
Tinanong ni Nārada si Sanaka tungkol sa himnong ikinalugod ni Janārdana (Viṣṇu) at sa biyayang tinanggap ni Uttaṅka. Isinalaysay ni Sanaka na si Uttaṅka, puspos ng bhakti kay Hari at naudyukan ng kabanalan ng tubig sa paa ng Panginoon, ay bumigkas ng mahabang stotra na naglalarawan kay Viṣṇu bilang unang sanhi, panloob na Sarili, at katotohanang lampas sa māyā at mga guṇa, ngunit siya rin ang sumasaklaw at sumusuporta sa sansinukob. Dahil sa ganap na pagsuko ni Uttaṅka, nagpakita ang Panginoon ni Lakṣmī sa isang malinaw na pagpapakita; nagpatirapa si Uttaṅka, lumuha, at hinugasan ang mga paa ng Panginoon. Nag-alok si Viṣṇu ng biyaya; bhakti na di matitinag sa lahat ng kapanganakan lamang ang hiningi ni Uttaṅka. Ipinagkaloob ito ng Panginoon at, sa paghipo gamit ang sankha, ibinigay ang bihirang banal na kaalaman; saka siya tinuruan na sumamba sa pamamagitan ng kriyā-yoga at magtungo sa tahanan nina Nara-Nārāyaṇa para sa kalayaan. Nagtatapos ang kabanata sa phalaśruti: ang pagbigkas o pakikinig ay nag-aalis ng kasalanan, tumutupad ng layon, at humahantong sa mokṣa.
Verse 1
नारद उवाच । किं तत्स्तोत्रं महाभाग कथं तुष्टो जनार्दनः । उत्तङ्कः पुण्यपुरुषः कीदृशं लब्धवान्वरम् 1. ॥ १ ॥
Wika ni Nārada: “O napakapalad, ano ang himnong iyon ng pagpupuri? Paano nalugod si Janārdana (Viṣṇu)? At anong uri ng biyaya ang natamo ng banal na si Uttaṅka?”
Verse 2
सनक उवाच । उत्तङ्कस्तु तदा विप्रो हरिध्यानपरायणः । पादोदकस्य माहात्म्यं दृष्ट्वा तुष्टाव भक्तितः ॥ २ ॥
Wika ni Sanaka: Noon, ang brahmanang si Uttanka, na lubos na nakatuon sa pagninilay kay Hari, nang masaksihan ang kadakilaan ng tubig na naghugas sa mga paa ng Panginoon, ay nagpuri nang may debosyon.
Verse 3
उत्तङ्क उवाच । नतोऽस्मि नारायणमादिदेवं जगन्निवासं जगदेकबन्धुम् । चक्राब्जशार्ङ्गासिधरं महान्तं स्मृतार्तिनिघ्नं शरणं प्रपद्ये ॥ ३ ॥
Wika ni Uttanka: Ako’y yumuyuko kay Nārāyaṇa, ang sinaunang Panginoon—tahanan ng sansinukob, tanging kamag-anak ng lahat ng daigdig—ang Dakila, may hawak na diskus, lotus, busog na Śārṅga at tabak. Siya ang pumapawi sa dalamhati ng mga umaalaala sa Kanya; sa Kanya ako sumisilong.
Verse 4
यन्नाभिजाब्जप्रभवो विधाता सृजत्यमुं लोकसमुच्चयं च । यत्क्रोधतो हन्ति जगच्च रुद्र स्तमादिदेवं प्रणतोऽस्मि विष्णुम् ॥ ४ ॥
Ako’y yumuyuko sa primal na Diyos na si Viṣṇu—sa Kanya nagmumula ang Lumikha, si Brahmā, na isinilang sa lotus na sumibol mula sa Kanyang pusod, at nilikha ang kabuuan ng mga daigdig; at mula sa Kanyang poot, winawasak ni Rudra ang sansinukob.
Verse 5
पद्मापतिं पद्मदलायताक्षं विचित्रवीर्यं निखिलैकहेतुम् । वेदान्तवेद्यं पुरुषं पुराणं तेजोनिधिं विष्णुमहं प्रपन्नः ॥ ५ ॥
Ako’y sumisilong kay Viṣṇu—Panginoon ni Padmā (Lakṣmī), may matang gaya ng talulot ng lotus, may kamangha-manghang lakas, iisang sanhi ng lahat; ang sinaunang Puruṣa na nakikilala sa Vedānta, ang sisidlan ng banal na liwanag.
Verse 6
आत्माक्षरः सर्वगतोऽच्युताख्यो ज्ञानात्मको ज्ञानविदां शरण्यः । ज्ञानैकवेद्यो भगवाननादिः प्रसीदतां व्यष्टिसमष्टिरूपः ॥ ६ ॥
Nawa’y maging mapagpala sa amin ang Panginoon na tinatawag na Acyuta—ang Di-nasisirang Sarili, ang sumasaklaw sa lahat, na ang likas ay dalisay na kaalaman, kanlungan ng mga nakaaalam; na nakikilala lamang sa tunay na jñāna, walang pasimula, at nahahayag bilang anyong indibidwal at kabuuang kosmiko.
Verse 7
अनन्तवीर्यो गुणजातिहीनो गुणात्मको ज्ञानविदां वरिष्ठः । नित्यः प्रपन्नार्तिहरः परात्मा दयाम्बुधिर्मे वरदस्तु भूयात् ॥ ७ ॥
Nawa’y ang Kataas-taasang Sarili—may walang-hanggang lakas, lampas sa lahat ng pag-uuri ng mga guna at kapanganakan, ngunit siya ang diwa ng lahat ng kabutihan; ang pinakadakila sa mga nakaaalam ng tunay na kaalaman; walang hanggan; tagapag-alis ng dalamhati ng mga sumuko at nagkubli sa Kanya—karagatan ng habag—ay maging palaging Tagapagkaloob ng biyaya sa akin.
Verse 8
यः स्थूलसूक्ष्मादिविशेषभेदैर्जगद्यथावत्स्वकृतं प्रविष्टः । त्वमेव तत्सर्वमनन्तसारं त्वत्तः परं नास्ति यतः परात्मन् ॥ ८ ॥
Ikaw ang Siya na, matapos likhain ang sansinukob na ito, ay pumasok dito ayon sa tunay nitong kalagayan—na nahahati bilang magaspang at maselan at iba pang pagkakaiba. Ikaw lamang ang lahat ng ito, na may diwang walang hanggan; wala nang higit pa sa Iyo, O Kataas-taasang Sarili.
Verse 9
अगोचरं यत्तव शुद्धरूपं मायाविहीनं गुणजातिहीनम् । निरञ्जनं निर्मलमप्रमेयं पश्यन्ति सन्तः परमार्थसंज्ञम् ॥ ९ ॥
Namamasdan ng mga pantas ang Iyong dalisay na anyo na lampas sa abot ng mga pandama—walang Māyā, walang pag-uuri ng mga guna at uri; walang dungis, ganap na malinis, at di-masusukat—na tinatawag na Kataas-taasang Katotohanan.
Verse 10
एकेन हेम्नैव विभूषणानि यातानि भेदत्वमुपाधिभेदात् । तथैव सर्वेश्वर एक एव प्रदृश्यते भिन्न इवाखिलात्मा ॥ १० ॥
Gaya ng mga palamuting yari sa iisang ginto na nagmumukhang iba-iba dahil sa pagkakaiba ng anyo at mga upādhi, gayon din: ang Kataas-taasang Panginoon ay tunay na iisa, subalit ang Sarili ng lahat ay nakikitang wari’y sari-sari.
Verse 11
यन्मायया मोहितचेतसस्तं पश्यन्ति नात्मानमपि प्रसिद्धम् । त एव मायारहितास्तदेव पश्यन्ति सर्वात्मकमात्मरूपम् ॥ ११ ॥
Ang mga nalilinlang ang isip ng Māyā ay nakikita ang Yaon, ngunit hindi nila nakikita kahit ang Sariling kilala na. Subalit ang mga yaon ding iyon, kapag napalaya sa Māyā, ay namamasdan ang kaparehong Katotohanan bilang anyo ng Sarili—ang diwa ng lahat.
Verse 12
विभुं ज्योतिरनौपम्यं विष्णुसंज्ञं नमाम्यहम् । समस्तमेतदुद्भूतं यतो यत्र प्रतिष्ठितम् ॥ १२ ॥
Ako’y yumuyuko at nagpupugay sa Liwanag na sumasaklaw sa lahat, walang kapantay, na kilala bilang Viṣṇu; mula sa Kanya sumibol ang buong sansinukob, at sa Kanya (at sa pamamagitan Niya) ito’y naitatag at nananatili.
Verse 13
यतश्चैतन्यमायातं यद्रू पं तस्य वै नमः । अप्रमेयमनाधारमाधाराधेयरूपकम् ॥ १३ ॥
Pagpupugay sa Kanya na pinagmulan ng kamalayan, at ang anyo ng kamalayang iyon ay Siya rin; di-masusukat, walang panlabas na sandigan, ngunit nahahayag bilang kapwa sandigan (substrato) at ang sinasandigan.
Verse 14
परमानन्दचिन्मात्रं वासुदेवं नतोऽस्म्यहम् । हृद्गुहानिलयं देवं योगिभिः परिसेवितम् ॥ १४ ॥
Ako’y yumuyuko kay Vāsudeva—dalisay na kamalayan at sukdulang kaligayahan—ang Diyos na nananahan sa yungib ng puso, na iginagalang at walang humpay na pinaglilingkuran ng mga yogin.
Verse 15
योगानामादिभूतं तं नमामि प्रणवस्थितम् । नादात्मकं नादबीजं प्रणवात्मकमव्ययम् ॥ १५ ॥
Ako’y yumuyuko sa Kanya, ang sinaunang pinagmulan ng lahat ng yoga, na nakatatag bilang Praṇava (Oṁ)—may likas na Nāda (misteryosong tunog), binhi ng Nāda, at di-nasisirang diwa ng Praṇava.
Verse 16
सद्भावं सच्चिदानन्दं तं वन्दे तिग्मचक्रिणम् । अजरं साक्षिणं त्वस्य ह्यवाङ्मनसगोचरम् ॥ १६ ॥
Ako’y yumuyuko sa Panginoong may tangan ng matalim na cakra—na ang tunay na kalikasan ay Sat-Cit-Ānanda, dalisay na Pag-iral, Kamalayan, at Kaligayahan; Siya’y di-isinilang at di-tumatanda, ang panloob na Saksi ng lahat, at tunay na lampas sa abot ng salita at isip.
Verse 17
निरञ्जनमनन्ताख्यं विष्णुरूपं नतोऽस्म्यहम् । इन्द्रि याणि मनो बुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिः ॥ १७ ॥
Ako’y yumuyuko sa Walang-dungis, na tinatawag na Ananta, na ang anyo ay mismong si Vishnu. Ang mga pandama, ang isip, ang talino, ang sattva (kadalisayan), ang liwanag, ang lakas, at ang katatagan—lahat ng ito’y mula sa Kanya at nananahan sa Kanya.
Verse 18
वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च । विद्याविद्यात्मकं प्राहुः परात्परतरं तथा ॥ १८ ॥
Ipinahahayag nila na kapwa ang “kṣetra” (larangan/katawan) at ang “kṣetrajña” (nakaaalam ng larangan) ay nasa likas na kalagayan ni Vāsudeva. Sinasabi rin nilang maging ang kaalaman at kamangmangan ay mula sa Kanya; at Siya ang Kataas-taasan—higit pa sa pinakamataas.
Verse 19
अनादिनिधनं शान्तं सर्वधातारमच्युतम् । ये प्रपन्ना महात्मानस्तेषां मक्तिर्हि शाश्वती ॥ १९ ॥
Yaong mga dakilang kaluluwa na sumisilong sa Walang-simula at Walang-wakas—mapayapa, Tagapagtaguyod ng lahat, si Acyuta na di kailanman nadadapa—para sa kanila, ang mukti (kalayaan) ay tunay na walang hanggan.
Verse 20
वरं वरेण्यं वरदं पुराणं । सनातनं सर्वगतं समस्तम् । नतोऽस्मि भूयोऽपि नतोऽस्मि भूयो । नतोऽस्मि भूयोऽपि नतोऽस्मि भूयः ॥ २० ॥
Ako’y yumuyuko nang paulit-ulit sa Purāṇa na yaon—pinakamainam, pinakakarapat-dapat piliin, tagapagkaloob ng biyaya; walang hanggan, laganap sa lahat, at ganap sa bawat paraan. Muli akong yumuyuko; muli at muli akong yumuyuko.
Verse 21
यत्पादतोयं भवरोगवैद्यो । यत्पादपांसुर्विमलत्वसिद्ध्यै । यन्नाम दुष्कर्मनिवारणाय । तमप्रमेयं पुरुषं भजामि ॥ २१ ॥
Sinasamba ko ang Di-masusukat na Kataas-taasang Purusha—ang tubig sa Kanyang mga paa ay manggagamot sa sakit ng samsara; ang alabok ng Kanyang mga paa’y nagdudulot ng ganap na kadalisayan; at ang Kanyang Banal na Pangalan ay pumipigil at nag-aalis ng kasalanan.
Verse 22
सद्रू पं तमसद्रू पं सदसद्रू पमव्ययम् । तत्तद्विलक्षणं श्रेष्ठं श्रेष्ठाच्छ्रेष्ठतरं भजे ॥ २२ ॥
Sinasamba ko ang Di-nagmamaliw na Kataas-taasang Katotohanan—may anyo ng pag-iral at yaong lampas sa pag-iral; may anyo ng pag-iral-at-di-pag-iral; hiwalay sa lahat ng paglalarawan; ang Pinakamataas, at higit pa sa pinakamataas.
Verse 23
निरञ्जनं निराकारं पूर्णमाकाशमध्यगम् । परं च विद्याविद्याभ्यां हृदम्बुजनिवासिनम् ॥ २३ ॥
Siya’y dalisay at walang dungis, walang anyo, ganap, at lumalaganap sa ‘panloob na langit’ ng kamalayan; ang Kataas-taasang lampas sa kaalaman at kamangmangan, nananahan sa lotus ng puso.
Verse 24
स्वप्रकाशमनिर्देश्यं महतां च महत्तरम् । अणोरणीयांसमजं सर्वोपाधिविवर्जितम् ॥ २४ ॥
Siya’y sariling-liwanag at di-masambit ng salita; higit na dakila kaysa sa mga dakila; higit na masinop kaysa sa pinakamasinop, di-isinilang, at malaya sa lahat ng upādhi (mga hangganang ikinakabit)—ganyan ang Kataas-taasan.
Verse 25
यन्नित्यं परमानन्दं परं ब्रह्म सनातनम् । विष्णुसंज्ञं जगद्धाम तमस्मि शरणं गतः ॥ २५ ॥
Ako’y sumisilong sa Kanya na walang hanggan, ang sukdulang kaligayahan, ang pinakamataas at walang hanggang Brahman—na kilala sa pangalang “Vishnu,” ang tahanan at sandigan ng buong sansinukob.
Verse 26
यं भजन्ति क्रियानिष्ठा यं पश्यन्ति च योगिनः । पूज्यात्पूज्यतरं शान्तं गतोऽस्मि शरणं प्रभुम् ॥ २६ ॥
Ako’y sumisilong sa Panginoong yaon na sinasamba ng mga matatag sa mga gawaing ritwal, at namamasdan ng mga yogi; mapayapa, at higit na karapat-dapat sambahin kaysa sa lahat ng sinasamba.
Verse 27
यं न पश्यन्ति विद्वांसो य एतद्व्याप्य तिष्ठति । सर्वस्मादधिकं नित्यं नतोऽस्मि विभुमव्ययम् ॥ २७ ॥
Ako’y yumuyuko at sumasamba sa Panginoong walang pagkasira, na lumalaganap sa lahat—na kahit ang mga pantas ay hindi Siya makita, ngunit Siya’y nananatiling sumasaklaw sa buong sansinukob; Siya’y walang hanggan na higit sa lahat.
Verse 28
अन्तःकरणसंयोगाज्जीव इत्युच्यते च यः । अविद्याकार्यरहितः परमात्मेति गीयते ॥ २८ ॥
Ang Sariling yaon, dahil sa pagkakaugnay sa panloob na kasangkapan (antaḥkaraṇa), ay tinatawag na “jīva”; ngunit yamang malaya sa mga bunga ng kamangmangan (avidyā), ito’y inaawit bilang “Paramātman,” ang Kataas-taasang Sarili.
Verse 29
सर्वात्मकं सर्वहेतुं सर्वकर्मफलप्रदम् । वरं वरेण्यमजनं प्रणतोऽस्मि परात्परम् ॥ २९ ॥
Ako’y yumuyuko sa Kataas-taasan na lampas pa sa lahat—Siya ang Sarili ng lahat, ang sanhi ng lahat, ang nagbibigay ng bunga ng bawat gawa; ang Pinakamabuti at pinakakarapat-dapat sambahin, ang Hindi Ipinanganak.
Verse 30
सर्वज्ञं सर्वगं शान्तं सर्वान्तर्यामिणं हरिम् । ज्ञानात्मकं ज्ञाननिधिं ज्ञानसंस्थं विभुं भजे ॥ ३० ॥
Sinasamba ko si Hari—ang Ganap na Nakaaalam, ang Laganap sa lahat, ang Mapayapa, ang Panloob na Tagapamahala (antaryāmin) na nananahan sa lahat; Siya ang diwa ng kaalaman, ang kayamanan ng kaalaman, nakatatag sa kaalaman, at ang makapangyarihang Panginoon.
Verse 31
नमाम्यहं वेदनिधिं मुरारिं । वेदान्तविज्ञानसुनिश्चितार्थम् । सूर्येन्दुवत् प्रोज्ज्वलनेत्रमिन्द्रं । खगस्वरूपं वपतिस्वरूपम् ॥ ३१ ॥
Ako’y yumuyuko kay Murāri, ang kayamanan ng mga Veda, na ang kahulugan ay matibay na natitiyak sa pamamagitan ng ganap na kaalaman ng Vedānta. Yumuyuko ako sa dakilang Panginoon na ang mga mata’y nagniningas na gaya ng araw at buwan; na nag-aanyong ibon, at Siya mismo ang Panginoon ng mga nilalang.
Verse 32
सर्वेश्वरं सर्वगतं महान्तं वेदात्मकं । वेदविदां वरिष्ठम् । तं वाङ्मनोऽचिन्त्यमनन्तशक्तिं । ज्ञानैकवेद्यं पुरुषं भजामि ॥ ३२ ॥
Sinasamba ko ang Kataas-taasang Purusha—Panginoon ng lahat, laganap sa lahat ng dako at ang Dakilang Mahān—na ang likas na anyo ay ang Veda, ang pinakadakila sa mga nakaaalam ng Veda; na di-maabot ng salita at isip, may walang-hanggang kapangyarihan, at nakikilala lamang sa pamamagitan ng tunay na kaalaman.
Verse 33
इन्द्रा ग्निकालासुरपाशिवायुसोमेशमार्त्तण्डपुरन्दराद्यैः । यः पाति लोकान् परिपूर्णभावस्तमप्रमेयं शरणं प्रपद्ये ॥ ३३ ॥
Ako’y sumisilong sa di-masusukat na Kataas-taasang Pag-iral—na ang likas ay ganap na kapuspusan—na nag-iingat sa mga daigdig sa pamamagitan nina Indra, Agni, Kāla, mga Asura, Pāśi (Varuṇa), Vāyu, Soma, Īśa, Mārtaṇḍa (Araw), Purandara, at iba pa.
Verse 34
सहस्रशीर्षं च सहस्रपादं सहस्राबाहुं च सहस्रनेत्रम् । समस्तयज्ञैः परिजुष्टमाद्यं नतोस्मि तुष्टिप्रदमुग्रवीर्यम् ॥ ३४ ॥
Ako’y yumuyuko sa Sinaunang Pinagmulan—may sanlibong ulo, sanlibong paa, sanlibong bisig at sanlibong mata—na lubos na nalulugod sa lahat ng yajña, na nagbibigay ng kasiyahang-loob, at may kapangyarihang kakila-kilabot.
Verse 35
कालात्मकं कालविभागहेतुं गुणत्रयातीतमहं गुणज्ञम् । गुणप्रियं कामदमस्तसङ्गमतीन्द्रि यं विश्वभुजं वितृष्णम् ॥ ३५ ॥
Pinagninilayan ko Siya—na siyang diwa ng Panahon at sanhi ng mga paghahati ng panahon; lampas sa tatlong guṇa ngunit ganap na nakaaalam ng mga guṇa; nalulugod sa kabutihan, nagbibigay ng makatarungang hangarin; malaya sa lahat ng pagkakapit, higit sa mga pandama; sumasaklaw at tumatangkilik sa sansinukob, ngunit lubos na walang pagnanasa.
Verse 36
निरीहमग्र्यं मनसाप्यगम्यं मनोमयं चान्नमयं निरूढम् । विज्ञानभेदप्रतिपन्नकल्पं न वाङ्मयं प्राणमयं भजामि ॥ ३६ ॥
Sinasamba ko ang Kataas-taasang Walang-gawa—na di maabot kahit ng isip—na nakatatag lampas sa balabal ng isip (manomaya) at sa balabal ng katawan na mula sa pagkain (annamaya); na nauunawaan sa pamamagitan ng mga pagkakaiba ng mataas na kamalayan (vijñāna); at hindi nakukulong sa salita ni sa balabal ng hiningang-buhay (prāṇamaya).
Verse 37
न यस्य रूपं न बलप्रभावे न यस्य कर्माणि न यत्प्रमाणम् । जानन्ति देवाः कमलोद्भवाद्याः स्तोष्याम्यहं तं कथमात्मरूपम् ॥ ३७ ॥
Wala Siyang anyo, walang lakas o kapangyarihang masusukat; hindi masaklaw ang Kanyang mga gawa, at walang pamantayang makapagpapatunay sa Kanya. Maging ang mga deva—mula kay Brahmā na isinilang sa lotus—ay hindi Siya tunay na nakikilala. Paano ko nga ba mapupuri ang Yaong ang likas ay ang Sarili mismo?
Verse 38
संसारसिन्धौ पतितं कदर्यं मोहाकुलं कामशतेन बद्धम् । अकीर्तिभाजं पिशुनं कृतघ्नं सदाशुचिं पापरतं प्रमन्युम् । दयाम्बुधे पाहि भयाकुलं मां पुनः पुनस्त्वां शरणं प्रपद्ये ॥ ३८ ॥
Nahulog ako sa karagatan ng saṃsāra, hamak at kaawa-awa, nalilito sa kamangmangan, iginapos ng sandaang pagnanasa; tagapasan ng masamang pangalan, mapanira, walang utang-na-loob, laging marumi, nahuhumaling sa kasalanan, at namamaga sa pagmamataas. O dagat ng habag, iligtas Mo ako na sinasakmal ng takot. Paulit-ulit, sa Iyo ako sumasandig at kumukupkop.
Verse 39
इति प्रसादितस्तेन दयालुः कमलापतिः । प्रत्यक्षतामगात्तस्य भगवांस्तेजसां निधिः ॥ ३९ ॥
Sa gayong pagpayapa sa Kanya, ang mahabaging Panginoon ni Lakṣmī ay nagpakita nang hayagan sa kanya—ang Bhagavān, ang sisidlan ng banal na kaningningan.
Verse 40
अतसीपुष्पसङ्काशं फुल्लपङ्कजलोचनम् । किरीटिनं कुण्डलिनं हारकेयूरभूषितम् ॥ ४० ॥
Nagniningning Siya na tila bughaw na bulaklak ng atasi, at ang Kanyang mga mata’y gaya ng ganap na namumulaklak na lotus; may korona, may hikaw, at pinalamutian ng kuwintas at pulseras sa bisig.
Verse 41
श्रीवत्सकौस्तुभधरं हेमयज्ञोपवीतिनम् । नासाविन्यस्तमुक्ताभवर्धमानतनुच्छविम् ॥ ४१ ॥
Ninilay-nilay ko ang Panginoon na may tatak na Śrīvatsa at hiyas na Kaustubha, na may gintong banal na sinulid (yajñopavīta); wari’y lalo pang sumisiklab ang liwanag ng Kanyang katawan dahil sa perlas na palamuting nakalagay sa Kanyang ilong.
Verse 42
पीताम्बरधरं देवं वनमालाविभूषितम् । तुलसीकोमलदलैरर्चिताङिघ्रं महाद्युतिम् ॥ ४२ ॥
Nagninilay-nilay ako sa banal na Panginoon na nakasuot ng dilaw na kasuotan, pinalamutian ng kuwintas na mula sa gubat; ang Kanyang mga paa ay sinasamba sa malalambot na dahon ng tulasī, at Siya’y nagniningning sa dakilang karilagan.
Verse 43
किङ्किणीनूपुराद्यैश्च शोभितं गरुडध्वजम् । दृष्ट्वा ननाम विप्रेन्द्रो दण्डवत्क्षितिमण्डले ॥ ४३ ॥
Nang makita ang Panginoon na may watawat na may Garuḍa at pinalamutian ng mga kumakalansing na palamuti gaya ng pulseras sa bukung-bukong at mga kampanilya, ang pinakadakilang brāhmaṇa ay yumukod at nagpatirapa na parang tuwid na tungkod sa ibabaw ng lupa.
Verse 44
अभ्यषिञ्चद्धरेः पादावुत्तङ्को हर्षवारिभिः । मुरारे रक्ष रक्षेति व्याहरन्नान्यधीस्तदा ॥ ४४ ॥
Pagkaraan, pinaliguan ni Uttaṅka ang mga paa ni Hari ng mga luha ng kagalakan, paulit-ulit na binibigkas, “O Murāri, ingatan Mo ako—ingatan Mo ako,” at noon ay wala na siyang ibang iniisip.
Verse 45
तमुत्थाप्य महाविष्णुरालिलिङ्ग दयापरः । वरं वृणीष्व वत्सेति प्रोवाच मुनिपुङ्गवम् ॥ ४५ ॥
Itinayo siya ni Mahāviṣṇu, puspos ng habag, niyakap ang pinakadakilang pantas at nagsabi, “Mahal kong anak, pumili ka ng isang biyaya.”
Verse 46
असाध्यं नास्ति किञ्चित्ते प्रसन्ने मयि सत्तम । इतीरितं समाकर्ण्य ह्युत्तङ्कश्चक्रपाणिना । पुनः प्रणम्य तं प्राह देवदेवं जनार्दनम् ॥ ४६ ॥
“Kapag Ako’y nalulugod sa iyo, O pinakamainam sa mga nilalang, wala ni anuman ang imposible.” Nang marinig ito mula sa Panginoong may hawak ng cakra, muling nagpatirapa si Uttaṅka at nagsalita kay Janārdana, ang Diyos ng mga diyos.
Verse 47
किं मां मोहयसीश त्वं किमन्यैर्देव मे वरैः । त्वयि भक्तिर्दृढा मेऽस्तु जन्मजन्मान्तरेष्वपि ॥ ४७ ॥
O Panginoon, bakit Mo ako nililito? O Diyos, ano ang silbi sa akin ng iba pang mga biyaya? Nawa’y maging matatag ang aking bhakti sa Iyo, kahit sa bawat kapanganakan at muling kapanganakan.
Verse 48
कीटेषु पक्षिषु मृगेषु सरीसृपेषु रक्षःपिशाचमनुजेष्वपि यत्र तत्र । जातस्य मे भवतु केशव ते प्रसादात्त्वय्येव भक्तिरचलाव्यभिचारिणी च ॥ ४८ ॥
Maging ako man ay ipanganak sa mga insekto, ibon, mababangis na hayop, reptilya, o maging sa mga rākṣasa, piśāca, o tao—saan man at sa anumang anyo—sa Iyong biyaya, O Keśava, nawa’y sa Iyo lamang ang aking bhakti: di matinag at di lumilihis.
Verse 49
एवमस्त्विति लोकेशः शङ्खप्रान्तेन संस्पृशन् । दिव्यज्ञानं ददौ तस्मै योगिनामपि दुर्लभम् ॥ ४९ ॥
“Mangyari nawa,” wika ng Panginoon ng mga daigdig; at sa paghipo sa kanya ng dulo ng Kanyang kabibe (conch), ipinagkaloob Niya ang banal na kaalaman—na mahirap makamtan kahit ng mga ganap na yogin.
Verse 50
पुनः स्तुवन्तं विप्रेन्द्रं देवदेवो जनार्दनः । इदमाह स्मितमुखो हस्तं तच्छिरसि न्यसन् ॥ ५० ॥
Habang patuloy na nagpupuri ang pinakadakilang Brahmin, si Janārdana—Diyos ng mga diyos—ay nagsalita nang may banayad na ngiti, at ipinatong ang Kanyang kamay sa ulo ng pantas na iyon.
Verse 51
श्री भगवानुवाच । आराधय क्रियायोगैर्मां सदा द्विजसत्तम । नरनारायणस्थानं व्रज मोक्षं गमिष्यसि ॥ ५१ ॥
Wika ng Mapalad na Panginoon: “O pinakamainam sa mga dvija, sambahin mo Ako palagi sa pamamagitan ng mga disiplina ng Kriyā-yoga. Pumaroon ka sa banal na tahanan nina Nara-Nārāyaṇa; makakamtan mo ang mokṣa, ang paglaya.”
Verse 52
त्वया कृतमिदं स्तोत्रं यः पठेत्सततं नरः । सर्वान्कामानवाप्यान्ते मोक्षभागी भवेत्ततः ॥ ५२ ॥
Sinumang tao na palagiang bumibigkas ng banal na himnong ito na iyong nilikha, ay makakamit ang lahat ng minimithing layon; at sa wakas, magiging tagapagmana ng mokṣa, ang kalayaan.
Verse 53
इत्युक्त्वा माधवो विप्रं तत्रैवान्तर्दधे मुने । नरनारायणस्थानमुत्तङ्कोऽपि ततो ययौ ॥ ५३ ॥
Pagkasabi nito, si Mādhava ay naglaho sa mismong pook na iyon, O pantas. Pagkaraan, si Uttaṅka man ay tumungo sa banal na tahanan nina Nara at Nārāyaṇa.
Verse 54
तस्माद्भक्तिः सदा कार्या देवदेवस्य चक्रिणः । हरिभक्तिः परा प्रोक्ता सर्वकामफलप्रदा ॥ ५४ ॥
Kaya nga, ang bhakti ay dapat laging isagawa para sa Panginoon ng mga panginoon, ang may hawak ng cakra. Ang debosyon kay Hari ay ipinahayag na pinakamataas, na nagbibigay ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin.
Verse 55
उत्तङ्को भक्तिभावेन क्रियायोगपरो मुने । पूजयन्माधवं नित्यं नरनारायणाश्रमे ॥ ५५ ॥
O pantas, si Uttaṅka—puspos ng damdaming bhakti at masigasig sa disiplina ng karma-yoga—ay sumamba kay Mādhava araw-araw sa ashram nina Nara at Nārāyaṇa.
Verse 56
ज्ञानविज्ञानसम्पन्नः सञ्च्छिन्नद्वैतसंशयः । अवाप दुरवापं वै तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ ५६ ॥
Taglay ang kaalamang espirituwal at ganap na pagkamulat, at naputol ang lahat ng pag-aalinlangang bunga ng pagkadalawahan, tunay ngang naabot niya ang mahirap maabot na kataas-taasang tahanan ni Panginoong Viṣṇu.
Verse 57
पूजितो नमितो वापि संस्मृतो वापि मोक्षदः । नारायणो जगन्नाथो भक्तानां मानवर्द्धनः ॥ ५७ ॥
Maging sinamba, pinagpugayan, o kahit inalaala lamang, si Nārāyaṇa—Panginoon ng sansinukob—ay nagkakaloob ng moksha at nagpapalago ng kabanalang espirituwal ng Kanyang mga bhakta.
Verse 58
तस्मान्नारायणं देवमनन्तमपराजितम् । इहामुत्र सुखप्रेप्सुः पूजयेद्भक्तिसंयुतः ॥ ५८ ॥
Kaya ang naghahangad ng kaligayahan dito at sa kabilang-buhay ay dapat sumamba kay Panginoong Nārāyaṇa—ang banal, walang hanggan, at di-matatalo—na may pusong puspos ng bhakti.
Verse 59
यः पठेदिदमाख्यानं शृणुयाद्वा समाहितः । सोऽपि सर्वाघनिर्मुक्तः प्रयाति भवनं हरेः ॥ ५९ ॥
Sinumang may nakatuong isip na bumibigkas ng banal na salaysay na ito, o nakikinig man lamang, ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at nakararating sa tahanan ni Hari.
Verse 60
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे विष्णुमाहात्म्यंनामाष्टत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३८ ॥
Sa gayon nagtatapos ang ika-tatlumpu’t walong kabanata, na tinatawag na “Kadakilaan ni Viṣṇu,” sa Unang Pāda ng Pūrva-bhāga ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa.
Instead of worldly siddhis, Uttaṅka asks for unwavering bhakti in every birth and in any yoni. The chapter presents this as the highest boon because it naturally leads to jñāna and mokṣa; Viṣṇu then confirms this hierarchy by granting divine knowledge and directing him to kriyā-yoga and the Nara-Nārāyaṇa abode.
The stotra identifies Viṣṇu as the sole cause and substratum of the universe, beyond guṇas and sensory reach, yet immanent as the All-Self. It uses Vedāntic markers (māyā, non-duality, kṣetra–kṣetrajña, witness-consciousness) to show that devotion culminates in realization of the Supreme Reality.
Viṣṇu instructs Uttaṅka to worship Him always through kriyā-yoga and to go to the sacred abode of Nara-Nārāyaṇa, where liberation is attained—linking disciplined practice, sacred geography, and mokṣa-dharma.