The Narration of the Brāhma Purāṇa’s Account (Brāhma Purāṇānukramaṇikā)

Verse 1

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा नारदस्तु कुमारस्य वचो मुदा । पुनरप्याह सुप्रीतो जिज्ञासुः श्रेय उत्तमम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ni Nārada ang mga salita ng Kumāra nang may galak, siya’y lubhang nasiyahan at muling nagsalita, sabik na malaman ang pinakamataas na kabutihan (pinakamainam na kapakinabangan espirituwal).

Verse 2

नारद उवाच । साधु साधु महाभाग सर्वलोकोपकारकम् । महातंत्रं त्वया प्रोक्तं सर्वतंत्रोत्तमोत्तमम् ॥ २ ॥

Sinabi ni Nārada: “Mabuti, mabuti, O pinagpala! Ipinahayag mo ang isang dakilang Tantra na kapaki-pakinabang sa lahat ng daigdig—pinakamataas, tunay na pinakamarilag sa lahat ng Tantra.”

Verse 3

अधुना श्रोतुमिच्छामि पुराणाख्यानमुत्तमम् । यस्मिन्यस्मिन्पुराणे तु यद्यदाख्यानकं मुने । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व सर्वज्ञस्त्वं यतो मतः ॥ ३ ॥

Ngayon ay nais kong marinig ang pinakadakilang salaysay ng Purāṇa. O muni, anuman ang mga pangyayari sa alinmang Purāṇa, isalaysay mo sa akin ang lahat; sapagkat ikaw ay itinuturing na lubos na nakaaalam.

Verse 4

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं विप्रा नारदस्य शुभावहम् । पुराणाख्यानसंप्रश्नं कुमारः प्रत्युवाच ह ॥ ४ ॥

Wika ni Sūta: O mga brāhmaṇa, nang marinig ang mapalad na mga salita ni Nārada—ang kaniyang pagtatanong tungkol sa salaysay ng mga Purāṇa—ang Kumāra ay sumagot.

Verse 5

सनत्कुमार उवाच । पाराणाख्यानकं विप्र नानाकल्पसमुद्भवम् । नानाकथासमायुक्तमद्भुतं बहुविस्तरम् ॥ ५ ॥

Sinabi ni Sanatkumāra: O brāhmaṇa, ang salaysay na Purāṇa na ito ay sumibol mula sa maraming kalpa; hitik sa sari-saring kuwento, kagila-gilalas, at napakalawak.

Verse 6

ऋषिः सनातनश्चायं यथा वेद तथाऽपरः । न वेद तस्मात्पृच्छ त्वं बहुकल्पविदां वरम् ॥ ६ ॥

Ang rishī na si Sanātana ay nakaaalam gaya ng iba na nakaaalam ng Veda. Ngunit yamang hindi niya nalalaman ang bagay na ito, kaya ikaw ay magtanong sa pinakadakila sa mga nakaaalam ng maraming kalpa.

Verse 7

श्रुत्वेत्थं नारदो वाक्यं कुमारस्य महात्मनः । प्रणम्य विनयोपेतः सनातनमथाब्रवीत् ॥ ७ ॥

Nang marinig ni Nārada ang mga salita ng dakilang-loob na Kumāra, siya’y yumukod at nagbigay-galang nang may pagpapakumbaba, at saka nagsalita kay Sanātana.

Verse 8

नारद उवाच । ब्रह्मन्पुराणविच्छ्रेष्ठ ज्ञानविज्ञानतत्पर । पुराणानां विभागं मे साकल्ये नानुकीर्तय ॥ ८ ॥

Sinabi ni Nārada: O Brahmin, pinakadakila sa mga nakaaalam ng Purāṇa, nakatuon sa jñāna at vijñāna—ipahayag mo sa akin nang buo ang pag-uuri at mga bahagi ng mga Purāṇa.

Verse 9

यस्मिञ् श्रुते श्रुतं सर्वं ज्ञातं कृते कृतम् ॥ ९ ॥

Sa pakikinig nito, ang lahat ng dapat pakinggan ay waring napakinggan na; sa pag-alam nito, ang lahat ng dapat malaman ay waring nalaman na; at sa pagtupad nito, ang lahat ay waring natupad na.

Verse 10

वर्णाश्रमाचारधर्मं साक्षात्कारमुपैष्यति । कियंति च पुराणानि कियत्संख्यानि मानतः ॥ १० ॥

Makakamtan niya ang tuwirang pagkaunawa sa dharma ng wastong asal ayon sa mga varṇa at āśrama. At (ipahayag) ilan ang mga Purāṇa, at ano ang sukat nito ayon sa bilang ng mga śloka.

Verse 11

किंकिमाख्यानयुक्तानि तद्वदस्व मम प्रभो । चातुर्वर्ण्याश्रया नानाव्रतादीनां कथास्तथा ॥ ११ ॥

O Panginoon, ipahayag mo sa akin kung alin sa mga aral ang may kasamang mga banal na salaysay; at gayundin, isalaysay ang mga kuwento ng iba’t ibang vrata at mga pagtalima na nakasalig sa tungkulin ng apat na varṇa.

Verse 12

सृष्टिक्रमेण वंशानां कथाः सम्यक्प्रकाशय । त्वत्तोऽधिको न चान्योऽस्ति पुराणाख्यानवित्प्रभो ॥ १२ ॥

Ipaliwanag mo nang malinaw, ayon sa kaayusan ng paglikha, ang mga salaysay ng mga angkan at dinastiya. O Panginoon, wala nang hihigit pa sa iyo sa kaalaman sa mga salaysay ng Purāṇa.

Verse 13

तस्मादाख्याहि मह्यं त्वं सर्वसन्देहभंजनम् । सूत उवाच । ततः सनातनो विप्राः श्रुत्वा नारदभाषितम् ॥ १३ ॥

“Kaya nga, ipaliwanag mo sa akin ang aral na dumudurog sa lahat ng pag-aalinlangan.” Sabi ni Sūta: Pagkaraan nito, O mga brāhmaṇa, si Sanātana na pantas, nang marinig ang sinabi ni Nārada…

Verse 14

नारायणं क्षणं ध्यात्वा प्रोवाचाथ विदां वरः । सनातन उवाच । साधु साधु मुनिश्रेष्ठ सर्वलोकोपकारिका ॥ १४ ॥

Matapos magnilay sa loob ng isang saglit kay Nārāyaṇa, nagsalita ang pinakadakila sa mga pantas. Wika ni Sanātana: “Mainam, mainam, O pinakadakilang muni—ito’y kapaki-pakinabang sa lahat ng mga daigdig.”

Verse 15

पुराणाख्यानविज्ञाने यज्जाता नेष्ठिकी मतिः । तुभ्यं समभिधास्यामि यत्प्रोक्तं ब्रह्मणा पुरा ॥ १५ ॥

Yamang sa iyo’y sumibol ang matatag at iisang-tutok na pagkaunawa sa kaalaman ng mga salaysay ng Purāṇa, ipaliliwanag ko ngayon sa iyo ang winika noon pa man ni Brahmā.

Verse 16

मरीच्यादिऋषिभ्यस्तु पुत्रस्नेहावृतात्मना । एकदा ब्रह्मणः पुत्रो मरीचिर्नाम विश्रुतः ॥ १६ ॥

Ngunit sa mga rishi na nagsisimula kay Marīci, minsan ay ang bantog na si Marīci—anak ni Brahmā—na natakpan ang loob ng pag-ibig sa anak (ay kumilos/nagsalita sa gayong kalagayan).

Verse 17

स्वाध्यायश्रुतसंपन्नो वेदवेदागपारगः । उपसृत्य स्वपितरं ब्रह्मणं लोकभावनम् ॥ १७ ॥

Siya’y ganap sa svādhyāya at sa banal na pagdinig ng aral, at lubos na bihasa sa Veda at mga Vedāṅga. Pagkaraan, lumapit siya sa sariling ama—si Brahmā, tagapagtaguyod ng mga daigdig.

Verse 18

प्रणम्य भक्त्या पप्रच्छ इदमेव मुनिश्वर । पुराणाख्यानममलं यत्त्वं पृच्छसि मानद ॥ १८ ॥

Pagyukod na may bhakti, ito mismo ang kanyang itinanong, O pinakadakilang muni: “Ang dalisay na salaysay ng Purāṇa—iyan ang iyong itinatanong, O kagalang-galang, yaong nagbibigay-galang sa iba.”

Verse 19

मरीचिरुवाच । भगवन्देवदेवेश लोकानां प्रभवाप्यय । सर्वज्ञ सर्वकल्याण सर्वाध्यक्ष नमोऽस्तु ते ॥ १९ ॥

Wika ni Marīci: O Bhagavān, Panginoon ng mga diyos—pinagmulan at pagkalusaw ng mga daigdig; ang Nakaaalam ng lahat, ang ganap na mapagpala, at Tagapangasiwa ng lahat—pagpupugay at pagyukod sa Iyo.

Verse 20

पुराणबीजमाख्यहि मह्यं शुश्रूषवे पितः । लक्षणं च प्रमाणं च चं वक्तारं पृच्छकं तथा ॥ २० ॥

O kagalang-galang na ama, ipahayag mo sa akin—na sabik makinig—ang “binhi” o diwa ng isang Purāṇa: ang mga tanda nito, ang batayang patunay o awtoridad, at kung sino ang tagapagsalita at sino ang nagtatanong.

Verse 21

ब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणानां समुच्चयम् । यस्मिञ्ज्ञाते भवेज्ज्ञातं वाङ्मयं सचराचरम् ॥ २१ ॥

Sinabi ni Brahmā: Makinig ka, anak; ipahahayag ko ang kabuuan ng mga Purāṇa—kapag ito’y nalaman, ang lahat ng nasasabi sa salita, maging sa mundong gumagalaw o di-gumagalaw, ay tila nalalaman na.

Verse 22

पुराणमेकमेवासीत्सर्वकल्पेषु मानद । चतुर्वर्गस्य बीजं च शतकोटिप्रविस्तरम् ॥ २२ ॥

O tagapagkaloob ng dangal, sa bawat kalpa noong una ay iisa lamang ang Purāṇa; ito ang binhi ng apat na layunin ng buhay (dharma, artha, kāma, mokṣa) at napakalawak—umaabot sa sandaang koṭi.

Verse 23

प्रवृत्तिः सर्वशास्त्राणां पुराणादभवत्ततः । कालेनाग्रहणं दृष्ट्वा पुराणस्य महामतिः ॥ २३ ॥

Mula sa Purāṇa umusbong ang pagdaloy at paglaganap ng lahat ng śāstra. Pagkaraan, ang dakilang pantas, nang makita na sa paglipas ng panahon ay hindi na ito natatanggap at naaalala nang wasto, ay gumawa ng mga hakbang upang ingatan at ipalaganap ito.

Verse 24

हरिर्व्यासस्वरूपेण जायते च युगे युगे । चतुर्लक्षप्रमाणेन द्वापरे द्वापरे सदा ॥ २४ ॥

Si Hari Mismo ay isinisilang sa bawat yugto sa anyo ni Vyāsa; at sa bawat Dvāpara-yuga, ang kalipunan ng mga Purāṇa ay muling itinatanghal sa sukat na apat na lakṣa (apatnaraang libo) na mga śloka, paulit-ulit at di nagkukulang.

Verse 25

तदष्टादशधा कृत्वा भूर्लोके निर्द्दिशत्यपि । अद्यापि देवलोके तु शतकोटिप्रविस्तरम् ॥ २५ ॥

Nang mahati ito sa labingwalong bahagi, ito’y itinuturo at itinatakda rito sa Bhūrloka, daigdig ng tao; datapwat hanggang ngayon sa Devaloka, daigdig ng mga deva, nananatili itong napakalawak—may sukat na daan-daang koṭi.

Verse 26

अस्त्येव तस्य सारस्तु चतुर्लक्षेण वर्ण्यते । ब्राह्मं पाद्मं वैष्णवं च वायवीयं तथैव च ॥ २६ ॥

Tunay ngang may buod na diwa nito, na inilalarawan sa sukat na apat na lakṣa: ang Brāhma, ang Pādma, ang Vaiṣṇava, at gayundin ang Vāyavīya.

Verse 27

भागवतं नारदीयं मार्कंडेयं च कीर्तितम् । आग्नेयं च भविष्यं च ब्रह्मवैवर्त्तलिंगके ॥ २७ ॥

Ang Bhāgavata, ang Nārada, at ang Mārkaṇḍeya ay naisalaysay na; gayundin ang Āgneya at ang Bhaviṣya, pati ang Brahma-vaivarta at ang Liṅga na mga Purāṇa.

Verse 28

वाराहं च तथा स्कांदं वामनं कूर्मसंज्ञकम् । मात्स्यं च गारुडं तद्वद्ब्रह्मांडाख्यमिति त्रिषट् ॥ २८ ॥

Gayundin ang Vārāha, ang Skānda, ang Vāmana, ang tinatawag na Kūrma, ang Mātsya, ang Gāruḍa, at gayon din ang tinatawag na Brahmāṇḍa—sa gayong paraan ay nabubuo ang animnapu’t tatlo sa bilang na ito.

Verse 29

एकं कथानकं सूत्रं वक्तुः श्रोतुः समाह्वयम् । प्रवक्ष्यामि समासेन निशामय समाहितः ॥ २९ ॥

Isasalaysay ko nang maikli ang iisang hibla ng salaysay—isang panawagang nagtitipon sa nagsasalita at nakikinig. Makinig nang may tipong isip at payapang puso.

Verse 30

ब्रह्मं पुराणं तत्रादौ सर्वलोकहिताय वै । व्यासेन वेदविदुषा समाख्यातं महात्मना ॥ ३० ॥

Doon, sa pinakasimula, ang Brahma Purāṇa ay ipinaliwanag para sa kapakanan ng lahat ng daigdig ni Vyāsa na dakilang kaluluwa, ang nakaaalam ng mga Veda.

Verse 31

तद्वै सर्वपुराणाऽग्र्यं धर्मकामार्थमोक्षदम् । नानाख्यानेतिहासाढ्यं दशसाहस्रमुच्यते ॥ ३१ ॥

Tunay na ang Purāṇa na iyon ang pinakadakila sa lahat ng Purāṇa, nagbibigay ng dharma, kāma, artha, at mokṣa. Hitik sa maraming salaysay at banal na kasaysayan, sinasabing may sampung libong taludtod.

Verse 32

देवानां च सुराणां च यत्रोत्पत्तिः प्रकीर्तिता । प्रजापतीनां च तथा दक्षादीनां मुनीश्वर ॥ ३२ ॥

O panginoon sa mga pantas, sa bahaging iyon ay ipinahahayag ang pinagmulan ng mga deva at ng mga sura; gayundin ang pinagmulan ng mga Prajāpati, simula kay Dakṣa, ay isinasalaysay.

Verse 33

ततो लोकेश्वरस्यात्र सूर्यस्य परमात्मनः । वंशानुकीर्तनं पुण्यं महापातकनाशनम् ॥ ३३ ॥

Pagkaraan nito, dito ay ibibigay ang banal na pagbanggit sa angkan ni Sūrya—Panginoon ng daigdig, ang Kataas-taasang Sarili; ito’y mapagpala at pumupuksa maging sa pinakamabibigat na kasalanan.

Verse 34

यत्रावतारः कथितः परमानंदरूपिणः । श्रीमतो रामचंद्रस्य चतुर्व्यूहावतारिणः ॥ ३४ ॥

Doon isinasalaysay ang paglusong (avatāra) ng mapalad na Śrī Rāmacandra, na ang likas ay sukdulang kaligayahan, at nagpapakita bilang avatāra ng apat na banal na paglalangkap (catur-vyūha).

Verse 35

ततश्च सोमवंशस्यं कीर्तनं यत्र वर्णितम् । कृष्णस्य जगदीशस्य चरितं कल्मषापहम् ॥ ३५ ॥

Pagkaraan nito, inilalarawan ang pag-awit ng papuri sa Somavaṃśa, ang Dinastiyang Buwan; at doon din isinasalaysay ang mga gawi at buhay ni Kṛṣṇa, Panginoon ng sansinukob, na banal na salaysay na nag-aalis ng kasalanan at dungis.

Verse 36

द्वीपानां चैव सर्वेषां वर्षाणां चाप्यशेषतः । वर्णनं यत्र पातालस्वर्गाणां च प्रदृश्यते ॥ ३६ ॥

Doon makikita ang ganap na paglalarawan ng lahat ng dvīpa (mga kontinente) at lahat ng varṣa (mga rehiyon), na walang naiiwan; kasama ang salaysay tungkol sa Pātāla (mga daigdig sa ilalim) at Svarga (mga daigdig sa langit).

Verse 37

नरकाणां समाख्यानं सूर्यस्तुतिकथानकम् । पार्वत्याश्च तथा जन्म विवाहश्च निगद्यते ॥ ३७ ॥

Dito rin isinasalaysay: ang ulat tungkol sa mga naraka (impiyerno), ang salaysay ng mga himno ng pagpupuri kay Sūrya (Sūrya-stuti), at gayundin ang kapanganakan at pag-iisang-dibdib ni Pārvatī.

Verse 38

दक्षाख्यानं ततः प्रोक्तमेकाम्रक्षेत्रवर्णनम् । पूर्वभागोऽयमुदितः पुराणस्यास्य नारद ॥ ३८ ॥

Pagkaraan, isinalaysay ang kasaysayan ni Dakṣa, at sinundan ng paglalarawan sa banal na Ekāmra-kṣetra. Kaya, O Nārada, naipahayag na ang pūrva-bhāga (unang bahagi) ng Purāṇa na ito.

Verse 39

अस्योत्तरे विभागे तु पुरुषोत्तमवर्णनम् । विस्तरेण समाख्यातं तीर्थयात्राविधानतः ॥ ३९ ॥

Sa huling bahagi nito, ang paglalarawan kay Puruṣottama ay ipinaliwanag nang masinsin, ayon sa itinakdang pamamaraan ng banal na paglalakbay sa mga tīrtha o sagradong pook-pananampalataya.

Verse 40

अत्रैव कृष्णचरितं विस्तरात्समुदीरितम् । वर्णनं यमलोकस्य पितृश्राद्धविधिस्तथा ॥ ४० ॥

Dito rin, isinasalaysay nang masinsin ang buhay at mga gawa ni Kṛṣṇa; gayundin, may paglalarawan sa kaharian ni Yama (Yama-loka) at sa itinakdang paraan ng mga ritwal na śrāddha para sa mga ninuno.

Verse 41

वर्णाश्रमाणां धर्माश्च कीर्तिता यत्र विस्तरात् । विष्णुधर्मयुगाख्यानं प्रलयस्य च वर्णनम् ॥ ४१ ॥

Doon, ang mga tungkulin ng varṇa at āśrama (varṇāśrama-dharma) ay inilalarawan nang masinsin; gayundin, isinasalaysay ang Viṣṇu-dharma sa bawat Yuga at ang paglalarawan ng pagkalusaw ng sansinukob (Pralaya).

Verse 42

योगानां च समाख्यानं सांख्यानां चापि वर्णनम् । ब्रह्मवादसमुद्देशः पुराणस्य प्रशंसनम् ॥ ४२ ॥

Taglay nito ang paglalahad tungkol sa iba’t ibang Yoga at ang paglalarawan ng mga aral ng Sāṅkhya; naroon din ang balangkas ng katuruan hinggil sa Brahman (brahma-vāda) at ang pagpupuri sa mismong Purāṇa na ito.

Verse 43

एतद्ब्रह्मपुराणं तु भागद्वयसमन्वितम् । वर्णितं सर्वपापघ्नं सर्वसौख्यप्रदायकम् ॥ ४३ ॥

Ang Brahma Purāṇa na ito, na binubuo ng dalawang bahagi, ay inilarawang pumupuksa sa lahat ng kasalanan at nagkakaloob ng bawat uri ng kaligayahan at kagalingan.

Verse 44

सूतशौनकसंवादं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । लिखित्वैतत्पुराणं यो वैशाख्यां हेमसंयुतम् ॥ ४४ ॥

Sinumang magpasulat ng Purāṇa na ito—ang banal na pag-uusap nina Sūta at Śaunaka na nagkakaloob ng ginhawang makamundo at ng moksha—sa buwan ng Vaiśākha, kalakip ang ginto, ay nagtatamo ng ipinangakong gantimpala ng kabutihan.

Verse 45

जलधेनुयुतं चापि भक्त्या दद्याद्द्विजातये । पौराणिकाय संपूज्य वस्त्रभोज्यविभूषणैः ॥ ४५ ॥

Sa debosyon, dapat magbigay ng kawanggawa na may kasamang “jaladhenu” (bakang-tubig) sa isang dwija (brāhmaṇa); at matapos parangalan ang isang marunong na Purāṇika, sambahin siya sa pag-aalay ng kasuotan, pagkain, at mga palamuti.

Verse 46

स वसेद्ब्रह्मणो लोके यावच्चंद्रार्कतारकम् । यः पठेच्छृणुयाद्वापि ब्राह्मानुक्रमणीं द्विज ॥ ४६ ॥

O dwija, sinumang bumibigkas—o kahit nakikinig lamang—sa Brāhmānukramaṇī na ito ay mananahan sa daigdig ni Brahmā hangga’t nananatili ang buwan, araw, at mga bituin.

Verse 47

सोऽपि सर्वपुराणस्य श्रोतुर्वक्तुः फलं लभेत् । श्रृणोति यः पुराणं तु ब्रह्मं सर्वं जितेंद्रियः ॥ ४७ ॥

Ang sinumang nagwagi sa mga pandama at nakikinig sa Purāṇa na ito—na lubos na Brahman, ang kataas-taasang katotohanan—ay nagtatamo ng ganap na bunga ng lahat ng Purāṇa: bunga ng tagapakinig at ng tagapagbigkas.

Verse 48

हविष्याशी च नियमात्स लभेद्ब्रह्मणः पदम् । किमत्र बहुनोक्तेन यद्यदिच्छति मानवः । तत्सर्वं लभते वत्स पुराणस्यास्य कीर्तनात् ॥ ४८ ॥

Sa mahigpit na pagsunod sa mga panata at sa pagkain lamang ng havis (banal na pagkaing handog), natatamo ang kalagayan ni Brahmā. Ano pa ang saysay ng mahabang paliwanag? O mahal na anak, anumang ninanais ng tao, lahat iyon ay nakakamtan sa pagbigkas at pagpapahayag ng Purāṇa na ito.

Verse 49

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे ब्राह्मपुराणेतिहासकथनं नाम द्विनवतितमोऽध्यायः ॥ ९२ ॥

Sa ganito nagwakas ang ika-92 kabanata, na tinatawag na “Ang pagsasalaysay ng ulat ng Brāhma Purāṇa,” sa Pūrva-bhāga ng banal na Bṛhannāradīya Purāṇa, sa loob ng Dakilang Karugtong na Salaysay, sa Ikaapat na Pāda.