Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 65

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

अग्निं च वरदं शक्तिं कुण्डिकां च ततः परम् । कार्मुकं तर्जनीमुद्रा ं गदां डमरुशूर्पकौ ॥ ६५ ॥

Transliteration

agniṃ ca varadaṃ śaktiṃ kuṇḍikāṃ ca tataḥ param | kārmukaṃ tarjanīmudrā ṃ gadāṃ ḍamaruśūrpakau || 65 ||

Translation

Taglay din Niya ang apoy; ang mudrā ng pagbibigay‑biyaya (varada); ang sibat na śakti; saka ang kuṇḍikā na banga ng tubig; ang busog; ang tarjanī mudrā (hintuturo na nananaway); ang gada; ang tambol na ḍamaru; at ang śūrpa na bilao/pang‑winnow.

Word by Word

• अग्निम्: fire
• अग्निम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• वरदम्: boon-giving
• वरदम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: वरद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (adjectival)

• शक्तिम्: spear/energy (śakti weapon)
• शक्तिम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• कुण्डिकाम्: water-pot (kundīkā)
• कुण्डिकाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: कुण्डिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• ततः: thereafter
• ततः: अधिकरण/सम्बन्ध (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) = 'thereafter/from that'

• परम्: next/further
• परम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (adjectival)

• कार्मुकम्: bow
• कार्मुकम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: कार्मुक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• तर्जनीमुद्राम्: the tarjanī hand-gesture
• तर्जनीमुद्राम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: तर्जनी (प्रातिपदिक) + मुद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpuruṣa): तर्जन्याः मुद्रा

• गदाम्: mace
• गदाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: गदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• डमरुशूर्पकौ: the drum and the winnowing-fan
• डमरुशूर्पकौ: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: डमरु (प्रातिपदिक) + शूर्पक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual); इतरेतर-द्वन्द्व (copulative): डमरुश्च शूर्पकश्च

Speaker

Narada (teaching within a technical/ritual-illustrative passage of Book 1.3)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Agni

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse functions as a technical enumeration of sacred emblems—fire, weapons, mudrās, and ritual vessels—used to identify and contemplate divine power (śakti), protection, and boon-bestowal within ritual and iconographic practice.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By naming recognizable divine attributes (varada gesture, weapons, and symbols), it supports bhakti through focused visualization (dhyāna) and correct recognition of the deity’s forms—devotion anchored in accurate sacred detail.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects a Vedāṅga-like, technical cataloging used in ritual procedure and iconography—linking implements (kuṇḍikā), gestures (mudrā), and emblems to correct liturgical/visual identification in worship.