Adhyaya 116
Purva BhagaFourth QuarterAdhyaya 11673 Verses

The Exposition of the Saptamī Vow Observed Across Twelve Months (Saptamī-vrata-prakāśana)

Itinuro ni Sanātana kay Nārada ang Saptamī bilang tithi ng Araw na angkop sa Sūrya-upāsanā at mga buwanang vrata. Nagsisimula ang kabanata sa ritwal ng Caitra-Śukla-Saptamī: paliligo sa labas sa nilinis na dambanang lupa, pagguhit ng lotus na may walong talulot, paglalagay kay Vibhāva sa gitna, at pag-aayos ng magkapares na nilalang ayon sa direksiyon (Gandharva, Rākṣasa, Nāga/Kādraveya, Yātudhāna, Ṛṣi) at isang graha sa hilagang-silangan. Isinasagawa ang pagsamba sa karaniwang upacāra, kasunod ang homa na may 800 handog na ghee at mga oblation na nakaayos (64 para sa Araw at gayundin sa iba), tinatapos sa dakṣiṇā; ipinangako ang ligaya at pag-akyat matapos mamatay “sa pamamagitan ng orb ng Araw” tungo sa Kataas-taasang Tahanan. Pagkaraan, inilalarawan ang iba’t ibang Saptamī sa mga buwan na may natatanging panata: Gaṅgā-vrata na may sanlibong banga ng tubig (Vaiśākha), Kamala-vrata na may munting gintong lotus at pag-aalay ng kapilā na baka (kasama ang pag-aayuno), vrata ng dahon ng nimba na may mantra at pananahimik, Śarkarā-saptamī na nakasentro sa kabanalan ng asukal para sa Araw, kapanganakan ni Indra bilang Araw (Jyeṣṭha), pagpapakita ni Vivasvān (Āṣāḍha), Avyaṅga-vrata at paglalakas sa Hasta-nakṣatra (Śrāvaṇa), Amuktābharaṇa at pagsamba kay Maheśa sa anyong Soma, kasama ang Phala-saptamī na handog na prutas at pananggalang na tali (Bhādra), Śubha-saptamī at pañcagavya (Āśvina), Śāka-vrata na kaloob na gulay (Kārttika), Mitra-vrata na kumikilala sa kanang mata ni Viṣṇu bilang Mitra (Mārgaśīrṣa), Abhaya-vrata na pagsamba sa tri-sandhyā at dāna ng modaka (Pauṣa), Sarvāpti sa Māgha-Kṛṣṇa na may gintong disk ng Araw at pagpupuyat, Acala/Trilocana-jayantī at Rathā-saptamī na may dāna ng karwahe, Bhāskarī Saptamī na paliligo sa bukang-liwayway na may dahon ng arka/badarī, Putra-saptamī para sa supling, at Phālguna Arkapuṭa/Trivargadā na pagsamba sa dahon ng arka at pagdidisiplina sa pagkain. Wakas: ang buwanang pagsamba kay Bhāskara tuwing Saptamī ay may sariling bisa upang matupad ang ninanais.

Shlokas

Verse 1

सनातन उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि सप्तम्यास्ते व्रतान्यहम् । यानि कृत्वा नरो भक्त्या सूर्यसायुज्यमाप्नुयात् ॥ १ ॥

Wika ni Sanātana: Makinig ka, O Nārada. Isasalaysay ko ang mga panatang isinasagawa sa Saptamī (ikapitong araw); sa pagtupad nito nang may bhakti, ang tao’y makakamit ang sāyujya—ang pakikiisa kay Sūrya, ang Diyos ng Araw.

Verse 2

चैत्रे तु शुक्लसप्तम्यां बहिः स्नानं समाचरेत् । स्थंडिले गोमयालिप्ते गौरमृत्तिकयास्तृते ॥ २ ॥

Sa buwan ng Caitra, sa Saptamī ng maliwanag na kalahati, nararapat maligo sa labas ayon sa ritwal, sa lupang inihanda (sthaṇḍila) na pinahiran ng dumi ng baka at binudburan ng mapusyaw na dilaw na luwad.

Verse 3

लिखित्वाष्टदलं पद्मं कर्णिकायां विभावम् । विन्यसेत्पूर्वपत्रे तु देवौ द्वौ कृतधातुकौ ॥ ३ ॥

Pagkaguhit ng lotus na may walong talulot, ilagak si Vibhāva sa gitnang karṇikā; at sa talulot sa silangan, itatag ang dalawang diyos na hinubog sa metal.

Verse 4

आग्नेयं च न्यसेन्पत्रे गंधर्वौ कृतकारकौ । दक्षिणे च न्यसेत्पत्रे तथैव राक्षसद्वयम् ॥ ४ ॥

Sa talulot sa direksiyong Āgneya (timog-silangan), ilagay ang dalawang Gandharva na sina Kṛta at Kāraka, na ginawang anyo; gayundin, sa talulot sa timog, ilagay ang pares ng Rākṣasa.

Verse 5

आकृतौ द्वौ न्यसेत्पत्रे नैर्ऋते मुनिसत्तम । काद्रवेयौ महानागौ पश्चिमे कृतचारकौ ॥ ५ ॥

O pinakadakila sa mga muni, sa talulot sa Nairṛta (timog-kanluran) ilagay ang dalawang anyo; at sa talulot sa kanluran, ilagay ang dalawang dakilang Nāga na Kādraveya, na kilala bilang Kṛtacāraka.

Verse 6

वायव्य यातुधानौ द्वौ उत्तरे च ऋषिद्वयम् । ऐशान्ये विन्यसेत्पत्पे ग्रहमेको द्विजोत्तम ॥ ६ ॥

Sa hilagang-kanluran (vāyavya) ay ilagay ang dalawang Yātudhāna; at sa hilaga ay ang dalawang Ṛṣi. Sa hilagang-silangan (aiśānya), sa diyagramang-lotus, ilagay ang isang Graha, O pinakamainam sa mga dvija.

Verse 7

तेषां संपूजनं कार्यं गंधमाल्यानुलेपनैः । दीपैर्धूपैः सनैवेद्यैस्तांबूलक्रमुकादिभिः ॥ ७ ॥

Sila’y sambahin nang may ganap na paggalang—sa pamamagitan ng pabango, mga kuwintas ng bulaklak, at mga pamahid; sa pamamagitan ng mga ilawan at insenso; kasama ang naivedya (handog na pagkain), at mga dahon ng nganga, bunga ng areca, at iba pang handog.

Verse 8

एवं संपूज्य होमं तु घृतेनाष्टशतं चरेत् । सूर्यस्याष्टाष्ट चान्येषां प्रदद्यादाहुतीः क्रमात् ॥ ८ ॥

Sa gayon, matapos ang wastong pagsamba, isagawa ang homa, na nag-aalay ng ghee nang walong daang ulit. Pagkaraan, ayon sa pagkakasunod, ihandog ang mga ahuti—animnapu’t apat para kay Sūrya at gayon din sa iba pa.

Verse 9

नाममंत्रेण वेद्यां वा ततः पूर्णाहुतिं ददेत् । दक्षिणा च ततो देया द्विजेभ्यः शक्तितो द्विज ॥ ९ ॥

Pagkatapos, sa pamamagitan ng Name-mantra (o sa mismong altar), ialay ang pūrṇāhuti, ang ganap na huling handog. Pagkaraan nito, O dvija, magbigay ng dakṣiṇā sa mga brāhmaṇa ayon sa iyong makakaya.

Verse 10

एतत्कृत्वा विधानं तु सर्वसौख्यमवाप्नुयात् । देहांते मण्डलं भानोर्भत्त्वा गच्छेत्परं पदम् ॥ १० ॥

Sa pagsasagawa ng itinakdang ritong ito, matatamo ang lahat ng uri ng kaginhawahan; at sa wakas ng buhay, paglagos sa bilog ng Araw, makararating sa Kataas-taasang Tahanan.

Verse 11

वैशाखशुक्लसप्तम्यां जह्नुना जाह्नवी स्वयम् । क्रोधात्पीता पुनस्त्यक्ता कर्णरंध्रात्तु दक्षिणात् ॥ ११ ॥

Sa ikapitong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Vaiśākha (Saptamī), si Jāhnavī (Gaṅgā) mismo, dahil sa poot, ay ininom ni Rishi Jahnu; at muli siyang pinalaya—lumabas sa butas ng kanang tainga niya.

Verse 12

तां तत्र पूजयेत्स्नात्वा प्रत्यूषे विमले जले । गंधपुष्पाक्षताद्यैश्च सर्वैरेवोपचारकैः ॥ १२ ॥

Pagkaligo sa bukang-liwayway sa dalisay at malinis na tubig, dapat sambahin Siya roon mismo, na may handog na pabango, mga bulaklak, bigas na buo (akṣata), at lahat ng karaniwang paglilingkod-ritwal.

Verse 13

ततो घटसहस्रं तु देयं गंगाव्रते त्विदम् । भक्त्या कृतं सप्तकुलं नयेत्स्वर्गमसंशयः ॥ १३ ॥

Kaya sa Gaṅgā-vrata na ito, dapat magbigay ng isang libong banga ng tubig. Kapag isinagawa nang may bhakti, tiyak na inaakay nito ang pitong salinlahi ng angkan tungo sa langit.

Verse 14

कमलव्रतमप्यत्र प्रोक्तं तद्विधिरुच्यते । तिलमात्रं तु सौवर्णं विधाय कमलं शुभम् ॥ १४ ॥

Dito rin itinuro ang Kamala-vrata (Panatang Lotus); ngayon ay sasabihin ang paraan nito. Gumawa ng mapalad na lotus na ginto, kasinglaki ng butil ng linga (sesame).

Verse 15

वस्त्रयुग्मावृतं कृत्वा गंधधूपादिनार्चयेत् । नमस्ते पद्महस्ताय नमस्ते विश्वधारिणे ॥ १५ ॥

Matapos takpan ng isang pares ng kasuotan, sambahin sa pamamagitan ng pabango, insenso, at iba pa, na binibigkas: “Pagpupugay sa Iyo na may kamay na may lotus; pagpupugay sa Iyo, Tagapagtaguyod ng sansinukob.”

Verse 16

दिवाकर नमस्तुभ्यं प्रभाकर नमोऽस्तु ते । इति संप्रार्थ्य देवेशं सूर्ये चास्तमुपागते ॥ १६ ॥

O Tagapaglikha ng araw (Surya), pagpupugay sa Iyo; O Tagapagbigay-liwanag, pagyukod at paggalang sa Iyo. Matapos manalangin nang taimtim sa Panginoon ng mga diyos, nang lumapit ang araw sa paglubog, natapos ang ritwal (pagbigkas).

Verse 17

सोदकुंभं तु तत्पद्मं कपिलां च द्विजेऽर्पयेत् । तद्दिने तूपवस्तव्यं भोक्तव्यं च परेऽहनि ॥ १७ ॥

Pagkatapos, ihandog sa isang Brahmana ang isang banga na puno ng tubig, ang lotus na iyon, at isang kapilā na baka (kulay kayumanggi-ginto). Sa araw na iyon ay mag-upavāsa (mag-ayuno), at kumain sa sumunod na araw.

Verse 18

संभोज्य ब्राह्मणान्भक्त्या व्रतसाकल्यमाप्नुयात् । निबव्रतं च तत्रेव तद्विधानं श्रृणुष्व मे ॥ १८ ॥

Sa pagpakain sa mga Brahmana nang may bhakti, natatamo ang ganap na bunga ng panata (vrata). At doon din, isagawa ang ritwal ng pagtatapos ng panata ayon sa niyama; pakinggan mo sa akin ang wastong pamamaraan nito.

Verse 19

निंबपत्रैः स्मृता पूजा भास्करस्य द्विजोत्तम । खखोल्कायेति मंत्रेण प्रणवाद्येन नारद ॥ १९ ॥

O pinakamainam sa mga dwija, itinuturo na ang pagsamba kay Bhāskara (Surya) ay gawin gamit ang mga dahon ng neem. O Nārada, bigkasin ang mantrang “khakholkāya” na pinangungunahan ng banal na Oṃ (praṇava).

Verse 20

निंबपत्रं ततोऽश्नीयाच्छयेद्भूमौ च वाग्यतः । द्विजान्परेऽह्नि संभोज्य स्वयं भुंजीत बंधुभिः ॥ २० ॥

Pagkatapos ay kumain ng mga dahon ng neem at mahiga sa lupa, na pinipigil ang pananalita (katahimikan). Sa sumunod na araw, matapos pakainin ang mga dwija (Brahmana), saka siya kumain kasama ang mga kamag-anak.

Verse 21

निंबपत्रव्रतं चैतत्कर्तॄणां सर्वसौख्यदम् । सप्तमी शर्कराख्यैषा प्रोक्ता तच्चापि मे श्रृणु ॥ २१ ॥

Ang banal na panatang ito na tinatawag na “Vrata ng Dahon ng Nimba” ay nagkakaloob ng lahat ng uri ng kaligayahan sa mga nagsasagawa nito. Ang ikapitong araw ng buwan (Saptamī) ay ipinahayag na kilala bilang “Śarkarā”; pakinggan mo rin ito mula sa akin.

Verse 22

अमृतं पिबतो हस्तात्सूर्यस्यामृतबिंदवः । निष्पेतुर्भुवि चोत्पन्नाः शालिमुद्गयवेक्षवः ॥ २२ ॥

Nang uminom ang Araw ng amṛta, may mga patak ng nektar na dumulas mula sa kanyang kamay. Pagbagsak sa lupa, iyon ay naging bigas, munggo, sebada, at tubo.

Verse 23

शर्करा च ततस्तस्मादिक्षुसारामृतोपमा । इष्टा रवेरतः पुण्या शर्करा हव्यकव्ययोः ॥ २३ ॥

Mula sa katas ng tubo ay lumitaw ang asukal (Śarkarā), na tulad ng amṛta. Kaya ang asukal ay minamahal ng Araw at itinuturing na mapagpala kapwa para sa handog sa mga deva (havis) at sa mga ritwal para sa mga ninuno (kavya).

Verse 24

शर्करासप्तमी चैव वाजिमेधफलप्रदा । सर्वदुःखोपशमनी पुत्रसंततिवर्धिनी ॥ २४ ॥

Ang pagtalima sa “Śarkarā-saptamī” ay tunay na nagkakaloob ng bunga ng Aśvamedha. Pinapawi nito ang lahat ng dalamhati at nagpapalago ng mga anak at pagpapatuloy ng angkan.

Verse 25

अस्यांतु शर्करादानं शर्कराभोजनं तथा । कर्तव्यं हि प्रयत्नेन व्रतमेतद्रविप्रियम् ॥ २५ ॥

Sa araw na ito, dapat magsikap na magbigay ng asukal bilang kaloob at kumain din ng asukal; sapagkat ang panatang ito ay lalong minamahal ni Ravi (ang Araw).

Verse 26

यः कुर्यात्परया भक्त्या स वै सद्गतिमाप्नुयात् । ज्येष्ठे तु शुक्लसप्तम्यां जात इंद्रो रविः स्वयम् ॥ २६ ॥

Ang sinumang magsagawa nito nang may sukdulang bhakti ay tunay na makakamtan ang pinakamataas na pinagpalang kalagayan. At sa maliwanag na ikapitong araw ng buwan ng Jyeṣṭha, si Indra mismo ay isinilang bilang Araw, si Ravi.

Verse 27

तं संपूज्य विधानेन सोपवासो जितेंद्रियः । स्वर्गतिं लभते विप्र देवेंद्रस्य प्रसादतः ॥ २७ ॥

O brāhmaṇa, ang sumasamba sa Kanya ayon sa itinakdang ritwal—nag-aayuno at pinipigil ang mga pandama—ay makakamtan ang landas patungong langit sa biyaya ni Indra, panginoon ng mga deva.

Verse 28

आषाढशुक्लसप्तम्यां विवस्वान्नाम भास्करः । जातस्तं तत्र संप्रार्च्य गन्धपुष्पादिभिः पृथक् ॥ २८ ॥

Sa ikapitong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Āṣāḍha, ang Araw—si Bhāskara—ay nagpakita sa pangalang Vivasvān. Kaya nararapat Siyang sambahin doon nang may paggalang, na inihahandog nang hiwa-hiwalay ang pabango, mga bulaklak, at iba pa.

Verse 29

लभते सूर्यसायुज्यं विप्रेंद्रात्र न संशयः । श्रावणे शुक्लसप्तम्यामव्यंगाख्यं व्रतं शुभम् ॥ २९ ॥

O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, walang pag-aalinlangan na sa pamamagitan ng mapalad na panatang ito na tinatawag na Avyaṅga-vrata, na isinasagawa sa maliwanag na ikapitong araw ng buwan ng Śrāvaṇa, makakamtan ang pakikiisa (sāyujya) kay Sūrya, ang Araw.

Verse 30

कार्पासं तु चतुर्हस्तं सार्द्ध वस्त्रं हि गोपतेः । पूजांते प्रीतये देयं व्रतमेतच्छुभावहम् ॥ ३० ॥

Sa pagtatapos ng pagsamba, dapat ihandog kay Gopati—ang Panginoon at tagapangalaga ng mga nilalang—ang telang bulak na may habang apat na siko, kasama ang nararapat na kasuotan, upang Siya’y malugod. Ang panatang ito’y nagdudulot ng kabutihang-palad.

Verse 31

यदि चेद्धस्तयुक्तेयं तदा स्यात्पापनाशिनी । अस्यां दानं जपो होमः सर्वं चाक्षय्यतां व्रजेत् ॥ ३१ ॥

At kung ang banal na panahong/pagsasagawa na ito ay tumapat sa nakṣatra na Hasta, ito’y nagiging tagapuksa ng kasalanan. Sa panahong iyon, ang pag-aalay ng kaloob, pagbigkas ng mantra (japa), at handog sa apoy (homa)—oo, lahat ng gawaing banal—ay nagkakamit ng di-nauubos na gantimpala.

Verse 32

भाद्रे तु शुक्लसप्तम्याममुक्ताभरणव्रतम् । सोमस्य तु महेशस्य पूजनं चात्र कीर्तितम् ॥ ३२ ॥

Sa buwan ng Bhādra, sa ikapitong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan, isagawa ang panatang tinatawag na Amuktābharaṇa. Sa panatang iyon, itinatakda rin ang pagsamba kay Maheśa (Śiva) sa Kanyang anyong Soma.

Verse 33

गंगादिभिः षोडशभिरुपचारैः समर्चनम् । प्रार्थ्य प्रणम्य विसृजेत्सर्वकामसमृद्धये ॥ ३३ ॥

Sambahin ang Diyos sa labing-anim na karaniwang handog, na nagsisimula sa tubig ng Gaṅgā at mga katulad nito. Pagkatapos manalangin at yumukod, tapusin ang pagsamba (magpaalam), upang maganap at umunlad ang lahat ng ninanais.

Verse 34

फलसप्तमिका चेयं तद्विधानमुदीर्यते । नालिकेरं च वृंताकं नारंगं बीजपूरकम् ॥ ३४ ॥

Ito ang Phala-saptamī (Saptamī ng pag-aalay ng bunga); ngayon ay ipinahahayag ang itinakdang paraan: ialay/gamitin ang niyog, talong (vṛntāka), kahel, at citron (bījapūraka).

Verse 35

कूष्मांडं बृहतीपूगमिति सप्त फलानि वै । महादेवस्य पुरतो विन्यस्यापरदोरकम् ॥ ३५ ॥

Ilagay sa harap ni Mahādeva ang pitong bunga—ang kūṣmāṇḍa (ash-gourd), bunga ng bṛhatī, at kumpol ng bunga ng areca/pinang (pūga), at iba pa. Pagkaraan, itali ang pananggalang na tali (doraka) sa kabilang braso.

Verse 36

सप्ततन्तुकृतं सप्तग्रंथियुक्तं द्विजोत्तम । संपूज्य परया भक्त्या धारयेद्वामके करे ॥ ३६ ॥

O pinakamainam sa mga dwija, matapos sambahin nang may sukdulang bhakti ang banal na tali na yari sa pitong hibla at may pitong buhol, isuot ito sa kaliwang kamay.

Verse 37

स्त्री नरो दक्षिणे चैव यावद्वर्षं समाप्यते । संभोज्य विप्रान्सप्तैव पायसेन विसृज्यस तान् ॥ ३७ ॥

Ang babae at ang lalaki ay dapat ialay bilang dakṣiṇā hanggang sa matapos ang isang buong taon. Pagkaraan, pakainin ang pitong Brahmana ng pāyasa (matamis na lugaw sa gatas) at saka sila pauwiin nang may paggalang.

Verse 38

स्वयं भुंजीत मतिमान् व्रतसंपूर्तिहेतवे । फलानि तानि देयानि सप्तस्वपि द्विजेषु च ॥ ३८ ॥

Ang marunong ay dapat kumain mismo upang ganap na matupad ang vrata; at ang mga bungang iyon ay dapat ding ihandog bilang dāna sa mga Brahmana, maging sa lahat ng pito.

Verse 39

एवं तु सप्त वर्षाणि कृत्वोपास्य यथाविधि । सायुज्यं लभते विप्र महादेवस्य तद्व्रती ॥ ३९ ॥

O brāhmaṇa, sa gayon, matapos isagawa nang wasto ang pagsamba sa loob ng pitong taon, ang tumutupad ng vrata ay magkakamit ng sāyujya—pakikiisa kay Mahādeva.

Verse 40

आश्विने शुक्लपक्षे तु विज्ञेया शुभसप्तमी । तस्यां कृतस्नानपूजो वाचयित्वा द्विजोत्तमान् ॥ ४० ॥

Sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Āśvina, kilalanin ang mapalad na ikapitong tithi, ang Śubha-saptamī. Sa araw na iyon, matapos maligo at magsagawa ng pūjā, ipabigkas sa pinakamainam na mga dwija ang mga banal na teksto.

Verse 41

आरभ्य कपिलांगां च संपूज्य प्रार्थयेत्ततः । त्वामहं दद्मि कल्याणि प्रीयतामर्यमा स्वयम् ॥ ४१ ॥

Sa pagsisimula ng ritwal at matapos sambahin nang wasto si Kapilāṅgā (ang banal na may kulay-kapilā), saka manalangin: “O mapalad na ginang, ibinibigay kita (sa pag-aasawa). Nawa’y si Aryamā mismo ay malugod.”

Verse 42

पालय त्वं जगत्कृत्स्नं यतोऽसि धर्मसम्भवा । इत्युक्त्वा वेदविदुषे दत्त्वा कृत्वा च दक्षिणाम् ॥ ४२ ॥

“Ingatan mo ang buong daigdig, sapagkat ikaw ay isinilang mula sa Dharma.” Pagkasabi nito, ibinigay niya sa marunong sa Veda ang dakṣiṇā, ang banal na handog na bayad sa pari.

Verse 43

नमस्कृत्य स्वयं विप्र विसृजेत्प्राशयेत्वरवयम् । पंचगव्यं व्रतं चेत्थं विधाय श्वो द्विजोत्तमान् ॥ ४३ ॥

Matapos munang maghandog ng mapitagang pagpupugay, ang brāhmaṇa ay dapat mismong magpaalam sa kanila at saka papakainin ang piling pangkat. Sa gayon, matapos isagawa nang wasto ang pañcagavya‑vrata, kinabukasan ay dapat parangalan at pakainin ang pinakamahuhusay sa mga dvija.

Verse 44

भोजयित्वा स्वयं चाद्यात्तदन्नं द्विजशेषितम् । कृतं ह्येतद्व्रतं विप्र सुभाष्यं श्रद्धयान्वितः ॥ ४४ ॥

Pagkatapos munang pakainin ang mga brāhmaṇa, saka siya mismo kumain ng pagkaing natira matapos ang mga brāhmaṇa. O brāhmaṇa, ang panatang ito ay tunay na natutupad nang wasto kapag isinasagawa nang may śraddhā (pananampalatayang mapitagang) at may mga salitang mapalad, ayon sa tamang pagbigkas.

Verse 45

देवदेवप्रसादेन भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात् । अथ कार्तिकशुक्लायां शाकाख्यं सप्तमीव्रतम् ॥ ४५ ॥

Sa biyaya ng Diyos ng mga diyos, nakakamtan ang kapwa bhukti (kaginhawahang makamundo) at mukti (kalayaan). Ngayon ay (ilalarawan) ang panatang tinatawag na Śāka, na isinasagawa sa ikapitong araw ng maliwanag na kalahati ng Kārttika.

Verse 46

तस्यां तु सप्तशाकानि सस्वर्णकमलानि च । प्रदद्यात्सप्तविप्रेभ्यः शाकाहारस्ततः स्वयम् ॥ ४६ ॥

Sa pagkakataong iyon, dapat maghandog ng pitong uri ng gulay, kasama ang mga gintong bulaklak ng lotus, sa pitong brāhmaṇa; pagkatapos, ang sarili ay mamuhay sa pagkain na gulay lamang.

Verse 47

द्वितीयेऽह्नि द्विजान्भोज्य दत्वा तेभ्योऽन्नदक्षिणाम् । विसृज्य बंधुभिः सार्द्धं स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ ४७ ॥

Sa ikalawang araw, matapos pakainin ang mga dvija (brāhmaṇa) at bigyan sila ng pagkain at dakṣiṇā ayon sa kaugalian, dapat silang pauwiin; saka, kasama ang mga kamag-anak, kumain ang sarili nang may pagpipigil sa pananalita.

Verse 48

मार्गस्य सितसप्तम्यां मित्रव्रतमुदाहृतम् । यद्विष्णोर्दक्षिणं नेत्रं तदेव कृतवानिह ॥ ४८ ॥

Sa maliwanag na ikapitong araw ng buwang Mārgaśīrṣa, itinakda ang panatang tinatawag na Mitra-vrata. Yaong itinuturing na kanang mata ni Viṣṇu—iyon nga ang itinatag dito bilang banal na pagtutok ng pagsamba.

Verse 49

अदित्यां कश्यपाज्जज्ञे मित्रो नामा दिवाकरः । अतोऽस्यां पूजनं तस्य यथोक्तविधिना द्विज ॥ ४९ ॥

Mula kay Aditi, sa pamamagitan ni Kaśyapa, isinilang ang Araw na tinatawag na Mitra. Kaya sa araw na ito, O dvija, ang pagsamba sa kanya ay dapat isagawa ayon sa itinakdang paraan.

Verse 50

कृत्वा द्विजान्भोजयित्वा सप्तैव मधुरादिना । सुवर्णदक्षिणां दत्वा विसृज्याश्नीत च स्वयम् ॥ ५० ॥

Matapos ihanda ang ritwal, pakainin ang mga dvija (brāhmaṇa) ng pitong handog na matatamis at iba pa, at magbigay ng dakṣiṇā na ginto; saka sila pauwiing may paggalang, at pagkatapos ay kumain ang sarili.

Verse 51

कृत्वैतद्विधिना लोकं सृर्य्यस्य व्रजति ध्रुवम् । द्विजो ब्राह्मं तथा शूद्रः सत्कुले जन्म चाप्नुयात् ॥ ५१ ॥

Ang sinumang magsagawa nito ayon sa itinakdang pamamaraan ay tiyak na makararating sa daigdig ni Surya, ang Araw. Ang dwija ay nagkakamit ng kalagayang Brahmana, at maging ang Śūdra ay magkakamit ng kapanganakan sa marangal na angkan.

Verse 52

पौषस्य शुक्लसप्तम्यां व्रतं चाभयसंज्ञितम् । उपोष्य भानुं त्रिःसन्ध्यं समभ्यर्च्य धरास्थितः ॥ ५२ ॥

Sa Śukla-saptamī (ika-7 ng maliwanag na kalahati) ng buwang Pauṣa, isagawa ang panatang tinatawag na “Abhaya.” Pagkatapos mag-ayuno, sambahin si Bhānu (ang Araw) sa tatlong sandhyā—umaga, tanghali, at gabi—habang nananatiling nakadapa o nakaupo sa lupa bilang pagpapakumbaba.

Verse 53

क्षीरसिक्तान्नसंबद्धं मोदकं प्रस्थसंमितम् । द्विजाय दत्वा भोज्यान्यान्सप्ताष्टभ्यश्च दक्षिणाम् ॥ ५३ ॥

Maghanda ng modaka na binuo mula sa kaning binabad sa gatas, na may sukat na isang prastha, at ihandog ito sa isang dwija (brāhmaṇa). Magbigay rin ng iba pang pagkain at dakṣiṇā sa pito o walong brāhmaṇa.

Verse 54

पृथवी वा सुवर्णं वा विसृज्याश्नीत च स्वयम् । अभयाख्यं व्रतं त्वेतत्सर्वस्याभयदं स्मृतम् ॥ ५४ ॥

Pagkatapos maghandog ng lupa o ginto, saka lamang kumain ang sarili. Ang panatang ito ay tinatawag na Abhaya-vrata, at inaalala bilang nagbibigay ng kawalang-takot sa lahat.

Verse 55

मार्तंडाख्यं व्रतं नाम कथयंति द्विजाः परे । एकमेवेति च प्रोक्तमेकदैवतया बुधैः ॥ ५५ ॥

May ilang pantas na dwija ang nagsasalaysay ng panatang tinatawag na Mārtaṇḍa-vrata. At ipinahahayag din ng mga marurunong na ito’y “iisa lamang,” sapagkat isinasagawa ito na may iisang diyos bilang sentro ng pagsamba.

Verse 56

माघे तु कृष्णसप्तम्यां व्रतं सर्वाप्तिसंज्ञकम् । समुपोष्य दिने तस्मिन्सम्पूज्यादित्यबिम्बकम् ॥ ५६ ॥

Sa buwan ng Māgha, sa Kṛṣṇa-saptamī (ikapitong araw ng madilim na kalahati ng buwan), dapat isagawa ang panatang tinatawag na “Sarvāpti,” ang pagkakamit ng lahat ng layon. Sa araw na iyon, mag-ayuno nang ganap at sambahin nang wasto ang bilog ng araw—ang larawan ni Āditya (ang Araw).

Verse 57

सौवर्णं गंधपुष्पाद्यैः कृत्वा रात्रौ च जागरम् । परेऽह्नि विप्रान्सम्भोज्य पायसेन तु सप्त वै ॥ ५७ ॥

Maghanda ng handog na ginto kasama ang mga pabango, bulaklak, at iba pa, at magpuyat sa buong magdamag bilang pagbabantay. Kinabukasan, pakainin ang pitong brāhmaṇa ng pāyasa, ang matamis na lugaw na may gatas.

Verse 58

दक्षिणां नालिकेराणि तेभ्यो दत्वा गुरुं ततः । सौवर्णं तु रवेर्बिम्बं युक्तं दक्षिणयान्यया ॥ ५८ ॥

Una, ibigay sa kanila ang dakṣiṇā sa anyo ng mga niyog. Pagkaraan, ihandog sa Guru ang isang gintong bilog na kumakatawan kay Ravi (ang Araw), kalakip ang karagdagang dakṣiṇā.

Verse 59

समर्प्य च भृशं प्रार्थ्य विसृज्याद्यात्स्वयं ततः । एतत्सर्वाप्तिदं नाम संप्रोक्तं सार्वकामिकम् ॥ ५९ ॥

Pagkakahandog, manalangin nang taimtim at mariin; saka pakawalan (ang handog) at umalis nang mag-isa. Ang Pangalan/vrata na ito ay ipinahayag na nagbibigay ng lahat ng pagtatamo, at tumutupad sa bawat makatarungang hangarin.

Verse 60

व्रतस्यास्य प्रभावेण द्वैतं सिध्येद्धि सर्वथा । माघस्य शुक्लसप्तम्यामचलाख्यं व्रतं स्मृतम् ॥ ६० ॥

Sa bisa ng panatang ito, ang dvaita (ang dalawang-aspekto) ay tiyak na natutupad sa lahat ng paraan. Ang panatang ito ay inaalala bilang “Acala” (Di-Natitinag), at isinasagawa sa saptamī, ikapitong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan sa Māgha.

Verse 61

त्रिलोचनजयंतीयं सर्वपापहरा स्मृता । रथाख्या सप्तमी चेयं चक्रवर्तित्वदायिनी ॥ ६१ ॥

Ang pagtalimang ito na tinatawag na Trilocana-jayantī ay inaalala bilang tagapag-alis ng lahat ng kasalanan. At ang ikapitong araw ng buwan, na tinatawag na Rathā-saptamī, ay nagkakaloob ng katayuang cakravartin, ang paghaharing pangkalahatan.

Verse 62

अस्यां समर्च्य सवितुः प्रतिमां तु हैमीं हैमाश्वयुक्तरथगां तु ददेत्सहेभाम् । यो भावभक्तिसहितः स गतो हि लोकं शम्भोः स मोदत इहापि च भुक्तभोगः ॥ ६२ ॥

Sa pagdiriwang na ito, matapos sambahin nang wasto ang gintong larawan ni Savitṛ (ang Araw), dapat maghandog ng kawangis ng karwaheng hinihila ng mga gintong kabayo, kasama ang mga elepante. Ang sinumang gumawa nito na may taos-pusong bhāva-bhakti ay makararating sa daigdig ni Śambhu (Śiva); at dito man sa buhay na ito ay nagagalak, tinatamasa ang nararapat na biyaya.

Verse 63

भास्करी सप्तमी चेयं कोटिभास्वद्ग्रहोपमा । अरुणोदयवेलायामस्यां स्नानं विधीयते ॥ ६३ ॥

Ito ang Bhāskarī Saptamī, na ang ningning ay tulad ng sampung milyong nagliliwanag na araw. Sa banal na araw na ito, iniuutos ang pagligo sa oras ng aruṇodaya, sa pagsilang ng bukang-liwayway.

Verse 64

अर्कस्य च बदर्याश्च सप्त सप्त दलानि वै । निधाय शिरसि स्नायात्सप्तजन्माघशांतये ॥ ६४ ॥

Ipatong sa ulo ang pitong dahon ng arka at pitong dahon ng badarī, saka maligo; sinasabi na pinapawi nito ang mga kasalanang naipon sa pitong kapanganakan.

Verse 65

पुत्रप्रदं व्रतं चात्र प्राहादित्यः स्वयं प्रभुः । यो माघसितप्तम्यां पूजयेन्मां विधानतः ॥ ६५ ॥

Dito, ipinahayag mismo ng Panginoong Āditya ang isang vrata na nagbibigay ng anak: ang sinumang sumamba sa Akin sa araw ng Saptamī sa buwan ng Māgha ayon sa itinakdang paraan ay magkakamit ng supling.

Verse 66

तस्याहं पुत्रतां यास्ये स्वांशेन भृशतोषितः । तस्माज्जितेंद्रियो भूत्वा समुपोष्य दिवानिशम् ॥ ६६ ॥

Dahil lubos Akong nalugod sa kanya sa pamamagitan ng isang bahagi ng Aking sariling diwa, Ako’y isisilang bilang kanyang anak na lalaki. Kaya, matapos mapagtagumpayan ang mga pandama, nararapat na magsagawa ng wastong pag-aayuno araw at gabi.

Verse 67

पूजयेदपरे चाह्नि होमं कृत्वा द्विजां स्ततः । दध्योदनेन पयसा पायसेन च भोजयेत् ॥ ६७ ॥

Pagkaraan, sa huling bahagi ng araw, matapos isagawa ang homa (handog sa apoy) at ang wastong pagsamba, nararapat na pakainin ang mga dvija (mga brāhmaṇa) ng kaning may halong yogurt, ng gatas, at ng matamis na lugaw na pāyasa.

Verse 68

अनेन विधिना यस् कुरुते पुत्रसप्तमीः । लभते स तु सत्पुत्रं चिरायुषमनामयम् ॥ ६८ ॥

Sinumang magsagawa ng panatang Putra-saptamī ayon sa itinakdang paraang ito ay magkakamit ng isang anak na lalaking mabuti at marangal, mahaba ang buhay at walang karamdaman.

Verse 69

तपस्यशुक्लसप्तम्यां व्रतमर्कपुटं चरेत् । अर्कपत्रैर्यजेदर्कमर्कपत्राणि चाश्नुयात् ॥ ६९ ॥

Sa ikapitong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan sa Tapasya (Phālguna), dapat isagawa ang panatang tinatawag na Arkapuṭa. Sambahin ang halamang Arka gamit ang mga dahon ng Arka, at kainin din ang mga dahon ng Arka bilang pagkaing pang-ritwal.

Verse 70

अर्कनाम जपेच्छश्वदित्थं चार्कपुटव्रतम् । धनदं पुत्रदं चैतत्सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ७० ॥

Kaya, dapat laging bigkasin sa japa ang pangalan ng Arka (ang Araw). Ito ang Arkapuṭa-vrata. Nagkakaloob ito ng yaman at supling, at winawasak ang lahat ng kasalanan.

Verse 71

त्रिवर्गदामिति प्राहुः केचिदेतद्वतं द्विज । यज्ञव्रतं तथाप्यन्ये विधिवद्धोमकर्मणा ॥ ७१ ॥

O Brahmin, may ilan na tumatawag sa panatang ito na “Trivargadā”; ang iba naman ay “Yajña-vrata”, sapagkat ito’y isinasagawa nang wasto sa pamamagitan ng ritwal na homa, ang paghahandog sa banal na apoy.

Verse 72

सर्वासु सर्वमासेषु सप्तमीषु द्विजोत्तमः । भास्कराराधनं प्रोक्तं सर्वकामिकमित्यलम् ॥ ७२ ॥

O pinakadakila sa mga dvija, sa bawat Saptamī (ika-7 araw) ng bawat buwan, ang pagsamba kay Bhāskara, ang Diyos na Araw, ay ipinahayag na sapat sa sarili at nakatutupad ng lahat ng minimithi.

Verse 73

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितसप्तमीव्रतनिरूपणं नाम षोडशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११६ ॥

Sa gayon nagwakas, sa kagalang-galang na Bṛhannāradīya Purāṇa—sa Pūrva-bhāga, sa Dakilang Salaysay (Bṛhad-upākhyāna), sa Ikaapat na Pada—ang ika-116 na kabanata na pinamagatang “Paglalahad ng panatang Saptamī na isinasagawa sa loob ng labindalawang buwan.”

Frequently Asked Questions

It functions as a ritual cosmogram: the lotus-maṇḍala centers Vibhāva/Āditya while the dik-sthāpanā distributes attendant classes (Gandharvas, Rākṣasas, Nāgas/Kādraveyas, Yātudhānas, Ṛṣis, and a graha) to stabilize the rite spatially. This reflects Purāṇic vrata-kalpa’s concern for correct orientation, completeness of worship, and the integration of cosmic order (dik, graha, gaṇa) into household liturgy.

The chapter grounds it in a mythic etiology: nectar drops associated with the Sun become grains and sugarcane; therefore sugar is declared प्रिय (dear) to Sūrya and suitable for both havis (deva offerings) and kavya (ancestral rites). The vow’s phala is amplified to Aśvamedha-equivalent merit, linking a simple food-gift to high sacrificial prestige.

Āditya himself states that worship on Māgha Saptamī grants sons, promising to incarnate through a portion of his own essence as the devotee’s child. The rite combines fasting, homa, and brāhmaṇa-feeding with dairy-rice offerings, aligning personal lineage goals with solar divinity and disciplined observance.