Adhyaya 22
Purva BhagaFirst QuarterAdhyaya 2228 Verses

Māsopavāsa (Month-long Fast) and Repeated Parāka Observances: Procedure and Fruits

Itinuturo ni Sanaka ang isang “nakapupuksa ng kasalanan” na Vaiṣṇava na panata, na maaaring isagawa sa alinman sa apat na buwan (Āṣāḍha–Āśvina) sa śukla-pakṣa. Pinipigil ng nagsasagawa ang mga pandama, umiinom ng pañcagavya, natutulog malapit kay Viṣṇu, bumabangon nang maaga, ginagampanan ang araw-araw na tungkulin, at sumasamba kay Viṣṇu nang walang galit. Sa harap ng mga marurunong na brāhmaṇa, isinasagawa ang svasti-vācana at gumagawa ng pormal na saṅkalpa na mag-ayuno nang isang buwan, at tanging sa utos ng Panginoon lamang ito wawakasan. Naninirahan siya sa templo ni Hari, araw-araw na pinaliliguan ang diyos-diyosan ng pañcāmṛta, pinananatiling tuloy-tuloy ang ilawan, gumagamit ng sanga ng apāmārga sa pagnguya para sa paglilinis at naliligo ayon sa itinakda, sumasamba, nagpapakain sa mga brāhmaṇa na may dakṣiṇā, at kumakain nang may pagpipigil kasama ang mga kamag-anak. Pagkatapos ay inililista ang papataas na bunga ng paulit-ulit na pagsasagawa—iniuugnay ang bilang ng buwanang ayuno/Parāka sa mga gantimpalang hihigit sa malalaking Vedic na yajña—hanggang sa Hari-sādr̥śya at sukdulang kaligayahan. Ipinahahayag na ang mokṣa ay maaabot ng babae at lalaki, ng lahat ng āśrama, at maging sa pakikinig o pagbigkas ng aral na ito nang may bhakti kay Nārāyaṇa.

Shlokas

Verse 1

सनक उवाच । अन्यद् व्रत वरं वक्ष्ये तच्छृणुष्व समाहितः । सर्वापापहरं पुण्यं सर्वलोकोपकारकम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Sanaka: Ngayon ay ilalarawan ko ang isa pang dakilang panatang banal. Makinig nang may pusong nakatuon—ang banal na pagtalimang ito’y nag-aalis ng lahat ng kasalanan, hitik sa kabutihang-loob, at kapaki-pakinabang sa lahat ng daigdig.

Verse 2

आषाढ्रे श्रावणे वापि तथा भाद्रपदेऽपि च । तथैवाश्विनके मासे कुर्यादेतद्वतं द्विज ॥ २ ॥

Maging sa buwang Āṣāḍha, sa Śrāvaṇa, gayundin sa Bhādrapada, at pati sa buwang Āśvina—O dvija (dalawang ulit na isinilang), isagawa ang panatang ito sa mga buwang iyon.

Verse 3

एतेष्वन्यतमे मासे शुल्कपक्षे जितेन्द्रियः । प्राशयेत्पञ्चगव्यं च स्वपेद्विष्णुसमीपतः ॥ ३ ॥

Sa alinmang isa sa mga buwang iyon, sa maliwanag na kalahati (śukla-pakṣa), na napigil ang mga pandama, dapat tumanggap ng pañcagavya; at dapat matulog malapit kay Viṣṇu (sa Kanyang anyo o presensya).

Verse 4

ततः प्रातः समुत्थाय नित्यकर्म समाप्य च । श्रद्धया पूजयेद्विष्णुं वशी क्रोधविवार्जितः ॥ ४ ॥

Pagkatapos, bumangon nang maaga sa umaga at tapusin ang mga araw-araw na tungkulin, dapat sambahin si Viṣṇu nang may pananampalataya—may pagpipigil-sa-sarili at walang poot.

Verse 5

विद्वद्भिः सहितो विष्णुमर्चयित्वा यथोचितम् । संकल्पं तु ततः कुर्यास्त्वस्ति वाचनपूर्वकम् ॥ ५ ॥

Kasama ang mga pantas na brāhmaṇa, matapos sambahin si Viṣṇu ayon sa nararapat, saka gawin ang saṅkalpa (pormal na panata), na pinangungunahan ng svasti-vācana, ang pagbigkas ng mga pagpapala.

Verse 6

मासमेकं निराहारो ह्यद्यप्रभृति केशव । मासान्तं पारणं कुर्वे देवदेव तवाज्ञया ॥ ६ ॥

O Keśava, mula sa araw na ito ay mananatili akong walang pagkain sa loob ng isang buwan; at sa katapusan ng buwan ay gagawin ko ang pāraṇa, ang pagbasag ng pag-aayuno, ayon sa Iyong utos, O Diyos ng mga diyos.

Verse 7

तपोरुप नमस्तुभ्यं तपसां फल दायक । ममाभीष्टप्रदं देहि सर्वविघ्नान्निवारय ॥ ७ ॥

Pagpupugay sa Iyo, O Ikaw na ang anyo ay mismong pag-austeridad; O Tagapagkaloob ng bunga ng tapas. Ipagkaloob Mo sa akin ang katuparan ng aking minimithing hangarin, at alisin Mo ang lahat ng hadlang.

Verse 8

एवं समर्प्य देवस्य विष्णोर्मासव्रतं शुभम् । ततः प्रभृति मासान्तं निवसेद्धरिमन्दिरे ॥ ८ ॥

Sa gayon, matapos maihandog nang wasto ang mapalad na panatang isang buwan kay Panginoong Viṣṇu, mula noon ay nararapat manirahan sa templo ni Hari hanggang sa katapusan ng buwan.

Verse 9

प्रत्यहं स्नापयेद्देवं पञ्चामृतविधानतः । दीपं निरन्तरं कुर्यात्तस्मिन्मासे हरेर्गृहे ॥ ९ ॥

Araw-araw ay paliguan ang Panginoon ayon sa itinakdang ritwal ng pañcāmṛta (limang nektar); at sa buwang iyon, sa dambana ni Hari, panatilihing nagliliyab ang ilawan nang walang patid.

Verse 10

प्रत्यहं खादयेत्काष्ठं ह्यपामार्ग समुद्भवम् । ततः स्नायीत विधिन्नारायणपरायणः ॥ १० ॥

Araw-araw ay nguyain ang isang munting sanga na nagmula sa halamang apāmārga; pagkatapos, na may pusong nakatuon kay Nārāyaṇa, maligo ayon sa itinakdang ritwal.

Verse 11

ततः संस्नापयेद्विष्णुं पूर्ववत्प्रयतोऽर्चयेत् । ब्राह्मणान्भोजयेच्छक्त्या भक्तियुक्तः सदक्षिणम् ॥ ११ ॥

Pagkatapos nito, paliguan ang Panginoong Viṣṇu (ang diyos sa anyong sinasamba), at sa may disiplina, sambahin Siya ayon sa naunang itinakda. Sa debosyon, pakainin ang mga brāhmaṇa ayon sa kakayahan, kalakip ang nararapat na dakṣiṇā (handog na kaloob).

Verse 12

स्वयं च बन्धुभिः सार्द्धं भुञ्जीत प्रयतेन्द्रियः । एवं मासोपवासांश्च व्रती कुर्यात्र्रयोदश ॥ १२ ॥

At siya mismo, kasama ang mga kamag-anak, ay dapat kumain nang may pagpipigil sa mga pandama. Sa ganitong paraan, ang tumutupad ng panata ay dapat ding isagawa ang labintatlong pag-aayuno na pangbuwan.

Verse 13

वर्षान्ते वेदविदुषे गां प्रदद्यात्स दक्षिणाम् । भोजयेद्वब्राह्माणांस्तत्र द्वादशैव विधानतः । शक्त्या च दक्षिणां दद्याद्रूह्यण्याभरणानि च ॥ १३ ॥

Sa katapusan ng taon, dapat maghandog ng isang baka bilang dakṣiṇā sa isang pantas na bihasa sa Veda. Dapat ding pakainin doon ang eksaktong labindalawang brāhmaṇa ayon sa wastong ritwal. At ayon sa kakayahan, magbigay pa ng dagdag na kaloob at mga palamuting pilak at ginto.

Verse 14

मासोपवासत्रितयं यः कुर्यात्संयते न्द्रियः । आप्तोर्यामस्य यज्ञस् द्विगुणं फलमश्नुते ॥ १४ ॥

Ang sinumang, na may pagpipigil sa mga pandama, magsagawa ng pag-aayuno sa loob ng tatlong buwan, ay tatanggap ng dobleng bunga ng kabutihan kumpara sa pagganap ng sakripisyong Āptoryāma.

Verse 15

चतुः कृत्वः कृतं येन पाराकं मुनिसत्तम । स लभेत्परमं पुण्यमष्टान्गिष्टोमसंभवम् ॥ १५ ॥

O pinakamainam sa mga pantas, ang sinumang magsagawa ng pag-aayunong Pārāka nang apat na ulit ay makakamit ang pinakamataas na kabutihang-loob, na katumbas ng bunga ng walong sakripisyong Aṅgiṣṭoma (Agniṣṭoma).

Verse 16

पञ्चकृत्वो व्रतमिदं कृतं येन महात्मना । अत्यन्गिष्टोमजं पुण्यं द्विगुणं प्राप्नुयान्नरः ॥ १६ ॥

Ang marangal na taong nagsasagawa ng banal na panatang ito nang limang ulit ay magkakamit ng dalisay na gantimpala, na tulad ng bunga ng handog na Aṅgiṣṭoma, at ito’y magiging doble.

Verse 17

मासोपवाषट्कं यः करोति सुसमाहितः । ज्योतिष्टोस्य यज्ञस्य फलं सोऽष्टगुणं लभेत् ॥ १७ ॥

Sinumang may matatag na pagninilay at nagsasagawa ng anim na pag-aayuno buwan-buwan ay tatanggap ng walong ulit na bunga ng sakripisyong Jyotiṣṭoma.

Verse 18

निराहारः सप्तकृत्वो नरो मासोपवासकान् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलमष्टगुणं लभेत् ॥ १८ ॥

Ang taong ganap na nag-aayuno (walang anumang pagkain) nang pitong ulit ay magkakamit ng bunga ng sakripisyong Aśvamedha, at ang gantimpala’y walong ulit, higit pa sa mga pag-aayuno buwan-buwan.

Verse 19

मासोपावासान्यः कुर्यादष्टकृत्वो मुनीश्वर । नरमेधाख्ययज्ञस्य फलं पञ्चगुणं लभेत् ॥ १९ ॥

O panginoon sa mga muni, sinumang magsagawa ng pag-aayunong buwan-buwan nang walong ulit ay tatanggap ng limang ulit na bunga, katumbas ng sakripisyong tinatawag na Naramedha.

Verse 20

यस्तु मासोपवासांश्च नवकृत्वः समाचरेत् । गोमेधमखजं पुण्यं लभते त्रिगुणं नरः ॥ २० ॥

Ngunit ang taong maayos na nagsasagawa ng pag-aayuno sa loob ng isang buwan nang siyam na ulit ay magkakamit ng meritong nagmumula sa sakripisyong Gomedha, sa tatlong ulit na sukat.

Verse 21

दशकृत्वस्तु यः कुर्यात्पराकं मुनिसत्तम । स ब्रह्ममेधयज्ञस्य त्रिगुणं फलमश्नुते ॥ २१ ॥

O pinakadakila sa mga muni, sinumang magsagawa ng banal na pag-aayunong Parāka nang sampung ulit ay tatanggap ng gantimpalang tatlong ulit kaysa sa handog na Brahmamedha.

Verse 22

एकादश पराकांश्च यः कुर्यात्संयतेन्द्रियः । स याति हरिसारुप्यं सर्वभोगसमन्वितम् ॥ २२ ॥

Sinumang may pagpipigil sa mga pandama at magsagawa ng Parāka nang labing-isa ay makakamit ang sārūpya—pagkawangis kay Hari (Vishnu)—at mapupuspos ng lahat ng banal na kaluguran.

Verse 23

त्रयोदश पराकांश्च यः कुर्यात्प्रयतो नरः । स याति परमानन्दं यत्र गत्वा न शोचति ॥ २३ ॥

Ang taong masinop at tapat na nagsasagawa ng Parāka nang labintatlo ay makakamit ang sukdulang kaligayahan; pagdating doon, hindi na muling magdadalamhati.

Verse 24

मासोपवासनिरता गङ्गास्नानपरायणाः । धममार्गप्रवक्तारो मुक्ता एव न सशंयः ॥ २४ ॥

Yaong masigasig sa buwanang pag-aayuno, nakatuon sa paliligo sa banal na Gaṅgā, at nagpapahayag ng landas ng Dharma—tunay ngang pinalaya na, walang alinlangan.

Verse 25

अवीराभिर्यतिभिर्ब्रह्यचारिभिः । मासोपवासः कर्त्तव्यो वनस्थैश्च विशेषतः ॥ २५ ॥

Ang mga yati at mga brahmacārin na walang pagnanasa sa makamundo ay dapat magsagawa ng pag-aayuno sa loob ng isang buwan, lalo na yaong naninirahan sa gubat (vānaprastha).

Verse 26

नारी वा पुरुषो वापि व्रतमेतत्सुदुर्लभम् । कृत्वा मोक्षमवान्पोति योगिनामपि दुर्लभम् ॥ २६ ॥

Babae man o lalaki, ang banal na panatang ito ay napakabihira; sa pagsasagawa nito, nakakamit ang moksha—na mahirap makuha kahit ng mga yogi.

Verse 27

गृहस्थो वानप्रस्थो वा व्रती वा भिक्षुरेव वा । मूर्खो वा पण्डितो वापि श्रुत्वैतन्मोक्षभाग्भवेत् ॥ २७ ॥

Maging maybahay o naninirahan sa gubat, tagapagpanata o pulubing monghe; maging mangmang o marunong—sa pakikinig sa aral na ito, nagkakaroon siya ng bahagi sa moksha.

Verse 28

इदं पुण्यं व्रताख्यानं नारायण परायणः । श्रृणुयाद्वाचयेद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ २८ ॥

Ang lubos na nakatuon kay Nārāyaṇa, kapag nakinig sa mapagpalang salaysay ng panatang ito—o kahit bigkasin ito—ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Frequently Asked Questions

Saṅkalpa formally defines intention, duration, and the deity-centered aim of the vrata, while svasti-vācana ritually ‘seals’ the undertaking through auspicious Vedic benedictions in the presence of learned brāhmaṇas—establishing correctness (vidhi) and dharmic legitimacy.

Pañcāmṛta abhiṣeka expresses daily purification and intimate service (sevā) to the deity-form of Viṣṇu, while an unbroken lamp signifies uninterrupted devotion and wakeful presence before Hari; together they convert austerity (upavāsa) into sustained bhakti-practice.

The comparison translates the prestige of śrauta yajñas into a bhakti-austerity framework, presenting fasting as an accessible equivalent or surpassing path; it also indexes the vrata within a Vedic merit economy familiar to dharma literature.

It explicitly extends the vow’s salvific reach to women and men, householders and forest-dwellers, mendicants, and both the learned and unlearned—stating that even hearing or reciting the account with devotion to Nārāyaṇa removes sins and grants liberation-eligibility.