag na balat, at ang dakilang busog na Śārṅga.
Verse 178
दधानां वामपार्श्वस्थैः सर्वाभरणभूषितैः । अंकुशे च तथा शर्क्ति खङ्गं बाणं तथाभयम् ॥ १७८ ॥
Pinalamutian ng lahat ng alahas at may mga kasamang nakapuwesto sa kanyang kaliwa, tangan niya ang pang-udyok (aṅkuśa); gayundin ang sibat (śakti), ang espada, ang palaso, at ang mudrā ng abhaya—kaloob ng kawalang-takot.
Verse 179
दधानां दक्षिणैर्हस्तैरासीनां पद्मविष्टरे । स्वाकारवर्णवेषास्यपाण्यायुधविभूषणैः ॥ १७९ ॥
Nakaupo sa trono ng lotus, tangan niya sa mga kanang kamay ang mga kaloob na mapalad. Siya’y nagniningning sa sariling anyo—kulay ng katawan, kasuotan, mukha, mga kamay, mga sandata at mga palamuti—na nakahanay nang wasto at banal.
Verse 180
शक्तिवृन्दैर्वृतां ध्यायेद्देवीं नित्यार्चनक्रमे । त्रिषट्कोणयुतं पद्ममष्टपत्रं ततो बहिः ॥ १८० ॥
Sa araw-araw na pagsamba, dapat pagnilayan ang Diyosa na napaliligiran ng mga pangkat ng śakti. At iguhit sa isip ang lotus na may anyong anim-na-sulok (dalawang tatsulok na nagsasalubong), at sa labas nito’y lotus na may walong talulot.
Verse 181
अष्टास्रं भूपुरद्वन्द्वावृतं तत्पुरयुग्मकम् । चतुर्द्वारयुतं दिक्षु शाखाभिश्च समन्वितम् ॥ १८१ ॥
Ito’y may walong sulok, at napalilibutan ng dalawang bhūpura. Sa loob ay may dalawang panloob na pader (pura), may apat na tarangkahan sa mga direksiyon, at may mga sangang pag-ugnay na nakadugtong.
Verse 182
कृत्वा नामावृतां शक्तिं गणैस्तत्रार्चयेच्छिवाम् । एषा ते द्वादशी नित्या प्रोक्ता नीलपताकिनी ॥ १८२ ॥
Matapos ihanda ang isang «Śakti» (sagradong sagisag/diagram) na pinalilibutan ng mga banal na Pangalan, doon ay sambahin si Śivā kasama ng mga Gaṇa. Ito, para sa iyo, ang walang hanggang pagtalima sa Dvādaśī na ipinahayag—ang panatang tinatawag na Nīlapatākinī.
Verse 183
समरे विजयं खङ्गपादुकांजनसिद्धिदा । वेतालयक्षिणीचेटपिशाचादिप्रसाधिनी ॥ १८३ ॥
Ipinagkakaloob niya ang tagumpay sa labanan, at nagbibigay ng mga siddhi gaya ng kapangyarihan sa espada, mahiwagang sandalyas, at añjana (koliryum). Pinapasuko rin niya ang mga nilalang tulad ng vetāla, yakṣiṇī, mga aliping-goblin, piśāca, at iba pa.
Verse 184
निधानबिलसिद्धान्नसाधिनी कामचोदिता । अथ त्रयोदेशीं नित्यां वक्ष्यामि श्रृणु नारद ॥ १८४ ॥
Dahil sa pag-uudyok ng pagnanasa, siya’y naging tagapagganap ng «ganap na pagkain» (siddhānna) na natamo mula sa yungib ng kayamanan. Ngayon ay ilalarawan ko ang araw-araw na pagtalima sa Trayodaśī; makinig ka, O Nārada.
Verse 185
रसो नभस्तथा दाहो व्याप्तक्ष्मावनपूर्विका । खेन युक्ता भवेन्नित्या विजयैकाक्षरा मुने ॥ १८५ ॥
Ang ‘Rasa’, ‘Nabhas’, at ‘Dāha’, kasama ang hanay na nagsisimula sa ‘Vyāpta’, ‘Kṣmā’, at ‘Vana’—kapag iniugnay sa ‘Kha’, ay laging nagiging iisang pantig na «Vijayā», O pantas.
Verse 186
विद्याया व्यंजनैर्दीर्घस्वरयुक्तैश्चतुष्टयम् । शेषाभ्यां च द्वयं कुर्यात्षडंगानि करांगयोः ॥ १८६ ॥
Para sa vidyā (mantra), bumuo ng isang pangkat na apat gamit ang mga katinig na may kasamang mahahabang patinig; at sa natitirang dalawa ay gumawa ng isang pares—sa gayon ay maiaayos ang anim na sangkap (ṣaḍaṅga) sa mga bahagi ng kamay (karāṅga).
Verse 187
ज्ञानेंद्रियेषु श्रोत्रादिष्वथ चित्ते च विन्यसेत् । अक्षराणि क्रमाद्बिन्दुयुतान्यन्यत्तु पूर्ववत् ॥ १८७ ॥
Dapat isagawa ang nyāsa sa paglalagay ng mga pantig ayon sa wastong pagkakasunod sa mga pandama—simula sa tainga—at gayundin sa isipan; ang mga titik ay ilapat nang sunod-sunod kasama ang bindu, at ang iba pa’y gawin gaya ng naunang itinuro.
Verse 188
पञ्च वक्त्रां दशभुजां प्रतिवक्त्रं त्रिलोचनाम् । भास्वन्मुकुटविन्यासचन्द्रलेखाविराजिताम् ॥ १८८ ॥
Siya ay may limang mukha at sampung bisig; sa bawat mukha ay may tatlong mata. Siya’y nagniningning, pinalamutian ng maningning na pagkakaayos ng mga korona, at lalo pang marilag sa palamuting gasuklay na buwan.
Verse 189
सर्वाभरणसंयुक्तां पीतांबरसमुज्ज्वलाम् । उद्यद्भास्वद्बिंबतुल्यदेहकांतिं शुचिस्मिताम् ॥ १८९ ॥
Siya’y pinalamutian ng lahat ng hiyas, nagniningning sa dilaw na kasuotan; ang kislap ng kanyang katawan ay tulad ng sumisikat na maningning na orb, at siya’y ngumiti nang dalisay at payapa.
Verse 190
शंखं पाशं खेटचापौ कह्लारं वामबाहुभिः । चक्रं तथांकुशं खङ्गं सायकं मातुलुं गकम् ॥ १९० ॥
Sa mga kaliwang kamay ay hawak ang shankha (kabibe), pāśa (pisi), kalasag at busog, at isang lotus; at gayundin ang chakra, aṅkuśa (pamatnubay), espada, palaso, at mātuluṅga (citron).
Verse 191
दधानां दक्षिणैर्हस्तैः प्रयोगे भीमदर्शनाम् । उपासनेति सौम्यां च सिंहोपरि कृतासनाम् ॥ १९१ ॥
Sa prayoga (ritwal na pagsasagawa), dapat siyang gunigunihin na kakila-kilabot ang anyo, taglay ang (mga kasangkapan/mudrā) sa kanang mga kamay; ngunit sa upāsanā (mapagpuring pagninilay), siya’y maamo—nakaluklok sa ibabaw ng leon bilang trono.
Verse 192
व्याघ्रारूढाभिरभितः शक्तिभिः परिवारिताम् । समरे पूजनेऽन्येषु प्रयोगेषु सुखासनाम् ॥ १९२ ॥
Siya’y napalilibutan sa lahat ng panig ng mga Śakti na nakasakay sa tigre; sa digmaan, sa pagsamba, at sa iba pang paggamit na pang-ritwal, dapat Siyang pagnilayan na nakaupo sa sukhasana, sa payapang ayos.
Verse 193
शक्तयश्चापि पूजायां सुखासनसमन्विताः । सर्वा देव्याः समाकारमुखपाण्यायुधा अपि ॥ १९३ ॥
At sa ritwal ng pagsamba, ang mga kasamang Śakti ay dapat ding pagnilayan na nakaupo sa mga sukhasana; ang lahat ng mga Diyosa ay magkakahawig ang anyo—mukha, mga kamay, at maging ang mga sandata.
Verse 194
चतुरस्रद्वयं कृत्वा चतुर्द्वारोपशोभितम् । शाखष्टकसमोपेतं तत्र प्राग्वत्समर्चयेत् ॥ १९४ ॥
Pagkaraang gumawa ng dalawang parisukat na bakuran, pinalamutian ng apat na tarangkahan at nilagyan ng walong sanga, doon ay sambahin ang guya na nakaharap sa silangan, ayon sa itinakdang paraan.
Verse 195
तदंतर्वृतयुग्मांतरष्टकोणं विधाय तु । तदंतश्च तथा पद्मं षोडशच्छदसंयुतम् ॥ १९५ ॥
Pagkatapos, sa loob niyon, iguhit ang isang hugis na may walong sulok sa pagitan ng dalawang bilog; at sa loob pa nito, iguhit ang isang lotus na may labing-anim na talulot.
Verse 196
तथैवाष्टच्छद पद्मं विधायावाह्य तत्र ताम् । तत्तच्छक्त्या वृतां सम्यगुपचारैस्तथार्चयेत् ॥ १९६ ॥
Sa gayunding paraan, bumuo ng lotus na may walong talulot at anyayahan Siya roon. Pagkaraan, habang Siya’y napalilibutan ng kani-kaniyang śakti, sambahin Siya nang wasto sa pamamagitan ng mga upacāra, ang mga handog na pang-ritwal.
Verse 197
एषा त्रiयोदशी प्रोक्ता वादेयुद्धे जयप्रदा । चतुर्दशीं प्रवक्ष्येऽथ नित्यां वै सर्वमंगलाम् ॥ १९७ ॥
Kaya nga, ang Trayodaśī (ikalabintatlong araw ng buwan) ay inilarawan na nagkakaloob ng tagumpay sa mga paligsahan ng pagtatalo at pagtutunggali. Ngayon ay ipaliliwanag ko ang Caturdaśī (ikalabing-apat na araw), na dapat laging isagawa at lubos na mapalad at mapagpala.
Verse 198
हृदंबुवनयुक्तं खं नित्या स्यात्सर्वमंगला ॥ १९८ ॥
Nawa’y ang pantig na “kha”, kapag iniugnay sa “hṛt” (puso), “ambu” (tubig), at “vana” (gubat), ay maging walang-hanggang bukal ng lahat ng pagpapala at kabutihang-palad.
Verse 199
एकाक्षर्यनया सिद्धो जायते खेचरः क्षणात् । षड्दीर्घाढ्यां मूलविद्यां षडंगेषु प्रविन्यसेत् ॥ १९९ ॥
Sa pamamagitan ng pamamaraang iisang pantig na ito, ang ganap na nagsanay ay nagiging “khecara” (tagapaglakbay sa himpapawid) sa isang kisap. Pagkaraan, dapat niyang isagawa nang maingat ang nyāsa, inilalagak ang ugat na mantra na may anim na mahahabang patinig sa anim na sangkap ng katawan.
Verse 200
तां नित्यां जातरूपाभां मुक्तामाणिक्यभूषणाम् । माणिक्यमुकुटां नेत्रद्वयप्रेंखद्दयापराम् ॥ २०० ॥
Namalas ko Siya—walang hanggan, nagniningning na tila pinong ginto, pinalamutian ng perlas at rubi, may koronang rubi, at sukdulang mahabagin; ang Kanyang dalawang mata’y marahang kumikilos, may banayad na indayog ng habag.
Within a Śākta-tantric lens, divine ‘descent’ is expressed as graded manifestation (kalā) and time-structured powers (Nityās aligned to tithis). This reframes avatāra discourse into a ritual ontology where Śakti pervades speech (mantra), body (nyāsa), and cosmos (yantra), enabling both siddhi and liberation.
Nyāsa (aṅga, varṇa, and vyāpaka placements), yantra/cakra construction with multi-petalled lotuses and bhūpuras, and dhyāna iconography tied to specific mantras/vidyās. The chapter also uses coded phonetic-elemental terms to generate mantra syllables, reflecting tantric mantra-grammar.
Sanatkumāra is the principal authority who reveals the ‘most secret’ teaching to Nārada; Sūta functions as the narrative transmitter to the brāhmaṇa audience.