Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 43

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

तैलदीपं वामभागे घृतदीपं तु दक्षिणे । संस्थाप्यावाहयेत्पश्चान्मूलमंत्रेण मंत्रवित् ॥ ४३ ॥

Transliteration

tailadīpaṃ vāmabhāge ghṛtadīpaṃ tu dakṣiṇe | saṃsthāpyāvāhayetpaścānmūlamaṃtreṇa maṃtravit || 43 ||

Translation

Ilagay ang lamparang langis sa kaliwa at ang lamparang ghee (ghṛta) sa kanan; saka ang nakaaalam ng mga mantra ay magsagawa ng pag-anyaya (āvāhana) sa pamamagitan ng ugat na mantra (mūla-mantra).

Word by Word

• तैलदीपम्: an oil lamp
• तैलदीपम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तैल + दीप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (तैलस्य दीपः)

• वामभागे: on the left side
• वामभागे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वाम + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वामः भागः)

• घृतदीपम्: a ghee lamp
• घृतदीपम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: घृत + दीप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (घृतस्य दीपः)

• तु: but/and (as contrast)
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात/समुच्चय-भेदक (contrastive particle)

• दक्षिणे: on the right (side)
• दक्षिणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (दक्षिणम्), सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• संस्थाप्य: having placed
• संस्थाप्य: Kriya (क्रिया—पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘स्थापयित्वा/संस्थाप्य’ = having placed/installed

• आवाहयेत्: should invoke
• आवाहयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√वह् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘आवाहयति’ = causes to be invoked

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• मूलमन्त्रेण: with the root-mantra
• मूलमन्त्रेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मूल + मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (मूलः मन्त्रः)

• मन्त्रवित्: the knower of mantras
• मन्त्रवित्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र + विद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; तत्पुरुष-समास (मन्त्रान् वेत्ति)

Speaker

Narada (teaching ritual procedure within the Vedanga/technical-ritual context to the Sanatkumara tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes disciplined worship: correct placement of ritual aids (lamps) and invoking the deity through the principal mantra, showing that devotion is supported by precise sacred procedure.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as reverent, orderly service—offering light and consciously invoking the divine presence with the mūla mantra, turning external worship into focused remembrance.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights practical ritual science: directional/side-based placement (vāmabhāga–dakṣiṇa), correct sequencing (first placement, then āvāhana), and mantra-competence (mantravit) in performing worship.