Adhyaya 42: Dattatreya on the Yogic Import of Oṃ (Praṇava): Matras, Worlds, and Liberation

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे योगिचर्यानामैकचत्वारिंशोऽध्यायः । द्विचत्वारिंशोऽध्यायः । दत्तात्रेय उवाच । एवं यो वर्तते योगी सम्यग्योगव्यवस्थितः । न स व्यावर्तितुं शक्यो जन्मान्तरशतैरपि ॥

Sa gayon nagwakas ang ika-apatnapu’t isang kabanata tungkol sa asal ng yogin sa Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa. Ang ika-apatnapu’t dalawang kabanata. Sinabi ni Dattātreya: Ang yogin na namumuhay nang ganito, matatag na nakalagay sa wastong yoga, ay hindi na maibabalik—kahit tumawid pa sa daan-daang kapanganakan.

Verse 2

दृष्ट्वा च परमात्मानं प्रत्यक्षं विश्वरूपिणम् । विश्वपादशिरोग्रीवं विश्वेशं विश्वभावनम् ॥

At matapos masaksihan nang tuwiran ang Kataas-taasang Sarili sa anyo ng sansinukob—na ang mga paa, ulo, at leeg ay ang sansinukob—siya ang Panginoon ng sansinukob at pinagmumulan ng pag-iral nito.

Verse 3

तत्प्राप्तये महत्पुण्यमोमित्येकाक्षरं जपेत् । तदेवाध्ययनं तस्य स्वरूपं शृण्वतः परम् ॥

Upang makamtan Yaon, dapat ulit-ulitin ang iisang pantig na lubhang mapagpala, “Oṁ”. Iyon mismo ang kanyang pag-aaral; at para sa nakaririnig ng tunay na kalikasan nito, iyon ang kataas-taasang aral.

Verse 4

अकारश्च तथोकारो मकारश्चाक्षरत्रयम् । एता एव त्रयो मात्राḥ सत्त्वराजसतामसाḥ ॥

Ang titik “A”, gayundin ang “U” at “M”—ito ang tatlong titik. Ang mga ito lamang ang tatlong sukat (mātrā): sattva, rajas, at tamas.

Verse 5

निर्गुणा योगिगम्यान्या चार्धमात्रोर्ध्वसंस्थिता । गान्धारीति च विज्ञेया गान्धारस्वरसंश्रया ॥

Ang yaong ardha-mātrā ay walang katangian at naaabot lamang ng mga yogin; nananatili ito sa ibabaw ng karaniwang antas ng tunog bilang “ardha-mātrā”. Dapat itong makilala bilang “Gāndhārī”, na nakasalig sa tonong pangmusika na Gāndhāra.

Verse 6

पिपीलिकागतिस्पर्शा प्रयुक्ता मूर्ध्नि लक्ष्यते । यथा प्रयुक्त ओङ्गारः प्रतिनिर्याति मूर्धनि ॥

Kapag ito’y naisasagawa nang wasto, may mararamdamang banayad na haplos na gaya ng galaw ng mga langgam sa tuktok ng ulo; gayon din, kapag ang pantig na Oṁ ay ginamit nang tama, ito’y muling umaakyat patungo sa tuktok.

Verse 7

तथोङ्कारमयो योगी त्वक्षरे त्वक्षरो भवेत् । प्राणो धनुः शरो ह्यात्मा ब्रह्म वेध्यमनुत्तमम् ॥

Kaya ang yogin na binubuo ng Oṁ ay nagiging matatag sa di-nasisirang pantig. Ang prāṇa ang busog, ang sarili (ātman) ang palaso, at ang Brahman ang walang kapantay na target na dapat tamaan.

Verse 8

अप्रमत्तेन वेद्धव्यं शरवत्तन्मयो भवेत् । ओमित्येतत् त्रयो वेदास्त्रयो लोकास्त्रयोऽग्नयः ॥

Dapat itong tamaan nang may pagbabantay; maging tulad ng palaso—lubos na nalulubog sa Yaon. Ang “Oṁ” na ito ay tunay na ang tatlong Veda, ang tatlong daigdig, at ang tatlong banal na apoy.

Verse 9

विष्णुर्-ब्रह्मा-हरश्चैव ऋक्सामानि यजूṃषि च । मात्राः सार्धाश्च तिस्त्रश्च विज्ञेयाः परमार्थतः ॥

Si Viṣṇu, Brahmā, at Hara, at gayundin ang Ṛk, Sāman, at Yajus—ang mga ito, sa pinakamataas na diwa, ay dapat maunawaan bilang tatlong mātrā kasama ang ardha-mātrā.

Verse 10

तत्र युक्तस्तु यो योगी स तल्लयमवाप्नुयात् । अकारस्त्वथ भूर्लोक उकारश्चोच्यते भुवः ॥

Ang yogin na wastong nakaugnay sa pagsasanay na ito ay nakakamit ang pagkalubog sa samādhi tungo sa “Yaon” (Tat). Ang titik A ay ang daigdig na Bhū, at ang titik U ay tinatawag na Bhuvaḥ.

Verse 11

सव्यञ्जनो मकारश्च स्वर्लोकः परिकल्प्यते । व्यक्ता तु प्रथमा मात्रा द्वितीयाव्यक्तसंज्ञिता ॥

Ang titik M, kasama ang bahaging katinig nito, ay iniisip bilang daigdig na Svarga. Ang unang mātrā ay “nahahayag” (manifest), at ang ikalawa ay sinasabing “di-nahahayag” (unmanifest).

Verse 12

मात्रा तृतीया चिच्छक्तिरर्धमात्रा परं पदम् । अनेनैव क्रमेणैता विज्ञेया योगभूमयः ॥

Ang ikatlong mātrā ay ang kapangyarihan ng kamalayan (cit-śakti); ang kalahating mātrā ay ang kataas-taasang kalagayan. Sa mismong pagkakasunod na ito, dapat silang makilala bilang mga antas/saligan ng yoga.

Verse 13

ओमित्यuccāraṇāt sarvaṃ gṛhītaṃ sadasad bhavet । ह्रस्वा तु प्रथमा मात्रा द्वितीया दैर्घ्यसंयुता ॥

Sa pagbigkas ng “Oṁ”, nalalaman ang lahat—kapwa ang pag-iral at ang di-pag-iral. Ang unang mātrā ay maikli; ang ikalawa ay may kahabaan (ibig sabihin, mahaba).

Verse 14

तृतीया च प्लुतार्धाख्या वचसः सा न गोचरा । इत्येतदक्षरं ब्रह्म परमोङ्कारसंज्ञितम् ॥

Ang ikatlo ay tinatawag na “pluta-ardha” (pinalawig o labis na mahaba, at may kalahating lampas), at wala ito sa saklaw ng karaniwang pananalita. Kaya ito ang di-nasisirang Brahman, na kilala bilang Kataas-taasang Oṅkāra.

Verse 15

यस्तु वेद नरः सम्यक् तथा ध्यायति वा पुनः । संसारचक्रमुत्सृज्य त्यक्तत्रिविधबन्धनः ॥

Ngunit ang taong tunay na nakauunawa nito, o muling nagmumuni-muni rito nang wasto, ay inaalis ang gulong ng saṃsāra at nagiging malaya, matapos talikdan ang tatluhang pagkagapos.

Verse 16

प्राप्रोति ब्रह्मणि लयं परमे परमात्मनि । अक्षीणकर्मबन्धश्च ज्ञात्वा मृत्युमरिष्टतः ॥

Nararating niya ang pagkalusaw sa Brahman—ang Kataas-taasan, ang pinakamataas na Sarili. At, sa pagkakabatid sa kamatayan ayon sa tunay nitong kalikasan, siya’y nagiging di-natitinag at malaya sa pangamba, kahit hindi pa ganap na nauubos ang bigkis ng karma.

Verse 17

उत्क्रान्तिकाले संस्मृत्य पुनर्योगित्वमृच्छति । तस्मादसिद्धयोगेन सिद्धयोगेन वा पुनः । ज्ञेयान्यरिष्टानि सदा येनोत्क्रान्तौ न सीदति ॥

Sa pag-alaala (sa aral) sa oras ng pagpanaw, muli niyang natatamo ang kalagayan ng isang yogin. Kaya—maging hindi pa ganap o ganap na ang yoga—dapat laging malaman ang mga palatandaan ng nalalapit na kamatayan, upang sa sandali ng pagyao ay hindi manghina o mag-atubili.