
Itinuro ni Sanatkumāra kay Nārada ang mga bihirang mantra ni Mahāviṣṇu na nagbibigay-lakas maging sa paglikha. Itinatakda ng kabanata ang aṣṭākṣarī na “Nārāyaṇa” kasama ang ṛṣi–chandas–devatā–bīja–śakti–viniyoga, at pinalalawak sa mga ritwal ng pag-iingat at pagsasakatawan sa katawan: mga ayos na pañcāṅga/ṣaḍaṅga, ang labindalawang-pantig na astra-mantra ni Sudarśana, at pagbigkis sa mga direksiyon. Inilalarawan ang Vibhūti-pañjara nyāsa (maramihang siklong paglalagay), tattvābhidha/tattva-nyāsa (walong prakṛti at labindalawang tattva), at ang pag-install ng labindalawang mūrti na ipinares sa labindalawang Āditya (Keśava–Padmanābha atbp.). Ang pagninilay kay Nārāyaṇa kasama sina Śrī at Bhū ay humahantong sa antas-antasing bunga ng japa (mula lakhs hanggang mokṣa), at sa homa at mga mantra ng upuan na may pagsamba sa diyagramang lotus (Vāsudeva–Saṅkarṣaṇa–Pradyumna–Aniruddha; mga Śakti gaya ng Śānti/Śrī). Sa huli, tinipon ang mga prayoga: panlaban sa lason at ritwal sa kagat ng ahas (Garuḍa/Nṛsiṃha), pagpapagaling at pagpapahaba ng buhay, kasaganaan/pagkamit ng lupa, at mga natatanging mantra para kina Puruṣottama, Śrīkara, Ādi-Varāha, Dharaṇī, at Jagannātha (kabilang ang mga pormulang pang-akit/panglito), at nagtatapos sa pahayag na ang ganap na mantra ay nagbibigay ng lahat ng layon hanggang Viṣṇu-sāmya (pagkakatulad kay Viṣṇu).
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । अथ वक्ष्ये महाविष्णोर्मन्त्रान्लोकेषु दुर्लभान् । यान्प्राप्य मानवास्तूर्णं प्राप्नुवंति निजेप्सितम् ॥ १ ॥
Sinabi ni Sanatkumāra: Ngayon ay ipahahayag ko ang mga mantra ni Mahāviṣṇu—na bihira sa mga daigdig—na sa pagkatamo nito, ang mga tao’y mabilis na nakakamit ang tunay nilang minimithi.
Verse 2
ऽ । ब्रह्मादयोऽपि याञ्ज्ञात्वा समर्थाः स्युर्जगत्कृतौ ॥ २ ॥
Maging si Brahmā at ang iba pang mga nilalang na kosmiko, kapag nalaman lamang iyon, saka nagkakaroon ng kakayahang isakatuparan ang paglikha ng sansinukob.
Verse 3
तारहृत्पूर्वकं ङेंतं नारायणपदं भवेत् । अष्टाक्षरो मनुश्चास्य साध्यो नारायणो मुनिः ॥ ३ ॥
Kapag inilagay sa unahan ang pantig na “tāra” at iniugnay sa natitirang mga pantig, nagiging salitang “Nārāyaṇa” ito. Ito ang mantrang may walong pantig; ang ṛṣi na namumuno rito ay si Nārāyaṇa.
Verse 4
छन्दः प्रोक्तं च गायत्री देवता विष्णुख्ययः । ॐ बीजं यं च तथा शक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये ॥ ४ ॥
Ipinahayag na ang chandas ay Gāyatrī; ang devatā na namumuno ay ang kilala bilang Viṣṇu. Ang bīja ay Oṁ; ang “yaṁ” ay sinasabing Śakti rin; at ang viniyoga nito ay para sa pag-abot ng lahat ng ninanais.
Verse 5
क्रुद्धोल्काय हृदाख्यातं महोल्काय शिरः स्मृतम् । वीरोल्काय शिखा प्रोक्ता द्युल्काय कवचं मतम् ॥ ५ ॥
Ang “puso” ay ipinahahayag na para kay Kruddholkā; ang “ulo” ay inaalala bilang para kay Maholkā. Ang “śikhā” (tuktok na buhol ng buhok) ay sinasabing para kay Vīrolkā; at ang “kavaca” (baluting panangga) ay itinuturing na para kay Dyulkā.
Verse 6
महोल्कायेति चास्रं स्यादित्थं पंचांगकल्पना । पुनः षडंगमंत्रोत्थैः षड्वर्णैश्च समाचरेत् ॥ ६ ॥
Ang pormulang-‘astra’ ay “Maholkāya”; sa gayon nabubuo ang limang-bahaging ayos (pañcāṅga). Pagkaraan nito, dapat muling isagawa sa pamamagitan ng anim na pantig na nagmumula sa mga mantrang may anim na sangkap (ṣaḍaṅga).
Verse 7
अवशिष्टौ न्यसेत्कुक्षिपृष्टयोर्मंत्रवर्णकौ । सुदर्शनस्य मंत्रेण कुर्याद्दिग्बन्धनं ततः ॥ ७ ॥
Ilagay niya ang natitirang dalawang pantig ng mantra sa tiyan at sa likod. Pagkaraan, sa pamamagitan ng mantra ni Sudarśana, gawin niya ang pagbigkis sa mga dako—ang banal na pagsasara at pag-iingat sa lahat ng panig.
Verse 8
तारो नमश्चतुर्थ्यंतं सुदर्शनपदं वदेत् । अस्त्रायफडिति प्रोक्तो मंत्रो द्वादशवर्णवान् ॥ ८ ॥
Bigkasin ang Tāraka, ang praṇava na “Oṁ”; saka ang “namaḥ” na may anyong datibo; pagkatapos ay banggitin ang “Sudarśana”; at sundan ng “astrāya phaḍ”. Ito ang ipinahayag na labindalawang-pantig na Astra-mantra.
Verse 9
दशावृत्तिमय न्यासं वक्ष्ये विभूतिपञ्चरम् । मूलार्णान्स्वतनौ न्यस्येदाधारे हृदये मुखे ॥ ९ ॥
Ipapaliwanag ko ang Vibhūti-Pañjara, ang nyāsa na inayos sa sampung pag-ikot. Ilagay ng nagsasagawa ang mga ugat na pantig-binhi sa sariling katawan: sa pinakapundasyon (ādhāra), sa puso, at sa bibig.
Verse 10
दोःपन्मूलेषु नासायां प्रथमावृत्तिरीरिता । गले नाभौ हृदि कुचपार्श्वपृष्टेषु तत्पराः ॥ १० ॥
Ang unang pag-ikot (āvṛtti) ay ipinahayag na nasa ugat ng dalawang bisig at sa ilong. Ang mga taimtim sa paglalagay na ito ay inilalapat din sa lalamunan, sa pusod, sa puso, at maging sa mga gilid ng dibdib, sa tagiliran, at sa likod.
Verse 11
मूर्द्धास्यनेत्रश्रवणघ्राणेषु च तृतीयकाः । दोःपादसंध्यंगुलिषु वेदावृत्त्या च विन्यसेत् ॥ ११ ॥
Ilagay ang ikatlong pangkat sa tuktok ng ulo, sa bibig, sa mga mata, sa mga tainga, at sa ilong; at ayon sa paraan ng pag-uulit na Vedic (veda-āvṛtti), ilagay din sa mga kasukasuan at sa mga daliri ng mga bisig at mga paa.
Verse 12
धातुप्राणेषु हृदये विन्यसेत्तदनंतरम् । शिरोनेत्रा स्यहृत्कुक्षिसोरुजंघापदद्वये ॥ १२ ॥
Pagkaraan nito, isagawa ang nyāsa: ilagak ang mga mantra sa mga sangkap ng katawan at sa mga prāṇa, na nakasentro sa puso; saka ilagak sa ulo, mga mata, bibig/mukha, puso, tiyan, mga hita, mga binti, at sa dalawang paa.
Verse 13
एकैकशो न्यसेद्वर्णान्मंत्रस्य क्रमतः सुधीः । न्यसेद्धृदंसोरुपदेष्वर्णान्वेदमितान्मनोः ॥ १३ ॥
Ang marunong na nagsasanay ay dapat mag-nyāsa ng mga pantig ng mantra, isa-isa, ayon sa wastong pagkakasunod. Pagkaraan, ilagak sa puso, mga balikat, mga hita, at mga paa ang mga pantig ng banal na pormula ayon sa sukat at turo ng Veda.
Verse 14
चक्रशं खगदांभोजपदेषु स्वस्वमुद्रया । शेषांश्च न्यासवर्योऽयं विभूतिपञ्जराभिधः ॥ १४ ॥
Sa mga bahaging itinakda para sa cakra, śaṅkha, espada/gadā, lotus, at sa mga paa, isagawa ang nyāsa gamit ang kani-kaniyang mudrā ng bawat sagisag. Ang natitirang dakilang pagkakasunod ng paglalagak na ito ay tinatawag na “Vibhūti-pañjara,” ang pananggalang na kulungan ng mga banal na kapangyarihan.
Verse 15
न्यसेन्मूलार्णमेकैकं सचंद्रं तारसम्पुटम् । अथवा वै नमोंतेन न्यसेदित्यपरे जगुः ॥ १५ ॥
Ilagak (nyāsa) ang bawat ugat na pantig, isa-isa, na may kasamang “candra” (ṃ/anusvāra) at nababalutan ng banal na “tārā,” ang Oṁ. O kaya, ayon sa iba, gawin ang nyāsa na may idinadagdag na “namaḥ” sa dulo.
Verse 16
तत्त्वन्यासं ततः कुर्याद्धिष्णुभावप्रसिद्धये । अष्टार्णोऽष्टप्रकृत्यात्मा गदितः पूर्वसूरिभिः ॥ १६ ॥
Pagkatapos, isagawa ang tattva-nyāsa upang matatag na maitatag ang kalagayang lubos na nalulubog kay Viṣṇu. Ang walong-pantig na mantra (aṣṭārṇa), na may likas na walong anyo ng prakṛti, ay itinuro ng mga sinaunang ṛṣi.
Verse 17
पृथिव्यादीनि भूतानि ततोऽहंकारमेव च । महांश्च प्रकृतिश्चैवेत्यष्टौ प्रकृतयो मताः ॥ १७ ॥
Ang lupa at ang iba pang mga elemento, saka ang ahaṅkāra (pagka-ako), at ang Mahat (dakilang prinsipyo) at Prakṛti—ang mga ito ang itinuturing na walong saligang kalikasan (prakṛti).
Verse 18
पादे लिंगे हृदि मुखे मूर्ध्नि वक्षसि हृत्स्थले । सर्वांगे व्यापकं कुर्यादेकेन साधकोत्तमः ॥ १८ ॥
Ilagay ang kapangyarihan ng mantra sa mga paa, sa ari, sa puso, sa bibig, sa tuktok ng ulo, sa dibdib at sa pook ng puso; ang pinakamainam na sādhaka ay dapat, sa iisang mantra, gawin itong lumaganap sa buong katawan.
Verse 19
मंत्रार्णहृत्परायाद्यमात्मने हृदयांतिमम् । तत्तन्नाम समुच्चार्य्य न्यसेत्तत्तत्स्थले बुधः ॥ १९ ॥
Mula sa mga pantig ng mantra at umakyat hanggang sa puso, at saka ilagay ang huling pantig sa dulo ng pook ng puso para sa Sarili (Ātman); binibigkas ang bawat kaukulang pangalan, ang marunong ay dapat magsagawa ng nyāsa sa paglalagay nito sa kani-kaniyang lugar.
Verse 20
अयं तत्त्वाभिधो न्यासः सर्वन्यासोत्तमोत्तमः । मूर्तीर्न्यसेद्द्वादश वै द्वादशादित्यसंयुताः ॥ २० ॥
Ito ang nyāsa na tinatawag na ‘tattvābhidha’—ang paglalagay na bumibigkas ng mga tattva; ito ang pinakadakila sa lahat ng uri ng nyāsa. Dapat ngang itatag ang labindalawang anyo (mūrti), na kaugnay ng Labindalawang Āditya.
Verse 21
द्वादशाक्षरवर्णाद्या द्वादशादित्यसंयुताः । अष्टार्णोऽयं मनुश्चाष्टप्रकृत्यात्मा समीरितः ॥ २१ ॥
Mula sa labindalawang-pantig na mantra at kaugnay ng Labindalawang Āditya, ipinahayag din ang walong-pantig na mantra na ito—na ang likas nitong anyo ay ang walong Prakṛti.
Verse 22
तासामात्मचतुष्कस्य योगादर्काक्षरो भवेत् । ललाटकुक्षिहृत्कंठदक्षपार्श्वांसकेषु च ॥ २२ ॥
Sa yogikong pagsasanib ng mga sangkap na iyon sa apat-na-bahaging panloob na prinsipyo (ātma-catuṣka), nalilikha ang pantig na “arka”; at sa pamamagitan ng nyāsa ay ilalagay ito sa noo, tiyan, puso, lalamunan, at sa kanang tagiliran at balikat.
Verse 23
गले च वामपार्श्वांसगलपृष्टेष्वनंतरम् । ककुद्यपि न्यसेन्मंत्री मूर्तीर्द्वादश वै क्रमात् ॥ २३ ॥
Pagkaraan, ilagay sa lalamunan, sa kaliwang tagiliran, sa balikat, at pagkatapos ay sa likod ng lalamunan; at gayundin sa kákudya (itaas na likod/withers). Ang nakaaalam ng mantra ay dapat magsagawa ng nyāsa ng labindalawang banal na anyo (mūrti) ayon sa wastong pagkakasunod.
Verse 24
धात्रा तु केशवं न्यस्यार्यम्ण नारायणं पुनः । मित्रेण माधवं न्यस्य गोविंदं वरुणेन च ॥ २४ ॥
Isagawa ang nyāsa: ilagay si Keśava kasama si Dhātṛ; muli, ilagay si Nārāyaṇa kasama si Aryaman; ilagay si Mādhava kasama si Mitra, at ilagay din si Govinda kasama si Varuṇa.
Verse 25
विष्णुं चैवांशुना युक्तं भगेन मधुसूदनम् । न्यसेद्विवस्वता युक्तं त्रिविक्रममतः परम् ॥ २५ ॥
Isagawa ang nyāsa: ilagay si Viṣṇu kasama si Aṃśu; at ilagay si Madhusūdana kasama si Bhaga. Pagkaraan, ilagay si Trivikrama kasama si Vivasvat (ang Araw).
Verse 26
वामनं च तथाद्रण पूष्णा श्रीधरमेव च । हृषीकेशं न्यसेत्पश्चात्पर्जन्येन समन्वितम् ॥ २६ ॥
Pagkatapos, isagawa ang nyāsa: ilagay si Vāmana, at gayundin si Draṇa; saka ilagay si Pūṣan at si Śrīdhara. Pagkaraan nito, ilagay si Hṛṣīkeśa kasama si Parjanya.
Verse 27
त्वष्ट्रा युतं पद्मनाभं दामोदरं च विष्णुना । द्वादसार्णं ततो मंत्रं समस्ते शिरसि न्यसेत् ॥ २७ ॥
Pagkaraan nito, gawin ang nyāsa at ilagak sa ulo ang labindalawang-pantig na mantra, na tumatawag kay Padmanābha kasama si Tvaṣṭṛ, at kay Dāmodara kasama si Viṣṇu.
Verse 28
व्यापकं विन्यसेत्पश्चात्किरीटमनुना सुधीः । ध्रुवःकिरीटकेयूरहारांते मकरेतिच ॥ २८ ॥
Pagkatapos nito, ang marunong ay magsagawa ng vyāpaka nyāsa na sumasaklaw sa lahat; saka, sa pamamagitan ng mantra ng korona, ilagak ang korona. Ilapat din ang mga mantra para kay Dhruva, para sa korona, para sa mga pulseras sa bisig (keyūra), at sa dulo ng kuwintas ay ilagay rin ang ‘Makara’.
Verse 29
कुंडलांते चक्रशंखगदांतेंऽभोजहस्ततः । पीतांबरांते श्रीवत्सां कितवक्षः स्थलेति च ॥ २९ ॥
Inilalarawan Siya na may suot na hikaw; may dalang cakra, śaṅkha, at gadā; may hawak na lotus sa kamay; nakadamit ng dilaw; at may tanda ng Śrīvatsa—ang banal na palatandaan sa Kanyang dibdib.
Verse 30
श्रीभूमिसहितस्वात्मज्योतिर्द्वयमतः परम् । वदेद्दीप्तिकरायांति सहस्रादित्यतेजसे ॥ ३० ॥
Dapat ipahayag ang kataas-taasang katotohanan bilang dalawang liwanag sa loob, kasama sina Śrī at Bhūmi. Sa pagbigkas na iyon, ang tagapagkaloob ng ningning ay nakakamit ang liwanag na tulad ng sanlibong araw.
Verse 31
नमोंतो बाणषङ्वर्णैः किरीटमनुरीरितः । एवं न्यासविधिं कृत्वा ध्यायेन्नारायणं विभुम् ॥ ३१ ॥
Ang mantra ng korona ay itinuro ayon sa pagkakasunod ng mga pantig, na nagsisimula sa “namo” at may pangkat ng mga titik na “bāṇa” at “ṣaṅ”. Sa ganitong paraan matapos ang nyāsa, magnilay sa Nārāyaṇa, ang Panginoong sumasaklaw sa lahat.
Verse 32
उद्यत्कोट्यर्कसदृशं शंखं चक्रं गदांबुजम् । दधतं च करैर्भूमिश्रीभ्यां पार्श्वद्वयांचितम् ॥ ३२ ॥
Hawak Niya sa Kanyang mga kamay ang kabibe, diskong banal, pamalo, at lotus—nagniningning na gaya ng pagsikat ng liwanag ng sampung milyong araw—at Siya’y nakatindig na pinalilibutan sa magkabilang panig nina Bhūmi (Daigdig) at Śrī (Lakṣmī).
Verse 33
श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभामुक्तकन्धरम् । हारकेयूरवलयांगदं पीतांबरं स्मरेत् ॥ ३३ ॥
Dapat pagnilayan ang Panginoon na may tanda ng Śrīvatsa sa dibdib, na ang leeg ay pinaliliwanag ng hiyas na Kaustubha; pinalamutian ng kuwintas, pulseras sa bisig, pulseras sa kamay at mga palamuti sa braso; at nakabihis ng dilaw na kasuotan (pītāmbara).
Verse 34
वर्णलक्षं जपेन्मंत्रं विधिवन्नियतेंद्रियः । प्रथमेन तु लक्षेण स्वात्मशुद्धिर्भवेद् ध्रुवम् ॥ ३४ ॥
Kapag napigil ang mga pandama at ayon sa wastong pamamaraan, dapat bigkasin sa japa ang mantra hanggang isang lakh (100,000) na pantig; at sa unang lakh pa lamang, tiyak na lilitaw ang paglilinis ng sariling kalooban.
Verse 35
लक्षद्वयजपेनाथ मंत्रशुद्धिमवाप्नुयात् । लक्षत्रयेण जप्तेन स्वर्लोकमधिगच्छति ॥ ३५ ॥
Sa pagjapa ng dalawang lakh (200,000), nakakamit ang paglilinis ng mantra; at sa pagjapa ng tatlong lakh (300,000), nararating ang Svarga-loka, ang daigdig ng langit.
Verse 36
विष्णोः समीपमाप्नोति वेदलक्षजपान्नरः । तथा च निर्मलं ज्ञानं पंचलक्षजपाद्भवेत् ॥ ३६ ॥
Sa pag-uulit ng Veda nang isang lakh (100,000) beses, nakakamit ng tao ang paglapit kay Viṣṇu; at gayundin, sa limang lakh (500,000) pag-uulit, sumisilang ang kaalamang dalisay at walang dungis.
Verse 37
लक्षषष्टेन चाप्नोति मंत्री विष्णौ स्थिरा मतिम् । सप्तलक्षजपान्मंत्री विष्णोः सारूप्यमाप्नुयात् ॥ ३७ ॥
Sa pag-uulit ng mantra nang isang lakh at animnapung libo, nakakamtan ng nagsasagawa ang matatag na pagkaunawa na nakatuon kay Viṣṇu; at sa pitong lakh na pag-uulit, nakakamtan niya ang sārūpya—ang pagkakahawig kay Viṣṇu.
Verse 38
अष्टलक्षं जपेन्मंत्री निर्वाणमधिगच्छति । एवं जप्त्वा ततः प्राज्ञो दशांशं सरसीरुहैः ॥ ३८ ॥
Ang nagsasagawa ng mantra na umuulit nang walong lakh ay nakakamit ang nirvāṇa (kalayaan). Pagkatapos maisagawa ang japa, ang marunong ay dapat maghandog ng ikasampung bahagi bilang pangwakas na ritwal, gamit ang mga bulaklak ng lotus.
Verse 39
मधुराक्तैः प्रजुहुयात्संस्कृते हव्यवाहने । मंडूकात्परतत्वांतं पीठे संपूज्य यत्नतः ॥ ३९ ॥
Maghandog siya ng mga alay na hinaluan ng matatamis sa apoy (Agni) na naitalaga at nabendisyunan nang wasto. Pagkaraan, sa pīṭha (luklukan ng ritwal), sambahin niya nang maingat—mula sa Maṇḍūka (suportang batayan) hanggang sa Paratattva, ang Kataas-taasang Prinsipyo.
Verse 40
विमलोत्कर्षिणी ज्ञाना क्रिया योगा ततः परा । प्रह्वी सत्या तथेशाननुग्रहा नवमी मता ॥ ४० ॥
Ang ikasiyam na śakti (kapangyarihan) ay itinuturing na: Vimalotkarṣiṇī, Jñānā, Kriyā, Yogā, at saka Parā; gayundin ang Prahvī, Satyā, at Īśāna-anugrahā—ang biyaya ng Panginoon.
Verse 41
तारो नमनो भगवते विष्णवे सर्वभू ततः । तात्मने वासुदेवाय सर्वात्मेति पदं वदेत् ॥ ४१ ॥
Bigkasin ang pantig na “tāra” (Oṁ), saka “namanaḥ”; pagkatapos ay: “sa Mapalad na Panginoong Viṣṇu”; saka “sarvabhū”; pagkatapos “tātmane” (sa yaong Sarili); “kay Vāsudeva”; at sa huli ang salitang “Sarvātmā”—“ang Sarili ng lahat.”
Verse 42
संयोगयोगपद्मांते पीठाय हृदयांतिमः । षड्विंशदक्षरः पीठमंत्रोऽनेनासनं दिशेत् ॥ ४२ ॥
Sa dulo ng pormulang Saṃyoga‑yoga Padma, idagdag ang huling pantig ng Hṛdaya‑mantra para sa pīṭha. Ang pīṭha‑mantra na ito, na may dalawampu’t anim na pantig, ay ginagamit upang italaga at pabanalin ang āsana, ang upuang pang-ritwal.
Verse 43
मूर्तिं संकल्प्य मूलेन तस्यामावाह्य पूजयेत् । आदौ चांगानि संपूज्य मंत्राणां केशरेषु च ॥ ४३ ॥
Sa pamamagitan ng mūla‑mantra, likhain sa isip (saṅkalpa) ang anyo ng Diyos; saka isagawa ang āvāhana, anyayahan Siyang manahan sa anyong iyon, at sambahin. Una, igalang at sambahin nang wasto ang mga aṅga (mga sangkap na pantulong), at sambahin din ang mga mantra sa mga “talulot,” ang mga itinalagang puwesto sa padma ng ritwal.
Verse 44
प्रागादिदिग्दले वासुदेवं संकर्षणं तथा । प्रद्युम्नमनिरुद्धं च शक्तीः कोणेष्वथार्चयेत् ॥ ४४ ॥
Sa mga talulot na tumutugma sa mga direksiyon, simula sa silangan, sambahin si Vāsudeva at gayundin sina Saṅkarṣaṇa, Pradyumna, at Aniruddha; at pagkatapos ay sambahin ang kanilang mga Śakti sa mga sulok na nasa pagitan ng mga direksiyon.
Verse 45
शांतिं श्रियं सरस्वत्या रतिं संपूजयेत्क्रमात् । हेमपीततमालेंद्रनीलाभाः पीतवाससः ॥ ४५ ॥
Sa wastong pagkakasunod, sambahin si Śānti (Kapayapaan), Śrī (Kasaganaan), Sarasvatī (Karunungan), at Rati (Ligaya). Ang kanilang mga kulay ay tulad ng ginto, dilaw, madilim na bughaw na gaya ng punong tamāla, at indigo; at sila’y nakadamit ng dilaw.
Verse 46
चतुर्भुजाः शंखचक्रगदांभघोजधरा इमे । सितकांचनगोदुग्धदूर्वावर्णाश्च शक्तयः ॥ ४६ ॥
Ang mga Śakti na ito ay may apat na bisig, tangan ang śaṅkha (kabibe), cakra (diskus), gadā (pamalo), at padma (lotus). Ang kanilang mga kulay ay tulad ng puti, ginto, gatas ng baka, at kulay ng damong dūrvā.
Verse 47
दलाग्रेषु चक्रशंखगदापंकजकौस्तुभान् । पूजयेन्मुसलं खङ्गं वनमालां यथाक्रमात् ॥ ४७ ॥
Sa dulo ng mga talulot, sambahin nang sunod-sunod ang Cakra, Sankha, Gada, Padma, at hiyas na Kaustubha; gayundin, sambahin nang magkakasunod ang araro, espada, at Vanamala (koronang-gubat).
Verse 48
रक्ताजपीतकनकश्यामकृष्णासितार्जुनान् । कुंकुमाभं समभ्यर्च्येद्वहिरग्रे खगेश्वरम् ॥ ४८ ॥
Pagkatapos sambahin nang wasto ang Panginoon ng mga ibon—nagniningning na tila kulay-kunkuma—sa harap ng apoy ng yajña, ialay (o gamitin) ang mga uri: pula, mapusyaw na dilaw, ginto, madilim, itim, bughaw na maitim, at uring Arjuna, ayon sa tuntunin.
Verse 49
पार्श्वयोः पूजयेत्पश्चांखपद्मनिधी क्रमात् । मुक्तामाणिक्यसंकाशौ पश्चिमे ध्वजमपर्चयेत् ॥ ४९ ॥
Pagkaraan, sa magkabilang panig, sambahin nang sunod-sunod ang dalawang Nidhi: Śaṅkha at Padma. Sa kanluran, na kumikislap na tila perlas at rubi, sambahin ang Dhvaja (bandila).
Verse 50
रक्तं विघ्नं तथाग्नेये श्याममार्यं च राक्षसे । दुर्गां श्यामां वायुकोणे सेनान्यं पीतमैश्वरे ॥ ५० ॥
Sa sulok ng timog-silangan (Agni), ilagay ang pulang anyong tinatawag na Vighna. Sa sulok ng timog-kanluran (Rākṣasa), ilagay sina Śyāma at Ārya. Sa sulok ng hilagang-kanluran (Vāyu), ilagay sina Durgā at Śyāmā. Sa sulok ng hilagang-silangan (Īśāna), ilagay ang dilaw na anyong tinatawag na Senānī.
Verse 51
लोकेशा नायुधैर्युक्तान्बहिः संपूजयेत्सुधीः । एवमावरणैर्युक्तं योऽर्चजयेद्विष्णुमव्ययम् ॥ ५१ ॥
Ang marunong ay dapat sumamba nang wasto sa mga Panginoon ng mga Daigdig sa labas (ng pangunahing dambana), nang hindi sila inilalarawang may sandata. Sa gayon, sinumang sumasamba kay Viṣṇu na di-nasisira, kasama ng mga nakapaligid na āvaraṇa, ay nagsasagawa ng pagsamba nang ganap at ayon sa tama.
Verse 52
भुक्त्वेहसकलान्भोगानंते विष्णुपदं व्रजेत् । क्षेत्रधान्यसुवर्णानां प्राप्तये धारणीं स्मरेत् ॥ ५२ ॥
Matapos tamasahin dito ang lahat ng ninanais na kaluguran sa daigdig, sa huli’y tutungo sa Viṣṇupada, ang tahanan ni Viṣṇu. Upang makamtan ang bukirin, butil ng ani, at ginto, dapat alalahanin at bigkasin ang dhāraṇī.
Verse 53
देवीं दूर्वादलश्यामां दधानां शालिमंजरीम् । चिंतयेद्भारतीं देवीं वीणापुस्तकधारिणीम् ॥ ५३ ॥
Dapat pagnilayan ang Diyosa Bhāratī: maitim ang kulay na gaya ng talim ng damong dūrvā, tangan ang kumpol ng uhay ng palay, at may hawak na vīṇā at aklat.
Verse 54
दक्षिणे देवदेवस्य पूर्णचंद्रनिभाननाम् । क्षीराब्धिफेनपुंजाभे वसानां श्वेतवाससी ॥ ५४ ॥
Sa kanang panig ng Diyos ng mga diyos ay nakatayo ang isang ginang na ang mukha’y tulad ng kabilugan ng buwan; nagniningning na gaya ng bunton ng bula mula sa Karagatang Gatas, at nakadamit ng puti.
Verse 55
भारत्या सहितं यो वै ध्यायेद्द्वेवं परात्परम् । वेदवेदार्थतत्त्वज्ञो जायते सर्ववित्तमः ॥ ५५ ॥
Sinumang taimtim na magnilay sa Kataas-taasang Katotohanan na iyon kasama si Bhāratī, ang Diyosa ng wika at karunungan, ay magiging nakakabatid sa diwa ng Veda at kahulugan nito, at isisilang na pinakadakila sa mga may ganap na kaalaman.
Verse 56
नारसिंहमिवात्मानं देवं ध्यात्वातिभैरवम् । शश्त्रं संमंत्र्य मंत्रेण शब्रून्हत्वा निवर्तते ॥ ५६ ॥
Sa pagninilay sa lubhang kakila-kilabot na Diyos na nahahayag na gaya ni Narasiṃha, at sa pagpapabanal sa sandata sa pamamagitan ng mantra, mapapabagsak ang mga kaaway na mapanlaban at saka uurong.
Verse 57
नारसिंहेन बीजेन मंत्रं संयोज्य साधकः । शतमष्टोत्तरं जपत्वा वामहस्ताभिमंत्रिताः ॥ ५७ ॥
Kapag iniuugnay ang mantra sa binhing pantig ni Nṛsiṃha (Nṛsiṃha-bīja), ang sādhaka ay dapat mag-japa nang 108 ulit; pagkatapos, ang mga bagay na binasbasan sa kaliwang kamay ay nagiging ganap na may kapangyarihan.
Verse 58
पुनः पुनरपः सिंचेत्सर्पदष्टोऽपि जीवति । गारुडेन च संयोज्य पंचार्णेन जपेत्तदा ॥ ५८ ॥
Muli’t muli ay magwisik ng tubig; kahit ang nakagat ng ahas ay maaaring mabuhay. Pagkaraan, isama sa pananggalang na mantra ni Garuḍa at sa sandaling iyon ay bigkasin sa japa ang limang-pantig na mantra.
Verse 59
निर्विषीकरणे ध्यायेद्विष्णुं गरुडवाहनम् । अशोकफलके तार्क्ष्यमालिख्याशोकसंहतौ ॥ ५९ ॥
Para pawiin ang lason, magnilay kay Viṣṇu, ang Panginoong nakasakay kay Garuḍa; at sa tablang kahoy na aśoka, iguhit si Tārkṣya (Garuḍa) at itali gamit ang kumpol o kuwintas ng bulaklak o dahon ng aśoka.
Verse 60
अशोकपुष्पैः संपूज्य भगवंतं तदग्रतः । जुहुयात्तानि पुष्पाणि त्रिसंध्यं सप्तपत्रकम् ॥ ६० ॥
Matapos sambahin nang wasto ang Bhagavān sa mga bulaklak ng aśoka, sa mismong harapan Niya ay ihandog ang mga bulaklak na iyon sa apoy ng ritwal—tatlong ulit sa isang araw sa tatlong sandhyā—gamit ang saptapatraka (handog na pitong dahon).
Verse 61
प्रत्यक्षो जायते पक्षी वरमिष्टं प्रयच्छति । गाणपत्येन संयोज्य जपेल्लक्षं पयोव्रतः ॥ ६१ ॥
Isang ibon ang tuwirang magpapakita at ipagkakaloob ang ninanais na biyaya. Kapag iniugnay sa pagsasanay na Gaṇapatya, ang tumutupad ng panatang gatas (payo-vrata) ay dapat magsagawa ng isang lakh, o 100,000, na pag-uulit sa japa.
Verse 62
महागणपतिं देवं प्रत्यक्षमिह पश्यति । वाणिबीजेन संयुक्तं षण्मासं योजयेन्नरः ॥ ६२ ॥
Sa mismong buhay na ito, nasisilayan niya nang tuwiran ang Diyos na Mahāgaṇapati. Dapat isagawa ito ng isang tao sa loob ng anim na buwan, na kalakip ang bīja-mantra ni Vāṇī (pananalita/Sarasvatī).
Verse 63
महाकविवरो भूत्वा मोहयेत्सकलं जगत् । हुत्वा गुङ्चीशकलान्यर्द्धागुलमितानि च ॥ ६३ ॥
Pag naging dakilang makata na tunay na marangal, kaya niyang pag-akitin ang buong daigdig—sa pamamagitan ng paghahandog sa banal na apoy (homa) ng mga piraso ng butong guñcī, na bawat isa’y sukat na kalahating lapad ng daliri.
Verse 64
दधिमध्वाज्ययुक्तानि मृत्युं जयति साधकः । शनैश्वर दिने सम्यक् स्पृष्ट्वा श्वत्थं च पाणिना ॥ ६४ ॥
Sa pamamagitan ng mga handog na inihanda na may yogurt (dadhi), pulot at ghee, dinaraig ng sādhaka ang kamatayan; at sa araw ni Śanaiśvara (Sabado), sa wastong paghipo ng banal na punong aśvattha (pipal) gamit ang kamay, natatamo niya ang tagumpay na iyon.
Verse 65
जप्त्वा चाष्टशतं युद्धे ह्यपमृत्युं जयत्यसौ । पञ्चविंशतिधा जप्त्वा नित्यं प्रातः पिबेज्जलम् ॥ ६५ ॥
Sa digmaan, sa pagbigkas nito nang 108 ulit, tunay niyang nadaraig ang apamṛtyu—ang kamatayang wala sa takdang oras. At matapos bigkasin nang 25 ulit, dapat uminom ng tubig tuwing umaga araw-araw.
Verse 66
सर्वपापविनिर्मुक्तो ज्ञानवान् रोगवर्जितः । कुंभं संस्थाप्य विधिवदापूर्य शुद्धवारिणा ॥ ६६ ॥
Malaya sa lahat ng kasalanan—marunong at hindi dinadapuan ng karamdaman—dapat niyang itatag nang ayon sa ritwal ang kumbha (banga ng tubig sa pagsamba) at punuin ito, ayon sa tuntunin, ng dalisay na tubig.
Verse 67
जप्त्वायुतं ततस्तेनाभिषेकः सर्वरोगनुत् । चंद्रसूर्योपरागे तु ह्युपोष्याष्टसहस्रकम् ॥ ६७ ॥
Pagkatapos bigkasin nang sampung libong ulit, magsagawa ng abhiṣeka (banal na pagbuhos/pagpaligo) gamit iyon; inaalis nito ang lahat ng karamdaman. Sa oras ng eklipse ng buwan o araw, matapos mag-ayuno, bigkasin ang walong libong ulit.
Verse 68
स्पृष्ट्वा ब्राह्मीधृतं जप्त्वा पिबेत्साधकसत्तमः । मेधां कवित्वं वाक्सिद्धिं लभते नात्र संशयः ॥ ६८ ॥
Pagkahipo sa ghee na hinaluan ng brāhmī at matapos bigkasin ang mantra, ang pinakadakilang sādhaka ay dapat uminom nito; makakamit niya ang talino, ningning ng pagkamakata, at vāk-siddhi (kaganapan ng pananalita)—walang pag-aalinlangan.
Verse 69
जुहुयादयुतं विल्वैर्महाधनपतिर्भवेत् । नारायणस्य मन्त्रोऽयं सर्वमंत्रोत्तमोत्तमः ॥ ६९ ॥
Kung mag-aalay ng homa nang sampung libong ulit gamit ang mga dahon ng bilva, magiging dakilang panginoon ng kayamanan. Ang mantrang ito ni Nārāyaṇa ang pinakadakila sa lahat ng mantra—pinakamataas sa lahat.
Verse 70
आलयः सर्वसिद्धीनां कथितस्तव नारद । नारायणाय शब्दांते विद्महे पदमीरयेत् ॥ ७० ॥
O Nārada, inilarawan mo ang banal na pormulang iyon bilang tahanan ng lahat ng siddhi. Sa dulo ng pagbigkas, banggitin ang salitang “vidmahe”, at saka bigkasin ang pada (pangwakas na parirala) para kay Nārāyaṇa.
Verse 71
वासुदेवपदं ङेंतं धीमहीति ततो वदेत् । तन्नो विष्णुः प्रचोवर्णान्संवदेञ्चोदयादिति ॥ ७१ ॥
Pagkatapos ay banggitin ang “pada ni Vāsudeva,” at saka bigkasin ang “dhīmahi”—kami ay nagmumuni. Nawa’y si Viṣṇu na iyon ang mag-udyok at magliwanag sa aming mga pantig at wastong pagbigkas; nawa’y Siya ang magbigay-sigla sa aming pananalita.
Verse 72
एषोक्ता विष्णुगायत्री सर्वपापप्रणाशिनी । तारो हृद्भगवान् ङेंतो वासुदेवाय कीर्तितः ॥ ७२ ॥
Ganito itinuro ang Viṣṇu-Gāyatrī—na pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Ang banal na pantig na ‘tāra’ (Oṁ) ang Panginoon sa puso; at ito’y ipinahahayag para kay Vāsudeva.
Verse 73
द्वादशार्णो महामन्त्रो भुक्तिमुक्तिप्रदायकः । स्त्रीशूद्राणां वितारोऽयं सतारस्तु द्विजन्मनाम् ॥ ७३ ॥
Ang dakilang labindalawang-pantig na mantra ay nagbibigay ng kapakinabangan sa daigdig at ng kalayaan. Para sa kababaihan at mga Śūdra, ito’y ibinibigay nang walang praṇava (tāra); ngunit para sa mga “dalawang ulit na isinilang,” itinuturo ito kasama ng tāra.
Verse 74
प्रजापतिर्मुनिश्चास्य गायत्री छन्द ईरितः । देवता वासुदेवस्तु बीजं शक्तिर्ध्रुवश्च हृत् ॥ ७४ ॥
Para sa mantrang ito, ipinahahayag si Prajāpati bilang ṛṣi (tagakita), ang Gāyatrī bilang chandas (sukat), at si Vāsudeva bilang devatā (namumunong Diyos). Binabanggit din ang bīja (binhing pantig) at śakti (kapangyarihan); at si Dhruva ay inilalagak sa puso (hṛd) bilang susi ng pagsuporta.
Verse 75
चन्द्राक्षिवेदपञ्चर्णैः समस्तेनांगकल्पनम् । मूर्ध्नि भाले दृशोरास्ये गले दोर्हृदये पुनः ॥ ७५ ॥
Sa ganap na limang-pantig na pormula—“candra, akṣi, veda” (ang pañcārṇa mantra)—isagawa ang aṅga-kalpanā/nyāsa sa mga bahagi: sa ulo, sa noo, sa mga mata, sa bibig, sa lalamunan, sa dalawang bisig, at muli sa puso.
Verse 76
कुक्षौ नाभौ ध्वजे जानुद्वये पादद्वये तथा । न्यासेत्क्रमान् मन्त्रवर्णान्सृष्टिन्यासोऽयमीरितः ॥ ७६ ॥
Ilagay, ayon sa wastong pagkakasunod, ang mga pantig ng mantra sa tiyan, sa pusod, sa bahaging ari, sa dalawang tuhod, at sa dalawang paa. Ito ang ipinahahayag na ‘sṛṣṭi-nyāsa’—ang paglalagak ayon sa kaayusan ng paglikha.
Verse 77
हृदादिमस्तकांतं तु स्थितिन्यासं प्रचक्षते । पादादारभ्य मूर्द्धानं न्यासं संहारकं विदुः ॥ ७७ ॥
Ipinahahayag nila na ang nyāsa na inilalagay mula sa puso hanggang sa tuktok ng ulo ay nyāsa ng pagpapanatili (sthiti). Ngunit ang nyāsa na ginagawa mula sa mga paa paakyat hanggang sa ulo ay kilala bilang nyāsa ng pag-urong/paglusaw (saṃhāra).
Verse 78
तत्त्वन्यासं ततः कुर्यात्सर्वतंत्रेषु गोपितम् । बीवं प्राणं तथा चित्तं हृत्पद्मं सूर्यमण्डलम् ॥ ७८ ॥
Pagkatapos, dapat isagawa ang tattva-nyāsa—na itinatago sa lahat ng Tantra—sa pamamagitan ng panloob na paglalagay ng bīja (binhing mantra), prāṇa (hininga-buhay), citta (isip), ang lotus ng puso, at ang bilog ng araw (sūrya-maṇḍala).
Verse 79
चन्द्राग्निमण्डले चैव वासुदेवं ततः परम् । संकर्षणं च प्रद्युम्नमनिरुद्धं ततः परम् ॥ ७९ ॥
Sa mga kalawakan ng buwan at araw din, dapat pagnilayan si Vāsudeva bilang Kataas-taasan. Higit pa roon ay sina Saṅkarṣaṇa at Pradyumna, at higit pa sa kanila ay si Aniruddha bilang Pinakamataas.
Verse 80
नारायणं चक्रमतस्तत्त्वानि द्वादशैव तु । मूलार्णहृत्परायाद्यमात्मने हृदयांतिमम् ॥ ८० ॥
Para kay Nārāyaṇa—ang Panginoong may hawak ng cakra—may tunay na labindalawang tattva. Mula sa ugat na pantig (mūla-arṇa) hanggang sa pinakaloob na diwa ng puso, ang mga ito’y iniuukol sa Ātman, ang Sarili.
Verse 81
तत्त्वे नाम समुञ्चर्य्य न्यसेन्मूर्द्धादिषु क्रमात् । पूर्वोक्तं ध्यानमत्रापि भानुलक्षजपो मनोः ॥ ८१ ॥
Matapos tipunin ang Banal na Pangalan sa tattva nito, isagawa ang nyāsa sa ulo at sa iba pang mga bahagi ng katawan ayon sa tamang pagkakasunod. Dito rin, gawin ang naunang pagninilay at ulitin ang mantra nang isang daang libong beses.
Verse 82
तदृशांशं तिलैराज्यलोलितैर्हवनं चरेत् । पीठे पूर्वोदिते मन्त्री मूर्ति संकल्प्य मूलतः ॥ ८२ ॥
Dapat niyang isagawa ang havana (handog sa apoy) ayon sa itinakdang bahagi, gamit ang mga butil ng linga na binasa ng ghee. Pagkaraan, sa pīṭha o dambanang naipaliwanag na, ang nakaaalam ng mantra ay mula sa pinakapundasyon ay mag-saṅkalpa at sa isip ay itatag ang anyo ng Diyos.
Verse 83
तस्यामावाह्य देवेशं वासुदेवं प्रपूजयेत् । अङ्गानि पूर्वमभ्यर्च्य वासुदेवादिकास्ततः ॥ ८३ ॥
Sa luklukang iyon, matapos anyayahan (āvāhana) ang Panginoon ng mga diyos—si Vāsudeva—dapat Siyang sambahin nang lubos na paggalang. Una, sambahin nang wasto ang Kanyang mga aṅga (mga bahagi/nyāsa); saka naman sambahin si Vāsudeva at ang iba pang kaugnay na anyo.
Verse 84
शांत्यादिशक्तयः पूज्याः प्राग्वद्दिक्षु विदिक्षु च । तृतीयावरणे पूज्याः प्रोक्ता द्वादश मूर्तयः ॥ ८४ ॥
Ang mga Śakti na nagsisimula kay Śānti ay dapat sambahin gaya ng dati, sa mga pangunahing direksiyon at sa mga pagitan nito. Sa ikatlong āvaraṇa, sambahin ang labindalawang mūrti na naipahayag na.
Verse 85
इंद्राद्यानायुधैर्युक्तान् पूजयेद्धरणीगृहे । एवमावरणैरिष्ट्वा पञ्चभिर्विष्णुमव्ययम् ॥ ८५ ॥
Sa dharaṇī-gṛha, ang banal na pook sa lupa, sambahin si Indra at ang iba pang mga diyos kasama ang kanilang mga sandata. Sa gayon, matapos parangalan ang limang āvaraṇa, sinasamba ang di-nasisirang Viṣṇu (avyaya).
Verse 86
प्राप्नुयात्सकलानर्थानन्ते विष्णुपदे व्रजेत् । पुरुषोत्तमसंज्ञस्य विष्णोर्भेदचतुष्टयम् ॥ ८६ ॥
Makakamtan niya ang lahat ng ninanais na layon, at sa huli’y tutungo sa Viṣṇu-pada, ang tahanan ni Viṣṇu. Ito ang apat na pagkakaiba o apat na anyo ng Viṣṇu na tinatawag na Puruṣottama.
Verse 87
त्रैलोक्यमोहनस्तेषां प्रथमः परिकीर्तितः । श्रीकरश्च हृषीकेशः कृषअणश्चात्र चतुर्थकः ॥ ८७ ॥
Sa mga pangalang iyon, ang una ay ipinahahayag na “Trailokya-mohana,” ang Umaakit sa tatlong daigdig. Sumunod sina Śrīkara at Hṛṣīkeśa; at dito, si Kṛṣṇa ang binabanggit bilang ikaapat.
Verse 88
तारः कामो रमा पश्चान् ङेंतः स्यात्पुरुषोत्तमः । वर्मास्त्राण्यग्निप्रियांतो मन्त्रो वह्नीन्दुवर्णवान् ॥ ८८ ॥
Pagkatapos ay (bigkasin) ang Tāra, Kāma, at Ramā; at pagkaraan nito, kapag tinapos sa pang-ilong na tunog na “ṅeṃta”, ito’y nagiging (isang mantra ni) Puruṣottama. Ang mantrang ito’y may baluting pananggalang at mga mantra ng sandata, nagwawakas sa “Agni-priyā,” at inilalarawang may kulay ng apoy at ng buwan.
Verse 89
ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छन्दः प्रोक्तोऽथ देवता । पुरुषोत्तमसंज्ञोऽत्र बीजशक्तीस्मरंदिरे ॥ ८९ ॥
Dito, si Brahmā ang sinasabing ṛṣi (tagakita); ang sukat ay ipinahahayag na Gāyatrī; at ang namumunong diyos ay tinatawag na Puruṣottama. Sa (mantrang) ito, ang bīja, śakti, at smara (kīlaka/prinsipyong pangkandado) ay dapat ding maunawaang naitatag sa kani-kaniyang wastong lugar.
Verse 90
भूचंद्रैकरसाक्ष्यक्षिमंत्रवर्णोर्विभागतः । कृत्वांगानि ततो ध्यायेद्विधिवत्पुरुषोत्तमम् ॥ ९० ॥
Matapos italaga ang mga titik ng mantra sa mga bahagi ng katawan ayon sa wastong paghahati (nyāsa), saka, ayon sa itinakdang ritwal, magnilay sa Puruṣottama.
Verse 91
समुद्यदादित्यनिभं शंखचक्रगदांबुजैः । लसत्करं पीतवस्रं स्मरेच्छ्रीपुरुषोत्तमम् ॥ ९१ ॥
Magnilay sa Śrī Puruṣottama—nagniningning na gaya ng sumisikat na araw—na ang kumikislap na mga kamay ay may hawak na kabibe, diskong chakra, pamalo, at lotus, at Siya’y nakadamit ng dilaw.
Verse 92
महारत्नौघखचितस्फुरत्तोरणमंडपे । मौक्तिकौघशमदमविराजितवितानके ॥ ९२ ॥
Sa loob ng mandapa, ang mga makinang na arko ng tarangkahan ay inukitan ng napakaraming dakilang hiyas; at ang bubong na tabing ay maringal na pinalamutian ng mga bunton ng perlas, kaya’t lalo itong nagningning.
Verse 93
नृत्यद्देवांगनावृंदक्वणात्किंकिणिनूपुरे । लसन्माणिक्यवेद्यां तु दीत्पार्कायुततेजसि ॥ ९३ ॥
Doon ay napuno ng kalansing ng maliliit na kampanilya sa mga anklet ng mga pangkat ng sumasayaw na dalagang makalangit; at sa ibabaw ng makinang na platapormang inukitan ng manikya (rubí), ito’y nagliwanag na tila sampung milyong araw.
Verse 94
वृंदारकव्रातकिरीटाग्ररत्नाभिचर्चिते । नवलक्षं जपेन्मंत्रं जुहुयात्तद्दशांशतः ॥ ९४ ॥
Sa banal na anyong iyon—na sinasamba maging ng hiyas sa tuktok ng mga korona ng mga pangkat ng mga deva—dapat bigkasin ang mantra nang siyam na laksa (900,000) na ulit; at saka maghandog ng mga alay sa apoy na katumbas ng ikasampu ng bilang na iyon.
Verse 95
उत्फुल्लैः कमलैः पीठे पूर्वोक्ते वैष्णवेऽर्चयेत् । एवमाराध्य देवेशं प्राप्नोति महतीं श्रियम् ॥ ९५ ॥
Sa pīṭha na Vaiṣṇava na inilarawan na, dapat sumamba gamit ang mga ganap na namumulaklak na lotus. Sa ganitong pag-aarādhana sa Devesa, Panginoon ng mga deva, nakakamit ang dakilang śrī—malawak na kasaganaan at biyaya.
Verse 96
पुत्रान्पौत्रान्यशः कांतिं भुक्तिं मुक्तिं च विंदति । उत्तिष्टेति पदं पश्चाच्छ्रीकराग्निप्रियांतिमः ॥ ९६ ॥
Nakakamit niya ang mga anak at apo, dangal at katanyagan, ningning, mga kagalakang makamundo, at maging ang mukti (kalayaan). Pagkaraan, ang pangwakas na bigkas ay “uttiṣṭha” (“Bumangon!”), na lalong minamahal nina Śrīkara at Agnipriya.
Verse 97
अष्टार्णोऽस्य मुनिर्व्यासः पंक्तिश्छंद उदाहृतम् । श्रीकाराख्यो हरिः प्रोक्तो देवता सकलेष्टदः ॥ ९७ ॥
Ito ay isang mantrang may walong pantig; ang rishi (tagakita) nito ay si Muni Vyāsa; ang sukat ay Paṅkti; at ang namumunong diyos ay si Hari na tinatawag na “Śrī-kāra” (ang Panginoong kaugnay ni Śrī). Ipinagkakaloob Niya ang lahat ng ninanais na kaganapan.
Verse 98
भीषयद्वितयं हृत्स्यात् त्रासयद्वितयं शिरः । शिखा प्रमर्द्दयद्वंद्वं वर्म प्रध्वंसयद्वयम् ॥ ९८ ॥
Ang pares na tinatawag na “bhīṣayat” ay ilalapat sa puso; ang pares na “trāsayat” sa ulo. Ang dobleng tanda na “śikhā-pramarddya” ay ilalapat sa tuktok na bunót (korona), at ang pares na “varma-pradhvaṃsaya” ay ilalapat din.
Verse 99
अस्रं रक्षद्वयं सर्वे हुमंताः समुदीरिताः । मस्तके नेत्रयोः कंठहृदये नाभिदेशके ॥ ९९ ॥
Ang lahat ng pananggalang na pormulang “astra”—kasama ang dobleng pag-iingat—ay bigkasin na may sigaw na “hum”; at ilapat bilang nyāsa sa ulo, sa dalawang mata, sa lalamunan, sa puso, at sa bahagi ng pusod.
Verse 100
ऊरूजंघांयुग्मेषु मंत्रवर्णान्क्रमान्न्यतसेत् । ततः पुरुषसूक्तोक्तमंत्रैर्न्यासं समाचरेत् ॥ १०० ॥
Sa magkapares na hita at binti, ilagay (nyāsa) ang mga pantig ng mantra ayon sa wastong pagkakasunod. Pagkaraan, isagawa nang nararapat ang nyāsa gamit ang mga mantrang binanggit sa Puruṣa Sūkta.
Verse 101
मुखे न्यसेद्ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीदिमं मनुम् । बाहुयुग्मे तथा बाहूंराजन्य इति विन्यसेत् ॥ १०१ ॥
Isagawa ang nyāsa sa bibig gamit ang mantra na “brāhmaṇaḥ asya mukham āsīt”; at gayundin, sa magkapares na bisig ay ilagay ang nyāsa gamit ang mantra na “bāhū rājanyaḥ”.
Verse 102
ऊरू तदस्य यद्वैश्य इममूरुद्वये न्यसेत् । न्यसेत्पादद्वये मंत्री पद्भ्यां शूद्रो अजायत ॥ १०२ ॥
Ilagay ang Vaiśya sa dalawang hita ng Panginoon—sa mismong dalawang hitang iyon. Ilagay ang mantrī sa dalawang paa; mula sa mga paa isinilang ang Śūdra.
Verse 103
चक्रं शंखं गदां पद्मं कराग्रेष्वथ विन्यसेत् । एवं न्यासविधिं कृत्वा ध्यायेत्पूर्वोक्तमण्डपे ॥ १०३ ॥
Pagkatapos, isagawa ang nyāsa at ilagay ang cakra, śaṅkha, gadā, at padma sa mga dulo ng mga daliri. Matapos gawin ang itinakdang nyāsa, magnilay sa maṇḍapa na inilarawan kanina.
Verse 104
अरुणाब्जासनस्थस्य तार्क्ष्यस्योपरि संस्थितम् । पूर्वोक्तरूपिणं देवं श्रीकरं लोकमोहनम् ॥ १०४ ॥
Ang Diyos ay nakaluklok sa mapulang trono ng lotus, na nakapuwesto sa ibabaw ni Tārkṣya (Garuḍa). Siya ang Panginoong inilarawan na—tagapagkaloob ng pagpapala at kasaganaan, at siyang umaakit sa mga daigdig.
Verse 105
ध्यात्वैवं पूजयेदष्टलक्षं मंत्री दशांशतः । रक्तांबुजैः समिद्भिश्च विल्वक्षीरिद्रुमोद्भवैः ॥ १०५ ॥
Matapos magnilay nang gayon, ang nagsasagawa ng mantra ay dapat magsamba hanggang walong lakṣa, at saka maghandog ng ikasampung bahagi bilang oblation—gamit ang pulang lotus at mga panggatong mula sa punong bilva at mga punong may katas na parang gatas.
Verse 106
पयोऽन्नैः सर्पिषा हुत्वा प्रत्येकं सुसमाहितः । अश्वत्थोदुंबरप्लक्षवटाः क्षीरिद्रुमाः स्मृता ॥ १०६ ॥
Sa matatag na pagtuon, maghandog sa apoy—sa bawat ritwal—ng gatas, nilutong kanin, at ghee. Alamin na ang aśvattha, udumbara, plakṣa, at vaṭa ay kinikilalang mga punong ‘may katas na gatas’ (kṣīrī).
Verse 107
पूजयेद्वैष्णवे पीठे मूर्तिं संकल्प्य मूलतः । अंगावरणदिक्पालहेतिभिः सहितं विभुम् ॥ १०७ ॥
Dapat sambahin ang Panginoon sa isang Vaiṣṇava na luklukan, unang itinatatag sa isip at panata ang anyo ng Diyos mula sa pinakapundasyon; at sambahin ang Lubos na Lumalaganap kasama ang Kaniyang mga sangkap, mga kalupkop na pabalot, mga tagapagbantay ng mga dako, at mga banal na sandata.
Verse 108
इत्थं सिद्धे मनौ मत्री प्रयोगान्पूर्ववञ्चरेत् । तारो हृद्भगवान् ङेंतो वराहेति ततः परम् ॥ १०८ ॥
Sa gayon, kapag naging ganap ang mantra, dapat sundin ng nagsasanay ang mga paglalapat ayon sa naunang itinakdang ayos: una ang pantig na ‘tāra’ (Oṃ), saka ang ‘hṛt’ (pormulang pang-puso), saka ‘bhagavān’, saka ang pangwakas na sangkap na ‘ṅeṃta’, at pagkatapos ay ‘varāha’ (ang anyo/pangalan ni Varāha).
Verse 109
रूपाय भूर्भुवः स्वः स्याल्लोहितकामिका च ये । भूपतित्वं च मे देहि ददापय शुचिप्रिया ॥ १०९ ॥
Para sa pagkamit ng kagandahan at anyo, bigkasin ang mga vyāhṛti na ‘bhūḥ, bhuvaḥ, svaḥ’, at gayundin ang ritwal/mantra na tinatawag na Lohitakāmikā. Ipagkaloob mo sa akin ang paghahari bilang hari; O Śucipriyā, ipag-utos mong ito’y maibigay sa akin.
Verse 110
रामाग्निवर्णो मंत्रोऽयं भार्गवोऽस्य मुनिर्मतः । छन्दोऽनुष्टुब्देवतादिवराहः समुदीरितः ॥ ११० ॥
Ang mantrang ito ay may kulay/uri ng pantig na ‘rāma’ at ‘agni’; ang ṛṣi (tagakita) nito ay kinikilalang si Bhārgava. Ang sukat ay Anuṣṭubh, at ang diyos na pinatutungkulan ay si Ādi-Varāha—ang Sinaunang Baboy-Ramo—gaya ng ipinahayag.
Verse 111
एकदंष्ट्राय हृदयं व्योमोल्कायग शिरः स्मृतम् । शिखा तेजोऽधिपतये विश्वरूपाय वर्म च ॥ १११ ॥
Italaga ang ‘hṛdaya’ (puso) kay Ekadaṃṣṭra; ang ‘śiras’ (ulo) ay sinasabing para kay Vyomolkāyaga. Italaga ang ‘śikhā’ (tuktok na bun) kay Tejo’dhipati, at ang ‘varma’ (baluting panangga) kay Viśvarūpa.
Verse 112
महादंष्ट्राय चास्त्रं स्यात्पञ्चांगमिति कल्पयेत् । अथवा गिरिषट्सप्तबाणैर्वसुभिरक्षरैः ॥ ११२ ॥
Para sa (diyos) na si Mahādaṃṣṭrā, ang astra—ang mantra ng sandata—ay dapat buuin bilang pormulang may limang sangkap. O kaya’y ayusin ito ayon sa mga pantig na itinuturo ng mga salitang-kodigo ng bilang: giri (7), ṣaṭ (6), sapta (7), bāṇa (5), at vasu (8).
Verse 113
विभक्तैर्मंत्रवर्यस्य पञ्चागांनि प्रकल्पयेत् । ततौ ध्यायेदनेकार्कनिभमादिवराहकम् ॥ ११३ ॥
Pagkahati-hatiin ang dakilang mantra sa mga bahagi nito, itakda ang limang sangkap; at pagkaraan, magnilay sa Ādi-Varāha, ang Sinaunang Baboy-Damo, na nagniningning na tila maraming araw.
Verse 114
आं ह्रीं स्वर्णनिभं जान्वोरधो नाभेः सितप्रभम् । इष्टाभीतिगदाशंखचक्रशक्त्यसिखेटकान् ॥ ११४ ॥
Sa mga pantig-binhi na “āṃ” at “hrīṃ”, magnilay: sa ibaba ng mga tuhod ay kulay-ginto; mula sa pusod pababa ay kumikislap na puting liwanag. At masdan Siya bilang Tagapagkaloob ng ninanais at ng kawalang-takot, tangan ang pamalo, kabibe, diskong-umiikot, sibat (śakti), espada, at kalasag.
Verse 115
दधतं च करैर्दंष्ट्राग्रलसद्धरणिं स्मरेत् । एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं सरसीरुहैः ॥ ११५ ॥
Magnilay na hawak Niya ang daigdig sa Kanyang mga kamay, at ang daigdig ay kumikislap sa dulo ng Kanyang mga pangil. Pagkatapos magnilay nang gayon, bigkasin ang japa nang isang lakh (100,000) ulit, at ihandog ang ikasampung bahagi bilang alay gamit ang mga bulaklak ng lotus.
Verse 116
मध्वक्तैर्जुहयात्पीठे पूर्वोक्ते वैष्णवे यजेत् । मूलेन मूर्तिं सङ्कल्प्य तस्यां सम्पूजयेद्विभुम् ॥ ११६ ॥
Sa naunang inilarawang pīṭha na Vaiṣṇava, maghandog ng oblation na may pulot at ghee at isagawa ang pagsamba. Sa pamamagitan ng mūla-mantra, itatag sa isip ang anyo ng Panginoon; at sa anyong iyon, lubos na sambahin ang Vibhu, ang Kataas-taasang sumasaklaw sa lahat.
Verse 117
अङ्गावरणदिक्पालहेतियंत्रप्रसिद्धये । जपादेवावर्नि दद्याद्धनं धान्यं महीं श्रियम् ॥ ११७ ॥
Upang magtagumpay at makilala ang bisa ng mga ritwal sa mga bahagi ng Diyos, mga panangga, mga tagapagbantay ng mga direksiyon, mga sandatang banal at mga yantra—sa japa lamang, ang Diyos na tinawag ay nagkakaloob ng yaman, butil, lupain, at kasaganaan.
Verse 118
सिंहार्के सितपक्षस्याष्टम्यां गव्येषु पञ्चसु । शिलां शुद्धां विनिक्षिप्य स्पृष्ट्वा तामयुतं जपेत् ॥ ११८ ॥
Kapag ang Araw ay nasa Leo, sa ikawalong tithi ng maliwanag na kalahati ng buwan, ilagay ang isang batong nilinis sa limang kaloob ng baka; saka ito hipuin at bigkasin ang mantra nang sampung libong ulit.
Verse 119
उदङ्मुखस्वतो मंत्री तां शिलां लिखनेद्भुवि । भूतप्रेताहिचौरादिकृतां बाधां निवारयेत् ॥ ११९ ॥
Nakaharap sa hilaga, dapat iguhit ng nagsasagawa ng mantra ang batong iyon sa lupa; mapapawi nito ang mga hadlang na dulot ng bhūta, preta, ahas, magnanakaw, at iba pa.
Verse 120
प्रातर्भृगुदिने साध्यभूतलान्मृदमाहरेत् । मंत्रितां मूलमंत्रेण विभजेत्तां त्रिधा पुनः ॥ १२० ॥
Sa umaga ng araw ni Bhṛgu (Biyernes), kumuha ng lupa o putik mula sa isang dalisay na pook sa lupa. Pagkatapos basbasan sa mūla-mantra, hatiin muli ang lupang iyon sa tatlong bahagi.
Verse 121
चुल्ल्यामेकं समालिप्याप्यपरं पाकभाजने । गोदुग्धे परमालोड्य शोधितांस्तंदुलान् क्षिपेत् ॥ १२१ ॥
Pagkatapos pahiran at ihanda ang dapugan, at maghanda rin ng isa pang sisidlan sa pagluluto, haluing mabuti ang gatas ng baka at saka ilagay ang mga butil ng bigas na nalinis.
Verse 122
सम्यक् शुद्धे शुचिः केशे जपन्मंत्रं पचेञ्चरुम् । अवतार्य चरुं पश्चाद्वह्नौ देयं यथाविधि ॥ १२२ ॥
Pagkatapos magpakalinis nang wasto at panatilihing malinis ang buhok, lutuin ang handog na lugaw (caru) habang inuusal ang mantra. Pagkababa nito, ihandog ang caru sa banal na apoy ayon sa itinakdang paraan.
Verse 123
सम्पूज्य धूपदीपाद्यैः पश्चादाज्यप्लुतं चरुम् । जुहुयात्संस्कृते वह्नौ अष्टोत्तरशतं सुधीः ॥ १२३ ॥
Matapos magsamba nang ganap sa pamamagitan ng insenso, ilawan, at iba pa, ang marunong ay maghandog sa pinabanal na apoy ng caru na binasa ng ghee, na may isang daan at walong paghahandog.
Verse 124
एवं प्रजुहुयान्मंत्री कविवारेषु सप्तसु । विरोधो नश्यति क्षेत्रे शत्रुचौराद्युपद्रवाः ॥ १२४ ॥
Sa ganitong paraan, ang nakaaalam ng mantra ay magsagawa ng paghahandog sa apoy sa pitong Huwebes. Pagkaraan nito, mawawala ang alitan sa lupain, at titigil ang mga panggugulo gaya ng kaaway, magnanakaw, at iba pa.
Verse 125
भानूदयेप्यारवारे साध्यक्षेत्रान्मृदं पुनः । आदाय पूर्वविधिना हविरापाद्य पूर्ववत् ॥ १२५ ॥
Kahit sa pagsikat ng araw sa araw ng Āravāra, kumuha muli ng banal na lupa mula sa Sādhya-kṣetra. Pagkatapos, ayon sa naunang paraan, ihanda ang handog at isagawa ang ritwal gaya ng dati.
Verse 126
जुहुयादेधिते वह्नौ पूर्वसंख्याकमादरात् । एवं स सप्तारवारेषु जुहुयात्क्षेत्रसिद्धये ॥ १२६ ॥
Ihandog ang mga alay sa apoy na naglalagablab nang maigi, nang may paggalang, ayon sa naunang itinakdang bilang. Sa ganitong paraan, sa pitong magkakasunod na araw ng Āravāra, isagawa ang paghahandog upang maganap ang kṣetra (layon ng ritwal).
Verse 127
जुहुयाल्लक्षसंख्याकं गव्यै श्चैव सपायसैः । अभीष्टभूम्याधिपत्यं लभते नात्र संशयः ॥ १२७ ॥
Kung ang isang tao ay magsagawa ng sandaang libong handog sa homa gamit ang mga alay na mula sa baka, kasama ang kaning-gatas (payasa), makakamit niya ang paghahari sa lupang ninanais—walang alinlangan.
Verse 128
उद्यद्दोः परिधं दिव्यं सितदंष्ट्राग्रभूधरम् । स्वर्णाभं पार्थिवे पीते मंडले सुसमाहितः ॥ १२८ ॥
Sa ganap na pagninilay at pagtitipon ng isip, pagmasdan sa loob ang maningning na banal na orb: may marilag na palibot, may mapuputing pangil na ang dulo’y tila bundok, at kumikislap na ginto—nasa dilaw na bilog (maṇḍala) ng lupa.
Verse 129
ध्यात्वाप्नोति महीं रम्यां वराहस्य प्रसादतः । वारुणे मण्डले ध्यायेद्वाराहं हिमसन्निभघम् ॥ १२९ ॥
Sa pamamagitan ng pagninilay, nakakamit ang marikit na daigdig sa biyaya ni Varāha. Sa Varuṇa-maṇḍala, pagnilayan ang Panginoong Varāha na nagniningning na tila bunton ng niyebe.
Verse 130
महोपद्रवशांतिः स्यात्साधकस्य न संशयः । वश्यार्थं च सदा ध्यायेद्वह्र्याभं वह्निमण्डे ॥ १३० ॥
Para sa nagsasanay, tiyak na mapapawi ang malalaking kapahamakan—walang pag-aalinlangan. At upang mapasunod ang iba, laging pagnilayan ang anyong tila apoy sa loob ng maṇḍala ng apoy.
Verse 131
ध्यायेदेवं रिपूञ्चाटे कृष्णाभं वायुमण्डले । ह्यमण्डलगतं स्वच्छं वाराहं सर्वसिद्धिदम् ॥ १३१ ॥
Kaya nito, upang mapayapa at mapalayas ang mga kaaway, pagnilayan si Varāha—ang pagkakatawang-baboy-ramo—na maitim ang kulay, sa loob ng vāyu-maṇḍala (bilog ng hangin). Siya’y maliwanag at dalisay, nananahan sa maselang sfera, at nagkakaloob ng lahat ng siddhi.
Verse 132
शत्रुभूतग्रहक्ष्वेडामयपीडादिशांतये । भग्वर्धीशयुतं व्योमबिंदुभूषितमस्तकम् ॥ १३२ ॥
Upang mapayapa ang mga pagdurusa—gaya ng mga kaaway, masasamang espiritu, pagkakabihag ng mga planeta, mapaminsalang impluwensiya, karamdaman at pighati—dapat sambahin/pagbulayan ang Diyos na kaisa nina Bhaga, Vṛddhi at Īśa, na ang ulo’y pinalalamutian ng “tuldok ng kalangitan” (vyoma-bindu).
Verse 133
एकाक्षरो वराहस्य मन्त्रः कल्पद्रुमोऽपरः । पूजाद्यार्ध्यादिकं सर्वमस्यां पूर्वोक्तवञ्चरेत् ॥ १३३ ॥
Ang isang-pantig na mantra ni Varāha ay, sa ibang diwa, tulad ng punong tumutupad ng hiling (kalpadruma). Sa pagsasanay na ito, isagawa ang lahat ng ritwal—mula sa pagsamba hanggang sa mga handog gaya ng arghya—gaya ng naunang itinakda.
Verse 134
सवामकर्णानिद्रास्याद्वराहाय हृदंतिमः । ताराद्यो वसुवर्णोऽयं सर्वैश्वर्यप्रदायकः ॥ १३४ ॥
Para kay Varāha, ito ang sinasabing pinakahuling at pinakamasidhing mantra ng puso—nagsisimula sa “tārā” at kumikislap na tila yaman at ginto; ipinagkakaloob nito ang lahat ng kasaganaan at kapalarang panginoon.
Verse 135
ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छन्दो वाराहसंज्ञकः । देवश्चंद्रेंद्वब्धिनेत्रैः सवेणांगक्रिया मता ॥ १३५ ॥
Si Brahmā ang sinasabing ṛṣi (tagakita ng mantra); ang sukat ay Gāyatrī; at ito’y kilala sa pangalang “Vārāha”. Ang namumunong diyos ay itinatakda sa pamamagitan ng nakatagong bilang na “buwan–Indra–buwan–dagat–mga mata”, at ang ritwal ay isinasagawa kasama ng mga pantulong na sangkap (aṅga).
Verse 136
ध्यानपूजाप्रयोगादि प्राग्वदस्यापि कल्पयेत् । प्रणवादौ च ङेन्तं च भगवतीति पदं ततः । धरणिद्वितयं पश्चाद्धरेर्द्वयमुदीरयेत् ॥ १३६ ॥
Para sa mantrang ito rin, ayusin ang paraan ng pagninilay (dhyāna), pagsamba (pūjā), at mga kaugnay na gamit-ritwal gaya ng naunang sinabi. Magsimula sa praṇava (Oṁ), idagdag ang hulaping datibo (ṅe), saka ang salitang “bhagavatī”; pagkatapos ay bigkasin ang dalawang pantig ng “dharaṇi”, at sa huli ay bigkasin ang dalawang pantig ng “hare”.
Verse 137
एकोनविंशत्यर्णाढ्यो मन्त्रो वह्निप्रियांतिमः । वराहोऽस्य मुनिश्छन्दो गायत्री निवृदादिका ॥ १३७ ॥
Ang mantrang ito ay binubuo ng labinsiyam na pantig; ang hulihang bahagi nito ay minamahal ni Agni. Para sa mantrang ito, si Varāha ang ṛṣi; ang sukat (chandas) ay Gāyatrī, na nagsisimula sa ayos na nivṛt at mga kaugnay na anyo.
Verse 138
देवता धरणी बीजं तारःशक्तिर्वसुप्रिया । रामवेदाग्निबाणाक्षिनेत्रार्णैरंगरकल्पनम् ॥ १३८ ॥
Ang diyos na sinasamba ay si Dharaṇī (Ina ng Daigdig); ang binhing pantig (bīja) ay bīja; ang śakti ay si Tāra; at ang (mantra) ay minamahal ng mga Vasu. Ang paglalagay sa mga sangkap (aṅga-nyāsa) ay isagawa sa mga pantig: ‘rā, ma, ve, da, a, gni, bā, ṇa, a, kṣi, ne, tra’.
Verse 139
श्यामां चित्रविभूषाढ्यां पद्मस्थां तुंगसुस्तनीम् । नीलांबुजद्वयं शालिमंजरीं च शुक्रं करैः ॥ १३९ ॥
Magnilay sa Kanya: maitim ang kulay, hitik sa mariringal na palamuti, nakaluklok sa lotus, may mataas at magandang dibdib; sa mga kamay ay may dalawang bughaw na lotus, isang uhay ng hinog na palay, at isang maliwanag at dalisay na puting bagay.
Verse 140
दधतीं चित्रवसनां धरां भगवतीं स्मरेत् । एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं पायसेन तु ॥ १४० ॥
Dapat pagnilayan si Dharā, ang Bhagavatī na nagtataglay at sumusuporta sa lahat ng nilalang, na nakadamit ng makukulay na kasuotan. Pagkatapos magnilay nang ganito, bigkasin ang mantra nang isang lakh (100,000) ulit, at maghandog ng ikasampung bahagi bilang alay gamit ang pāyasa (lugaw na gatas at bigas).
Verse 141
साज्येन जुहुयान्मन्त्री विष्णोः पीठे समर्चयेत् । मूर्तिं संकल्प्य मूलेन तस्यां वसुमतीं यजेत् ॥ १४१ ॥
Ang tagapagbigkas ng mantra ay dapat maghandog ng oblation na may ghee, at sumamba nang wasto sa pīṭha (altar) ni Viṣṇu. Matapos itatag sa isip ang anyo ng diyos sa pamamagitan ng ugat na mantra, sambahin niya si Vasumatī, ang Diyosa ng Daigdig, sa mismong anyong iyon.
Verse 142
अङ्गानि पूर्वमाराध्य भूवह्निजलमारुतान् । दिक्पात्रेषु च सम्पूज्य कोणपत्रेषु तत्कलाः ॥ १४२ ॥
Una, dapat munang sambahin ang mga aṅga (mga sangkap); saka sambahin ang Lupa, Apoy, Tubig, at Hangin. Matapos silang maparangalan sa mga sisidlang itinakda sa bawat direksiyon, sambahin din ang kani-kanilang kalā (banayad na kapangyarihan) sa mga dahon sa mga sulok ng diyagramang ritwal.
Verse 143
निवृत्तिश्च प्रतिष्टा च विद्यानां तैश्च तत्कलाः । इंद्राद्यानपि वञ्चादीन्पूजयेत्तदनंतरम् ॥ १४३ ॥
Pagkaraan, sambahin si Nivṛtti at si Pratiṣṭhā—mga kapangyarihang namumuno sa mga vidyā—at kasama nila ang mga kalā, ang mga pantulong na sining na kaugnay ng mga kaalamang iyon. Pagkatapos nito, sambahin din si Indra at ang iba pang mga diyos, kasama si Vaṅca at ang iba pang mga kasamang kapangyarihan.
Verse 144
एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेदिष्टमात्मनः । धरणी प्रभजन्नेवं पशुरत्नांबरादिभिः ॥ १४४ ॥
Kapag ang mantra ay naging ganap na siddha sa ganitong paraan, dapat tuparin ng mantrin (nagsasagawa) ang ninanais niyang layon. Sa ganyang paraan, natatamo niya ang biyaya ni Dharanī (Ina ng Lupa), at napagkakalooban ng mga baka, hiyas, kasuotan, at iba pa.
Verse 145
धरम्या वल्लभः स स्यात्सुखी जीवेच्छतं समा । त्रैलोक्यमोहनो मंत्रो जगन्नाथस्य कीर्त्यते ॥ १४५ ॥
Siya’y nagiging minamahal ng mga taong matuwid, nabubuhay nang masaya, at maaaring umabot sa sandaang taon. Ito ang ipinahahayag bilang mantrang “nakalilito sa tatlong daigdig”—ang mantra ni Jagannātha, Panginoon ng Sansinukob.
Verse 146
तारः कामो रमा बीजं हृदंते पुरुषोत्तमः । श्रीकंठः प्रतिरूपांते लक्ष्मीति च निवासि च ॥ १४६ ॥
“Tāra” at “Kāma”; ang “Ramā” ang pantig-binhi (bīja). Sa puso ay naroon ang Puruṣottama. Sa dulo ay “Śrīkaṇṭha”; sa dulo ng pratirūpa ay ang salitang “Lakṣmī”; at Siya rin ang Nivāsī, ang Naninirahan sa kalooban ng lahat.
Verse 147
सकलांते जगत्पश्चात्क्षोभणेति पदं वदेत् । सर्वस्त्रीहृदयांते तु विदारणपदं वदेत् ॥ १४७ ॥
Sa dulo ng ganap na mantra, matapos ang salitang “jagat,” bigkasin ang “kṣobhaṇa,” ang salitang nagpapakilos at gumigising. At sa dulo ng “sarva-strī-hṛdaya,” bigkasin ang “vidāraṇa,” ang salitang tumutusok at naghahati.
Verse 148
ततस्त्रिभुवनांतं तु मदोन्मादकरेति च । सुरासुरांते मनुजसुंदरीजनवर्णतः ॥ १४८ ॥
Pagkatapos, inilalarawan itong umaabot hanggang sa dulo ng tatlong daigdig, at nakalilikha rin ng pagkalango at pagkahibang. At sa tagpuan ng mga deva at asura, ito’y inihahayag sa anyo ng mga dalagang tao at ng mga nilalang na may kagandahang-anyo.
Verse 149
मनांसि तापयद्वंद्वं दीपयद्वितयं ततः । शोषयद्वितयं पश्चान्मारयद्वितयं ततः ॥ १४९ ॥
Una, sinusunog ng magkasalungat na dalawa ang mga isipan; saka nito pinasisiklab ang dalawang uri ng apoy. Pagkaraan, pinatutuyo nito ang dalawang sandigan ng buhay, at sa huli’y winawasak ang dalawang lakas-buhay.
Verse 150
स्तंभयद्वितयं भूयो मोहयद्वितय ततः । द्रावयद्वितयं तावदाकर्षययुगं ततः ॥ १५० ॥
Muli, isagawa ang dalawang ritwal ng pagpapatigil at pagpapakilos-hinto; pagkatapos ay isagawa ang dalawang ritwal ng pagpapalito. Sunod, isagawa ang dalawang ritwal ng pagpapalambot at pagpapalabnaw; at pagkaraan nito, isagawa ang dalawang ritwal ng pag-akit at paghila.
Verse 151
समस्तपरमो येन सुभगेन च संयुतम् । सर्वसौभाग्यशब्दांते करसर्वपदं वदेत् ॥ १५१ ॥
Pagkatapos, sa dulo ng salitang “sarva-saubhāgya,” bigkasin ang “kara-sarva” kasama ng mapalad na salitang “subhaga.” Sa gayon, nagiging ganap at pinakadakila ang pormula, lubos ang bisa nito.
Verse 152
कामप्रदादमुन्ब्रह्मासेंदुर्हनुयुगं ततः । चक्रेण गदया पश्चात्खङ्गेन तदनंतरम् ॥ १५२ ॥
Pagkaraan, ipinagkaloob ni Brahmā ang biyayang tumutupad ng mga pagnanais; at sumunod, iginawad din niya ang isang pares ng panga na tila sa mabangis na nilalang. Pagkatapos nito, hinampas ang kaaway ng cakra at ng gada, at agad na sinundan ng tabak.
Verse 153
सर्वबाणैर्भेदियुगं पाशेनांते कटद्वयम् । अंकुशेनेति संप्रोच्य ताडयद्वितयं पुनः ॥ १५३ ॥
Sa pagbigkas ng, “sa lahat ng palaso—butasin ang pares,” hampasin ang pares. Pagkatapos, sa, “sa pasha (lambat)—sa dulo, ang dalawang banig,” hampasin ang dalawang banig sa dulo. At muli, sa pagbigkas ng, “sa ankusha (tungkod na may kawit),” hampasin muli ang pares.
Verse 154
कुरुशब्दद्वयमथो किं तिष्टसि पदं वदेत् । तावद्यावत्पदस्यांते समाहितमनंतरम् । ततो मे सिद्धिराभास्य भवमन्ते च वर्म फट् ॥ १५४ ॥
Pagkatapos ay bigkasin ang salitang may dalawang pantig na “kuru”; bakit ka pa nakatigil? Banggitin ang salita ng mantra, na may matatag na pagtuon hanggang sa huling pantig. Kaagad pagkaraan nito, mahahayag ang aking siddhi; at sa wakas ay sabihin: “bhava”—“varma (baluting panangga)”—“phaṭ”.
Verse 155
हृदंतोऽयं महामंत्रो द्विशतार्णः समीरितः । जैमिनिर्मुनिरस्योक्तश्छंदश्चामितमीरितम् ॥ १५५ ॥
Ang dakilang mantrang ito ay sinasabing nagtatapos sa pantig na “hṛt” (hṛd-anta) at ipinahahayag na binubuo ng dalawang daang pantig. Para rito, ang muni na si Jaimini ang itinatakdang ṛṣi (tagakita), at ang chandas (sukat) ay sinasabing di-masusukat.
Verse 156
देवता जगतां मोहे जगन्नाथः प्रकीर्तितः । कामो बीजं रमा शक्तिर्विनियोगो।़खिलाप्तये ॥ १५६ ॥
Para sa ritwal na tumutukoy sa pagkalito/pagkahumaling ng mga nilalang, ang itinatanging diyos ay ipinahahayag na si Jagannātha, ang Panginoon ng sansinukob. Ang “Kāma” ang bīja (binhing mantra); ang “Ramā” (Lakṣmī) ang śakti (kapangyarihan); at ang viniyoga (paglalapat) nito ay para sa pagkamamit ng lahat ng ninanais na bunga.
Verse 157
पुरुषोत्तमत्रिभुवनोन्मादकांतेऽग्निवर्म च । हृदयं कीर्तितं पश्चाज्जगत्क्षोभणशब्दतः ॥ १५७ ॥
Pagkaraan bigkasin ang “Puruṣottama” at “O minamahal na nagpapahilo sa tatlong daigdig,” at gayundin ang “Agnivarman,” ipinahahayag ang mantra ng puso; saka susundan ng pagbigkas ng “Jagat-kṣobhaṇa,” ang “tagapagpagalaw ng sansinukob.”
Verse 158
लक्ष्मीदयितवर्मान्तः शिरः प्रोक्तं शिखा पुनः । मन्मथो तमशब्दांते मंगजे पदमीरयेत् ॥ १५८ ॥
Ang pantig na “śiras” (ulo) ay itinuro na siyang hulihan ng pormulang “lakṣmī-dayita-varman”; at gayundin ang “śikhā” (tuktok-buhol). Pagkatapos ng salitang “tamas,” bigkasin ang “maṅgaja,” at ilagay ang “manmatha” ayon sa itinakdang ayos.
Verse 159
कामदायेति हुं प्रोच्य न्यसेद्वम ततः परम् । परमांते भृगुकर्णाभ्यां च सर्वपदं ततः ॥ १५९ ॥
Pagbigkas ng mantrang “kāmadāya” na may kasamang “huṃ,” saka isagawa ang nyāsa sa kaliwang panig. Pagkaraan, sa pinakahuli, ilagay (ang mantra) kasama ng mga pantig na “bhṛgu” at “karṇa,” at pagkatapos ay isunod ang pormulang “sarvapada.”
Verse 160
सौभाग्यकरवर्मांते कवचं पारिकीर्तितम् । सुरासुरांते मनुजसुंदरीति पदं वदेत् ॥ १६० ॥
Sa dulo ng pormulang panangga na “Saubhāgyakara-varman,” ang kavaca (pananggalang na himno) ay naipahayag nang wasto. Sa pagtatapos ng (mantrang nagwawakas sa) “surāsura,” bigkasin ang pariralang “manuja-sundarī.”
Verse 161
हृदयांते विदा पश्चाद्रणसर्वपदं वदेत् । ततः प्रहरणधरसर्वकामुकतत्पदम् ॥ १६१ ॥
Sa dulo ng nyāsa ng puso, saka bigkasin ang bahagi ng mantra na nagsisimula sa “vidā” at nagtatapos sa “raṇa-sarva.” Pagkatapos, bigkasin ang kasunod na bahagi ng mantra na nagsisimula sa “praharaṇa-dhara” at nagtatapos sa “sarva-kāmuka-tat.”
Verse 162
हनयुग्मं च हृदयं बंधनानि ततो वदेत् । आकर्षयद्वयं पश्चान्महाबलपदं ततः ॥ १६२ ॥
Pagkaraan, bigkasin ang magkaparis na pantig na «hana», at saka ang pormulang «hṛdaya» (puso). Pagkatapos ay banggitin ang mga pormulang «bandhana» (pagkakagapos). Sunod, bigkasin nang dalawang ulit ang «ākarṣaya» (panawagang humila/umakit), at saka ang salitang-mantra na «mahābala» (dakilang lakas).
Verse 163
वर्म चास्त्रं समाख्यातं नेत्रं स्यात्तदनंतरम् । वदेत्रिभुवनं पश्चाच्चर सर्वजनेति च ॥ १६३ ॥
Ang «varma» ay ipinahayag na siyang «astra» (sandatang-mantra); kaagad pagkatapos nito ay «netra». Pagkaraan, bigkasin ang «tribhuvana», at saka rin sabihin ang «cara» at «sarvajana».
Verse 164
मनांसि हरयुग्मांते दारयद्वितयं च मे । वशमानय वर्मांते नेत्रमंत्रः समीरितः ॥ १६४ ॥
Sa dulo ng pares na (pantig) «hara», ilagay ang «manāṁsi»; at ilagay rin ang «dārayad» ko nang dalawang ulit. Sa dulo ng «varman», idagdag ang «vaśamānaya». Sa gayon ipinahayag ang Netra-mantra.
Verse 165
षडंगमंत्रास्ताराद्याः फट्नमोंताः प्रकीर्तिताः । तारस्त्रैलोक्यशब्दांते मोहनेति पदं वदेत् ॥ १६५ ॥
Ang mga pantulong na mantra na may anim na sangkap (ṣaḍaṅga) ay itinuro na nagsisimula sa banal na pantig na Oṁ (tārā) at nagtatapos sa «phaṭ» at «namaḥ». Pagkabigkas ng Oṁ, sa dulo ng salitang «trailokya» ay banggitin ang «mohane».
Verse 166
हृषीकेशेति संप्रोच्याप्रतिरूपादिशब्दतः । मम्नथानंतरं सर्वस्त्रीणां हृदयमीरयेत् ॥ १६६ ॥
Pagkabigkas ng «Hṛṣīkeśa» (Panginoon ng mga pandama), at pagkatapos ay bigkasin ayon sa itinakda ang mga pantig na nagsisimula sa «pratirūpa», saka isunod na pagalawin ang mga puso ng lahat ng kababaihan—ibig sabihin, magdulot ng pag-akit—sa pamamagitan ng kasunod na pamamaraan ng mantra.
Verse 167
आकर्षणपदा गच्छदागच्छहृदयांतिमः । अनेन व्यापकं कृत्वा जगन्नाथं स्मरेत् सुधीः ॥ १६७ ॥
Ilagay (ang mantra) sa “pook ng pag-akit,” saka sa mga pook ng “pag-alis at pagbabalik,” na nagtatapos sa puso; sa pamamagitan nito, ang marunong ay dapat palaganapin ito sa buong katawan at alalahanin si Jagannātha, Panginoon ng Sansinukob.
Verse 168
क्षीराब्धेस्तु तटे रम्यं सुरद्रुमलतांचितम् । उद्यदर्काभुजालाभं स्वधाम्नोज्वालदिङ्मुखम् ॥ १६८ ॥
Sa marikit na pampang ng Karagatang Gatas ay may isang kaaya-ayang dako, pinalamutian ng mga baging sa mga punong makalangit na tumutupad ng hiling; nagniningning na parang lambat ng sinag ng sumisikat na araw, at pinasisilab ang mga dako sa sariling liwanag nito.
Verse 169
प्रसूनावलिसौरभ्यमाद्यन्मधुकरारवम् । दिव्यवातोञ्चलत्कंजपरागोद्धूलितांबरम् ॥ १६९ ॥
Mabango sa mga hanay ng bulaklak, umaalingawngaw sa ugong ng mga bubuyog na umiinom ng unang pulot; at ang mga kasuotan ay napupulbos ng polen ng mga lotus na inaalog ng banal na simoy.
Verse 170
स्वर्वधूगीतमाधुर्याभिराम चिंतयेद्वनम् । तदंतर्मणिसम्पत्तिस्फुरत्तोरणमण्डपे ॥ १७० ॥
Dapat pagnilayan ang isang gubat na kaibig-ibig dahil sa tamis ng awit ng mga dalagang makalangit; at sa loob nito ay isang bulwagan na ang mga tarangkahan at mga bubong na layag ay kumikislap sa karangyaan ng mga hiyas.
Verse 171
विलसन्मौक्तिकोद्दामदामराजद्वितानके । मणिवेद्यादि वियत्किरीटाग्रसमर्चिते ॥ १७१ ॥
Ito’y pinalamutian ng maringal na baldaking maharlika, kumikislap sa mga hibla ng malalaking perlas; at lalo pang pinarangalan ng mga dambanang may hiyas at iba pa, na ang matatayog na tuktok na tila sumasayad sa langit ay wari’y sumasamba rito mula sa itaas.
Verse 172
दिव्यसिंहासने विप्र समासीनं स्मरेद्विभुम् । शंखपाशेषु चापानि मुसलं नंदकं गदाम् ॥ १७२ ॥
O brāhmaṇa, magnilay-nilay sa Panginoong sumasaklaw sa lahat na nakaluklok sa banal na trono—may hawak na kabibe (śaṅkha) at tali-panghuli (pāśa), mga pana, pamukpok (musala), ang tabak na Nandaka, at ang pamalo (gadā).
Verse 173
अंकुशं दधतं दोर्भिः श्लिष्टे कमलयोरसि । पश्यत्यंकस्थयांभोजश्रिया रागोल्लसदृशा ॥ १७३ ॥
Hawak Niya sa mga bisig ang aṅkuśa (pang-udyok sa elepante), at si Lakṣmī ay mahigpit na nakayakap sa Kanyang dibdib na tulad ng lotus. Sa mga matang kumikislap sa taimtim na pag-ibig, minamasdan Niya ang kagandahang tulad-lotus na nakaupo sa Kanyang kandungan.
Verse 174
ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षचतुष्कं तद्दशांशतः । कुंडेऽर्द्धचंद्रे पद्मैर्वा जातीपुष्पैश्च होमयेत् ॥ १७४ ॥
Pagkatapos magnilay nang ganito, magsagawa ng japa ng apat na lakh (400,000) na pagbigkas ng mantra; at saka, bilang ikasampung bahagi niyon, mag-alay ng homa sa hukay-apoy na hugis kalahating buwan, gamit ang mga bulaklak na lotus o sampagita.
Verse 175
यागभूमिं तथात्मानं यागोपकरणं तथा । पूजयिष्यन् जगन्नाथं गायत्र्या प्रोक्षयेद्वुधः ॥ १७५ ॥
Ang marunong na nagnanais sumamba kay Jagannātha ay dapat magwisik ng tubig-pagpapabanal sa pamamagitan ng mantrang Gāyatrī sa pook ng yajña, sa sarili, at sa mga kasangkapan ng ritwal.
Verse 176
त्रैलोक्यमोहनायांते विद्महे पदमीरयेत् । स्मराय धीमहीत्युक्त्वा तन्नो विष्णुः प्रचोदयात् ॥ १७६ ॥
Bigkasin ang pormula: “Nakikilala Ka namin bilang Tagapag-akit ng tatlong daigdig (vidmahe); minumuni-muni namin si Kāma, ang lakas ng pagnanais (dhīmahi); nawa’y ang Viṣṇu na yaon ang mag-udyok at magbigay-liwanag sa amin (pracodayāt).”
Verse 177
गायत्र्येषा समाख्याता सर्वशुद्धिकरी परा । कल्पयेदासनं पीठे पूर्वोक्ते वैष्णवे सुधीः ॥ १७७ ॥
Kaya, ang Gāyatrī na ito ay ipinahayag—ang kataas-taasang tagapagpadalisay na nagdudulot ng ganap na kadalisayan. Ang marunong na sādhaka ay dapat maghanda ng kanyang upuan sa naunang inilarawang pīṭha ng Vaiṣṇava.
Verse 178
पक्षिराजाय ठद्वंद्वं पीठमंत्रोऽयमीरितः । मूर्तिं संकल्पमूलेन तस्यामावाहयेदतः ॥ १७८ ॥
Para kay Garuḍa, ang hari ng mga ibon, ito ang ipinahayag bilang pīṭha-mantra. Pagkaraan nito, ayon sa pormal na saṅkalpa (layuning ritwal), dapat isagawa ang āvāhana—ang pag-anyaya sa anyo ng diyos upang manahan sa upuang iyon.
Verse 179
व्यापकन्यासमंत्रेण ततः सम्पूज्य भक्तितः । श्रीवत्सहृदयं तेन श्रीवत्सं स्तनयोर्यजेत् ॥ १७९ ॥
Pagkatapos, sa pamamagitan ng mantra ng vyāpaka-nyāsa (nyāsa na sumasaklaw sa lahat), dapat magsamba nang may bhakti. Sa gayon ding paraan, igalang ang Śrīvatsa-Hṛdaya at sambahin ang tanda ng Śrīvatsa sa dalawang dibdib (ng diyos).
Verse 180
कौस्तुभाय हृदंतेन यजेद्वक्षसि कौस्तुभम् । पूजयेद्वनमालायै हृदंतेन गले च ताम् ॥ १८० ॥
Sa pamamagitan ng mantra na nagtatapos sa “hṛdanta”, sambahin ang hiyas na Kaustubha sa dibdib; at sa kaparehong “hṛdanta”, parangalan din ang kuwintas na Vanamālā sa leeg.
Verse 181
कर्णिकायां ततोऽभ्यर्चयेद्विधिवञ्चांगदेवताः । दलेषु पूजयेत्पश्चाल्लक्ष्म्याद्यावृत्तचामराः ॥ १८१ ॥
Pagkatapos, sa gitnang bahagi ng lotus (karnikā), dapat sambahin ayon sa wastong paraan ang mga diyos ng mga sangkap/kapangyarihan ng mga bahagi ng Panginoon. Pagkaraan, sa mga talulot, sambahin si Lakṣmī at ang iba pa, na inilalarawang may hawak at nagpapaypay ng cāmara (pamalo ng langaw).
Verse 182
बन्धूककुसुमाभासाःमुक्ताहारलसत्कुचाः । उत्फुल्लांभघोजनयना मदविभ्रममंथराः ॥ १८२ ॥
Sila’y kumikislap na gaya ng mga bulaklak ng bandhūka; ang kanilang dibdib ay nagniningning sa mga kuwintas na perlas. Ang kanilang mga mata, gaya ng lotus, ay malapad at ganap na nakabukas; lasing sa larong pag-ibig, sila’y kumikilos nang marahan at umuugoy na may lambing.
Verse 183
लक्ष्मी सरस्वती चैव धृतिः प्रीतिस्ततः परम् । कांतिः शांतिस्तुष्टिपुष्टिबीजाद्या ङेनमोंतिकाः ॥ १८३ ॥
Sina Lakṣmī at Sarasvatī, gayundin si Dhṛti (katatagan) at Prīti (pagmamahal); at higit pa, si Kānti (ningning) at Śānti (kapayapaan), kasama sina Tuṣṭi (kasiyahan), Puṣṭi (pagpapalusog), at ang mga pantig na bīja at kaugnay na sangkap ng mantra—ito ang mga anyo/pangalan na kaugnay ng pangkat ng ilong na titik na nagsisimula sa “ṅ”.
Verse 184
भृगुः खड्राशचन्द्राढ्यो देव्या बीजमुदाहृतम् । ह्रस्वत्रयक्लीबसर्वरहितस्वरसंयुतम् ॥ १८४ ॥
Ang bīja-mantra ng Diyosa ay ipinahahayag na: “bhṛgu” na kasama ang mga pantig na tinutukoy ng tunog na “khad” at ang sangkap na candra (buwan), na pinag-ugnay sa tunog-patinig. Ito’y binubuo ng tatlong maiikling patinig, at walang anumang dagdag na klība (neuter).
Verse 185
देव्या बीजं क्रमादासामादौ च विनियोजयेत् । दलाग्रेषु यजेच्छंखं शार्ङ्गं चक्रमसिं गदाम् ॥ १८५ ॥
Una, dapat niyang ilapat nang sunod-sunod ang bīja ng Diyosa sa mga paglalagyang ito. Pagkaraan, sa mga dulo ng mga talulot, sambahin ang śaṅkha (kabibe), ang Śārṅga (busog), ang cakra (diskus), ang espada, at ang gadā (pamalo).
Verse 186
अंकुशं मुसलं पाशं स्वमुद्रामनुभिः पृथक् । महाजलचरा यांते वर्मास्त्रं वह्निवल्लभा ॥ १८६ ॥
Nang magkakahiwalay, kalakip ang kani-kanilang mudrā, taglay nila ang aṅkuśa (pang-udyok), musala (palo/alu), at pāśa (lambat). Sila’y gumagalaw sa gitna ng malalaking nilalang sa tubig; at tangan ang varmāstra, ang sandatang baluting pananggalang. Sila’y minamahal ni Agni, ang Apoy.
Verse 187
पांचजन्या प्रताराद्यो नमोंतः शंखपूजने । शार्ङ्गाय सशयांते च वर्मास्त्रं वह्निवल्लभा ॥ १८७ ॥
Sa pagsamba sa kabibe (śaṅkha), gamitin ang mga mantra na nagsisimula sa “Pāñcajanyā …” at nagtatapos sa “namo’ntaḥ.” Gayundin, sa pagsamba sa Śārṅga, ang pana ni Viṣṇu, gamitin ang mga mantra na nagwawakas sa “saśayānta”; at para sa pananggalang na “baluti-sandata” (varmāstra), ang mantra ay “Vahnivallabhā.”
Verse 188
शार्ङ्गाय हृदयं मन्त्रो महाद्यः शार्ङ्गपूजने । सुदर्शनमहांते तु चक्रराजपदं वदेत् ॥ १८८ ॥
Sa pagsamba sa Śārṅga, ang pana ni Viṣṇu, ang Hṛdaya-mantra (mantra ng puso) ay nagsisimula sa “mahā…”. At sa dulo ng mantra ni Sudarśana, bigkasin ang pamagat na “cakrarāja,” ang “hari ng mga cakra.”
Verse 189
हययुग्मं सर्वदुष्टभयमन्ते कुरुद्वयम् । छिंधिद्वयं ततः पश्चाद्विदारययुगं ततः ॥ १८९ ॥
Sa pinakahuli, ilagay ang pares na tinatawag na “Hayayugma,” upang magdulot ng takot sa lahat ng masasamang nilalang. Pagkatapos ay ilagay ang pares na “Kurudvaya”; kasunod ang “Chiṃdhidvaya”; at pagkatapos nito ang “Vidārayayuga.”
Verse 190
परमन्त्रान् ग्रसद्वन्द्वं भक्षयद्वितयं पुनः । भूकानि त्रासयद्वंद्वं वर्मफड्वह्निसुंदरी ॥ १९० ॥
Ang anyong-mantra na ito ay “lumalamon” sa mga mantrang kaaway at dumadaig sa mga pares ng pagsalungat; muli, “kinakain” nito ang dalawang uri ng balakid. Tinatakot nito ang mga bhūta; ito’y kavaca na panangga, ang puwersang “phaṭ” na pantaboy, ang apoy, at ang mapagpalang kapangyarihang nag-iingat.
Verse 191
सुदर्शनाय हृदयं प्रोक्तश्चक्रर्चने मनुः । महाखङ्गतीक्ष्णपदाच्छिवियुग्मं समीरयेत् ॥ १९१ ॥
Para sa pagsamba sa Sudarśana Cakra, itinuro ang mantra na tinatawag na Hṛdaya (mantra ng puso) ni Sudarśana. Mula sa bahaging nagsisimula sa “mahākhaṅga” at “tīkṣṇapada,” bigkasin ang pares ng pantig na “śivi.”
Verse 192
हुं फट् स्वाहा च खङ्गाय नमः खङ्गार्चने मनुः । महाकौमोदकीत्यन्ते वदेञ्चैव महाबले ॥ १९२ ॥
“Huṁ”, “Phaṭ”, at “Svāhā”—kasama ng “Namaḥ sa Tabak”—ito ang mantra para sa pagsamba (arcana) sa tabak. At sa wakas, bigkasin din ang pangalang “Mahākaumodakī”, O makapangyarihan.
Verse 193
सर्वासुरांतके पश्चात्प्रसीदयुगलेति च । वर्मास्त्रवह्निजायांतकौमोदकि हृक्षतिमः ॥ १९३ ॥
Pagkatapos bigkasin ang “Sarvāsurāntaka,” saka sabihin ang “Prasīda‑yugala.” Kasama rin dito ang mga salitang “Varmāstra,” “Vahni,” “Jāyānta,” “Kaumodakī,” “Hṛkṣati,” at “Timaḥ.”
Verse 194
कौमोदक्यर्चने प्रोक्तो मन्त्रः सर्वार्थसाधकः । महांकुशपदात्कुट्चयुग्मं हुंफट्वसुप्रिया ॥ १९४ ॥
Sa pagsamba (arcana) kay Kaumodakī, itinuro ang isang mantra na tumutupad sa lahat ng layon. Mula sa salitang “Mahāṅkuśa” kunin ang pares na pantig na “kuṭ‑ca”, at idagdag ang “huṃ”, “phaṭ”, at “Vasupriyā”.
Verse 195
अंकुशाय नमः प्रोक्तो मन्त्रग्रौवाकुशर्चने । संवर्तकमहांते तु मुसलेति पदं वदेत् ॥ १९५ ॥
Para sa pagsamba sa aṅkuśa (panghila) sa pagkakasunod ng mantra, bigkasin: “Namaḥ sa Aṅkuśa.” At sa pagtatapos ng dakilang “Saṃvartaka,” banggitin ang salitang “musala” (palo/mazo).
Verse 196
योधयद्वितयं वर्म फडंते वह्निसुंदरी । मुसलाय नमः प्रोक्तो मन्त्रो सुसलपूजने ॥ १९६ ॥
Ang mantra para sa pagsamba kay Susalā ay ipinahayag: “yodhayad‑dvitayaṃ, varma, phaḍ‑ante, vahni‑sundarī”; at (kasunod) “namaḥ sa musala” (palo/mazo).
Verse 197
महापाश हदादघटयमाकर्षयद्वयम् । हुं फटे स्वाहा च पाशाय नमः पाशार्चने मनुः ॥ १९७ ॥
(Bigkasin:) “O dakilang panali (pāśa), dakpin, pabagsakin, gawing walang kapangyarihan, at hilahin ang (tinutukoy) papalapit sa akin—huṁ, phaṭ; svāhā. Pagpupugay sa Panali.” Ito ang mantra para sa pagsamba sa panali (pāśārcana).
Verse 198
ताराद्या मनवो ह्येते ततः शक्रादिकान्यजेत् ॥ १९८ ॥
Ang mga mantrang ito ay nagsisimula kay Tārā at iba pa; pagkatapos nito, dapat isantabi (laktawan) ang mga kasunod na bahagi na nagsisimula kay Śakra (Indra).
Verse 199
वज्राद्यानपि संपूज्य सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् । मासमात्रं तु कुसुमैः पूजयित्वा हयारिजैः ॥ १९९ ॥
Sa wastong pagsamba kahit sa mga kapangyarihang nagsisimula kay Vajra, nagiging panginoon siya ng lahat ng siddhi (mga kaganapang espirituwal). Tunay, sa pagsamba sa loob lamang ng isang buwan gamit ang mga bulaklak na nagmula sa (o inihandog kay) Hayāri (Viṣṇu), nakakamit ang bungang ito.
Verse 200
कुमुदैर्वा प्रजुहुयादष्टोत्तरसहस्रकम् । मासमात्रेण वश्यास्स्युस्तस्य सर्वे नृपोत्तमाः ॥ २०० ॥
O kaya’y maghandog ng mga alay sa apoy gamit ang mga bulaklak na kumuda nang isang libo at walo (1008) na beses; sa loob lamang ng isang buwan, ang lahat ng dakilang hari ay magiging masunurin sa kanya.
It is presented as the foundational Vaiṣṇava mantra whose full efficacy arises only when its mantra-lakṣaṇa (ṛṣi/chandas/devatā/bīja/śakti/viniyoga) and embodied installations (nyāsa, protection, meditation) are correctly performed, culminating in graded fruits up to mokṣa.
It functions as a protective ‘weapon-formula’ used for dik-bandhana (sealing the quarters), repelling obstacles, and safeguarding the practitioner and the rite; it is integrated after bodily placements to complete a protective perimeter around the sādhaka.
It explicitly assigns japa thresholds for purification, mantra-śuddhi, svarga, knowledge, sārūpya, and mokṣa, while also embedding Vrata-kalpa-like prayogas (health, poison, victory, wealth, land) to show a single mantra-stream supporting bhukti and mukti.